CConstaterende datUtrecht
Koppel je AI →
Document · PDF

Ruimtelijk economische Investeringsagenda Utrecht Heart of Health (REA) (1)

Commissie Ruimte 3 december 2026, gemeente UtrechtBij agendapunt: Uitkomstenbrief BO Leefomgeving19.071 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Bouw mee aan een gezonde toekomst Investeer in Utrecht, Heart of Health September 2026 Ruimtelijk Economische Investeringsagenda (REIA) Utrecht, Heart of Health

Investeer mee in Utrecht, Heart of Health Deze Ruimtelijk Economische Investeringsagenda (REIA) is de gezamen- | In Utrecht werken we samen aan de gezondheid van mensen en creëren lijke investerings- en ontwikkelagenda van de Metropoolregio Utrecht | wij de zorg van morgen. Onze bijdrage aan de gezondheidstransitie voor 2026-2027. Een agenda die private en publieke partijen verbindt en | levert maatschappelijke impact op en vormt ook een krachtige, één ambitie centraal stelt: Utrecht, Heart of Health. Hier zorgen wij voor | economische groeimotor. Niet alleen voor onze regio, maar voor heel doorbraken in maatschappelijke en economische uitdagingen voor | Nederland. een gezonde mens, gezonde leefomgeving en gezonde samenleving. De ecosystemen in onze regio zijn de broedplaatsen voor nationale De route naar toekomstige welvaart loopt door Utrecht. In onze regio | innovatie. Zij worden gedreven door de daadkracht en financiële komen gezondheid, life sciences, data, en technologie samen in | slagkracht van private partners. Zij investeren om de innovaties van ruim een krachtig ecosysteem dat doorbraken bereikt op het gebied van | 1.200 regionale start-ups te valideren en te versnellen. Bovendien steken gezondheid. Maar dat ook tot innovaties leidt die het economisch | zij jaarlijks honderden miljoenen in R&D.

Daarmee leggen zij een stevig verdienvermogen van Nederland en Europa versterken en ons minder | fundament onder onze REIA. Die gezamenlijke inzet laat zien dat de regio afhankelijk maken van landen elders in de wereld. | Utrecht niet alleen over ambities praat, maar die ook waarmaakt. Utrecht maakt gerichte keuzes | Private investeringen regio Utrecht1 in drie strategische ecosystemen: De recente rapporten van Draghi, Letta en Wennink maken duidelijk | • | Life Sciences & Health: | €900 mln (55% privaat) dat Nederland en Europa voor een kantelpunt staan. Om onze welvaart | • | Energie-/klimaattechnologie: | €500-700 mln (45% privaat) ook in de toekomst te behouden, zijn niet alleen gerichte keuzes nodig, | • | Digitalisering: | €1 miljard (grotendeels privaat) maar ook grote investeringen in productiviteit, innovatie en strategische technologie. Daar geven wij met deze REIA als regio concreet invulling | Appѐl op het Rijk aan. | De REIA maakt inzichtelijk welke investeringen de private partners zelf al doen, maar doet daarnaast ook een appѐl op de Rijksoverheid, Europese Deze investeringsagenda draagt bij aan drie van de vier strategische | programma’s, institutionele investeerders, pensioenfondsen, private prioriteiten uit het rapport-Wennink: Life Sciences & Biotechnologie, | equity-partijen en andere publieke en private partners.

Wij nodigen hen Energie- & Klimaattechnologie en Digitalisering & AI. Onze regio vervult | uit om mee te investeren en onze daadkracht te versterken. al een belangrijke rol in deze waardeketens, met een sterke positie in kennisontwikkeling, validatie en vroege opschaling. | Onze groeiambitie vraagt om gerichte keuzes en investeringen, ruimtelijk en economisch. In deze REIA ligt de focus op Life Sciences & Maatschappelijke én economische impact | Biotechnologie. Parallel werken we aan urgente voorstellen voor Gezondheid is één van de grootste uitdagingen van onze tijd. | een gezonde leefomgeving. Meer dan 10 mln mensen in Nederland hebben een chronische aandoening. Elke Nederlander krijgt zelf of in zijn omgeving te maken met kanker. En steeds meer oudere hebben zorg nodig. Hierdoor neemt de druk op de zorg toe. 1 | ROM Utrecht: Gebaseerd op RVO regiodata (2025) 2 Onze topprioriteiten zijn: | 2. | Ruimte voor innovatie (€50 mln) De sterk verdichte regio vraagt om slimme verdichtings- en herontwikkelingsmaatregelen. Door 1. Rode biotechnologie (€200-300 mln) We versterken de unieke | innovatielocaties uit te breiden en beter met elkaar te verbinden, kennisbasis van Utrecht als innovatiehub voor rode biotechnologie. | zorgen we dat bedrijven kunnen starten, doorgroeien en zich blijvend Door gericht te investeren versnellen we de ontwikkeling van | kunnen vestigen.

nieuwe therapieën en verbeteren we de vertaalslag van onderzoek naar toepassing. Dit leidt tot snellere productontwikkeling, meer | 3. | Bereikbaarheid en wonen (€288-666 mln) Een goed functionerend bedrijvigheid en een sterkere internationale positie van Nederland. | ecosysteem vraagt om goede bereikbaarheid en voldoende woningen. Investeringen in het Utrecht Science Park, de verbinding 2. MedTech (€50-75 mln) We verkorten de tijd van idee naar toepassing | met Amersfoort, de vernieuwing van station Amersfoort Centraal en in de zorg. Door de ontwikkelketen beter te organiseren versnellen | versnelling van woningbouw zijn essentieel om talent en bedrijvigheid we de adoptie van medische technologie. Dit verlaagt de druk op de | aan te trekken en vast te houden. zorg, verbetert patiëntuitkomsten en creëert nieuwe economische kansen voor bedrijven in deze groeisector. | 4. | Blijf meebewegen en vernieuwen Onze REIA is een adaptieve, rollende agenda. Dat is een bewuste en strategische keuze, die onze 3. PFAS-verwijdering (€61 mln) We schalen veelbelovende | regionale executiekracht onderstreept en recht doet aan de realiteit technologie op voor het verwijderen van PFAS uit water en bodem. | van innovatie. Kennis en markten zijn volop in beweging.

Met een Hiermee dragen we bij aan schoon (drink)water en een gezonde | rollende agenda krijgen veelbelovende innovaties de ruimte om te leefomgeving, terwijl we tegelijkertijd bouwen aan een nieuwe | groeien, ontstaan er gaandeweg nieuwe proposities en durven we internationale markt en verdienvermogen in watertechnologie. | initiatieven te laten afvallen als succesvolle opschaling onhaalbaar blijkt. 4. Slimme energiesystemen (€40-60 mln) We leveren een concrete bijdrage aan het oplossen van netcongestie door het opschalen | Deze REIA geeft momentum. Wij staan als regio in de actiestand. Utrecht, van bewezen technologieën zoals bidirectioneel laden en energy | Heart of Health. In alle ecosystemen in onze regio stroomt energie, die management systems. | we nu kunnen verzilveren door innovaties te versnellen en oplossingen te creëren voor maatschappelijke opgaven en transities. Om deze prioriteiten te realiseren, moeten de randvoorwaarden op orde zijn. Juist hier liggen de grootste knelpunten voor opschaling en groei. | Wij dagen het Rijk, Europa en mogelijk andere partijen uit om in te Indicatief vraagt dit: | stappen en mee te investeren. Om samen met ons structureel te investeren in de innovatiemotor van Nederland. 1. Talent (€45 mln) De krapste arbeidsmarkt van Nederland vraagt om een versterkingsplan voor talent.

