Ruimtelijke Onderbouwing Kavel D4E4, mei 2026
Tekst van het document
Ruimtelijke onderbouwing kavel D4/E4 Leidsche Rijn Centrum te Utrecht Gemeente Utrecht Mei 2026 Ruimtelijke onderbouwing Kavel D4/E4 Leidsche Rijn Centrum te Utrecht Ruimtelijke onderbouwing kavel D4/E4 Leidsche Rijn Centrum te Utrecht Gemeente Utrecht Mei 2026 Opdrachtgever : Gemeente Utrecht Opsteller : Emphasis ruimtelijke ordening en juridisch advies Postbus 272 5140 AG Waalwijk Datum : 11 mei 2026 Ruimtelijke onderbouwing kavel D4/E4 Leidsche Rijn Centrum
Ruimtelijke onderbouwing kavel D4/E4 Leidsche Rijn Centrum te Utrecht Gemeente Utrecht Mei 2026 1 INLEIDING .........................................................................................................................1 1.1 Aanleiding en doelstelling ...........................................................................................1 1.2 Ligging en begrenzing kavel D4/E4 .............................................................................2 1.3 Geldende plannen ......................................................................................................4 1.4 Leeswijzer .................................................................................................................5 2 RELEVANTE BELEIDSKADERS ..........................................................................................5 2.1 Rijksbeleid .................................................................................................................5 2.1.1 Nationale Omgevingsvisie (2020) .....................................................................5 2.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) (2012) en Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro) (2012) ....................................................7 2.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking (2017) ....................................................7 2.1.4 Structuurvisie
Ondergrond ...............................................................................9 2.2 Provinciaal beleid .....................................................................................................10 2.2.1 Provinciale Omgevingsvisie en Interim Omgevingsverordening .........................10 2.2.2 Beleidskader Binnenstedelijke Ontwikkeling (2016) ..........................................13 2.3 Gemeentelijk beleid ..................................................................................................14 2.3.1 Coalitieakkoord 'Investeren in Utrecht: kiezen voor gelijke kansen, betaalbaar wonen en klimaat' ....................................................................................................14 2.3.2 Omgevingsvisie Utrecht .................................................................................15 2.3.3 Gebiedspecifiek beleid ...................................................................................45 2.3.4 Overig gemeentelijk beleid .............................................................................46 2.4 Conclusie ................................................................................................................48 3 BESTAANDE SITUATIE ....................................................................................................49 3.1 Inleiding
..................................................................................................................49 3.2 Beschrijving van het kavel D4/E4 ..............................................................................49 3.2.1 Historische ontwikkeling .................................................................................49 3.2.2 Monumenten, beeldbepalende elementen en cultuurhistorie .............................50 3.2.3 Structuurbepalende elementen .......................................................................50 3.3 Beschrijving van de bestaande functies in het kavel D4/E4 ..........................................51 4 PROJECTBESCHRIJVING ................................................................................................52 4.1 Stedenbouwkundige onderlegger ..............................................................................52 4.2 Toetsing aan geldende bestemmingsplan ..................................................................52 4.3 Aan andere ter plaatse geldende bestemmingsplannen wordt voldaan .........................52 4.4 Overschrijding maximale hoeveelheid bruto vloeroppervlak .........................................54 4.5 Verkeer en openbare ruimte ......................................................................................55 4.6 Parkeren
.................................................................................................................59 5 ONDERZOEK EN RANDVOORWAARDEN .........................................................................65 5.1 Inleiding ..................................................................................................................65 5.2 Milieueffectrapportage ..............................................................................................65 5.3 Bedrijven en milieuzonering ......................................................................................66 5.4 Geluidhinder ............................................................................................................67 Ruimtelijke onderbouwing kavel D4/E4 Leidsche Rijn Centrum te Utrecht 5.5 | Geur .......................................................................................................................70 5.6 | Externe veiligheid .....................................................................................................72 5.7 | Ontplofbare Oorlogsresten ........................................................................................74 5.8 | Luchtkwaliteit ...........................................................................................................74 5.9 | Bodem
....................................................................................................................77 5.10 | Natuurbescherming ...............................................................................................78 5.11 | Bomen .................................................................................................................83 5.12 | Water ...................................................................................................................84 5.13 | Archeologie ..........................................................................................................86 5.14 | Gezond stedelijk leven ..........................................................................................88 5.15 | Toegankelijkheid ...................................................................................................91 5.16 | Duurzaamheid ......................................................................................................94 5.17 | Conclusie .............................................................................................................95 6 | UITVOERBAARHEID .........................................................................................................96 6.1 | Economische uitvoerbaarheid ...................................................................................96 6.2 |
Maatschappelijke uitvoerbaarheid ..............................................................................96 7 | EINDBEOORDELING ........................................................................................................98 BIJLAGEN 1 | Berekening stikstofdepositie (Aerius calculatie) 2 | Aanmeldnotitie MER 3 | m.e.r.-beoordelingsbesluit 4 | Quickscan flora en fauna 5 | Nader onderzoek beschermde soorten 6 | Onderzoek externe veiligheid 7 | Besluit hogere waarden Wet geluidhinder 8 | Bezonningsstudie 9 | Memo luchtkwaliteit 10 | Windhinderonderzoek 11 | Mobiliteitsplan 12 | Bodemonderzoek bouwwegen 13 | Memo waterberging Leidsche Rijn Gemeente Utrecht | Mei 2026 1 1 INLEIDING 1.1 Aanleiding en doelstelling Voor de kavels D4 en E4, onderdeel van Leidsche Rijn Centrum, bestaat het plan om 377 woningen, circa 3.049 m² bruto vloeroppervlak kantoorruimte, 260 parkeerplaatsen voor auto’s en 740 fietsparkeerplaatsen mogelijk te maken. • Kavel D4 is gelegen tussen de Parijsboulevard in het noorden, de Wenenpromenade in het zuiden, de Bratislavapromenade in het oosten en de Centrumboulevard in het westen; • Kavel E4 is gelegen tussen de Wenenboulevard in het noorden, de Vaduzdijk in het zuiden, de Centrumboulevard in het westen en de Ljubljanapromenade in het oosten.
Beide kavels worden gerealiseerd tussen de Parijsboulevard aan de noordzijde, de Bratislavapromenade en de Ljubljanapromenade aan de oostzijde, de Vaduzdijk aan de zuidzijde en de Centrumboulevard aan de westzijde. De twee invullingen vormen bij elkaar een samenhangend geheel van op elkaar afgestemde bouwmassa’s. De voorziene gebouwen op kavel D4 en E4 zijn elk samengesteld uit drie afzonderlijke bouwdelen die zijn ontworpen door verschillende architecten. Zo ontstaat een afwisselend maar ook samenhangend beeld. De ontwerpen zijn goedgekeurd door de door de gemeente aangestelde supervisor Leidsche Rijn Centrum. Het Bureau Commissie Omgevingskwaliteit Utrecht heeft het bouwplan eveneens voorzien van een positief advies. Beide gebouwen krijgen aan de binnenzijde een binnentuin, hiervoor is een landschappelijk inrichtingsplan opgesteld. De verdeling van de functies over de bouwlagen is als volgt: • Wonen op alle bouwlagen; • Kantoren in de plint van gebouw D4; • Auto- en fietsparkeren in twee ondergrondse lagen. Voor het plan is een aanvraag om omgevingsvergunning ingediend met als doel dit planologisch-juridisch mogelijk te maken. Het bouwplan voor kavel D4/E4 voldoet aan de stedenbouwkundige principes en grotendeels aan de regels van het geldende bestemmingsplan LRC Kern en Zuid.
