Reactienota Ockhuizen vaststelling IPvE

Oplegger reactienota Van 17 mei tot en met 11 juni 2023 heeft de conceptversie van het Integraal Programma van Eisen (IPvE) Ockhuizen ter inzage gelegen. Een aantal bewoners heeft de gemeente verzocht om meer tijd te bieden om een reactie te kunnen geven en de gemeente is tegemoetgekomen aan dit verzoek. In dit IPvE staan de eisen geformuleerd waar toekomstige plannen en ontwikkelingen voor het gebied bij Ockhuizen aan moeten voldoen. Omwonenden en belangstellenden konden hun reactie op het IPvE geven. In totaal zijn er 19 zienswijzen/reacties ingediend. Algemene reacties en vragen Het IPvE is een pakket van eisen en biedt kaders waar de plannen en inrichting van het gebied aan moeten voldoen. De nadere uitwerking van de plannen en inrichting van het gebied vindt nog plaats. Veel reacties gingen over onderwerpen die onder de nadere uitwerking vallen. Zoals keuze voor planten en bomen, verharding van fietspaden of bijvoorbeeld de inpassing van de techniek van het zonneveld. Deze vragen konden we nu nog niet beantwoorden, maar nemen we wel mee in de vervolgstap, hierbij wordt het bestaande beleid gevolgd. Daarnaast waren er vragen over de businesscase of materiaalkeuze voor de zonnepanelen voor het gebied waar de zonnepanelen moeten komen. Hierbij hebben we aangegeven dat dit niet de verantwoordelijkheid is van de gemeente Utrecht, maar van de initiatiefnemers.

Zij nemen de opmerkingen uit de zienswijzen mee in de verdere uitwerking. Waar mogelijk, hebben we als gemeente de opmerkingen als aanvullende eisen in het IPvE opgenomen. Ook ging een aantal vragen over het waarom: waarom gaat de gemeente het gebied rondom Ockhuizen ontwikkelen? Waarom hier en niet ergens anders? In het antwoord op deze vragen verwijzen we naar de beleidsdoelstellingen, zoals de ambities beschreven in de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 (RSU 2040). Het gebied heeft hierin een rol als zoekgebied voor duurzame energie, natuurontwikkeling en nieuwe recreatiemogelijkheden. Reacties op aanpassing inrichting gebied Twee reacties op het IPvE gaan in op een andere inrichting van het gebied, namelijk het ’omdraaien’ van het zonneveld en de ecologische corridor. Deze suggesties passen niet binnen het vertrekpunt en de ambities voor het gebied. In beide gevallen is verzocht om de ecologische corridor niet in het noorden van het gebied te realiseren. De ecologische corridor komt juist bewust in het noorden, omdat daar de verbinding met andere natuurgebieden, ook buiten de gemeentegrenzen, het beste te maken is.

Tijdens het beantwoorden van de reacties, realiseerden wij ons ook dat de ecologische corridor juist in het noorden ook een belangrijke rol vervult als geluidsbarrière van de snelweg, opname van stikstof en het beperken van het inklinken (verdroging) van de bodem. Toevoeging eisen aan IPvE Op basis van de zienswijzen, zijn de volgende eisen extra toegevoegd aan het definitieve IPvE: 1. Aan de randen van de sloten moet voldoende afstand tot de zonnepanelen zijn. Aan de ene kant 1 meter en aan de andere kant 3 meter. 2. We streven naar zonnepanelen die zo min mogelijk schittering geven. 3. Het zonneveld en de bijbehorende techniek mag niet de wettelijke normen met betrekking tot geluid en straling overschrijden. 4. De initiatiefnemers/eigenaren van het zonneveld moeten een noodplan, in geval van brand, opstellen. 5. De initiatiefnemers/eigenaren van het zonneveld, zijn ook verantwoordelijk voor het opruimen van het zonneveld en de bijbehorende techniek. 6. De mogelijke partij voor natuurbeheer in het gebied, wordt verruimd naar meerdere partijen in plaats van één natuurorganisatie. De gronden met de bestemming natuur moeten beheerd worden als natuur, ongeacht wie dit doet. 7. Er moet een monitoringsplan voor de bodemkwaliteit en het bodemleven opgesteld worden. 8. Er moet onderzoek gedaan worden naar de mogelijkheden voor begroeiing rondom het zonneveld en de dichtheid hiervan.