Dit betekent investeren in opleidingscapaciteit, om- en bijscholing en het aantrekken en behouden van talent. Alleen zo kunnen bedrijven groeien en innovaties daadwerkelijk worden opgeschaald. 3 4 Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health Deze partijen investeren mee in Utrecht, Heart of Health REIA: een publiek-private agenda 4 5Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health Inhoudsopgave Deze partijen investeren mee in Utrecht, Heart of Health REIA: een publiek-private agenda Colofon Voorwoorden Sharon Dijksma, voorzitter Economic Board Utrecht p. 6 Gita Gallé, bestuurder Prinses Máxima Centrum p. 7 Judith Oprins, bestuurder Genmab p. 8 Infographic Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health p. 9 1. Een regio van (inter)nationaal belang p. 10 2. Doorbraakstrategie voor de Utrechtse economie p. 15 3. Samen realiseren: Utrechtse plannen p. 18 p. 20 p. 28 p. 34 p. 38 Kerninitatieven: Life Sciences & Biotechnologie Kernintiatieven: Slimme energiesystemen Kernintiatieven: PFAS-verwijdering Fundamentele Randvoorwaarden Voorstellen in ontwikkeling p.

44 Afzender: Economic Board Utrecht Utrecht, Heart of Health Onder ‘Utrecht, Heart of Health’ bundelen bedrijven, o v erheden en ke nnisinstellingen hun k rachte n om m aatschappelijke uitdagingen zo als chro nische ziekt en, pandem ieën en v ergrijzing aan te pakken en te we rken aan ee n gezonde samenleving wereldwijd. Deze ruimtelijk economische investeringsagenda is tot stand gekomen met behulp van: • M et ro poolregio Utrec ht ( M R U ) • Provincie Utrecht • Gemeente Utrecht • Gemeente Amersfoort • Regio Amersfoort • MRU West • Eco no mic Bo ard Utrecht • ROM Utrec ht Region • Stichting Utrecht Science P ark • Unive rsiteit Utrecht • UMC Utrec ht Status: deze agenda is opgesteld n.a.v. een afspraak tijdens het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving (BOL, juni 2025) en wordt tijdens het BOL van september 2026 aan het Rijk aangeboden. Projectleiding en vormgeving BMC, uitwerking Utrecht Biotechnologie Roland Berger, uitwerking Slimme energiesystemen Rebel Group, uitwerking PFAS-verwijdering Telesto Group en Strategy Dock, redactie Corien Lambregtse

5 Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health Inhoudsopgave Colofon Voorwoorden Sharon Dijksma, voorzitter Economic Board Utrecht p. 6 Gita Gallé, bestuurder Prinses Máxima Centrum p. 7 Judith Oprins, bestuurder Genmab p. 8 Infographic Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health p. 9 1. Een regio van (inter)nationaal belang p. 10 2. Doorbraakstrategie voor de Utrechtse economie p. 15 3. Samen realiseren: Utrechtse plannen p. 18 Kerninitatieven: Life Sciences & Biotechnologie p. 20 Kernintiatieven: Slimme energiesystemen p. 28 Kernintiatieven: PFAS-verwijdering p. 34 Fundamentele Randvoorwaarden p. 38 Voorstellen in ontwikkeling p. 44 Afzender: Economic Board Utrecht Utrecht, Heart of Health Onder ‘Utrecht, Heart of Health’ bundelen bedrijven, o v erheden en ke nnisinstellingen hun k rachte n om m aatschappelijke uitdagingen zo als chro nische ziekt en, pandem ieën en v ergrijzing aan te pakken en te we rken aan ee n gezonde samenleving wereldwijd.

Deze ruimtelijk economische investeringsagenda is tot stand gekomen met behulp van: • M et ro poolregio Utrec ht (MRU) • Provincie Utrecht • Gemeente Utrecht • Gemeente Amersfoort • Regio Amersfoort • MRU West • Eco no mic Bo ard Utrecht • ROM Utrec ht Region • Stichting Utrecht Science P ark • Unive rsiteit Utrecht • UMC Utrec ht Projectleiding BMC, vormgeving BMC en gemeente Utrecht, uitwerking Utrecht Biotechnologie Roland Berger, uitwerking Slimme energiesystemen Rebel Group, uitwerking PFAS-verwijdering T elesto Group en Strategy Dock, redactie Corien Lambregtse Status: deze agenda is opgesteld naar aanleiding van een afspraak tijdens het Bestuurlijk Overleg Leefomgeving (BOL, juni 2025) en wordt tijdens het BOL van september 2026 aan het Rijk aangeboden. 6 Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health 'Klaar voor de volgende doorbraak' Sharon Dijksma, voorzitter Economic Board Utrecht: Nederland staat voor grote uitdagingen: de transitie naar duurzame energie, betaalbare, toegankelijke zorg, voldoende woningen, schoon drinkwater en een gezonde leefomgeving. De Metropoolregio Utrecht kan als ‘Heart of Health’ het verschil maken voor Nederland. Volgens burgemeester Sharon Dijksma, voorzitter van de Economic Board Utrecht, is Utrecht klaar voor de volgende doorbraak.

Trots op waar we nu staan? "Utrecht behoort tot de meest innovatieve regio's van Europa. Dat is geen toeval, maar het resultaat van jarenlange samenwerking tussen ondernemers, onderzoekers, zorginstellingen, kennisinstellingen en overheden. Mooi voorbeeld: in het Utrecht Science Park werken al deze organisaties samen op 1 square mile. Die samenwerking levert tastbare resultaten op: innovaties die levens verbeteren, nieuwe bedrijvigheid creëren en bijdragen aan de economie van Nederland en Europa. Denk aan doorbraken in de behandeling van kinderen met kanker of aan een biotechbedrijf als Genmab dat vanuit onze regio is uitgegroeid tot internationale speler. Daar ben ik trots op. Utrecht bewijst dat economische ontwikkeling en maatschappelijke vooruitgang hand in hand gaan." Wat is de kracht van de metropoolregio Utrecht? "Onze grootste kracht zit in verbinding. Niet voor niets profileert Utrecht zich als Heart of Health. Onderzoekers, ondernemers, zorginstellingen en overheden werken hier dagelijks aan oplossingen die ertoe doen. Doordat verschillende disciplines elkaar weten te vinden, ontstaan nieuwe ideeën die sneller hun weg vinden naar de praktijk. Innovaties uit onze regio dragen bij aan de gezondheid, welvaart en concurrentiekracht van Nederland en Europa. ” Waarom investeren in de toekomst? “De uitdagingen waar Nederland voor staat worden steeds groter en urgenter.

Wij hebben als regio alles in huis om bij te dragen aan oplossingen. We hebben zelfs een voorsprong op veel andere regio's, maar we moeten uitkijken dat die voorsprong ons niet gaat remmen. Wat gisteren een sterke positie was, vraagt vandaag om nieuwe keuzes. Investeringen in gezondheid en in een gezonde maatschappij doe je bovendien voor de lange termijn. Je hebt er een lange adem voor nodig. Het rapport-Wennink onderstreept dat Nederland juist nu moet investeren in innovatie, technologie, talent en een aantrekkelijk vestigingsklimaat om internationaal concurrerend te blijven. De Ruimtelijk Economische Investeringsagenda (REIA) vertaalt die boodschap naar onze regio. Door bedrijven, kennisinstellingen en overheden te verbinden rond concrete investeringsvoorstellen maken we oplossingen, nieuwe bedrijvigheid en nieuwe doorbraken mogelijk. ” Ambitie voor over tien jaar? "Onze ambitie is dat Utrecht over tien jaar dé regio is waar maat- schappelijke gezondheidsuitdagingen worden omgezet in economische kansen. Een regio waar onderzoekers hun ideeën sneller naar de praktijk brengen, startups doorgroeien tot scale-ups en kansrijke bedrijven tot internationale spelers. Waar talent uit binnen- en buitenland graag wil wonen, werken, leren en ondernemen. En waar bedrijven, kennisinstellingen en overheden blijven investeren in de toekomst.

