STREKT TER VERVANGING Raadsvoorstel Verordening leges omgevingsvergunning gemeente Utrecht 2023.pdf

Voorstel aan de gemeenteraad

Verordening leges omgevingsvergunning gemeente Utrecht 2023 (Omgevingswet) Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Geheim

Financiën Vergunningen Toezicht en Handhaving Leonard van den Houten 10418936 volgt Nee

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. De Verordening leges omgevingsvergunning 2023 vast te stellen, gebaseerd op de (inwerkingtreding van de) Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouw, met daarin de volgende aanpassingen: a. Het percentageIn artikel 3.1 van de Tarieventabel de percentages van de bouwkosten, datdie gehanteerd wordtworden als tariefstelling voor de leges voor de omgevingsvergunning activiteit bouw, en de legestarieven te verhogen (met 32,5%), zodat de verordening maximaal kostendekkend blijft.%; b. De leges voor het in behandeling nemen van een aanvraag om omgevingsvergunning voor bouwwerken die vallen onder de Wet kwaliteitsborging bouw en waaraan voorafgaand geen omgevingsoverleg heeft plaatsgevonden (of wanneer niet ingediend binnen drie maanden, niet door dezelfde persoon, niet voor dezelfde activiteiten of niet in overeenstemming met de uitkomsten van het omgevingsoverleg), vast te stellen op een percentage van de bouwsom dat, naast de 4,1% onder a., nog eens 17% lager is. c.

Leges in rekening te brengen voor het omgevingsoverleg en die voor de categorieën ‘midden’ en ‘complex’, zowel voor bouwwerken die vallen onder de Omgevingswet als onder de Wet kwaliteitsborging bouw, vast te stellen op een percentage van de bouwsom dat 5% lager is dan het percentage waarop de leges voor het in behandeling nemen van een vergunningaanvraag is gebaseerd waaraan geen omgevingsoverleg is voorafgegaan. d. Een vast bedrag aan leges vast te stellen voor de situatie waarin het omgevingsoverleg voortijdig wordt afgebroken en er nog geen bouwsom bekend is, met onderscheid in tarief naar de categorieën ‘eenvoudig’, ‘midden’ en ‘complex’. e. Geen leges in rekening te brengen voor het in behandeling nemen van een aanvraag om vergunning, indien daaraan voorafgaand omgevingsoverleg heeft plaatsgevonden en die aanvraag is ingediend binnen drie maanden na het omgevingsoverleg, door dezelfde persoon, voor dezelfde activiteiten én in overeenstemming met de uitkomsten van het omgevingsoverleg. f. De legesbepalingen voor het in behandeling nemen van aanvragen in het kader van archeologie, die nu in de algemene Legesverordening gemeente Utrecht staan, op te nemen in de Verordening leges omgevingsvergunning gemeente Utrecht. g.

De legesbepalingen voor het in behandeling nemen van aanvragen tot wijzigen van het bestemmingsplan (onder de Ow: omgevingsplan) en die voor het in gebruik nemen of gebruiken van bouwwerken in relatie tot brandveiligheid komen te vervallen. h. Nog geen leges in rekening te brengen voor milieuactiviteiten. b. In artikel 4.3 van de Tarieventabel het maximumbedrag aan vermindering duurzame leges, naast aan te passen aan de inflatie, te verhogen met 32,5%;

c. i.

De overige tarieven aan te passen aan de inflatie (3,5%); In paragraaf 95 Teruggaaf een bepaling op te nemen waarmee een aanvraag om omgevingsoverleg binnen drie werkdagen kosteloos kan worden ingetrokken. d. In paragraaf 9 Teruggaafvan de Tarieventabel de omgevingsvergunning activiteit vellen toe te voegen en in aanmerking te laten komenaan de artikelen (5.1 tot en met 5.4) voor teruggaaf van een percentage van de leges bij intrekken van de aanvraag en bij weigeren of intrekken of weigeren van de aanvraag. vergunning; e. In de Tarieventabel in artikel 2 leges vast te stellen voor het vooroverleg, in artikel 3.17 te bepalen dat, indien vooroverleg heeft plaatsgevonden, geen leges verschuldigd zijn voor het aanvragen van een omgevingsvergunning en in artikel 5 een teruggaaf van 5% vast te stellen indien de vergunning, na vooroverleg, wordt verleend. f. In artikel 3 van de Verordening tekstuele wijzigingen aan te brengen.

Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

2

Samenvatting Jaarlijks worden de legesverordening en de bijbehorende legestarieven geactualiseerd op basis van onder meer de verwachte vergunningaanvragen voor dat jaar, de interne kosten en eventuele nieuwe regelgeving. Met de invoering van de Omgevingswet (Ow) en de Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) per 1 januari 2023 wordt de Verordening Legesleges omgevingsvergunning gemeente Utrecht 2023 ook aangepast aan die wetten.geactualiseerd. Als gevolg van een geringer aantal grote bouwprojecten ontstaat druk op de mate van kostendekkendheid van dedeze verordening. Om, overeenkomstig het uitgangspunt in de Nota lokale heffingen, maximalemaximaal kostendekkend te blijven worden de tarievenwordt het percentage van de bouwkosten, dat gehanteerd wordt als tariefstelling voor de leges voor de omgevingsvergunning activiteit bouw, verhoogd met 32,5%. Ook het maximumbedrag aan vermindering duurzame leges wordt met datzelfde percentage verhoogd. De overige legestarieven worden aangepast aan de inflatie van 3,5%. Vooruitlopend op de inwerkingtreding en in de geest van de Omgevingswet wordt het vooroverleg, voorafgaand aan het indienen van de vergunningaanvraag, gestimuleerd met een percentage teruggaaf op de verschuldigde leges. Tenslotte wordt de omgevingsvergunning voor de activiteit vellen toegevoegd aan bestaande teruggaafbepalingen voor een deel van de verschuldigde leges.

Met dit voorstel wordt de gemeenteraad gevraagd deze Verordeningverordening en de bijbehorende tarieventabel voor 2023 vast te stellen.

Context Aanleiding De Nota lokale heffingen van de gemeente Utrecht bepaalt dat leges maximaal kostendekkend zijn. Daarbij kent Utrecht de systematiek dat de leges voor de grote bouwprojecten voor een groot deel de kleinere bouwprojecten dekken. Jaarlijks worden de , tegelijk met de programmabegroting, de belastingverordeningen voor het komende kalenderjaar aan de raad aangeboden, waarmee de nieuwe tarieven worden vastgesteld. De legestarieven omgevingsvergunning worden jaarlijks geactualiseerd op basis van de verwachte aantallen vergunningaanvragen voor grote en kleinerekleine bouwprojecten en de verwachte interne kosten die daarvoor worden gemaakt. 2023 bijzonder jaar: komst van 2 nieuwe wetten Met de invoering van de Omgevingswet (Ow) en de Wet kwaliteitsborging bouw (Wkb) per 1 januari 2023 moet de Verordening Leges omgevingsvergunning gemeente Utrecht 2022 worden herzien en aangepast. Een van de belangrijke wijzigingen onder de Ow is het invoeren en het grote belang van omgevingsoverleg. Het omgevingsoverleg is de fase die voorafgaat aan het formeel aanvragen van de De Nota lokale heffingen van de gemeente Utrecht hanteert als uitgangspunt dat leges maximaal kostendekkend zijn. Als gevolg van een geringer aantal grote bouwprojecten ontstaat druk op de mate van kostendekkendheid van deze verordening.

Om maximaal kostendekkend te blijven wordt het percentage van de bouwkosten, dat gehanteerd wordt als tariefstelling voor de leges voor de omgevingsvergunning. Het belang van omgevingsoverleg neemt toe in verband met de kortere beslistermijn op aanvragen voor een omgevingsvergunning (standaardtermijn wordt 8 weken, activiteit bouw, verhoogd met mogelijkheid van eenmalige verlenging met 6 weken). Belangrijk doel van het omgevingsoverleg is dat de in te dienen en ingediende vergunningaanvraag direct ontvankelijk is, adequater en sneller te toetsen en daarmee binnen de (kortere) termijn tot een beslissing leidt. Met name voor de categorieën ‘midden’ (kleine nieuwbouwontwikkelingen, projecten Utrechts PlanProces 0 (UPP 0) en ‘complex’ (gebiedsontwikkelingen, projecten UPP 1 en 2) heeft het de voorkeur dat eerst omgevingsoverleg plaatsvindt voordat de vergunningaanvraag wordt ingediend. Het voeren van voorafgaand omgevingsoverleg betekent dat werkzaamheden die nu (onder de Wabo) plaatsvinden in het kader van de vergunningaanvraag, onder de Ow worden uitgevoerd gedurende het omgevingsoverleg. Hiermee verschuiven ook de gemeentelijke kosten naar de voorfase. Het in behandeling nemen van een aanvraag om omgevingsoverleg is een vorm van dienstverlening waarvoor leges kunnen32,5%. De overige legestarieven worden geheven.