9. Er moet in de ontwerpfase onderzoek gedaan worden naar verschillende typen verharding voor de fiets- en wandelpaden. We begrijpen dat het definitieve IPvE niet alle zorgen van bewoners wegneemt of aan alle wensen tegemoet komt. We blijven in gesprek om de ontwikkelingen op een zo wenselijk mogelijke manier te laten verlopen. Door het 1

toevoegen van de extra eisen, vertrouwen we erop dat in ieder geval een deel van de zorgen is weggenomen en het definitieve IPvE een complete set aan eisen omvat voor de beoogde gebiedsontwikkeling in Ockhuizen.

2

Reactienota Concept IPvE Gebiedsontwikkeling Ockhuizen

Utrecht.nl/Ockhuizen 3

Inhoudsopgave Oplegger reactienota .......................................................................................................................................................................................................................1 Cultuurhistorie .................................................................................................................................................................................................................................6 Natuur ............................................................................................................................................................................................................................................11 Duurzame energie..........................................................................................................................................................................................................................20 Recreatie ........................................................................................................................................................................................................................................33 Inrichting

........................................................................................................................................................................................................................................41 Overig .............................................................................................................................................................................................................................................46

4

Inleiding In dit IPvE staan de eisen geformuleerd waar toekomstige plannen en ontwikkelingen voor de gebiedsontwikkeling bij Ockhuizen aan moeten voldoen. Het IPvE is dus geen plan, maar een pakket van eisen. In totaal hebben 226 adressen hierover een wijkbericht ontvangen, en hebben we een informatiebijeenkomst/inloopavond op 30 mei in het Emmaus in Haarzuilens georganiseerd, waar ongeveer 40 belangstellen op af zijn gekomen. Voor de directe omwonenden van het plangebied hebben we een bijeenkomst georganiseerd op 25 mei, hier waren 15 omwonenden aanwezig. Op beide bijeenkomsten hebben bezoekers de gelegenheid gehad om informatie over het concept IPvE op te halen en vragen stellen. Daarbij hebben we uitleg gegeven over de wijze waarop men een reactie kon indienen. Het IPvE was ook online via utrecht.nl/ockhuizen in te zien. Deze website is tussen 16 mei en 12 juli door 736 unieke bezoekers bezocht. In totaal hebben wij 19 reacties ontvangen, waarbij de zorgen, verzoeken en vragen uiteenlopen. Er zijn echter een paar terugkerende onderwerpen: netcongestie, Rijksbeschermd dorpsgezicht, veiligheid in het gebied, fietsroutes en de omvang van het zonneveld. Daarnaast zijn er in de reacties en tijdens de bewoners bijeenkomsten ook positieve reacties geweest. Alle reacties zijn voorzien van een motivatie in deze reactienota, die als bijlage bij het definitieve IPvE hoort.

Er wordt ook inhoudelijk ingegaan op suggesties en het verzoek op eventuele aanpassingen aan het IPvE. De reactienota maakt integraal onderdeel uit van het definitieve IPvE en de belangenafweging die is gemaakt bij de besluitvorming hierover.

5

Leeswijzer De reacties zijn per thema gebundeld. In de eerste kolom staan de nummers van de binnengekomen reacties. In de tweede kolom staat een samenvatting van de ingediende reacties. In de derde kolom staat de gemeentelijk beantwoording op de reacties.

Reacties op het concept IPvE Cultuurhistorie Vragen over de borging van Rijksbeschermd dorpsgezicht. Het belangrijkste uitgangspunt van de beoogde gebiedsontwikkeling zijn de cultuurhistorische waarden van dit Rijksbeschermd dorpsgezicht Haarzuilens. Met andere woorden alle ontwikkelingen die te maken hebben met de gebiedsontwikkeling kunnen alleen plaatsvinden als de cultuurhistorische waarden behouden blijven, dan wel verbeteren. Voordat de projectgroep startte met het opstellen van een Programma van Eisen van de gebiedsontwikkeling zijn er door externe bureaus twee onderzoeken uitgevoerd: één met betrekking tot de cultuurhistorische waarden (cultuurhistorische waardenstelling) van het gebied en één over de natuurwaarden in het gebied. In de cultuurhistorische waardenstelling zijn de cultuurhistorische kernwaarden die dit gebied typeren en de zones waarin ze voorkomen vastgesteld. Deze kernwaarden zijn opgenomen als belangrijkste uitgangpunten in het IPvE. Elke maatregel die opgenomen is in het IPvE bevat eisen en kaders waarmee deze cultuurhistorische kernwaarden van het gebied behouden blijven. De vier cultuurhistorische kernwaarden zijn: de verkavelingsstructuur, de openheid, het slotenpatroon en de zichtlijnen.