Economische groei is geen doel op zichzelf, maar helpt doelen mogelijk maken: betere zorg, een gezonde leefomgeving, een duurzaam energiesysteem en gelijke kansen. Als we daarin slagen, helpen we niet alleen de Metropoolregio Utrecht, maar heel Nederland en Europa vooruit. Klaar voor de volgende doorbraak." "Utrecht bewijst dat economische ontwikkeling en maatschappelijke vooruitgang hand in hand gaan"

7 Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health 'Het Máxima is niet toevallig in Utrecht terecht gekomen' Gita Gallé, bestuurder Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie: 'Focus brengt versnelling' Wat begon als een ambitieus idee groeide uit tot het grootste kinderoncologische centrum van Europa. In het Prinses Máxima Centrum werken artsen, onderzoekers en zorgprofessionals samen aan één missie: ieder kind met kanker genezen, met optimale kwaliteit van leven. Bestuurder Gita Gallé ziet wat de kracht van focus oplevert. Trots op waar het Máxima nu staat? "Als ik zie wat er in tien jaar tijd is opgebouwd, ben ik daar ongelooflijk trots op. Het Máxima is ontstaan doordat ouders en zorgprofessionals vonden dat het anders moest. Ze wilden alle kennis, expertise, zorg en onderzoek op het gebied van kinderoncologie samenbrengen op één plek in Nederland. Dat heeft gewerkt. Maar wat mij nog het meest raakt, zijn de kinderen voor wie we dit doen. Het gaat hier iedere dag over leven en dood, over hoop, veerkracht en perspectief. Dat maakt het werk enorm betekenisvol.

Uiteindelijk draait alles om één vraag: hoe kunnen we kinderen met kanker een betere toekomst geven?" Wat is de kracht van de regio Utrecht? “In het Utrecht Science Park komen gezondheid, life sciences, data, technologie en ondernemerschap samen in een krachtig ecosysteem: Utrecht Heart of Health. Dat trekt internationaal patiënten en ook talent aan. Hier werken mensen uit meer dan vijftig landen samen aan dezelfde missie. Ook werken we internationaal samen met kinderoncologische centra en onderzoeksinstituten. Hoe meer kennis, expertise en data, hoe groter de kans op versnelling en doorbraken." Waarom investeren in de toekomst? "De geschiedenis van de kinderoncologie laat zien wat investeren in kennis en innovatie kan opleveren. De overlevingskansen voor bepaalde vormen van kanker liggen inmiddels boven de negentig procent. Maar we zijn er nog niet. We moeten blijven investeren in onderzoek, talent en innovatie, in een omgeving waarin nieuwe ideeën kunnen uitgroeien tot kansrijke behandelingen. AI speelt daarin een cruciale rol. Wereldwijd wordt kennis ontwikkeld. De uitdaging is om die kennis sneller toegankelijk te maken, slimmer te analyseren en effectiever toe te passen.

Een sterke gezamenlijke AI- en data-infrastructuur helpt de hele Metropoolregio Utrecht om sneller te innoveren, internationaal talent aan te trekken, nieuwe toepassingen te ontwikkelen en die daadwerkelijk naar de samenleving te brengen." Ambitie voor over tien jaar? “Wat voor het Máxima werkt, werkt ook voor een regio. Vooruitgang ontstaat door focus. Focus brengt versnelling. Mijn ambitie is dat Utrecht over tien jaar dé plek is waar talent, wetenschap, zorg en ondernemer- schap elkaar vinden. Een regio die internationaal onderzoekers, bedrijven en investeerders aantrekt. Dat bereiken we alleen door te investeren in innovatie en ontwikkeling. De Ruimtelijk Economische Investeringsagenda Utrecht maakt zichtbaar waarin Utrecht zich onderscheidt en verbindt partners, investeringen en ambities met elkaar. Waar ik het meest naar uitkijk? Dat we over tien jaar opnieuw een grote stap hebben gezet in de genezing van kinderen met kanker. Zodat kinderen kunnen opgroeien en hun eigen toekomst vorm kunnen geven. Omdat ze nog een heel leven voor zich hebben. ” "Uiteindelijk draait alles om één vraag: hoe kunnen we kinderen met kanker een betere toekomst geven?" 8 Bouw mee aan een gezonde toekomst.

Investeer in Utrecht, Heart of Health 'Grote doorbraken vragen een lange adem' Judith Oprins, bestuurder Genmab: Van pionierend biotechbedrijf tot internationale speler die nieuwe behandelingen voor kanker ontwikkelt. Judith Oprins maakte de groei van Genmab van dichtbij mee. Ze begon er als jonge wetenschapper, groeide door tot internationaal hoofd Lab Management en is verantwoordelijk voor de Nederlandse vestigingen. Trots op waar Genmab nu staat? "Terugkijkend op de afgelopen 25 jaar, ben ik er het meest trots op dat we zijn uitgegroeid tot een bedrijf dat een verschil maakt. Er is één moment dat mij altijd zal bijblijven. Een patiënt vertelde wat een medicijn voor haar leven had betekend. Een kippenvelmoment. Dan zie je ineens waar je het voor doet, voor wíe je het doet. Daarom vieren we als bedrijf onze successen. Het blijft een ongelooflijk boeiend proces: hoe een ontdekking of veelbelovende hypothese uitgroeit tot een mogelijke behandeling voor patiënten. ” Wat is de kracht van de regio Utrecht? "Grote innovaties ontstaan wanneer wetenschappers, artsen en bedrijven van elkaar leren. In het Utrecht Science Park komen de werelden van wetenschap, zorg en bedrijven samen. Wij zitten hier graag, tegelijk kijken we verder dan deze regio. Nederland is een klein landje. Utrecht en andere life science hubs vormen samen één ecosysteem.

We moeten als regio’s in Nederland en Europa samen optrekken, om te kunnen concurreren met bijvoorbeeld de Verenigde Staten en Azië. We moeten voortbouwen op waar elke regio sterk in is en elkaar daarin versterken. ” Hoe creëren we de volgende generatie doorbraken? “Iedere generatie bouwt voort op de kennis van de vorige. Eerst was chemotherapie de belangrijkste behandeloptie, daarna kwamen er steeds gerichtere therapieën en inmiddels zijn we heel ver met immunotherapie. Het maakt mij nieuwsgierig naar de volgende grote doorbraak. De ontwikkeling van kankerbehandelingen vergt een lange adem. In de biotechnologie zit er zomaar tien, vijftien jaar tussen een eerste ontdekking en een goedgekeurde behandeling die patiënten daadwerkelijk kan helpen. Genmab is door die eerste fases heen gekomen. Hoe krijgen we andere bedrijven ook zo ver en hoe kunnen we elkaar blijven versterken? Grote doorbraken ontstaan niet vanzelf. Ze vragen om talent, kennis, ondernemerschap, investeringen en een omgeving waarin mensen en organisaties elkaar weten te vinden. Dat maakt de Ruimtelijk Economische Investeringsagenda (REIA) zo belangrijk, maar vereist bovenal een nationale langetermijnvisie en strategie.

Nederland heeft alles in huis om internationaal voorop te blijven lopen, maar we moeten veel meer investeren in innovatie, de vertaling naar impact voor patiënten verbeteren en versnellen, en dat behouden in Nederland en Europa. ” Ambitie voor over tien jaar? "Ik hoop dat Utrecht over tien jaar wereldwijd bekend staat als een regio waar onderzoekers, bedrijven, investeerders en kennis- instellingen samenwerken aan oplossingen voor grote maatschappelijke uitdagingen. Kennis, innovatie en economische ontwikkeling zijn geen doel op zich. Waar het om draait is dat we wetenschap inzetten om levens te veranderen. Ik hoop dat we nog meer grote stappen zetten in de behandeling van kanker. Dat meer mensen langer en beter leven en meer perspectief hebben. Dat behandelingen die nu nog onmogelijk lijken, dan werkelijkheid zijn geworden.