Dit voorstel omvat een aantal nieuwe en te wijzigen bepalingen voor de tarieventabel, behorende bij de Verordening leges omgevingsvergunning.aangepast aan de inflatie van 3,5%. Het inwerkingtreden van de Ow heeft tot gevolg dat een aantal bepalingen uit de huidige verordening komen te vervallen (wijzigen bestemmingsplan, brandveiligheid) of verhuizen van de algemene Verordening leges naar de Verordening leges omgevingsvergunning (archeologie).

3

Met de inwerkingtreding van de Wkb wordt de bouwtechnische toets voor bouwwerken in gevolgklasse 1 niet meer door de gemeente uitgevoerd, maar door een marktpartij. Hiermee nemen de gemeentelijke kosten voor de toetsing van dit type bouwwerken af. Voor de nieuwe Verordening leges omgevingsvergunning onder de Ow vormen de in de huidige Verordening leges omgevingsvergunning vastgelegde artikelen het uitgangspunt. In opzet en indeling volgen we waar mogelijk de modelverordening van de VNG. De belangrijkste afwijking is dat we onderscheid in tarief maken naar gelang de complexiteit van de aanvraag. Ook andere partijen in de regio hebben dit overgenomen. Voor meer informatie over het omgevingsoverleg en andere veranderingen in de werkwijze verwijzen wij u naar de raadsbrief Financiële effecten Omgevingswet/Wkb, die gelijktijdig met het raadsvoorstel over de legesverordening aan u is toegezonden. Vooruitlopend op de inwerkingtreding en in de geest van de Omgevingswet wordt het vooroverleg, voorafgaand aan het indienen van de vergunningaanvraag, gestimuleerd met een percentage teruggaaf op de verschuldigde leges. Tenslotte wordt de omgevingsvergunning voor de activiteit vellen toegevoegd aan bestaande teruggaafbepalingen voor een deel van de verschuldigde leges.

Juridische context De leges worden geheven op grond van artikel 229 Gemeentewet en artikel 13.1a van de Omgevingswet, die inwerking treedt op 1 januari 2023. Beoogd effect Hiermee is continuering van het vragen vankan een vergoeding worden gevraagd voor gemeentelijke dienstverlening onder de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging bouw geborgd.. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad Jaarlijks wordt de legesverordening geactualiseerd. De Raad heeft op 7 juli 2022 het Meerjaren Perspectief Ruimte vastgesteld, waarin de ruimtelijke initiatieven opgenomen zijn. Tegelijk met dit raadsvoorstel hebben we u een raadsbrief toegezonden waarin we u informeren over de financiële effecten van de Ow en Wkb in de breedte (dus naast de omgevingsvergunning bijvoorbeeld ook omgevingsplan, Digitaal Stelsel Omgevingswet etc.). Daarin lichten we, uitgebreider dan in dit raadsvoorstel, ook toe hoe de werkwijze wordt aangepast en welke financiële effecten dat heeft. We hebben dit bewust tegelijk aan u voorgelegd, omdat de raadsbrief context kan bieden voor het raadsvoorstel. Daarnaast hebben we u via raadsbrieven in maart 2021 en januari 2022 geïnformeerd over de voortgang van de voorbereidingen op de Ow en Wkb, het landelijke onderzoek naar financiële effecten en over de raadsvoorstellen die we aan u zullen voorleggen, waaronder dit voorstel over de leges verordening.

Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1

De Verordening leges omgevingsvergunning 20222023 vast te stellen, gebaseerd op de (inwerkingtreding van de) Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouw, met daarin de volgende aanpassingen: a. Het percentageIn artikel 3.1 van de Tarieventabel de percentages van de bouwkosten, datdie gehanteerd wordtworden als tariefstelling voor de leges voor de omgevingsvergunning activiteit bouw, en de legestarieven te verhogen (met 32,5%), zodat de verordening maximaal kostendekkend blijft.%; 4

b. De leges voor het in behandeling nemen van een aanvraag om omgevingsvergunning voor bouwwerken die vallen onder de Wet kwaliteitsborging bouw en waaraan voorafgaand geen omgevingsoverleg heeft plaatsgevonden (of wanneer niet ingediend binnen drie maanden, niet door dezelfde persoon, niet voor dezelfde activiteiten of niet in overeenstemming met de uitkomsten van het omgevingsoverleg), vast te stellen op een percentage van de bouwsom dat 17% lager is. c. Leges in rekening te brengen voor het omgevingsoverleg en die voor de categorieën ‘midden’ en ‘complex’, zowel voor bouwwerken die vallen onder de Omgevingswet als onder de Wet kwaliteitsborging bouw, vast te stellen op een percentage van de bouwsom dat 5% lager is dan het percentage waarop de leges voor het in behandeling nemen van een vergunningaanvraag is gebaseerd waaraan geen omgevingsoverleg is voorafgegaan. d. Een vast bedrag aan leges vast te stellen voor de situatie waarin het omgevingsoverleg voortijdig wordt afgebroken en er nog geen bouwsom bekend is, met onderscheid in tarief naar de categorieën ‘eenvoudig’, ‘midden’ en ‘complex’. e.

Geen leges in rekening te brengen voor het in behandeling nemen van een aanvraag om vergunning, indien daaraan voorafgaand omgevingsoverleg heeft plaatsgevonden en die aanvraag is ingediend binnen drie maanden na het omgevingsoverleg, door dezelfde persoon, voor dezelfde activiteiten én in overeenstemming met de uitkomsten van het omgevingsoverleg. f. De legesbepalingen voor het in behandeling nemen van aanvragen in het kader van archeologie, die nu in de algemene Legesverordening gemeente Utrecht staan, op te nemen in de Verordening leges omgevingsvergunning gemeente Utrecht. g. De legesbepalingen voor het in behandeling nemen van aanvragen tot wijzigen van het bestemmingsplan (onder de Ow: omgevingsplan) en die voor het in gebruik nemen of gebruiken van bouwwerken in relatie tot brandveiligheid komen te vervallen. h. Nog geen leges in rekening te brengen voor milieuactiviteiten. b. In artikel 4.3 van de Tarieventabel het maximumbedrag aan vermindering duurzame leges, naast aan te passen aan de inflatie, te verhogen met 32,5%; c. De overige tarieven aan te passen aan de inflatie (3,5%); i. In paragraaf 95 Teruggaaf een bepaling op te nemen waarmee een aanvraag om omgevingsoverleg binnen drie werkdagen kosteloos kan worden ingetrokken. d.

In paragraaf 9 Teruggaafvan de Tarieventabel de omgevingsvergunning activiteit vellen toe te voegen aan de artikelen (5.1 tot en in aanmerking te laten komenmet 5.4) voor gedeeltelijke teruggaaf van een percentage van de leges bij intrekken of weigeren van de aanvraag en bij weigeren of intrekken van de aanvraag. vergunning; e. In de Tarieventabel in artikel 2 leges vast te stellen voor het vooroverleg, in artikel 3.17 te bepalen dat, indien vooroverleg heeft plaatsgevonden, geen leges verschuldigd zijn voor het aanvragen van een omgevingsvergunning en in artikel 5 een teruggaaf van 5% vast te stellen indien de vergunning, na vooroverleg, wordt verleend. j.f. In artikel 3 van de Verordening tekstuele wijzigingen aan te brengen. Argumenten 1.1

Met de verhoging van de percentages en legestarievenblijft, overeenkomstig het uitgangspunt in de Nota lokale heffingen, de verordening kostendekkend en wordt voorkomen dat er een groter beroep op de algemene middelen wordt gedaan. Verhoging tarieven door ontwikkelingen in de markt De legesopbrengstenlegestarieven omgevingsvergunning worden jaarlijks geactualiseerd op basis van de verwachte aantallen vergunningaanvragen voor 5