Op twee punten voldoet het plan niet, namelijk: • de bouwhoogte wordt op kavel E4 ten behoeve van de realisatie van een toren op een deel van het kavel overschreden met 1,28 m; • de maximaal toegestane oppervlakte m² bruto vloeroppervlak wonen wordt met 41.013 m² overschreden. Aan de andere ter plaatse geldende bestemmingsplannen (zie paragraaf 1.3) wordt voldaan. 2 Een omgevingsvergunning kan voor dit project worden verleend op grond van artikel 2.1, onder c, in samenhang met artikel 2.12, sub a, onder 3, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Daarvoor is vereist dat een ruimtelijke onderbouwing wordt overgelegd waaruit blijkt dat de afwijkingen van het bestemmingsplan en het verlenen van de omgevingsvergunning in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening. Het plan bevat meer dan 250 woningen zodat er een separate verklaring van geen bedenkingen van de gemeenteraad vereist is. Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en de Invoeringswet Omgevingswet in werking getreden. Als een aanvraag om een omgevingsvergunning is ingediend vóór het tijdstip van inwerkingtreding van de Omgevingswet blijft op grond van artikel 4.3, aanhef en onder a, van de Invoeringswet Omgevingswet het recht zoals dat gold onmiddellijk vóór dat tijdstip van toepassing tot het besluit op die aanvraag onherroepelijk wordt.
De aanvraag om een omgevingsvergunning is ingediend op 28 februari 2022. Dat betekent dat in dit geval het oude recht, zoals dat gold vóór 1 januari 2024, van toepassing blijft. In dat kader spreken we in deze Ruimtelijke Onderbouwing nog van bestemmingsplannen zoals deze golden onder de Wet Ruimtelijke Ordening. 1 Ook is in de Ruimtelijke Onderbouwing aangesloten bij het beleid zoals dat gold onder het oude recht. Deze uitleg past bij de eerbiedigende werking voor lopende procedures die de wetgever aan het overgangsrecht ten grondslag heeft gelegd. 1.2 Ligging en begrenzing kavel D4/E4 Kavel D4/E4 ligt in de wijk Leidsche Rijn en is onderdeel van het bestemmingsplan ‘Leidsche Rijn Centrum Kern en Zuid’. Het kavel D4/E4 is begrensd door de Parijsboulevard in het noorden, de Centrumboulevard in het westen, de Bratislavapromenade en Ljubljanapromenade in het oosten en de Vaduzdijk in het zuiden. 1 Vergelijk Rb. Midden-Nederland 20 maart 2025, ECLI:NL:RBMME:2025:1285; Rb. Overijssel 14 november 2025, ECLI:NL:RBOVE:2025:6571. 3 Afbeelding 1: Kavel D4 en E4
1.3 | Geldende plannen Deze ruimtelijke onderbouwing heeft betrekking op de volgende bestemmingsplannen Bestemmingsplan | Vastgesteld door | Onherroepelijk Raad Actualisering diverse gebieden 2021 | 27 januari 2022 | 27 januari 2022 Chw Algemene regels over bouwen en gebruik | 30 november 2017 | 18 december 2018 Leidsche Rijn Utrecht 1999 | 28 oktober 1999 | 27 februari 2002 Leidsche Rijn Centrum Kern en Zuid | 7 juni 2012 | 20 maart 2013 Leidsche Rijn Utrecht 1999, Uitwerkingsplan A2 | 10 mei 2005 | 5 april 2006 – Spoorlijn Hogeweide Chw bestemmingsplan algemene regels Utrecht | 2 februari 2023 | 11 juli 2023 Afbeelding 2: Vigerend bestemmingplan Leidsche Rijn centrum Kern en Zuid met de bestemming Centrum op kavels D4 en E4 4 5 1.4 Leeswijzer Hoofdstuk 2 bevat de beschrijving van de relevante beleidskaders. In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de bestaande situatie. Onder andere de ruimtelijke structuur, de historische ontwikkeling van het gebied en de beschrijving van de aanwezige functies worden hier beschreven. In hoofdstuk 4, de planbeschrijving, wordt het plan beschreven. De diverse noodzakelijke onderzoeken ten aanzien van bijvoorbeeld milieuaspecten komen in hoofdstuk 5 aan bod. Hoofdstuk 6 gaat in op de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan.
2 RELEVANTE BELEIDSKADERS 2.1 Rijksbeleid 2.1.1 Nationale Omgevingsvisie (2020) Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) 'Duurzaam perspectief voor onze leefomgeving' in werking getreden. Deze visie bevat de hoofdzaken van het strategisch rijksbeleid voor de fysieke leefomgeving. Dit is een combinatie van beleid uit de bestaande beleidsdocumenten, met en zonder wettelijke grondslag, en nieuw strategisch beleid. De grote en complexe opgaven, zoals klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw, zullen Nederland gaan veranderen. De NOVI bevat een toekomstperspectief met de ambities van het Rijk. In de NOVI zijn 21 nationale belangen met bijbehorende opgaven geformuleerd. De gemeente Utrecht kan vooral aan de volgende nationale belangen een bijdrage leveren: 1. bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving; 2. realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit; 3. waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving; 4. zorg dragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften; 5. waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem; 6. waarborgen van een goede toegankelijkheid van de leefomgeving; 7. beperken van klimaatverandering; 8. realiseren van een toekomstbestendige, circulaire economie; 9.
waarborgen van de waterveiligheid en de klimaatbestendigheid (inclusief vitale infrastructuur voor water en mobiliteit); 10. waarborgen van een goede waterkwaliteit, duurzame drinkwatervoorziening en voldoende beschikbaarheid van zoetwater; 11. waarborgen en versterken van een aantrekkelijk ruimtelijk-economisch vestigingsklimaat; 12. behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang; 13. verbeteren en beschermen van natuur en biodiversiteit. 6 De opgaven die voortkomen uit de nationale belangen van het Rijk zijn vertaald in vier integrale prioriteiten: 1. ruimte maken voor klimaatadaptatie en energietransitie; 2. duurzaam economisch groeipotentieel bevorderen; 3. zorgen voor sterke en gezonde steden en regio's; 4. stimuleren van een toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Omgevingsinclusieve benadering Centraal in de te maken belangenafwegingen staat een evenwichtig gebruik van de fysieke leefomgeving in zijn volledige omvang (boven- en ondergrond). Hierbij wordt aangesloten bij de integrale opvatting van het begrip fysieke leefomgeving uit de Omgevingswet en wordt de noodzaak van een integrale afweging benadrukt. Het belangrijkste spanningsveld in die afwegingen is het spanningsveld tussen beschermen en ontwikkelen.
Een omgevingsinclusieve benadering van de leefomgeving houdt in, dat ontwikkeling van de leefomgeving samengaat met versterking van te beschermen waarden als gezondheid, landschap, waterveiligheid, natuur, cultureel erfgoed, leefomgevingskwaliteit en milieukwaliteit. Veiligheid, gezondheid en duurzaamheid zijn basale randvoorwaarden voor alle maatschappelijke activiteiten zoals bedrijfsmatige activiteiten, de energietransitie en de woningbouw. Afwegingsprincipes Beschermen en ontwikkelen gaan niet altijd en overal samen (en zijn soms onverenigbaar), maar ze kunnen elkaar ook versterken. Om dit afwegingsproces en de omgevingsinclusieve benadering richting te geven, is in de NOVI een drietal afwegingsprincipes geformuleerd: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte. 2. Kenmerken & identiteit van een gebied staan centraal. De optimale balans tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere. 3. Afwentelen wordt voorkomen.
Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. Kavel D4/E4 De ontwikkeling van kavel D4/E4 past binnen de nationale belangen en prioriteiten van het Rijk en voldoet daarmee aan de NOVI. Er worden 377 woningen mogelijk gemaakt waar veel vraag naar is. In hoofdstuk 5 is beschreven op welke manier het plan voldoet aan een goede leefomgevingskwaliteit. 7 2.1.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) (2012) en Regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Rarro) (2012) In de Wet ruimtelijke ordening zijn de besluitmogelijkheden van gemeenten begrensd om nationale belangen te borgen of te beschermen. Wanneer namelijk nationale belangen dat met het oog op een goede ruimtelijke ordening noodzakelijk maken, kan een algemene maatregel van bestuur regels stellen over de inhoud van een bestemmingsplan. In het Barro zijn nationale belangen beschreven die om bescherming van het Rijk vragen, zoals bijvoorbeeld de 'erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde'. Voor deze belangen is het Rijk namelijk verantwoordelijk. Verder zijn in de Rarro nadere regels opgenomen voor onder andere militaire terreinen, radarverstoringsgebieden, reserveringen voor spoor en wegen en buisleidingen.
Buiten deze belangen hebben decentrale overheden, zoals de gemeente Utrecht, beleidsruimte. Kavel D4/E4 Het kavel D4/E4 is in het Barro aangewezen als gebied voor erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde in verband met de Romeinse Limes. In het Chw bestemmingsplan Algemene regels Utrecht is archeologie geregeld. De overige zone - archeologische verwachting 5 ligt over het plangebied. Dat betekent dat een vergunning nodig is voor grondwerk voor een oppervlakte van meer dan 500 m2 en een diepte van meer dan 30 cm. In artikel 19.4 van de regels van het bestemmingsplan is opgenomen dat de vergunning wordt verleend als het grondwerk geen directe of indirecte gevolgen heeft voor het archeologische erfgoed of als er maatregelen zijn getroffen waardoor de archeologische resten in de bodem worden behouden. Het kavel D4/E4 heeft op de archeologische waardenkaart van de gemeente Utrecht geen archeologische verwachting, In paragraaf 5.12 wordt verder ingegaan op dit thema. In het Barro zijn regels opgenomen voor radars die in beheer zijn van defensie. De bijbehorende regelgeving is vastgelegd in de Rarro. De maximale bouwhoogte van het plan is lager dan de maximale bouwhoogte die behoort bij het radarverstoringsgebied voor Soesterberg. De ontwikkeling past binnen het Barro en de Rarro.
2.1.3 Ladder voor duurzame verstedelijking (2017) De 'Ladder voor duurzame verstedelijking' is in 2012 vastgelegd als procesvereiste in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Het Bro bepaalt dat overheden een nieuwe stedelijke ontwikkeling in de toelichting van het bestemmingsplan moeten motiveren. Op 1 juli 2017 is het Bro gewijzigd, waarbij een nieuwe laddersystematiek geldt. Het doel van de motivering op grond van de Ladder is een zorgvuldige afweging bij ruimtelijke besluiten die zorgt voor zuinig ruimtegebruik en tegengaan van over programmering en leegstand. Het besluit voldoet hiermee aan een goede ruimtelijke ordening. De toetsing aan de Ladder kan bij het opnemen van uitwerkingsplichten en wijzigingsbevoegdheden in het bestemmingsplan, doorschuiven naar de fase van de vaststelling van het uitwerkings- of wijzigingsplan. Een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt moet een motivering bevatten van de behoefte aan die ontwikkeling. Wanneer het bestemmingsplan die 8 ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied moet het bestemmingsplan een motivering bevatten waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. De Ladder is kaderstellend voor alle juridisch verbindende ruimtelijke besluiten van de decentrale overheden, waaronder de bestemmingsplannen van de gemeente Utrecht.
Beschrijving behoefte De behoefte is kort gezegd het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd. De Ladder bepaalt niet voor welk gebied de behoefte in beeld moet worden gebracht. De uitkomst van de beoordeling van de behoefte moet in de plantoelichting worden vermeld. Naast een kwantitatieve beoordeling vindt ook een kwalitatieve beoordeling plaats. Beschrijving behoefte buiten het bestaand stedelijk gebied Wanneer de beoogde ontwikkeling niet kan plaatsvinden binnen het stedelijk gebied door bijvoorbeeld het toepassen van een andere bestemming van een gebied, herstructurering van bestaande terreinen of door transformatie van bestaande gebouwen of gebieden moet een motivering worden opgenomen waarom dit niet mogelijk is. Het bestaande stedelijk gebied kan worden gedefinieerd als het bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, en de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur. De provincie Utrecht heeft in de Omgevingsvisie en de Interim Omgevingsverordening de afbakening van het bestaand stedelijk gebied vastgelegd.
Kavel D4/E4 De provincie Utrecht geeft met de monitor Wonen inzicht in de woningbouwbehoefte, de daarmee samenhangende woningbouwopgave en de woningbouwplannen. De woningbouwbehoefte- en opgave is gebaseerd op het Kader voor regionale programmering Wonen en Werken. Dat kader is gemaakt op basis van de Primos huishoudensprognose 2020. Voor de periode 2020-2040 wordt voor de regio U16 (16 gemeenten, inclusief gemeente Utrecht) een woningbehoefte verwacht van 133.200 woningen. Dat aantal is nodig om het bestaande tekort aan woningen niet verder op te laten lopen. Voor de stad Utrecht gaat het dan om circa 60.000 woningen. In het Meerjarenperspectief Ruimte (2022) van de gemeente Utrecht is de meest actuele plancapaciteit aangegeven. Voor de periode van 2022 tot 2040 omvat de harde planvoorraad een totaal van 44.977 woningen. De vraag naar nieuwe woningen is dus groter dan het aanbod. De 377 woningen die dit bestemmingsplan mogelijk maakt, worden tot de harde planvoorraad gerekend in het Meerjaren Perspectief omdat de woningen in een gemeentelijke grondexploitatie zijn opgenomen. Deze woningen voorzien dus in een deel van de behoefte aan nieuwe woningen in Utrecht. 9 De bevolking van Utrecht is de afgelopen jaren fors toegenomen, een groei die ook in de komende jaren gestaag doorzet. De voorspelde groei is een kans om kwaliteit aan de stad toe te voegen.
De (blijvende) druk op de woningmarkt leidt tot een toenemende vraag naar centrum stedelijke woningbouw in alle segmenten. . Het bouwplan bestaat uit 377 woningen, 3.049 m2 bruto vloeroppervlak kantoorruimte, 260 parkeerplaatsen voor auto’s en 740 fietsparkeerplaatsen. Het bouwplan is gelegen in het stedelijk gebied, zoals gedefinieerd in artikel 1.1.1 onder h van het Besluit ruimtelijke ordening. De 'Ladder voor duurzame verstedelijking' is van toepassing op deze ontwikkeling. Dit betekent dat deze ruimtelijke onderbouwing een motivering moet bevatten van de behoefte aan de nieuwe stedelijke ontwikkeling. De woningvraag in Utrecht overstijgt zoals hiervoor is aangegeven de harde plancapaciteit. De ontwikkeling van het kavel D4/E4 met maximaal 377 woningen draagt in bescheiden mate bij aan de woningbehoefte in de stad en de regio. Gelet op het voorgaande voldoet de ontwikkeling aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. 2.1.4 Structuurvisie Ondergrond In 2018 hebben de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en van Economische Zaken en Klimaat de Structuurvisie Ondergrond opgesteld. De Structuurvisie Ondergrond gaat over de nationale belangen van de drinkwatervoorziening en de energievoorziening, en de weging van beide belangen ten opzichte van elkaar. Het gaat bijvoorbeeld over grondwaterwinning, gaswinning, geothermie en het opslaan van CO2.