” "Nederland heeft alles in huis om internationaal voorop te blijven lopen" Meest competitieve regio van Nederland Grootste sciencepark van Nederland met 55.000 studenten, 2.000 promovendi en 31.000 medewerkers De regio levert 12% van het Nederlandse BBP 50% van alle banen draagt bij aan de gezonde samenleving Hoogste ondernemers- vertrouwen van NL 81% van de inwoners ervaart goede gezondheid 2x zoveel octrooiaanvragen biotech als in de rest van Nederland Koploper in gezondheids- innovaties in de EU een tekort aan durfkapitaal voor groeibedrijven vraagt om fonds- versterking en een groter aanbod aan investeerders Financiering Kerninitiatieven: 1. Utrecht Biotechnologie 2. Utrecht MedTech 3. Bidirectioneel laden 4. Energy management systems 5. PFAS-verwijdering Voorstellen in ontwikkeling: 6. Dual-use Defensie 7. Earth Valley 8. Innovation District 9. Nationale materialenmarktplaats 10. Future of Food de structureel krapste arbeidsmarkt heeft urgent meer opleidingscapaciteit en een impuls in leven lang ontwikkelen nodig T alent Gezonde mens 1 op de 2 Nederlanders krijgt kanker. Ruim 10 mln inwoners heeft een chronische aan- doening. Hier zijn nieuwe behandelmethodes voor nodig. Motor hierachter is de inzet van levende systemen ( ‘rode biotech’). Innovaties hierbinnen beginnen vaak in Utrecht, met succesvolle bedrijven als Genmab/Merus en Argenx tot gevolg.

Utrecht breidt uit tot een internationaal toonaangevende innovatiehub voor oncologie, regeneratieve geneeskunde, infectieziektes & immunologie en precisietherapie. Gezonde leefomgeving Netcongestie, hittestress en een tekort aan gezond drinkwater. Basisvoor- zieningen als energie en water worden hiermee aangetast en de leefom- geving wordt letterlijk onge- zond. De regio ontwikkelt opschaalbare oplossingen om deze problemen aan te pakken en bouwt daarmee toekomstbestendige, leefbare steden. Gezonde samenleving De zorg in Nederland staat onder druk door personeelstekorten, onder andere door vergrijzing en een toenemende vraag. Utrecht ontwikkelt digitale technologie als brandstof voor innovatie en verhoging van arbeidsproductiviteit binnen Life Sciences & Health en Earth Valley. Heart of Health Gezonde mens Life Sciences & Health Gezonde leefomgeving Earth Valley Gezonde samenleving New Digital Society Met Utrecht Heart of Health en onze krachtige ecosystemen als basis... ... zetten wij ons in voor een gezonde mens, leefomgeving en samenleving. 6 6 8 7 5 meer en snelgroeiende innovatieve bedrijven vragen om meer ruimte in een al sterk verdichte regio en om de sterkere en meer met elkaar verbonden innovatie ecosystemen Ruimte voor innovatie Utrecht 96 8 1 2 3 4 Amersfoort ... en we hebben goede plannen om dat nog beter te maken!Hier zijn we al goed in...

Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health 10 Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health Gezondheid is voor de meeste mensen het allerbelangrijkst. Daarom is het verbeteren van de gezondheid en het voorkomen en behandelen van ziekten topprioriteit. Ook voor de Metropoolregio Utrecht. Er zijn in Nederland 10,5 miljoen mensen met een chronische aan- doening. En één op de twee mensen krijgt ergens in zijn of haar leven de diagnose kanker. Achter die cijfers schuilen persoonlijke verhalen. Verhalen over onzekerheid, verdriet en verlies. Ze raken niet alleen het individu, maar de hele samenleving en de economie. Door de vergrijzing en de groeiende zorgvraag staat de betaalbaarheid van de zorg zwaar onder druk. Daar komt bij dat Europa voor essentiële medische innovaties minder afhankelijk wil worden van andere wereld- machten. Gezondheid is daarmee één van de grootste opgaven van onze tijd. Juist deze opgave biedt Utrecht grote kansen om maatschappelijke impact te maken. Deze gezondheidstransitie is bovendien een econo- mische groeimotor. Op het Utrecht Science Park (USP werken we dagelijks aan nieuwe behandelmethoden. De ultieme ambitie is om een ziekte als kanker uiteindelijk te verslaan. Het Prinses Máxima Centrum heeft als missie om kinderkanker de wereld uit te helpen.

Utrecht heeft alles in huis om verder te groeien als internationaal toonaangevende innovatiehub voor Life sciences & Biotechnologie, met name in de medische biotechnologiesector (‘rode’ biotech) en MedTech. Wij verbinden maatschappelijke impact en economische kansen. Dat is waar wij voor staan en in de toekomst aan blijven werken: innovaties voor een gezonde mens, een gezonde leefomgeving en een gezonde samenleving. Vandaar ons motto: Utrecht, Heart of Health. 1 The Future of European Competitiveness, Draghi (2025) 2 Much more than a market, Letta (2024) 3 De route naar toekomstige welvaart, Wennink (2026) Sleutelrol voor Utrecht, Heart of Health Nederland staat voor keuzes die bepalend zijn voor het toekomstig verdienvermogen en de maatschappelijke kwaliteit. De recente rapporten van Draghi1, Letta2 en Wennink3 schetsen de urgentie daarvan. Om ons toekomstig verdienvermogen en de strategische autonomie van Europa veilig te stellen, moeten we aan de bak: investeren in innovatie, focussen op strategische domeinen en werk maken van opschaling. Deze Ruimtelijk Economische Investeringsagenda voor de Metropool- regio Utrecht geeft hier invulling aan. De focus ligt op drie van de vier strategische prioriteiten uit het rapport-Wennink: Life Sciences & Biotechnologie, Energie- en Klimaattechnologie en Digitalisering en AI.

Daarmee vervult onze regio een sleutelrol in nationale en Europese waardeketens. De REIA richt zich op het verhogen van arbeidsproductiviteit, het versnellen van innovatie en opschaling en het versterken van de benodigde randvoorwaarden. Utrecht, Heart of Health heeft de ambitie om met zijn kennis, kunde en jonge hoogopgeleide beroepsbevolking de wereld gezonder te maken. De REIA sluit daar op aan met een investeringsagenda gericht op gezonde mensen, een gezonde leefomgeving en een gezonde samenleving. In Utrecht werken bedrijven, kennisinstellingen en over- heden samen in drie krachtige ecosystemen die elkaar versterken: Life Sciences & Health, Earth Valley en New Digital Society (zie kader, pagina 13). 1. Een regio van (inter)nationaal belang "Wetenschap inzetten om levens te veranderen" Genmab 11 Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health Deze ecosystemen vervullen ieder een onderscheidende rol binnen nationale en Europese waardeketens. In Utrecht ligt het zwaartepunt voor Life Science & Biotechnologie bijvoorbeeld op kennisontwikkeling, validatie en de vertaalslag van innovatie naar toepassing. Vanuit deze rol werken wij complementair samen met andere regio’s en versterken we gezamenlijk het innovatievermogen van Nederland en Europa.

De drie pijlers van Heart of Health’s ambitie Deze REIA geeft aan hoe we het pad naar de toekomst voor ons zien. Door gerichte investeringen in concrete investeringsprojecten en onderliggende randvoorwaarden, kunnen wij innovaties versnellen en economische impact maken. Dit draagt, in lijn met Wennink, direct bij aan het verdienvermogen, de concurrentiekracht en de strategische autonomie van Nederland en Europa. Private partijen en publieke partners in onze regio werken hierbij als een krachtig collectief samen en investeren in de plannen in deze REIA. 4 Sinds 2025 onderdeel van Genmab 5 In Utrecht ontstaan, in Gent opgeschaald 6 Zie onder andere OECD-onderzoek: Pharmaceutical research and development: Health at a Glance 2023 | OECD Daarmee laten wij zien dat we onze ambities willen realiseren. We nodigen het Rijk uit om als strategische partner aan te sluiten. Utrecht speelt een sleutelrol in het landelijke biotech ecosysteem Nederland wil in 2040 tot de wereldtop behoren op het gebied van rode biotech. Daar levert Utrecht, Heart of Health een essentiële bijdrage aan. Onze kracht ligt in de concentratie van kennisinstellingen, bedrijven en zorgorganisaties. Dit bevordert intensieve samenwerking, snelle kennisuitwisseling en de directe vertaling van onderzoek naar toepassingen.