de grote en kleine bouwprojecten staan onder. Als gevolg van een geringer aantal grote bouwprojecten ontstaat druk. op de mate van kostendekkendheid van de verordening. Enerzijds heeft dit te maken met de doorwerking van de problematiek rond PFAS- en stikstofcrisisstikstof en de gestegen energiekosten, anderzijds met schaarste aan personeel en materiaal. Dit leidt tot stijgende bouwkosten en onzekerheid over financiering in de bouw. Dit vertaalt zich in een geringer aantal aanvragen voor grote bouwprojecten, terwijl het aantal kleine bouwprojecten al een aantal jaar een stijgende lijn laat zien. In de huidige systematiek dekken de leges voor de grote bouwprojecten voor een groot deel de kleinere bouwprojecten. De geschetste ontwikkeling heeft grote invloed op de mate van kostendekkendheid van de verordening. Om, overeenkomstig het uitgangspunt in de Nota lokale heffingen, maximalemaximaal kostendekkend te blijven worden de tarieven verhoogd met 32,5.%. Met deze verhoging blijven de baten en kosten in lasten in evenwicht en blijft de legesverordening maximaal kostendekkend. Verlaging door nieuwe werkwijze Omgevingswet en Wkb Met de invoering van de Ow neemt het belang van overleg voorafgaand aan het indienen van de vergunningaanvraag toe.

Dit leidt met name tot een verschuiving van de werkzaamheden, maar zal op termijn naar verwachting leiden tot meer efficiëntie en effectiviteit. Deze verwachting zorgt ervoor dat de verhoging 2,6% lager uitvalt. Die verlaging wordt met name veroorzaakt doordat verhoudingsgewijs veel aanvragen die onder de Wkb vallen een lage bouwsom hebben. De leges voor deze aanvragen zijn nu (onder de Wabo) niet kostendekkend en worden gecompenseerd door de leges voor aanvragen met een grote bouwsom die meer dan kostendekkend zijn (kruisfinanciering). Door het wegvallen van de Wkb-aanvragen is minder compensatie nodig en valt het percentage waarmee de tarieven worden aangepast iets minder hoog uit. 1.2

Met de verhoging van het maximumbedrag houdt de vermindering duurzame leges gelijke tred met de toename van de leges als gevolg van de verhoging van de percentages van de bouwkosten. Omdat de percentages van de bouwkosten, die gehanteerd worden als tariefstelling voor de leges voor de omgevingsvergunning activiteit bouw, worden verhoogd met 32,5%, wordt ook het maximumbedrag met datzelfde percentage (én inflatie) verhoogd. Hiermee blijft de vermindering op hetzelfde niveau en even aantrekkelijk als in 2022 en wordt het stimuleren van het doorvoeren van duurzame maatregelen in de bouw verder gecontinueerd. Het maximumbedrag wijzigt van 50.000,00 euro naar 68.568,75 euro.

1.3

Hiermee worden de tarieven, conform de Nota lokale heffingen, aangepast aan de inflatie. Jaarlijks wordt de verordening leges omgevingsvergunning geactualiseerd. De tarieven zijn aangepast met de inflatie, met uitzondering van de percentages van de bouwkosten en het maximumbedrag aan vermindering duurzame leges. Voor 2023 bedraagt de inflatie 3,5%.

1.24

Met de inwerkingtredingmogelijkheid tot gedeeltelijke teruggaaf van de Wkb nemen de kostenleges voor het in behandeling nemen van aanvragen omgevingsvergunning die ondereen aanvraag voor de activiteit vellen wordt de Wkb vallen af.regelgeving geconformeerd aan de praktijk. De aanvraag om een velvergunning moet voorzien zijn van een aantal belangrijke bijlagen, bijvoorbeeld met het oog op de herplantplicht. Daarnaast is de beoordeling van de velvergunningaanvraag en het daadwerkelijke gebruik ervan afhankelijk van het verkrijgen van andere vergunningen (m.n. voor de activiteit bouw). In de praktijk leidt dit regelmatig tot het intrekken van de aanvraag (al dan niet op gemeentelijk advies), teneinde eerst de benodigde bijlagen te verzamelen dan wel in tijd beter aan te laten sluiten op (het proces van) de aanvraag voor 6

een andere vergunning. In die situaties passen wij de teruggaafregeling al toe. Met de inwerkingtreding van de Wkb wordt de bouwtechnische toets voor bouwwerken in gevolgklasse 1 (bijvoorbeeld eengezinswoningen en eenvoudige bedrijfspanden) niet meer door de gemeente uitgevoerd, maar door een marktpartij. Hiermee wordt de gemeentelijke inzet op de toetsing van deze categorie aanvragen aanzienlijk minder dan die op aanvragen onder de Ow. De toetsing richt zich nog op aspecten van ruimtelijke ordening, welstand en omgevingsveiligheid. Het is dan ook logisch voor deze categorie aanvragen het percentage van de bouwsom en daarmee de leges te verlagen. De omvang van de verlaging is in lijn met het landelijk gemiddelde en komt overeen met de afname van de verwachte kosten. Baten en lasten blijven in balans en de legesverordening blijft daarmee maximaal kostendekkend. Ook bij weigeren of intrekken van de vergunning is het reëel om gedeeltelijke teruggaaf toe te passen, omdat geen kosten worden gemaakt voor toezicht. 1.35