Deze Structuurvisie beoogt duidelijkheid te verschaffen over de mogelijke combinatie van grondwaterwinning en mijnbouwactiviteiten en tegelijkertijd beide belangen in voldoende mate te dienen. Dat betekent dat er steeds gezocht is naar de balans tussen enerzijds het beschermen van het grondwater voor de toekomstige drinkwatervoorziening en anderzijds het benutten van de ondergrond voor de - transitie naar een duurzame - energievoorziening. In de structuurvisie wordt aangegeven waar activiteiten in de ondergrond ruimtelijk uitgesloten of gecombineerd kunnen worden, nog voorafgaand aan een concreet initiatief. Kavel D4/E4 In de gebieden waar nu grondwater wordt onttrokken voor de openbare drinkwatervoorziening is het risico op verontreiniging door mijnbouwactiviteiten, hoe klein ook, niet acceptabel. Een eventueel optredende verontreiniging heeft namelijk grote consequenties voor de huidige drinkwatervoorziening. De provincies sluiten daarom mijnbouwactiviteiten uit in de waterwingebieden, grondwaterbeschermingsgebieden en boringsvrije zones rondom bestaande winputten. Het Rijk zal voor deze activiteiten dan ook geen omgevingsvergunning afgegeven. Het kavel D4/E4 ligt niet in een boringsvrije zone, een waterwingebied of een grondwaterbeschermingsgebied. De ontwikkeling van de het kavel D4/E4 past binnen de uitgangspunten van de Structuurvisie Ondergrond.
10 2.2 Provinciaal beleid 2.2.1 Provinciale Omgevingsvisie en Interim Omgevingsverordening Op 10 maart 2021 stelden Provinciale Staten de Omgevingsvisie en de Interim Omgevingsverordening vast. Beide zijn in werking getreden op 1 april 2021. In de Omgevingsvisie staat hoe de provincie er in 2050 uitziet. De Omgevingsvisie geeft richting aan de toekomstige en fysieke leefomgeving. Dit is alles op, boven en onder de grond en inclusief de sociale aspecten zoals toegankelijkheid en inclusiviteit. In de Interim Omgevingsverordening staan de regels en instructieregels die daarvoor nodig zijn. Provincie Utrecht geeft bij de onderstaande 7 thema's de provinciale belangen aan die verplichtingen met zich meebrengen. Dat geeft al een doorkijk naar deze instructieregels. Om voor te sorteren op de toekomst richt de Omgevingsvisie zich op een aantal ontwikkelingen: • extra woningen die gebouwd moeten worden; • toename van werkgelegenheid; • toename van verkeer; • energietransitie; • klimaatverandering; • verandering in de landbouw; • versterking van natuur en recreatief groen. De Provincie Utrecht vindt het daarbij belangrijk om de bestaande kwaliteiten te behouden, te versterken en in balans te laten zijn met deze ontwikkelingen. De ruimte voor ontwikkelingen is beperkt, terwijl de vraag naar ruimte groot is.
Omgevingsvisie De Omgevingsvisie staat voor een goede balans tussen het benutten en beschermen van de fysieke leefomgeving en voor het mogelijk maken van lokale afwegingen als een veilige en gezonde leefomgeving daarbij gebaat is. Het beleid voor de gezonde en veilige leefomgeving is beschreven in 7 thema's. 1. Stad en land gezond Dit thema gaat over milieu, gezondheid, recreatie en toerisme. Provincie Utrecht wil graag voor de woon-, werk-, en leefgebieden bereiken dat deze gezond zijn en uitnodigen tot bewegen. In en rondom steden en dorpen moeten voldoende groene gebieden zijn om te recreëren. 2. Klimaatbestendig en waterrobuust Dit thema gaat over een duurzaam en robuust bodem- en watersysteem, een klimaatbestendige en waterveilige leefomgeving en een perspectief voor bodemdalingsgebieden. Provincie Utrecht wil graag bereiken dat er bescherming is tegen overstromingen, een tekort aan zoetwater of de gevolgen van extreem weer (wateroverlast en hitte). 11 3. Duurzame energie Dit thema gaat over het stimuleren van energiebesparing en het opwekken van duurzame energie uit wind, zon, bodem en water. 4. Vitale steden en dorpen Dit thema gaat over ruimte voor wonen en leven en ruimte voor werken en winkelen. Provincie Utrecht wil graag bereiken dat nieuwe woningen en bedrijven vooral komen op plekken binnen de bebouwde kom.
Ook is het belangrijk dat deze plekken goed bereikbaar zijn met trein, bus, tram en fiets. Prioritaire locaties voor grootschalige integrale ontwikkeling zijn onder meer Leidsche Rijn, Utrecht Centraal Station (Beurskwartier/Lombokplein en Merwedekanaalzone), Lunetten-Koningsweg en Utrecht Science Park/Rijnsweerd. 5. Duurzaam, gezond en veilig bereikbaar Dit thema gaat over een goed bereikbare provincie, ontwikkeling bij knooppunten en optimalisatie van netwerken, wegen, OV en fiets. Provincie Utrecht wil graag bereiken dat er nieuwe verbindingen voor openbaar vervoer en (snel)fietspaden komen tussen de woon-, werk-, en leefgebieden. Daarbij moet er beter gebruik gemaakt worden van bestaande wegen. 6. Levend landschap, erfgoed en cultuur Dit thema gaat over aantrekkelijke landschappen en een toegankelijke cultuur en waardevol erfgoed. Provincie Utrecht wil graag bereiken dat veel mensen kunnen genieten van de landschappen, waterlinies, forten, kastelen en buitenplaatsen. Ook is belangrijk dat het cultuuraanbod (zoals festivals en musea) meegroeit met het aantal inwoners. 7. Toekomstbestendige natuur en landbouw Dit thema gaat over een robuuste natuur met hoge biodiversiteit en een duurzame landbouw. Provincie Utrecht wil graag bereiken dat de natuur wordt beschermd en nieuwe natuurgebieden worden aangelegd die elkaar verbinden.
Verder worden boeren geholpen om een omslag te maken naar kringlooplandbouw. Alle thema's moeten in samenhang bekeken worden. Dat betekent dat niet alles overal kan. Met het uitgangspunt slim combineren en concentreren kan de groei van inwoners en bedrijven en een gezonde leefomgeving in balans blijven. Het concentreren richt zich bijvoorbeeld op het bouwen van nieuwe woningen dichtbij stations en in steden en dorpskernen. Op die manier blijft er op andere plekken voldoende ruimte voor bewegen, groen, water en natuur. Uitvoering In drie regio's werkt Provincie Utrecht het beleid verder uit. De samenhang tussen de thematische ambities krijgt hier aandacht. Voor Utrecht is de regio U16 van belang. In deze uitwerking gaat het over de verstedelijkingsstrategie. De verwachting is dat er tot 2040 in de regio ongeveer 99.000 tot 125.000 extra woningen nodig zijn. Na 2040 tot 2050 is er verdere ruimte voor woningbouw onder meer over ontwikkelingen langs de A12 tussen knooppunten Lunetten en Oudenrijn en het benutten van bestaande OV-knooppunten in de regio. Kavel D4/E4 Het kavel D4/E4 is in de Omgevingsvisie aangewezen als prioritaire locatie voor integrale ontwikkeling wonen en werken rondom een knooppunt.
In de Omgevingsvisie zijn voor ‘ontwikkelingen bij knooppunten’ de volgende ambities voor 2050 opgenomen: 12 • de locaties voor wonen, werken en ontmoeten en de bereikbaarheid zijn in onderlinge samenhang, en in samenhang met andere aspecten afgestemd; • nieuwe grootschalige stedelijke ontwikkelingen zijn in de directe nabijheid van (hoogwaardig OV-) knooppunten gerealiseerd. De ontwikkeling van de kavel vindt plaats in stedelijk gebied rondom het knooppunt Leidsche Rijn. De ontwikkeling is in samenhang met andere aspecten, zie hierna, afgestemd. De ontwikkeling van de kavel past daarmee binnen de uitgangspunten van de Omgevingsvisie. Interim Omgevingsverordening Hoofdstuk 2 en verder van de Interimverordening bevatten instructieregels voor onder andere bestemmingsplannen. Deze instructieregels hebben betrekking op verschillende thema's zoals water, ondergrond en bodem, bereikbaarheid en mobiliteit, energie, wonen en recreëren. Gemeenten moeten deze instructieregels in acht nemen bij het opstellen van bestemmingsplannen. De volgende instructieregels zijn relevant. Na de opsomming is per onderwerp samengevat hoe aan de instructieregel is voldaan.