Het Utrecht Science Park heeft binnen het landelijke Life Sciences & Health-cluster (LSH) een unieke systeemrol door zich te specialiseren in kennisontwikkeling, validatie en talentontwikkeling. Voorwaarde is dat de hele innovatieketen sterk met elkaar verbonden is. Innovaties beginnen vaak in Utrecht. Daarmee is Utrecht de kennisbron en aanjager die het nationale systeem voedt, aanvullend is op de ecosystemen van o.a. Leiden en Amsterdam en internationaal de toon aangeeft. Internationale koplopers als Genmab,Merus4 en Argenx5, die inmiddels een gezamenlijke beurswaarde hebben van ruim 60 miljard euro zijn in dit ecosysteem ontstaan. De R&D-intensiteit binnen de biotechsector is groter dan die van veel andere industrieën en is nog steeds aan het groeien6. Het verhogen van dit innovatievermogen versterkt de concurrentiepositie en toekomst- bestendigheid van de Nederlandse economie en draagt bij aan de nationale en Europese doelstelling om 3% van het bruto binnen- lands product (BBP) te investeren in R&D. Innovaties voor betaalbaar houden zorg De houdbaarheid van de zorg staat de komende decennia onder grote druk door vergrijzing en een structureel tekort aan zorgprofessionals. Gezonde mens Met baanbrekend onderzoek creëren we behandelingen voor iedere vorm van kanker en chronische ziekten en dragen we bij aan oplossingen voor toekomstige pandemieën.

De regio groeit uit tot internationaal toonaangevende innovatiehub voor Life Sciences & Biotechnologie. Gezonde leefomgeving Door het ontwik- kelen, testen en opschalen van nieuwe technologieën en oplossingen voor energie, mobiliteit, circulariteit en klimaatadaptatie creëren wij een gezonde leefomgeving. Gezonde samenleving Met een digitale transitie stimuleren wij niet alleen economische groei, maar dragen we ook bij aan een gezonde samenleving, gebouwd op digitale weerbaarheid, vertrouwen en digitale inclusie. 12 Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health Arbeidsbesparende innovatie is de enige manier om de kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid van zorg te garanderen. Door medische wetenschap, data-analyse, gedragswetenschappen en technologie-ontwikkeling te bundelen, ontstaan toekomstbestendige oplossingen. Van precisiediagnostiek en gepersonaliseerde behan- delingen bij UMC Utrecht en het Prinses Máxima Centrum, tot concrete toepassingen als de bloedafnamerobot van Vitestro en revalidatie via virtual en mixed reality van Holomoves. Deze zorginnovaties verlagen de werkdruk, verbeteren de gezondheid en verhogen de kwaliteit van leven. MedTech biedt ook oplossingen voor weerbaarheid, waar Utrecht met het Centraal Militair Hospitaal en het Calamiteitenhospitaal een unieke basis heeft.

De regio is de proeftuin voor een toekomstbestendige leefomgeving De opgaven waar Nederland voor staat, vragen meer dan de beschik- bare fysieke ruimte. Denk aan het tekort op het stroomnet, de noodzaak snel en duurzaam te bouwen, klimaatadaptatie en het stimuleren van duurzame mobiliteit. Hoe en waar gaan we dat allemaal inpassen? Deze opgaven vragen een nieuwe benadering waarmee we schaarse capaciteit, middelen en materialen slimmer benutten en zorgen voor een gezonde leefomgeving. Onder de noemer ‘Earth Valley’ werken we in Utrecht samen aan nieuwe oplossingen voor een duurzame en gezonde leef- omgeving. Dit doen we door slimme en duurzame bouw, een klimaat- bestendige omgeving en een leef- omgeving die actief gezondheid bevordert, zodat mensen langer gezond blijven en gezond oud worden. Deze toegepaste kennis wordt door bedrijven zoals Arcadis en Haskoning wereldwijd verspreid. Daarnaast ontstaan innovatieve bedrijven als High Voltage Engineering Europe en With the Grid die technologieën ontwikkelen voor uitdagingen als PFAS in drinkwater of netcongestie. Earth Valley fungeert als een regionaal ecosysteem dat praktische, schaalbare concepten oplevert. Oplossingen die niet alleen in Nederland maar wereldwijd nodig zijn om toekomstbestendig te blijven.

Strategisch middelpunt van Nederland Dankzij haar centrale ligging is Utrecht een van de meest geliefde plekken in Nederland om te wonen. Utrecht is het kruispunt waar de nationale economie letterlijk doorheen stroomt. De belangrijkste snelwegen en spoorlijnen komen hier samen. Inwoners uit Utrecht reizen dagelijks naar alle hoeken van het land om bedrijven, zorginstellingen en overheden draaiende te houden. Als onze regio stagneert, stagneert heel Nederland. Goede bereikbaarheid en leefbaarheid zijn daarom meer dan een regionale wens. Ze zijn een vereiste om Nederland verbonden, productief en in beweging te houden. En van essentieel belang om de economische potentie van Utrecht te verzilveren. Utrecht als toonaangevende Europese biotechhub De overname van Merus door Genmab (beiden onder andere gevestigd in Utrecht) onderstreept de kracht van Utrecht als broedplaats voor biotechnologische innovatie. Genmab heeft de ambitie om zich verder te ontwikkelen tot een toonaangevende internationale biotech leider met een sterker, volledig eigen portfolio. Merus, een succesvolle biotechnologische innovator uit Utrecht, is erkend om zijn expertise in bispecifieke en multispecifieke antilichaamtherapieën en heeft zich ontwikkeld van een veelbelovende spinout tot een internationale speler.

De toevoeging van petosemtamab, het belangrijkste programma van Merus, sluit sterk aan bij Genmab’s expertise in de ontwikkeling en comercialisering van oncologische antilichaamtherapieën. De overname versnelt naar verwachting Genmab’s transitie naar een wholly owned model, verbreedt en diversi- fieert de inkomstenbasis, en draagt bij aan duurzame groei in het komende decennium. Genmab versterkt niet alleen haar late-stage pipeline, maar ook haar positie als innovatieve biotech organisatie met diepe wortels in antilichaamontwikkeling. Beeldmateriaal: UMCU, MR Linac We willen onze goede uitgangspositie behouden en versterken Utrecht is een kerngebied binnen de Nederlandse en Europese kennis- | De krachtige ecosystemen van Heart of Health economie. Vanwege onze sterke economische basis, in combinatie met excellent onderwijs, wetenschap en hoge leefkwaliteit is | Life Sciences & Health onze regio in 2025 erkend als de meest competitieve regio van Europa7 | Het Life Sciences & Health ecosysteem van de regio staat garant in de Regional Competitiveness Index. In deze regio werken we samen | voor ongeveer de helft van alle Nederlandse publieke R&D uitgaven aan een gezondere, duurzamere toekomst. We ontwikkelen oplossingen | (€900 mln, 45% publiek - 55% privaat) in medische en farmaceutische en innovaties waardoor we fysiek, mentaal en sociaal gezonder leven, | wetenschappen.

In Utrecht transformeren wij fundamentele wetenschap in een omgeving die daaraan bijdraagt. We hebben dus een voorsprong | naar baanbrekende oplossingen, zoals de wereldwijd toegepaste als regio. Maar die is niet vanzelfsprekend. Om die voorsprong te | bestralingstechnologie MRLinac, het grootste oncologische netwerk met behouden en te vergroten, moeten we blijven investeren in cruciale | 1.200 onderzoekers Utrecht Cancer, de autonome bloedafnamerobot economische waardeketens en fundamentele randvoorwaarden als | van Vitestro en de revolutionaire organoïd-technologie van het Hubrecht mobiliteit, ruimte en talent. | Institute. Met ruim 9.500 bedrijven, waarvan 3.000+ hoog innovatief, bijna 114.000 arbeidsplaatsen en de kennisbasis van wereldklasse is Life Tijd om door te pakken: van onbenut potentieel naar | Sciences & Health (LSH) de grote, drijvende kracht achter gerichte versterking | de Utrechtse economie. Wij zien drie grote opgaven die om een structurele aanpak vragen: | Earth Valley 1. Meer valorisatiekracht | Earth Valley is een ecosysteem in ontwikkeling, waarbij wordt gewerkt Nederland en onze regio beschikken over onderzoek van | aan innovatie op het gebied van data-, kennis,- en technologiegedreven wereldklasse, maar de doorvertaling naar economische en | oplossingen voor een gezonde en duurzame leefomgeving. Meer maatschappelijke impact blijft achter.