Met een legestarief voor het omgevingsoverleg dat lager is dan het legestarief voor een vergunningaanvraag zonder voorafgaand omgevingsoverleg, stimuleren wij initiatiefnemers om voorafgaand aan het indienen van hun vergunningaanvraag, eerst een omgevingsoverleg aan te vragen. Met deze bepalingen stimuleren wij, vooruitlopend op de inwerkingtreding én in de geest van de Omgevingswet, het gezamenlijk met de aanvrager voeren van vooroverleg, om zo tot een direct ontvankelijke, betere en haalbare vergunningaanvraag te komen. Een van de belangrijke wijzigingen onder de Omgevingswet is het grote belang van omgevingsoverleg. Het omgevingsoverleg is de fase die voorafgaat aan het formeel aanvragen van de omgevingsvergunning. Het belang van omgevingsoverleg neemt toe in verband met de, onder de Omgevingswet, kortere beslistermijn op aanvragen voor een omgevingsvergunning (standaardtermijn wordtstandaard 8 weken, met mogelijkheid van eenmalige verlenging met 6 weken). Belangrijk doelDoel van het omgevingsoverleg is dat de in te dienen en ingediende vergunningaanvraag direct ontvankelijk is, adequater en sneller te toetsen en daarmee binnen de (kortere) termijn tot een beslissing leidt. Dit is zowel in het belang van de initiatiefnemer als in dat van de gemeente.

Met een verlaging van 5% voor het omgevingsoverleg creëren wij een aantrekkelijker legestarief en stimuleren wij daarmee het aanvragen van omgevingsoverleg. Met name voor de categorieën ‘midden’ en ‘complex’ heeft het de voorkeur dat eerst omgevingsoverleg plaatsvindt voordat de vergunningaanvraag wordt ingediend. Het percentage van 5% geldt niet voor de categorie ‘eenvoudig’, omdat een omgevingsoverleg in deze categorie geen meerwaarde heeft. Deze aanvragen kunnen zonder vooroverleg binnen de wettelijke termijn worden afgehandeld.Het voeren van omgevingsoverleg / vooroverleg is zowel in het belang van de initiatiefnemer als in dat van de gemeente. Wij willen deze werkwijze dan ook nu al, onder de Wabo, stimuleren. Onder de WABO worden de leges voor een indicatieaanvraag, voorafgaand aan het indienen van een definitieve vergunningaanvraag, in mindering gebracht op de leges voor de definitieve, vergelijkbare, aanvraag. De leges worden in rekening gebracht voor het vooroverleg en zijn gelijk aan die van een vergunningaanvraag (artikel 2). Het voeren van voorafgaand omgevingsoverleg betekent immers dat werkzaamheden die plaatsvinden in het kader van de vergunningaanvraag, nu worden uitgevoerd gedurende het vooroverleg. Hiermee verschuiven de gemeentelijke kosten naar de voorfase.

Voor het daadwerkelijk indienen van de vergunningaanvraag zijn, na voorafgaand vooroverleg, geen leges verschuldigd (artikel 3.17). Wanneer de aanvraag wordt vergund bestaat aanspraak op teruggaaf van 5% van de voor het vooroverleg verschuldigde leges (artikel 5).

7

1.46

Met het vaststellen van een vast legestarief voor de situatie waarin het omgevingsoverleg voortijdig wordt afgebroken en er nog geen bouwsom bekend is, kunnen wij de voor het omgevingsoverleg gemaakte kosten in rekening brengen bij de initiatiefnemer. Hiermee wordt de legesverordening technisch bijgesteld conform de VNG modelverordening De leges voor het omgevingsoverleg zijn gebaseerd op een percentage van de bouwsom. Voor de situatie waarin het omgevingsoverleg voortijdig wordt afgebroken en er geen bouwsom bekend is, is het noodzakelijk een apart tarief vast te stellen. Hierbij maken we onderscheid naar de verschillende categorieën eenvoudig, midden en complex.

