Slides financiële kengetallen adviescie C&F 17-4-2025 def
Tekst van het document
Financiële gezondheid van een gemeente
Adviescommissie C&F 17 april 2025
Aanleiding De solvabiliteit van de gemeente nadert de signaalwaarde: • Wat betekent dit? • Hoe beoordeel je de financiële gezondheid van een gemeente? • Welke kengetallen horen daarbij? • Hoe zijn de verschillende kengetallen in samenhang en in de tijd te beoordelen? Motie 415: Weerstandsvermogen voor grote maatschappelijke opgaves
Context van gemeente als financiële huishouding • Gerichte op investeringen in publieke voorzieningen • Veelomvattend en complex takenpakket • Regionale samenwerkingsverbanden (met bijbehorende afhankelijkheden) • Grote afhankelijkheid van het rijk • Beperkt lokaal belastinggebied • Gehouden aan financieel evenwicht van de begroting • Vangnet in artikel 12 van de Gemeentewet (‘Gemeente kan niet failliet’) • Aantrekkelijke partij voor banken (laag risico en dus lage rente)
Financiële gezondheid van gemeenten Financiële gezondheid: De mate waarin de gemeentelijke financiële positie en begroting weerbaar, houdbaar en wendbaar is tegen de achtergrond van het risicoprofiel van de gemeentelijke begroting en de realiteit van de meerjarenbegroting.
• Weerbaarheid: bestand zijn tegen schokken in de financiële ontwikkelingen als gevolg van bijvoorbeeld risico’s die zich daadwerkelijk voordoen. Dit richt zich vooral op de balanspositie (vermogenspositie in termen van reserves en schulden). • Houdbaarheid: hoe ontwikkelen zich dan de schulden, baten en lasten op langere termijn en is daarbij sprake van een financieel gezond evenwicht. • Wendbaarheid: flexibiliteit van de begroting indien zich slechtere tijden aandienen en de inkomsten fors dalen en/of de uitgaven fors stijgen. • Realiteit: de kwaliteit van de ramingen. Hierbij moet worden gedacht aan de uitgangspunten en betrouwbaarheid van gehanteerde ramingen, de volledigheid van het financieel geraamde beeld, investeringen, onderhoudslasten en eventuele groei van inkomsten en uitgaven.
Verplichte kengetallen BBV Kengetallen Netto schuldquote (netto schuld / totaal baten x 100%) Solvabiliteitsratio (eigen vermogen / balanstotaal x 100%) Grondexploitatie (boekwaarde grondexploitatie / totaal baten x 100%) Structurele exploitatieruimte (structureel begrotingssaldo / totaal baten x 100%) Belastingcapaciteit (woonlasten gezin / landelijk gemiddelde x 100%)
Financiële gezondheid
Houdbaarheid
Weerbaarheid • • •
Solvabiliteit Weerstandsvermogen Grondexploitatie
• •
Netto schuldquote Structurele exploitatieruimte
Wendbaarheid •
Belastingcapaciteit
N.B. Beïnvloedbaarheid van de begroting.
Waarde van kengetallen? Kengetallen op juiste waarde schatten:
• Monitoren van de ontwikkeling en trend in onder andere de begroting en jaarstukken inzake wendbaarheid en weerbaarheid. • Beoordeel de kengetallen in onderlinge samenhang en in de tijd (b.v. ontwikkeling 5 jaar, prognose 5 jaar) • Bepaal eventueel gewenste bandbreedtes voor de kengetallen (in samenhang) • Perspectief lange termijn
Kengetallen: weerbaarheid
Bron: 2017-2023: realisatie jaarrekening 2024-2028: begroting 2025
Kengetallen: houdbaarheid
Bron: 2017-2023: realisatie jaarrekening 2024-2028: begroting 2025
Kengetallen: wendbaarheid
Bron: 2017-2023: realisatie jaarrekening 2024-2028: begroting 2025
Kengetallen in samenhang
Bron: 2017-2023: realisatie jaarrekening 2024-2028: begroting 2025
Vragen aan de adviescommissie • Hoe kijkt de commissie naar de financiële positie van de gemeente (kengetallen in samenhang en ontwikkeling in de tijd)? • Hoe ziet de commissie de ontwikkeling van de financiële positie in relatie tot ambities? • Wat zijn te hanteren bandbreedtes voor de kengetallen?