Utrecht scoort in Europa | specifiek hebben we het hier over thema’s als gebiedsontwikkeling, hoog op het aantal gepubliceerde wetenschappelijke artikelen, | energietransitie, klimaatadaptatie, mobiliteit en circulariteit in 13.000 in 2025. Baanbrekende innovaties vinden ondertussen te | de gebouwde/stedelijke omgeving. Binnen de regio werken bijna beperkt hun weg naar de maatschappij, waardoor het rendement op | 14.500 bedrijven, waaronder Arcadis, Tranzer, Deliveract, Twynstra, onderzoeksinvesteringen beperkt blijft. In sectoren op het snijvlak van | Hydrologic aan deze thema’s. Samen bieden deze bedrijven ruim technologie en gezondheid, zoals MedTech en AI in Healthcare, is | 125.150 arbeids-plaatsen en wordt er door publieke (55%) en private de industriële motor niet sterk genoeg om innovaties op te schalen. | (45%) partijen tussen de €500 en 700 miljoen geïnvesteerd in R&D. Dit leidt tot vertraging en het risico dat waardecreatie elders plaatsvindt. Daarnaast missen bedrijven die aan slimme duurzaam- | New Digital Society heidsopgaven werken de nodige regelgeving, experimenteerruimte | Het New Digital Society ecosysteem van de Metropoolregio Utrecht en toegang tot financiering om innovaties tot wasdom te brengen. | fungeert als een krachtige versneller van innovatie en vormt tegelijk In de valorisatiekracht ligt dus een groot onbenut potentieel.

| een randvoorwaarde voor duurzame economische groei in de regio. Bedrijven uit dit ecosysteem lopen voorop in digitale innovatie in sectoren als Edtech, Immersive Technology, Media en Games en spelen ook een belangrijke rol in de ‘crossover’ naar LSH en Earth Valley. Jaarlijks wordt ongeveer €1 mld geïnvesteerd waarvan het grootste deel privaat. 7 | EU Regional Competitiveness Index 2.0 13 2. Verhoging arbeidsproductiviteit Het toekomstig verdienvermogen | Dat leidt tot extra druk op het spoor- en wegennet en op de al van Nederland wordt in belangrijke mate bepaald door de mate | schaarse ruimte. De verbetering van het vestigingsklimaat vraagt waarin we erin slagen om het productiviteitspotentieel te benutten | om scherpe keuzes en gerichte investeringen in bereikbaarheid, en te verhogen. De regio Utrecht kent de hoogste arbeidsparticipatie | woningbouw, innovatieve werklocaties en talentontwikkeling. van Nederland en een lage werkloosheid. Hiermee heeft de regio | Daarmee faciliteren we een toekomstbestendige economie. een uitzonderlijk sterke basis: er is weinig onbenut arbeidspotentieel. Juist daarom ligt de grootste kans voor verdere economische groei in | De REIA verbindt deze drie grote opgaven in een samenhangend het verhogen van de arbeidsproductiviteit. | plan.

Als regio willen wij deze agenda samen met het Rijk oppakken Naast valorisatie vraagt dit om het sneller opschalen van innovaties | om structurele knelpunten op te lossen en de potentie van onze regio en veelbelovende technologie. Wat betreft rode biotech zit de | en ons land te benutten. De vraag is niet óf maar wáár innovaties tot grootste productiviteitswinst in het verkorten van ontwikkeltijden | ontwikkeling komen en waar de economische en maatschappelijke en het verminderen van mislukkingen. Door technologieën als AI, | opbrengsten ervan landen: in Nederland of elders op de wereld. robotica en organoïden in te zetten, wordt het ontwikkelproces | Als regio Utrecht grijpen wij de kansen voor Nederland. Deze REIA efficiënter, wat direct bijdraagt aan het verdienvermogen. In onze | positioneert Nederland als leider op het gebied van kennis en regio is beloftevolle technologie ontwikkeld op het gebied van | innovatie. bidirectioneel laden en elektronenbestraling voor PFAS-verwijdering. Als deze technologie sneller en grootschaliger wordt toegepast, levert | Koploper met groeibarrières: NOWOS dit een substantiële bijdrage aan de arbeidsproductiviteit binnen | NOWOS is een bedrijf dat zich richt op de sectoren zelf en ook breder in de economie. | het verlengen van de levensduur van lithium-ion batterijen en accu’s.

Het bedrijf Utrecht heeft structureel de krapste arbeidsmarkt van Nederland. | bouwt aan een Europese infrastructuur voor Tegelijk groeit de werkgelegenheid naar verwachting met nog eens | het repareren en hergebruiken van accu’s, 110.000 banen richting 2040. Daarnaast leidt het verhogen van | zodat deze minder snel worden weggegooid. de arbeidsproductiviteit tot een verandering in de aard van het werk. | Het bedrijf heeft plannen voor het openen Nieuwe technologieën, digitalisering en automatisering vragen | van meerdere vestigingen in Europa. Het be- om andere vaardigheden en maken een leven lang ontwikkelen | drijf maakt onderdeel uit van het Earth Valley noodzakelijk. Dit vraagt om gerichte inzet op het opleiden van meer | ecosysteem. Met TNO en de TU Delft wordt mensen, het beter benutten van bestaand talent en het aantrekken en | samengewerkt aan next-gen batterij- ontwikkelen van nieuw talent dat de benodigde economische groei | technologie. NOWOS wil Europees op- en technologische relevantie mogelijk maakt. | schalen. Europese regelgeving rond right to repair uit 2023 maakt de weg vrij voor 3. Verbetering vestigingsklimaat | deze groei. Uitdagingen liggen met name op het vlak van financiering Tot slot vraagt ook het regionale vestigingsklimaat een structurele | en netcongestie. Financiering zou zo veel mogelijk moeten passen bij aanpak.

Om onze hoogwaardige economische ontwikkeling en | bedrijven die voorop lopen, in veel gevallen is financiering gericht op een brede, veerkrachtige economie te behouden en te versterken, | lineaire economie. Nowos spreekt zelf van een netcongestieparadox: moeten fundamentele randvoorwaarden worden aangepakt. | bedrijven met oplossingen voor netcongestie zou je voorrang willen De regio groeit tot 2040 naar schatting met 165.000 woningen en | geven op het stroomnet, nu gebeurt dat niet. ruim 110.000 arbeidsplaatsen. | Beeldmateriaal: Volkskrant 28 april, foto Raymond Rutting 14 15 Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health 2. Doorbraakstrategie voor de Utrechtse economie Meer valorisatie, een hogere productiviteit en een sterker vestigings- klimaat. Om het verdienvermogen van Nederland op peil te houden en onze positie als innovatieleider te behouden, zijn er fundamentele veranderingen nodig. Als regio voelen we die urgentie en bundelen wij alle publieke en private krachten. Met bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheidspartners maken we scherpe keuzes om te focussen op de onderdelen waar wij in uitblinken. Wij werken als regio aan vier strategische lijnen: 1. Meer: versterken van innovatie en valorisatie om meer bedrijvigheid te stimuleren. 2. Sneller: versnellen van opschaling van veelbelovende technologie binnen sterke ecosystemen. 3.