1.5

Met het niet in rekening brengen van leges voor het in behandeling nemen van een aanvraag om een omgevingsvergunning, indien daaraan voorafgaand omgevingsoverleg heeft plaatsgevonden, stimuleren wij het omgevingsoverleg en creëren wij duidelijkheid voor de initiatiefnemer. Met name voor de categorieën ‘midden’ en ‘complex’ heeft het de voorkeur dat eerst omgevingsoverleg plaatsvindt voordat de vergunningaanvraag wordt ingediend. Belangrijk doel van het omgevingsoverleg is dat de in te dienen en ingediende vergunningaanvraag direct ontvankelijk is, adequater en sneller te toetsen en daarmee binnen de (kortere) termijn tot een beslissing leidt. Dit is zowel in het belang van de initiatiefnemer als in dat van de gemeente. Met het niet in rekening brengen van leges voor het indienen van de uiteindelijke vergunningaanvraag, in combinatie met de lagere leges voor het omgevingsoverleg, stimuleren wij het omgevingsoverleg. Het één keer in rekening brengen van leges verlicht bovendien de administratieve lasten en schept duidelijkheid voor de initiatiefnemer. Die wordt niet voor een tweede keer geconfronteerd met legesheffing, nu voor het indienen van zijn vergunningaanvraag. De kosten voor het behandelen van de vergunningaanvraag wordt gedekt uit de leges die de initiatiefnemer heeft betaald voor het omgevingsoverleg.

In artikel 3 Belastingplicht is een technische wijziging doorgevoerd aan de hand van de bepaling in de modelverordening.

1.6

Met de inwerkingtreding van de Ow vallen de regels over archeologisch onderzoek onder het omgevingsplan. De gemeente moet bij het vaststellen van het omgevingsplan rekening houden met het belang van het behoud van cultureel erfgoed. Hieronder vallen ook bekende of aantoonbaar te verwachten archeologische monumenten. De gemeente kan in het belang van archeologische monumentenzorg regels stellen in het omgevingsplan over archeologisch onderzoek, teneinde archeologische monumenten in de bodem te beschermen of om ze deskundig te laten opgraven. Vooruitlopend op de inwerkingtreding van het CHW-bestemmingsplan algemene regels Utrecht worden de legesbepalingen over archeologie ook opgenomen de Verordening leges omgevingsvergunning onder de Ow. Dezelfde bepalingen blijven vooralsnog ook nog staan in de reguliere Legesverordening gemeente Utrecht, zodat er ook bij een eventueel uitstel van de wetten een grond voor het heffen van leges is.

1.7

Met de inwerkingtreding van de Ow worden de kosten voor het wijzigen van het omgevingsplan niet langer middels leges maar middels bepalingen in de anterieure overeenkomst verhaald op de initiatiefnemer. De huidige bestemmingsplannen gaan onder de Ow op in het omgevingsplan. Omdat de kosten voor het wijzigen van het omgevingsplan worden verhaald via de anterieure overeenkomst is het niet meer nodig legestarieven in de verordening op te nemen.

1.8

Met de inwerkingtreding van de Ow wordt de huidige vergunningplicht voor het in gebruik nemen of gebruiken van bouwwerken in relatie tot brandveiligheid een meldingsplicht. 8

Voor het doen van een melding bij de gemeente mogen geen leges in rekening worden gebracht. Hiermee komen de betreffende legesartikelen te vervallen. 1.9

Met het (nog) niet in rekening brengen van leges voor milieuactiviteiten volgen we de lijn van de andere grote gemeenten. Onder de Ow is het mogelijk leges te heffen voor milieubelastende activiteiten. Het heffen van leges is een keuze en geen verplichting. Onder het regime van de Wabo is het niet mogelijk om leges te heffen voor een aanvraag om een omgevingsvergunning beperkte milieutoets (OBM) en voor een aanvraag om een omgevingsvergunning voor milieu-inrichtingen. Wij willen 2023 gebruiken om de mogelijkheid van legesheffing voor milieubelastende activiteiten nader te onderzoeken in afstemming met G4 en regiogemeenten.