• Instructieregel Bereikbaarheid (artikel 4.1 IOV) • Instructieregel Provinciaal OV-netwerk (artikel 4.2 IOV) • Instructieregel Verstedelijking (artikel 9.15 IOV) • Instructieregel Overstroombaar gebied (artikel 2.10 IOV) Bereikbaarheid De instructieregel Bereikbaarheid (artikel 4.1 IOV) schrijft voor dat de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving bevat van het aantal verplaatsingen die de ontwikkeling van het projectgebied tot gevolg heeft, een beschrijving van de wijze waarop het plangebied wordt ontsloten voor de verschillende vervoerwijzen en een analyse of er door het aantal verplaatsingen knelpunten op het omliggende verkeers- en vervoersnetwerk voor de diverse vervoerwijzen kunnen ontstaan. Als uit deze analyse blijkt dat er mogelijk sprake is van knelpunten op het omliggende verkeers- en vervoernetwerk, moet een mobiliteitstoets worden uitgevoerd. Binnen deze mobiliteitstoets worden mogelijke oplossingen voor de geconstateerde knelpunten uitgewerkt. Kavel D4/E4 In paragraaf 4.5 is ingegaan op de aspecten van mobiliteit. Onderzocht is of de verkeersbewegingen van de 377 woningen die door het bouwplan aan het gebied worden toegevoegd via het bestaande wegennet kunnen worden afgewikkeld. Uit de analyse die is uitgevoerd, blijkt dat de toename van het autoverkeer als gevolg van de ontwikkeling niet tot extra doorstromingsknelpunten leidt.
Met het uitgevoerde onderzoek zoals dat vastligt in paragraaf 4.4.1 en het mobiliteitsplan wordt voldaan aan de instructieregel uit de Interim Omgevingsverordening. Provinciaal OV-netwerk Door het gebied Leidsche Rijn lopen delen van het provinciale OV-netwerk. De instructieregel Provinciaal OV-netwerk (artikel 4.2 IOV) bepaalt dat een bestemmingsplan geen bestemmingen en regels mag bevatten die de instandhouding en uitbreiding van het provinciaal OV-netwerk belemmeren. 13 Kavel D4/E4 Dit bestemmingsplan bevat dergelijke beperkingen niet, zodat aan de instructieregel wordt voldaan. Genoemde verbindingen blijven aanwezig in de nieuwe situatie en blijven beschikbaar en vrij te gebruiken voor het bestaande openbaar vervoer. De ontwikkeling van Kavel D4/E4 voldoet aan de instructieregel uit de Interim Omgevingsverordening. Verstedelijking Voor woningen bepaalt de instructieregel Verstedelijking (artikel 9.15 IOV) dat de woningbouw moet passen binnen het door Gedeputeerde Staten vast te stellen programma Wonen en werken. Ook mag de woningbouw niet leiden tot extra bodemdaling. Kavel D4/E4 Het bouwplan is opgenomen in het regionaal programma Wonen en Werken via de Planmonitor Wonen. Daarin is de stand van oktober 2023 weergegeven. Het plan past goed in het regionale programma gezien de grote huidige woningtekorten in de subregio U16 Midden.
De ontwikkeling van Kavel D4/E4 voldoet daarmee aan de instructieregel uit de Interim Omgevingsverordening. Overstroombaar gebied De instructieregel Overstroombaar gebied (artikel 2.10 IOV) bepaalt dat in een bestemmingsplan rekening gehouden moet worden met overstromingsrisico's. Binnendijks geldt dat voor kwetsbare en vitale objecten en woonwijken en bedrijventerreinen. Buitendijks is dit ook van toepassing op individuele woningen en bedrijven. De motivering bij een bestemmingsplan moet een beschrijving bevatten van het gemeentelijke beleid hiervoor en van de wijze waarop met het overstromingsrisico is omgegaan. Kavel D4/E4 Het bouwplan ligt binnendijks. Kwetsbare en vitale objecten, zoals ziekenhuizen en elektriciteitscentrales, zijn niet aanwezig in het gebied. Uit de kaarten voor overstromingsrisico's, te vinden op de Atlas Leefomgeving (https://www.atlasleefomgeving.nl/), blijkt dat in het projectgebied een zeer kleine kans aanwezig is op een overstroming. In paragraaf 5.12 wordt het aspect ‘Water” nader behandeld. 2.2.2 Beleidskader Binnenstedelijke Ontwikkeling (2016) Het Beleidskader Binnenstedelijke Ontwikkeling is in 2016 vastgesteld. Vanuit de centrale missie 'Utrecht Topregio' is het hoofddoel voor binnenstedelijke ontwikkeling: 'Blijvend aantrekkelijke steden en dorpen waar het goed wonen, werken en ontmoeten is'.
De drie hoofdambities voor binnenstedelijke ontwikkeling zijn: • Een aanbod van stedelijke milieus passend bij de vraag. Waaronder het realiseren van een passend woningaanbod, het transformeren, revitaliseren of creëren van werklocaties en het in stand houden en creëren van aantrekkelijke centrumgebieden; 14 • Een toekomstbestendige binnenstedelijke kwaliteit. Waaronder het realiseren en versterken van een goede woonomgeving, het creëren van een aantrekkelijk vestigingsmilieu, energieneutrale nieuwbouw en een gezonde binnenstedelijke leefkwaliteit; • Optimaal gebruik van de binnenstedelijke ruimte. Waaronder het realiseren van binnenstedelijke woningbouw, transformatie van bestaande bedrijventerreinen en kantorenlocaties en beleefbaar water en groen in het stedelijk gebied. De focus bij binnenstedelijke ontwikkeling ligt op vastgoed en openbare ruimte. Van provinciale betrokkenheid bij binnenstedelijke ontwikkeling kan pas sprake zijn als een of meer van de stedelijke functies wonen, werken, winkelen aan de orde is. Bij wonen gaat het vooral om toevoeging van woningen teneinde bij te dragen aan het wegwerken van het woningtekort, terwijl het bij werken en winkelen vooral gaat om transformeren, revitaliseren en herstructureren. Uitvoering vindt enerzijds plaats door 'verbinding in gebieden' en anderzijds door 'verbinding op thema'.
Kavel D4/E4 Met de ontwikkeling in het kavel D4/E4 worden 377 woningen voor verschillende doelgroepen mogelijk gemaakt. Daarnaast worden kantoorfuncties mogelijk gemaakt. Met het bouwplan wordt optimaal gebruik gemaakt van de beschikbare binnenstedelijke ruimte, passend bij de vraag, namelijk door het realiseren van binnenstedelijke woningbouw. Alle gebouwen binnen het kavel D4/E4 voldoen aan de BENG kwalificatie en er wordt aandacht besteed aan een gezond binnenstedelijk leefkwaliteit. De ontwikkeling past binnen het Beleidskader Binnenstedelijke Ontwikkeling. 2.3 Gemeentelijk beleid 2.3.1 Coalitieakkoord 'Investeren in Utrecht: kiezen voor gelijke kansen, betaalbaar wonen en klimaat' Bij de start van de collegeperiode 2022-2026 is door de nieuwe coalitie een coalitieakkoord opgesteld. Het coalitieakkoord zet een drietal thema’s centraal. 1. Ongelijk investeren voor gelijke kansen Dat houdt in dat de middelen die beschikbaar zijn, naar de mensen gaan die dit het hardst nodig hebben. Het college grijpt in als het niet vanzelf goed komt. 2. Wooncrisis aanpakken: betaalbaar wonen, goede voorzieningen De coalitie wil aandacht hebben voor mensen die al in Utrecht wonen en een verwelkomende houding hebben richting nieuwe Utrechters. Maar groei is geen doel op zich, het moet duurzaam in balans zijn. Dat betekent dat er ruimte moet zijn voor zowel rust als reuring.