Verder: bouwen aan een toekomstbestendig en aantrekkelijk vestigingsklimaat. 4. Samen: verdiepen van de samenwerking tussen publieke en private partijen. Meer: versterking valorisatie-infrastructuur leidt tot meer bedrijvigheid Utrecht heeft een ijzersterke kennisbasis en met UtrechtInc een wereld- wijde top-10 universitaire bedrijfsincubator, maar de omzetting van kennis naar succesvolle startups, spin-offs en nieuwe toepassingen blijft achter bij de aanwezige potentie en verdient versterkt te worden. De REIA is erop gericht om fundamentele kennis naar de markt te brengen, door structureel méér innovatieve bedrijven te laten ontstaan die oplossingen bieden voor de grote maatschappelijke uitdagingen waar Nederland en Europa voor staan. Daarom zetten kennisinstellingen als Universiteit Utrecht, UMC Utrecht, Prinses Máxima Centrum en Hogeschool Utrecht samen met private en publieke partners vol in op de versterking van de valorisatie-infrastructuur. Die infrastructuur bestaat uit alle mensen, middelen en processen die nodig zijn om veelbelovende ideeën te vertalen naar economische activiteiten. Deze doelen staan centraal: 1. Proactieve ondersteuning: kennisinstellingen, het Utrecht Science Park (USP) en de Regionale Ontwikkelmaatschappij (ROM) Utrecht ondersteunen en ontzorgen onderzoekers en startende ondernemers bij het naar de markt brengen van kennis.

Denk aan intellectueel eigendom (IP-bescherming), business-development en marktvalidatie. 2. T oegang tot kapitaal: de ROM werkt met publieke partners aan betere toegang tot substantiële vroegefasefinanciering (proof-of- concept en seed-kapitaal) om veelbelovende ideeën levensvatbaar te maken, en aan betere toegang tot financiering van grotere omvang (grote tickets) voor bedrijven die snel schalen. 3. Incubators en venture building: kennisinstellingen, innovatielocaties als Dotslash, UtrechtInc en publieke partners zorgen voor betere ondersteuning voor het bouwen en opschalen van bedrijven, onder meer via incubatie- en acceleratieprogramma’s. Dit vraagt om voldoende fysieke ruimte en passende faciliteiten zoals experimenteerruimte. 4. Marktontwikkeling: inzet van launching customers en pilots voor snellere toepassing van innovaties, waarbij publieke partners een belangrijke rol spelen. Realiseren van een ononderbroken toevoer van nieuwe bedrijvigheid vanuit onze sterke ecosystemen: van biotechnologie en MedTech tot AI en klimaattechnologie. 16 Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health Sneller: juiste randvoorwaarden zorgen voor snellere opschaling Meer innovaties is de eerste stap. Daarna is het van belang dat deze producten en diensten sneller de markt bereiken en dat bedrijven sneller opschalen.

Lange ontwikkeltrajecten en knelpunten leiden tot risico’s en vertraging en maken ecosystemen kwetsbaar en minder concurrerend. Door belemmerende regelgeving en terughoudendheid bij de overheid om bepaalde oplossingen te omarmen, krijgt kansrijke technologie niet de kans om op te schalen. De REIA stimuleert het ontwikkelen van ecosystemen waarin bedrijven toegang krijgen tot alles wat nodig is om innovaties te ontwikkelen, te testen en op te schalen. Door te investeren in gedeelde en toegankelijke faciliteiten, verlagen we de drempel voor private R&D-investeringen, wat een fundamentele eis is om de nationale 3%-R&D-norm te behalen. De volgende doelen staan centraal: 1. Gedeelde laboratorium-, prototyping- en testfaciliteiten: door bedrijven directe toegang te bieden tot faciliteiten om nieuwe behandelingen en concepten te ontwikkelen en op te schalen en tot proeftuinen en experimenteeromgevingen, worden innovaties sneller ontwikkeld, getest en gevalideerd. Dit verkort de doorlooptijd van idee naar toepassing en verlaagt de kosten en risico’s van opschaling. Hiervoor is samenwerking tussen overheden en kennis- instellingen nodig. 2. Gedeelde data en expertise: kennisinstellingen, ondersteund door de ROM, geven ondernemers waar mogelijk toegang tot benodigde data, technologie en expertise, door in te zetten op gedeelde platforms en datastandaarden. 3.

Ondersteuning bij markttoegang: intensieve begeleiding bij complexe regelgeving verlaagt de drempel naar de markt. Ecosysteempartners als Utrecht Science Park, de ROM en de innovatielocaties werken hier samen aan. Verder: een krachtig vestigingsklimaat behoudt en trekt bedrijven aan Er zijn succesvolle innovatieve bedrijven in de regio die bijdragen aan nationaal prioritaire waardeketens, die hier niet kunnen doorgroeien of landen op de juiste plek. Deze bedrijven maken daarom de keuze om Nederland te verlaten of overwegen die keuze te maken. De potentiële maatschappelijke impact wordt niet in Nederland bereikt. De REIA zet in op een aantrekkelijk, toekomstbestendig fysiek en sociaal vestigingsklimaat, dat de groei van ecosystemen ondersteunt en bevordert, in lijn met het rapport-Wennink. De volgende doelen staan centraal: 1. Fysieke ruimte om te groeien: via gerichte gebiedsontwikkeling, verdichting en transformatie van vastgoed realiseren overheden samen met marktpartijen meer innovatielocaties en meer passende kantoor-, lab- en productielocaties. We bieden bedrijven de meest passende plek, nabij samenwerkingspartners en essentiële kennis. 2.

T alentontwikkeling: door te investeren in leven lang ontwikkelen, meer opleidingscapaciteit, samenwerking tussen bedrijven en onderwijs en het behouden en aantrekken van (internationaal) talent, creëren we voldoende en passend aanbod van talent. Deze behoefte zit op de volle breedte: van wo tot mbo/vmbo. Dit is een gezamenlijke opgave met de Utrecht Talent Alliantie als vehikel. 3. Bereikbaarheid: we houden campussen, innovatielocaties en andere belangrijke werklocaties goed bereikbaar met passende mobiliteitsmaatregelen. Dit vraagt investeringen vanuit overheden in verbindingen tussen deze locaties, zodat die elkaar versterken. 4. Financiering en regelgeving: samen met landelijke initiatieven als Techleap en InvestNL zorgen we samen met de ROM en onze innovatie-locaties voor toegang tot groeifinanciering en zetten we ons in voor voorspelbare, passende wet- en regelgeving. 17 Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health Samen: ecosystemen stimuleren innovatie Meer, sneller en verder vraagt om samenwerking. Innovatie begint bij goed georganiseerde ecosystemen, waarin vele partijen samenwerken. De maatschappelijke uitdagingen waar we voor staan, zijn te complex om door individuele partijen of losstaande sectoren te worden opgelost. De REIA zet in op selectie, prioritering, samenwerking en organisatie- vermogen.

We versterken de regionale en nationale ketenintegratie door de Triple Helix (overheid, onderwijs-/ kennisinstellingen en ondernemingen) hechter te organiseren. We opereren in samenwerking met het Rijk en andere regionale clusters als één krachtig collectief. We bundelen publieke en private middelen om de noodzakelijke ecosysteempartijen en infrastructuur te financieren. We stellen de volgende doelen centraal: 1. Effectieve triple helix-samenwerking: we versterken de samen- werking in de regio door in publiek-private consortia samen te werken aan veelbelovende investeringsprojecten. We bouwen voort op succesvolle structuren als het Utrecht Science Park. 2. Focus: we richten onze inzet en investeringen op ecosystemen waarin de regio excelleert en waarmee we een belangrijke nationale bijdrage leveren. 3. Dealmaking: we organiseren consortia om meer investerings- projecten te ontwikkelen waarmee we nationale en Europese middelen aantrekken en private investeringen mobiliseren. Daarmee geven we handen en voeten aan de economische en maatschappelijke ambities van de regio en Nederland. 4. Publiek-private samenwerking: waar mogelijk bundelen we publieke en private investeringen, waardoor we het effect ervan vergroten. Beeldmateriaal: Utrecht Beeldbank, Merel Tuk 18 Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health 3.

