STV Initiatiefvoorstel referendum op raadsinitiatief.pdf

Voorstel aan de gemeenteraad

Initiatiefvoorstel referendum op raadsinitiatief Beleidsveld Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Geheim

Bestuurlijke Zaken Cees Bos 9327296 7 oktober 2021 Nee

Cees Bos stelt de raad voor te besluiten:

1. De Verordening raadplegend referendum gemeente Utrecht vast te stellen; 2. Het besluit tot wijziging van de Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht 2017 vast te stellen;

Het lid van de gemeenteraad van Utrecht,

Cees Bos

Samenvatting Het voorstel vult de bestaande Verordening raadgevend referendum aan met een nieuwe Verordening raadplegend referendum waarmee de bevoegdheid van de raad om op eigen initiatief een referendum te houden wordt vastgelegd en de reikwijdtewordt verduidelijkt. Daarnaast wordt de bestaande Verordening raadgevend referendum aangepast, om te voorkomen dat na een raadplegend referendum op raadsinitiatief ook nog eens een raadgevend referendum op burgerinitiatief over hetzelfde onderwerp kan plaatsvinden.

Context Aanleiding -er is recent onduidelijkheid gerezen over de bevoegdheid van de Raad om te besluiten tot het houden van een referendum; -discussie is er tevens geweest of voor het houden van een referendum een grondslag in een verordening vereist is; -het is wenselijk is dat er geen misverstanden kunnen zijn over de bevoegdheden van de Raad of het bestaan van een voldoende grondslag voor door de Raad gewenste besluiten; -de Raad is bevoegd verordeningen vast te stellen en te wijzigen, deze bevoegdheid wordt hiermee gebruikt om de mogelijkheid van een referendum op initiatief van de Raad te regelen

Juridische context Op grond artikel 149 van de Gemeentewet is de raad bevoegd tot het vaststellen en wijzigen van autonome verordeningen en is daarbij eveneens bevoegd tot het vaststellen of wijzigen van verordeningen die de mogelijkheid voor een referendum regelt. Beoogd effect Beoogd is een duidelijke basis te scheppen voor mogelijke initiatieven vanuit de raad om tot een referendum te komen over een nog te nemen raadsbesluit, oftewel een ontwerp raadsbesluit. Het gaat daarbij om een niet correctief referendum, dus voorafgaand aan het nemen van het besluit. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad Op 1 juni 2017 is vastgesteld de Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht 2017, die een referendum op initiatief van één of meer kiesgerechtigden mogelijk maakt (agendapunt 6). Op 16 september 2021 is een motie ingetrokken die opriep tot het houden van een referendum op raadsinitiatief over het genomen besluit om de RSU vast te stellen (M297 RSU referendum gewoon goed doen). Op 23 september 2021 is de raadsbrief Juridische toets actuele motie Stadsbelang Utrecht referendum RSU ingekomen en op 5 oktober 2021 is het bijgevoegde juridisch advies verduidelijkt (Advies AKD referendum op initiatief raad). Op 7 oktober 2021 is het initiatiefvoorstel ‘referendum op raadsinitiatief’ van raadslid Cees Bos van Stadbelang Utrecht aangeboden (agendapunt 14).

Op 2 november 2021 is de raadsbrief Reactie op initiatiefvoorstel referendum op raadsinitiatief ingekomen, waarin het college zijn wensen en bedenkingen als bedoeld in artikel 147a Gemeentewet aan de raad kenbaar heeft gemaakt. Op 27 januari 2022 is het initiatiefvoorstel ‘referendum op raadsinitiatief’ (agendapunt 10) in de Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën aangehouden tot de volgende commissievergadering d.d. 24 februari 2022.

2

Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1

De Verordening raadplegend referendum gemeente Utrecht vast te stellen;

Argumenten 1.1

De verordening schept duidelijkheid Door deze verordening vast te stellen, schept de raad duidelijkheid over de mogelijkheden om een referendum op raadsinitiatief te houden over een nog te nemen besluit (ontwerp raadsbesluit); dat is voor de functionarissen van de gemeente en ook voor de inwoners wenselijk.

1.2

De verordening legt de bevoegdheid van de raad vast Deze verordening biedt de benodigde grondslag voor mogelijk later door de raad gewenste besluiten om een referendum op eigen initiatief te houden, zodat op dat moment geen tijd meer hoeft te worden besteed aan formaliteiten.

Kanttekeningen/Risico’s 1.1

Een raadplegend referendum zou overbodig kunnen zijn De raad zou dit voorstel kunnen verwerpen omdat de raad meent dat hij toch nooit bij meerderheid tot het houden van een referendum zal besluiten en de verordening daarmee dus overbodig is.

Beslispunt 2

Het besluit tot wijziging van de Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht 2017 vast te stellen.

Argumenten 2.1

Deze wijziging voorkomt dubbele referenda. Een referendum op raadsinitiatief (raadplegend referendum) vindt plaats voorafgaand aan het raadsbesluit. Een peiling onder de inwoners heeft dan al plaatsgevonden. Het is dan ook niet meer aan de orde om na die besluitvorming de inwoners nog een keer over hetzelfde onderwerp te bevragen, maar dan in het kader van een raadgevend referendum (op initiatief van één of meer kiesgerechtigden). Door het uitsluiten van een dubbel referendum over hetzelfde onderwerp, voorkomt deze wijziging ook dat de inwerkingtreding van een besluit na een raadplegend referendum uitgesteld wordt door een daaropvolgend raadgevend referendum. Daarnaast worden dubbele kosten en inzet van capaciteit vermeden.

3

Financiën Aan dit besluit zijn geen directe financiële gevolgen verbonden, er zal een beperkt beroep worden gedaan op personele capaciteit om zorg te dragen voor de juiste publicaties en dergelijke, dit valt binnen de normale operaties van de gemeente.

Vervolg Na vaststelling van de Verordening raadplegend referendum gemeente Utrecht heeft de raad een duidelijke mogelijkheid om het initiatief te nemen tot het houden van een referendum over een ontwerp raadsbesluit.

Participatie Er is geen participatie geweest, deze heeft ook geen toegevoegde waarde aangezien het voorstel bestaande bevoegdheden van de raad verduidelijkt en vastlegt.

4

Communicatie De nieuwe Verordening raadplegend referendum gemeente Utrecht en de gewijzigde verordening worden op de gebruikelijke wijze gepubliceerd

Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Concept Verordening raadplegend referendum gemeente Utrecht - besluit tot wijziging van Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht 2017

Bijlagen informatief - geen

5