Het houdt ook in dat woningen duurzaam, betaalbaar en van goede kwaliteit zijn. En het betekent ook dat er genoeg voorzieningen in de wijken zijn. 3. Klimaatcrisis tegengaan De coalitie neemt de verantwoordelijkheid om er alles aan te doen om de klimaatcrisis tegen te gaan. Door gebruik te maken van alle mogelijkheden voor duurzame 15 energieproductie binnen onze gemeentegrenzen. Door met bewoners en ondernemers ambitieus aan de slag te gaan met energiebesparing. Door als overheid een stap naar voren te zetten. En door verder te blijven investeren in lopen, fietsen, openbaar vervoer en elektrisch rijden om zo de brandstofmotor uit de stad te laten verdwijnen. Met de doelstellingen zoals hiervoor genoemd wordt de komende 4 jaar gewerkt aan een levendige en leefbare stad. Kavel D4/E4 Het bouwplan bevat 377 vrije sectorwoningen. Het is aan de uiteindelijke kopers van de te realiseren wooncomplexen voor welke doelgroepen de woningen worden ingezet. De gebouwen waarin deze functies komen, worden niet aangesloten op het gasnetwerk en zijn bijna energieneutraal (BENG). In de energiebehoefte wordt voor de kantoren zoveel mogelijk voorzien door middel van zonnepanelen en voor zowel de woningen als de kantoren wordt een warmte-koudeopslag geplaatst. Op beide kavels komt een binnenhof. Er is maximaal aandacht besteed aan de bewoner in zijn relatie met zijn omgeving.
De levendigheid, het ontmoeten, gezondheid en bewegen, duurzaamheid, diervriendelijkheid, biodiversiteit worden gestimuleerd en zijn drager van het ontwerp geworden. De ontwikkeling past hiermee binnen de uitgangspunten van het coalitieakkoord. 2.3.2 Omgevingsvisie Utrecht In de omgevingsvisie staat wat het gemeentelijke beleid is voor de 'fysieke leefomgeving'. Dit is de omgeving waarin we wonen, werken en recreëren. De ondergrond, de lucht en het water maken deel uit van de leefomgeving, maar ook de gebouwen, bestrating en planten. De omgevingsvisie bevat drie niveaus: 1. De koers: het beleid voor de lange termijn Utrecht kiest voor een gezonde groei als koers voor de lange termijn. Utrecht groeit van een gemeente met 340.000 inwoners in 2016 naar ongeveer 455.000 inwoners in 2040. Daarom bouwen we de komende jaren duizenden woningen. Bij het bouwen van nieuwe woningen staan gezondheid, leefbaarheid en duurzaamheid voorop. De gemeente wil de woningen binnen het stedelijk gebied bouwen en daarbij flink investeren in de openbare ruimte en voorzieningen. 2. Thematisch beleid: het gemeentelijke beleid over een bepaald onderwerp Het thematisch beleid, ook wel sectoraal beleid genoemd, beziet een bepaald aspect van de fysieke leefomgeving, bijvoorbeeld geluidhinder, verkeer of bodemkwaliteit.
Deze aspecten vertegenwoordigen een belang dat door het gemeentebestuur wordt meegewogen, als het bestuur een besluit neemt over een activiteit die invloed kan hebben op de fysieke leefomgeving. Bij het bouwen van een nieuwe woonwijk, onderzoekt de gemeente of dat wel kan gezien de geluidhinder rond die woonwijk, of het verkeer wel goed afgewikkeld kan worden en of de bodemgesteldheid het bouwen van woningen toelaat. De uitkomst van dat onderzoek kan bijvoorbeeld zijn dat de gemeente het bouwen niet gaat toestaan of onder bepaalde voorwaarden. 16 3. Gebiedsbeleid: beleid dat alleen in een bepaald gebied geldt In gebiedsbeleid staat wat de gemeente in een gebied, wijk of buurt wil. De koers en het thematische beleid worden vertaald in beleid voor dat gebied, voor zover dat mogelijk is. Uit het gebiedsbeleid kan afgeleid worden welke veranderingen de gemeente wil toestaan en welke waarden in het gebied behouden moeten blijven. Niet alle gemeentelijke beleidskaders hebben betrekking op het kavel D4/E4. Hieronder worden daarom alleen de relevante beleidskaders nader toegelicht. 2.3.2.1 De koers Het ruimtelijke beleid voor de langere termijn is vastgesteld in de Ruimtelijke Strategie 2040 'Utrecht dichtbij: de tien-minutenstad' (hierna: RSU 2040). De RSU 2040 is één van de koersdocumenten van de Omgevingsvisie Utrecht.
Daarmee maakt de RSU 2040 deel uit van één van de instrumenten van de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking treedt. Dat betekent dat de ambities uit de RSU 2040 doorwerken in de regels die vanaf 1 januari 2024 in het omgevingsplan zullen worden vastgelegd. De RSU 2040 is op 15 juli 2021 vastgesteld en bevat uitgangspunten voor een gezonde groei en ontwikkeling van de stad tot 2040. In de strategie verbinden we belangrijke thema's met elkaar, zoals mobiliteit, economie, voorzieningen, wonen, energie, groen, sport en ontspanning en werk. Ook is beschreven hoe Utrecht zich kan ontwikkelen tot tien-minutenstad. Daarmee zorgt de gemeente ervoor dat de groei van het aantal inwoners en woningen in balans blijft met een toename van groen in de stad, met een groei van banen en voorzieningen, met een passende infrastructuur voor verkeer en vervoer en met de ambities op basis van de energietransitie. Om bij de groei de specifieke kwaliteiten van de stad te behouden, kiest de visie ervoor een stad te zijn waarin alle belangrijke functies voor dagelijks gebruik dichtbij de woon- en werkomgeving te vinden zijn: Utrecht, de tien-minutenstad. Daarbij zijn twee hoofdstructuren leidend voor het ordenen van de nieuwe plekken in de stad, namelijk de groenstructuur en de mobiliteitsstructuur.
Groen, landschap en water in en rond de stad zijn een voorwaarde voor gezonde stedelijke ontwikkeling, voor groenbeleving en recreatie, maar ook voor bijvoorbeeld klimaatadaptatie en biodiversiteit. Daarmee wordt de bestaande stad ook versterkt. Er worden functies toegevoegd en de kwaliteit van de stad wordt verbeterd. De visie maakt de keuze om de groei van de stad op een aantal plekken in de stad te concentreren, waar hoge bouwvolumes worden gerealiseerd. Daarmee verandert Utrecht van een stad met één centrum naar een stad met meerdere centra. Op deze nieuwe knooppunten komen veel verschillende stedelijke functies samen: een mix van wonen, werken, voorzieningen en groen. Hierdoor beperkt de gemeente ook de groei van het aantal vervoersbewegingen. De Merwedekanaalzone, het Jaarbeursterrein en Leidsche Rijn zijn gebieden waar komende jaren veel gebouwd wordt. Maar er wordt ook gebouwd op kleinere plekken, zoals bij de 2e Daalsedijk en het Kruisvaartterrein. Ook in de binnenstad, het stationsgebied, het Utrecht Science Park, Leidsche Rijn Centrum en Papendorp is ruimte voor extra woningen, winkels en bedrijven. En voor cultuur en maatschappelijke instellingen. 17 Omdat er met de ambities van de RSU 2040 veel geld gemoeid gaat, is in de RSU 2040 ook een investeringsstrategie opgenomen.