1.10

Met de mogelijkheid tot het kosteloos intrekken van een aanvraag om omgevingsoverleg geven wij initiatiefnemers, bijvoorbeeld op basis van de in rekening te brengen leges, bedenktijd om het verzoek te heroverwegen. Op basis van de legesverordening zullen wij duidelijk kenbaar maken dat er verschillende legestarieven zijn en in welke situatie welk tarief van toepassing is. Desondanks kan het voorkomen dat de initiatiefnemer alsnog onaangenaam verrast is door de hoogte van de kosten. In die situatie kan de initiatiefnemer de aanvraag binnen drie werkdagen kosteloos intrekken.

1.11

Met de mogelijkheid tot gedeeltelijke teruggaaf van de leges voor een aanvraag voor de activiteit vellen wordt de regelgeving geconformeerd aan de praktijk. De aanvraag om een velvergunning moet voorzien zijn van een aantal belangrijke bijlagen, bijvoorbeeld met het oog op de herplantplicht. Daarnaast is de beoordeling van de velvergunningaanvraag en het daadwerkelijke gebruik ervan afhankelijk van het verkrijgen van andere vergunningen (m.n. voor de activiteit bouw). In de praktijk leidt dit regelmatig tot het intrekken van de aanvraag (al dan niet op gemeentelijk advies), teneinde eerst de benodigde bijlagen te verzamelen dan wel in tijd beter aan te laten sluiten op (het proces van) de aanvraag voor een andere vergunning. In die situaties passen wij de teruggaafregeling al toe. Ook bij een weigering is het reëel om gedeeltelijke teruggaaf toe te passen, omdat geen kosten worden gemaakt voor toezicht.

Kanttekeningen en risico’s 1.1

De verhoging van de tarieven zorgtpercentages van de bouwkosten, die gehanteerd worden als tariefstelling voor de leges voor de omgevingsvergunning activiteit bouw, zorgen voor een toename van de financiële lasten voor aanvragers van een vergunning. Overeenkomstig het uitgangspunt in de Nota lokale heffingen wordt voorgesteld om de verordening maximaal kostendekkend te laten blijven, waardoor de tarievenpercentages worden verhoogd met 32,5%. Dat is de grootste tariefverhoging tot nu toe in Utrecht voor bouwleges. Voor initiatiefnemers komt dit vaak bovenop de stijgende bouwkosten. Daarnaast hebben alle inwoners op dit moment te maken met een hoge inflatie. Het risico is dat initiatiefnemers hun initiatief uitstellen of intrekken, terwijl Utrecht de ambitie heeft te groeien in balans. Daarnaast kan het risico van imagoschade voor de gemeente Utrecht optreden. Alternatief: Als de raad de tarieven voor bouwleges met minder dan 32,5 % wil verhogen, dan daalt de kostendekkendheid van de leges en moet een beroep worden gedaan op de algemene middelen van de gemeente om de kosten voor de vergunningverlening te dekken.

9

Financiën Dit voorstel heeft geen financiële consequenties voor de gemeente. Door het in werking treden van de Omgevingswet verandert het principe van legesheffing niet. Ook de wettelijke grondslag voor het heffen van leges verandert niet. De overgang naar de legesheffing onder de Ow geschiedt, met inbegrip van de wijzigingen die uit de Ow en Wkb voortvloeien, beleidsneutraal. De gehanteerde kruisfinanciering blijft van toepassing, de toerekening van overhead blijft onveranderd en ook het uitgangspunt dat de legesheffing, conform de Nota lokale heffingen, maximaal kostendekkend is blijft van kracht.De gemeente Utrecht brengt voor verschillende dienstverlening aan burgers leges in rekening. De baten en lasten van deze leges zijn in de paragraaf lokale heffingen opgenomen. Dit voorstel heeft geen financiële consequenties voor de gemeente. Met deze voorstellen is maximale kostendekkendheid van de Verordening leges omgevingsvergunning geborgd.

Vervolg Nadat de raad de verordening heeft vastgesteld wordt deze gepubliceerd op overheid.nl. Het nieuwe tarief wordt met ingang van 1 januari 2023 in rekening gebracht.

Participatie Over dit voorstel heeft geen participatie plaatsgevonden.

Communicatie De nieuwe tarieven worden naast publicatie op overheid.nl gemeld op de website van de gemeente.

Niet-Referendabel Het betreft een raadsvoorstel over de vaststelling van gemeentelijke tarieven en belastingen (artikel 3 lid 2 onder e Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht).

Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Verordening leges omgevingsvergunning gemeente Utrecht 2022 Ow2023 Bijlagen informatief -

10