Samen realiseren: Utrechtse plannen De regio Utrecht zet met deze investeringsagenda in op het realiseren van concrete maatschappelijke en economische impact. Wij maken daarin scherpe keuzes. Hierbij sluiten wij aan bij drie van de vier thema’s vanuit het Wennink-rapport: Life Sciences & Biotechnologie, Energieen Klimaatadaptatie en Digitalisering & AI. Vanuit een breed palet aan kansrijke initiatieven selecteren wij die proposities die op dit moment het meest bijdragen aan het verdienvermogen en de maatschappelijke opgaven van Nederland en Europa. De REIA is zoals toegelicht een rollende agenda. In deze fase kiezen wij voor drie urgente opgaven: gezondheid, energie en de beschikbaarheid van schoon drinkwater. Life Sciences & Biotechnologie: wij bouwen onze kennispositie op het gebied van biotech en medische technologie verder uit. De vergrijzing en de toename van het aantal mensen met chronische aandoeningen, maakt het noodzakelijk om via doelmatige innovaties de gezondheidszorg effectiever, betaalbaar en toegankelijk te houden. Rode biotech en MedTech spelen daarin een sleutelrol. Utrecht vormt een cruciale schakel in de waardeketen, waar wetenschappelijke kennis wordt vertaald naar concrete en betekenisvolle toepassingen. Schoon (drink)water: ook Nederland krijgt te maken met een tekort aan schoon (drink)water. De waterkwaliteit staat onder druk.

Chemische vervuiling, zoals PFAS, zorgt voor een gezondheidsprobleem op lange termijn. De kosten ervan lopen in de miljarden. Bovendien dreigen ook woningbouwprojecten vertraging op te lopen door met PFAS vervuilde grond. De afgelopen jaren hebben we in Utrecht belangrijke bouwstenen ontwikkeld voor een leidende ecosysteempositie op het gebied van schoon drinkwater. Er is technologie ontwikkeld om PFAS uit (drink)water te verwijderen, we zijn klaar voor opschaling. Netcongestie: de problemen op het stroomnet remmen de ontwikkeling van Nederland en onze regio. In onze provincie staan 1.100 bedrijven op de wachtlijst voor een (grotere) aansluiting. Dit veroorzaakt jaarlijks een economische schade van 75 tot 225 miljoen euro. In het domein van de energie- en klimaattechnologie komen de noodzaak en de kansen van verduurzaming en de energietransitie samen. Het International Energy Agency schat in dat schone energietechnologie in 2030 drie keer zo veel waard is als nu. Onze regio heeft een sterk cluster in energie- en klimaattechnologie, met specialisaties op het gebied van bidirectioneel laden en energiemanagementsystemen. Aan de aanbodzijde is krachtige bedrijvigheid aanwezig, aan de vraag- zijde zorgt netcongestieproblematiek voor een directe behoefte aan oplossingen. Dit maakt Utrecht tot de ideale omgeving om nieuwe oplossingen te ontwikkelen, te testen en op te schalen.

Dit zijn vraagstukken van nationale en Europese schaal, waar de urgentie groot is en waar Utrecht, vanuit haar kennispositie en sterke ecosystemen, aantoonbaar kan bijdragen aan de oplossing. Deze keuzes worden gedragen door bedrijven, kennisinstellingen en overheden in de regio. Zij investeren zelf substantieel en nemen daarmee verantwoordelijkheid voor realisatie. Wij nodigen het Rijk en andere publieke en private partners uit om aan te sluiten en mee te investeren. In de paragrafen hierna maken we de REIA concreet. De investeringsplannen zijn verdeeld in drie categorieën: 1. Kerninitiatieven: plannen met hoge economische en maatschap- pelijke potentie, volledig uitgewerkt en onderbouwd: de huidige juwelen van de regio. De plannen worden al door de regio opgepakt, door aanvullende inzet en investeringen wordt de volledige potentie verzilverd. De beschrijving in de REIA betreft een samenvatting. Per kerninitiatief wordt het totale indicatieve investeringsvolume genoemd van private en publieke partijen. De volledige plannen zijn opvraagbaar via de EBU. 19 Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health 2. Fundamentele randvoorwaarden: maatregelen die nodig zijn om de economische kracht van de regio te versterken en concrete investeringsprojecten uit te voeren. 3.

Voorstellen in ontwikkeling: veelbelovende plannen met een hoge potentie, die nog verder moeten worden onderbouwd en op korte termijn worden opgeleverd: de ruwe diamanten van de regio. Dotslash/Vitestro Dotslash is met ruim 200 startups en scale-ups uitgegroeid tot dé broedplaats voor startups en scaleups in de regio: een levendige campus waar ondernemers, investeerders en talent elkaar dagelijks vinden. De kracht van Dotslash blijkt uit het succes van de bedrijven die er gevestigd zijn, zoals Vitestro. Vitestro haalde recent in een serie- B ronde 60 miljoen euro op om hun autonome bloedafnamerobot Aletta ® verder te ontwikkelen en internationaal op te schalen. Het is een schoolvoorbeeld van de innovatieve kracht die in de Utrechtse zorg- en techsector aanwezig is. ROM Utrecht Region neemt deel als nieuwe investeerder, samen met een internationaal consortium van strategische en financiële investeerders.. Irene van de Poll, investeringsmanager bij ROM Utrecht Region: “Vitestro laat zien hoe MedTech uit de regio Utrecht kan bijdragen aan het oplossen van grote uitdagingen in de gezondheidszorg. Door robotica en AI toe te passen op diagnostische bloedafname werkt Vitestro aan meer efficiëntie, standaardisatie en betere patiëntenzorg. Voor ons is dat precies het type innovatieve onderneming waarin we graag investeren.

” Goed nieuws, maar dit succesverhaal van Vitestro legt ook de uit- dagingen van Dotslash bloot: Opschaling van innovaties is aan de orde van de dag. De vraag naar ruimte is er daarom structureel groter dan het aanbod en er is een wachtlijst. De uitdaging voor Dotslash is het vinden van voldoende uitbreidingsmogelijkheden in de directe omgeving van de huidige locatie aan de Europalaan. Nabijheid van gelijkgestemden en community horen namelijk bij de belangrijke succesfactoren van Dotslash. Dit is niet alleen een operationele uitdaging voor Dotslash zelf, maar ook een strate- gische uitdaging voor het innovatieve vermogen van de hele regio. Beeldmateriaal: Genmab Tuala Hjarnø 20 Bouw mee aan een gezonde toekomst. Investeer in Utrecht, Heart of Health Utrecht Biotechnologie Kern van het voorstel Nederland is goed gepositioneerd om een sleutelrol te spelen in een Europa waarin Life Sciences & Biotechnologie floreren. Die positie is gebaseerd op krachtige innovatie-ecosystemen en toonaangevende universitaire medische centra die internationaal tot de top behoren. Utrecht: het startpunt voor rode biotechnologie Het fundament van dit ecosysteem ligt in het grootste science park van Nederland: het Utrecht Science Park.

Hier werkt de grootste concentratie van wetenschappers op het gebied van Life Sciences & Health in de EU en werken meer dan 31.000 medewerkers bij kennisinstellingen en bedrijven. Daarnaast kent de Universiteit Utrecht de grootste graduate school voor de Life Sciences en biedt de Hogeschool Utrecht tal van opleidingen in dit domein. Dit zorgt voor een ijzersterke kennisbasis met jaarlijks ruim 10.000 wetenschappelijke artikelen. Dit geeft Utrecht de functie van kraamkamer voor innovatie en hét startpunt rode biotechnologie. Wereldleiders Genmab, Merus (in 2025 overgenomen door Genmab) en Argenx (opgeschaald in Gent) zijn uit dit ecosysteem ontstaan. De opgave Nederland neemt internationaal een vooraanstaande positie in op het gebied van wetenschap binnen de rode biotechnologie. Ondanks de sterke basis benutten we het potentieel nog onvoldoende. We zetten nog te weinig kennis om in bedrijvigheid, productontwikkeling duurt (te) lang door beperkte toegang tot kennis, faciliteiten en infra- structuur en biotechbedrijven kunnen onvoldoende doorgroeien, omdat de randvoorwaarden onvoldoende op orde zijn. Deze opgave vraagt om collectieve actie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://utrecht.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4bee59fa-d717-44b7-94eb-1936d06ef1bc?agendaItemId=8345a4cb-d8a9-4b93-8f84-75016b93e9e3