Daarnaast is een uitvoeringsstrategie opgesteld, waarin staat welke ontwikkelingen als eerste plaatsvinden en in welke tijdsvolgorde de stad zich tot 2040 ontwikkelt. Ook heeft de gemeenteraad op 12 maart 2020 het koersdocument Leefbare stad en maatschappelijke voorzieningen vastgesteld. Hierin staan de ontwikkelopgaven voor scholen, sportplekken en andere maatschappelijke voorzieningen. Het document Gezondheid voor iedereen, volksgezondheidbeleid 2019-2023 is ook onderdeel van de koers. Kavel D4/E4 Het kavel D4/E4 ligt in Leidsche Rijn Centrum. Leidsche Rijn Centrum is volgens de RSU 2040 een van de stedelijke knooppunten met een mix van wonen, werken en andere functies. De locatie is gelegen in het midden daarvan. In het stedenbouwkundig plan uit 2009 is het volgende voor deze locatie opgemerkt: Het gebied wordt gekenmerkt door een zeer grote verscheidenheid aan functies en voorzieningen. Er is een groot winkelgebied aanwezig voor dagelijkse en niet dagelijkse boodschappen gericht op het stadsdeel Leidsche Rijn. Naast winkels zijn hier ook horeca, commerciële en maatschappelijke voorzieningen aanwezig zoals een bibliotheek, wijkbureau en gezondheidscentrum. Leidsche Rijn Centrum beschikt ook over een zogenaamde cultuur-as met diverse gebouwen met culturele functies, horeca en leisure.
Gebouwen die onderdeel uitmaken van deze cultuur-as zijn bioscoop Pathé, Hofstede Terweide met De Vrijstaat, boerderij Rood Noot met een stadsbrouwerij en horeca en het Cultuurcluster Berlijnplein dat in ontwikkeling is. Tevens zijn aan de zuidzijde een tweetal basisscholen aanwezig en een middelbare school aan het Berlijnplein. Rondom het treinstation Utrecht Leidsche Rijn en in Leidsche Rijn Centrum Noord zijn kantoorgebouwen aanwezig of in ontwikkeling. Leidsche Rijn Centrum is een locatie met veel kwaliteiten die bedrijven, bezoekers en bewoners aanspreken. Met de combinatie van wonen en commerciële en maatschappelijke functies dragen de ontwikkeling en die het bestemmingsplan mogelijk maakt bij aan de kwaliteit van Leidsche Rijn Centrum. Met het bouwen van duurzame, bijna energieneutrale gebouwen (BENG) en het toevoegen van een groene binnenhoven wordt daar ook aan bij gedragen. De ontwikkeling past binnen de uitgangspunten van de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040. Om te kunnen voldoen aan de Omgevingsvisie dient ook te worden voldaan aan het beleid in de volgende paragrafen. 2.3.2.2 Thematisch beleid Woonvisie Utrecht beter in balans De woonvisie Utrecht beter in balans is op 18 juli 2019 vastgesteld door de gemeenteraad. Een streven uit de woonvisie is om goede betaalbare duurzame woningen in gemengde wijken te bouwen.
De horizon voor de visie op de Utrechtse woningmarkt is 2040. De ambities uit de woonvisie vragen meerjarige inzet en meervoudig sturen. Vanuit die visie en aanpak zijn voor de korte termijn vijf speerpunten en bijbehorende activiteiten benoemd en uitgewerkt. Voor de komende jaren zijn dat: 18 • Versnellen en (langdurig) verhogen bouwproductie; Utrecht wil de groei van de stad benutten om partners te stimuleren de bouwproductie hoog te houden om aan te sluiten op de gezamenlijke ambities. Daarmee werken we naar streefpercentages voor de lange termijn. • Meer gemengde wijken; De Utrechtse wijken krijgen meer een mix van woonsegmenten waar sociale huur tot duurdere koopwoningen zijn te vinden. • Doorstroming; Gemengde projecten, verhuisketens en toename van kwalitatief goede woningen in de middencategorie zorgen voor een betere doorstroming. • Een (t)huis voor iedereen; Utrecht streeft naar een passend woningaanbod binnen een redelijke termijn voor alle (toekomstige) inwoners van Utrecht, ook voor de mensen die daar (tijdelijk) zelf niet in kunnen voorzien. • Duurzaamheid en toekomstbestendigheid; Utrecht bouwt aan een duurzamere woningvoorraad en richten ons op thema's als energieneutraliteit en terugdringing gasaansluitingen.
Marktontwikkelingen De aantrekkelijkheid van Utrecht, gecombineerd met de snelle groei van de stad, zorgen voor uitdagingen in het optimaal gebruik van de ruimte voor diverse functies (zoals wonen, maatschappelijke voorzieningen, kantoren, horeca, sport, etc.). De totaalvisie op wonen, werken en verblijven in Utrecht is uitgewerkt in de actualisering van de Ruimtelijke Strategie 2040 'Utrecht dichtbij: de tien-minutenstad' (hierna: RSU 2040). Specifiek voor de Utrechtse woningmarkt zijn er een aantal uitdagingen geconstateerd: • de druk op de woningmarkt is groot. Vraag en aanbod lopen uiteen. De prijzen voor koop- en huurwoningen zijn gemiddeld hoger dan in de rest van het land. Voor steeds meer mensen is een (andere) woning in Utrecht niet (meer) bereikbaar. Vooral de middeninkomens raken in de knel. Verder dreigt een groter deel van de woningvoorraad onbetaalbaar te worden voor mensen met een lager inkomen. Dat werkt verdere segregatie in de hand wat niet wenselijk is gezien de ambitie om gemengde wijken te realiseren; • de zoek- en wachttijd voor een sociale huurwoning loopt op (in Utrecht gemiddeld meer dan 10 jaar) en de doorstroming stagneert door een gebrek aan passend aanbod; we zien de verschillen tussen wijken met een eenzijdige goedkope woningvoorraad en wijken met een gemengde woningvoorraad toenemen.
Op een aantal plekken in de stad komen de leefbaarheid en veerkracht van de wijk onder druk te staan; • de meeste mensen kunnen gelukkig zelf voorzien in hun woonruimte. Toch zijn er groepen die dit (tijdelijk) niet kunnen. Het aanbod van geschikte woningen voor mensen met behoefte aan zorg of ondersteuning is schaars en niet evenredig verdeeld over de stad. We zien een opgave voor passende huisvesting voor ouderen. Wat ook kan bijdragen aan het op gang brengen van doorstroming; • we zien groepen initiatiefnemers en bewoners die woonconcepten willen ontwikkelen waar de huidige markt onvoldoende in voorziet, en die bijdragen aan een leefbare buurt; 19 • de doorstroom uit de Maatschappelijke Opvang én het stijgende aantal statushouders als gevolg van de vluchtelingeninstroom zorgt voor extra druk op de sociale woningbouw. Dit vraagt, gezien de aard van de problematiek, een aparte oplossing bij het invullen van de behoefte naar nieuwe woningen. De inschatting is dat we in 2024, ondanks alle ingezette maatregelen, minimaal 500 woningen tekort komen voor het huisvesten van kwetsbare en bijzondere doelgroepen (uitstroom maatschappelijke opvang, statushouders, urgenten, vrouwen uit de vrouwenopvang); • voor de ontwikkeling van de bevolking is de verwachting dat de groep kleine huishoudens nog verder zal oplopen.
Historie bouwplan D4/E4 De ontwikkeling van de bouwblokken D4 en E4 kent een al lange geschiedenis. De oorsprong ligt in het besluit van de gemeenteraad van 12 januari 2006 waarin het Masterplan Leidsche Rijn Centrum is vastgesteld. De blokken D4 en E4 zijn opgenomen in dit Masterplan. Een deel van de opgave Leidsche Rijn Centrum is vervolgens in 2007 in de vorm van een tender aangeboden aan de markt. In 2008 heeft LRC deze tender gewonnen. Bouwblokken D4 en E4, zijn onderdeel van deze tender. De afspraken over de bouwblokken D4 en E4 liggen sindsdien vast. In de jaren daarna zijn diverse onderdelen van deze tender, het huidige kernwinkelgebied Leidsche Rijn Centrum, ontwikkeld en gerealiseerd. Dit heeft geresulteerd in commercieel programma en 762 koop- en huurwoningen. Vanwege de economische crisis is in 2013 echter afgesproken om de bouwblokken D4 en E4 nog niet te realiseren. In 2020 is de ontwikkeling van de bouwblokken D4 en E4 opnieuw gestart en wordt uitvoering gegeven aan de afspraken die in het kader van de tender zijn gemaakt. Bouwprogramma Met de bouw van 377 appartementen in de bouwblokken D4/E4 in Leidsche Rijn Centrum wordt in overeenstemming met het speerpunt ‘versnellen en (langdurig) verhogen bouwproductie’ bijgedragen aan de grote behoefte aan nieuwe woningen in Utrecht.
De appartementen verbruiken in overeenstemming met het speerpunt ‘duurzaamheid en toekomstbestendigheid’ geen aardgas en zijn bijna energieneutraal. In het gehele gebied Leidsche Rijn Centrum wordt een gemengd programma van verschillende categorieën woningen en woningtypes gerealiseerd. Naast een flink aandeel sociale woningbouw biedt de gebiedsontwikkeling Leidsche Rijn Centrum ook woningen in de andere segmenten, waaronder woningen in de vrije sector zoals D4 en E4. Dit zorgt voor doorstroming waardoor woningen in de goedkope voorraad beschikbaar komen voor starters en kwetsbare en bijzondere doelgroepen. Deze balans in de ontwikkeling sluit goed aan bij de in de woonvisie opgenomen uitgangspunten, zoals ‘meer gemengde wijken’, ‘doorstroming’ en ‘een (t)huis voor iedereen’. Leidsche Rijn Centrum biedt woonruimte aan vele doelgroepen. Van jong tot oud, van zelfstandig tot hulpvragend, van alleenstaanden tot gezinnen. De ontwikkeling van Leidsche Rijn Centrum voldoet daarmee aan de ambities en doelstellingen uit de woonvisie.
Huisvestingsbeleid, woningvorming en omzetting Het beleid voor het omzetten, onttrekken, samenvoegen, woningvormen en kadastraal splitsen van woningen is per 1 juli 2023 gewijzigd met de inwerkingtreding van de nieuwe 20 Huisvestingsverordening gemeente Utrecht en de uitwerking hiervan in de Beleidsregel Huisvestingsverordening gemeente Utrecht en de 'Nadere regel Huisvestingsverordening gemeente Utrecht'. Omdat er in Utrecht schaarste is in alle segmenten van de woningvoorraad en daarnaast de leefbaarheid in alle wijken onder druk staat, is in de Huisvestingsverordening de gehele woningvoorraad als vergunning plichtig aangewezen. Omdat is gebleken dat ongereguleerde omzetting en vorming van woningen kan leiden tot een aantasting van het woon- en leefklimaat, bevatten bestemmingsplannen in Utrecht een regeling voor omzetting (kamerverhuur) en woningvorming. In verband met een goede ruimtelijke ordening worden regels gesteld die zien op een goede kwaliteit van het woon- en leefklimaat. Deze regels werken aanvullend op het Bouwbesluit, waarin veiligheid en gezondheid geregeld zijn en op de regels in hoofdstuk 3 van de Huisvestingsverordening gemeente Utrecht die gaan over het beheer van een goede samenstelling van de woningvoorraad. De 'Nadere regel Huisvestingsverordening gemeente Utrecht' ziet onder meer op het beoordelen van de gevolgen voor het woon- en leefklimaat.
Hierin zijn onder andere eisen opgenomen over de minimale omvang van woningen en is de verplichting opgenomen om de gevolgen van extra woningen of bewoners voor de bestaande situatie in beeld te brengen. Kavel D4/E4 De regels zoals die zijn opgenomen in het bestemmingsplan Chw Algemene regels Utrecht gelden voor het kavel D4/E4 onverkort. Het bouwplan is in overeenstemming met de regels van dit bestemmingsplan. Het bouwplan biedt namelijk zelfstandig geen regels over de maximaal toegestane oppervlakte bruto vloeroppervlak voor woningen en ook niet voor kantoren. Het doel van deze onderbouwing is om de strijdigheid van het voorliggende bouwplan met het geldende bestemmingsplan LRC Kern en Zuid te motiveren. Zodra de omgevingsvergunning is verleend, geldt deze specifiek voor het daarin opgenomen en vergunde bouwplan. Het bestemmingsplan Chw Algemene regels voor bouwen en gebruik blijft daarom integraal van toepassing. Vitale stadswijken, functiemenging in woonwijken (2013) In de notitie Vitale Stadswijken, functiemenging in woonwijken is uitgewerkt hoe binnen de woonwijken met functiemenging om zal worden gaan. Het doel van de notitie is de beleidsrichting aan te geven en randvoorwaarden te scheppen voor het faciliteren van meer functiemenging in woonwijken en het bieden van een toetsingskader voor initiatieven in afwijking op het bestemmingsplan.
Kavel D4/E4 In het kavel D4/E4 is sprake van functiemenging. Naast woningen zijn andere functies zoals kantoorfuncties ook mogelijk. De ontwikkeling past binnen het beleid uit de notitie Vitale Stadswijken, functiemenging. Beleidskader Particuliere Vakantieverhuur (2018) Op 8 maart 2018 heeft de gemeenteraad voor het tijdelijk verhuren van een woning aan toeristen het beleidskader Particuliere Vakantieverhuur vastgesteld, dat onderdeel uitmaakt van de omgevingsvisie. Het faciliteren van de groeiende behoefte aan tijdelijk verblijf van toeristen 21 en andere doelgroepen in Utrecht is goed voor de Utrechtse economie en werkgelegenheid en past binnen de visie die we in de Ruimtelijke Strategie Utrecht hebben vastgelegd. Wel is het belangrijk dat hier grenzen aan worden gesteld om te voorkomen dat door de toename van de vraag naar en het aanbod van tijdelijk verblijf in Utrecht andere belangen onder druk komen te staan. Ten behoeve van de kleinschaligheid, veiligheid, gelijk speelveld en het voorkomen van klachten wordt de verhuur van een woning aan toeristen alleen onder voorwaarden toegestaan. Sinds 1 januari 2021 zijn particuliere vakantieverhuur en bed-and-breakfast wettelijk als vorm van toeristische verhuur geregeld in de Huisvestingswet.
Toeristische verhuur is in de Huisvestingswet gedefinieerd als ‘het in een woonruimte tegen betaling bieden van verblijf aan personen die niet als ingezetene zijn ingeschreven met een adres in de gemeente in de basisregistratie personen’. Het aanbieden van logies in de woning heeft effect op de woningvoorraad en op de leefomgeving. Het eerste aspect, het beheren van de woningvoorraad, valt onder de Huisvestingswet en is uitgewerkt in de gemeentelijke huisvestingsverordening en nadere regels. Het tweede aspect valt ook onder de Omgevingswet en daarom worden bed-and-breakfast en particuliere vakantieverhuur op dit punt ook geregeld in het omgevingsplan. Andere vormen van logies, zoals tijdelijk verblijf (short stay) zijn in de woning niet toegestaan. Dergelijke vormen van logies mogen alleen op een locatie die een logiesfunctie heeft of als de eigenaar een omgevingsvergunning voor logies heeft. In de Huisvestingsverordening gemeente Utrecht is voor zowel particuliere vakantieverhuur als voor bed-and-breakfast een registratieplicht opgenomen. Daarnaast geldt voor particuliere vakantieverhuur ook een meldplicht per verhuring. In het omgevingsplan zijn die regels opgenomen, die gaan over aspecten die invloed hebben op de leefomgeving, zoals het maximaal aantal nachten dat de woning verhuurd mag worden en het aantal personen per verhuring.