Voor de vier cultuurhistorische kernwaarden zijn verschillende maatregelen en eisen voor de gebiedsontwikkeling geformuleerd, die ervoor zorgen dat de cultuurhistorische waarden behouden blijven, dan wel versterkt worden: • herstellen van historische landschapselementen zoals het perenlaantje ten westen van de Thematerkade en wilgensingels achter Ockhuizen (hiervoor geldt geen maximumhoogte); • aanbrengen van gebiedseigen groepen bomen (boomclumps) in het gebied tussen het perenlaantje en de Polderweg van in totaal 2 hectare (hiervoor geldt geen maximumhoogte); • behouden van het huidige slootprofiel van het gebied dat de kenmerkende historische (middeleeuwse) verkavelingsstructuur bepaalt (een uitzondering geldt voor sloten die in het verleden al eens zijn aangepast en voor sloten die nodig zijn voor de buitenranden van het zonneveld - die krijgen natuurvriendelijke oevers). Het zonneveld wordt daarom geplaatst in een oost-westopstelling, waarmee de lijnen van de verkavelingsstructuur gevolgd worden; het behoud van de kenmerkende openheid van het gebied (het zonneveld mag maximaal 80 cm boven het maaiveld uitkomen, 6

onder zichthoogte, en de begroeiing binnen de open gebieden mag maximaal 3 meter hoog zijn. Langs de randen van dit gebied is het mogelijk om hogere begroeiing aan te brengen.

Reactie van belangstellenden op concept IPvE

Antwoord

01, 03, 04, 05, 12, 13, 15, 16, 17

Zie hiervoor ook het algemeen antwoord Cultuurhistorie, met als aanvulling:

Zorgen over de grootte van het veld t.o.v. het kleine pittoreske dorpje met een prachtig kasteel en landschap er omheen en het idee dat het zonneveld niet nodig is. Hoe past er in zo’n gebied een zonnepark. Hoe het mogelijk is om zulke ambities voor het gebied te formuleren, terwijl er een Rijksbeschermd dorpsgezicht voor het gebied geldt?

De gemeente Utrecht wil maximaal bijdragen aan de energietransitie om zo klimaatverandering tegen te gaan. Eén van onze ambities is daarom om zoveel mogelijk energie zelf op te wekken, binnen onze gemeentegrenzen Om deze doelen te halen moeten we ook kijken naar de mogelijkheden voor het opwekken van duurzame energie in gebieden met bijzondere cultuurhistorie.

Hoe is het mogelijk om zulke vergaande plannen te maken met behoud van de waarden van het Rijksbeschermd dorpsgezicht? Dat zou toch als rode lijn door het IPvE moeten lopen? Op welke manier past hier (het Rijk beschermde dorpsgezicht) de aanleg van een enorm groot zonneveld in? De Gemeente Utrecht heeft jarenlang gewerkt aan een beschermde status voor Haarzuilens en haar omgeving. Uiteindelijk is dit gelukt. In dit gebied een zonneveld realiseren staat haaks op jarenlang hard werken voor deze beschermde status. Zorgen over de cultuurhistorische waarde van het gebied waar de zonnepanelen zouden worden geplaatst is hoog. Wat is de reden om juist in dit gebied deze cultuurhistorische waarde teniet te doen? Onze wens is om het beschermd dorpsgebied te handhaven.

7

Ontegenzeggelijk wordt het cultuurhistorisch landschap rondom Haarzuilens geweld aangedaan voor een periode van tenminste 30 jaar. Wat is hierop de visie en hoe is dit te rijmen met het beleid van Utrecht op cultuurhistorisch gebied?

04, 05

Verzoek om bij de vernieuwingen en wijzigingen in het gebied rekening te houden met behoud van en waar mogelijk uitbreiding van de landbouw. Want zo stelt de opsteller: juist de landbouw zorgt voor het geprezen open cultuurhistorische karakter en staat agrarisch grondgebruik in het gebied onder druk. Verzoek om rekening te houden met het Rijksbeschermd dorpsgezicht. Daarnaast wordt de van oudsher in het gebied aanwezige landbouw benadeeld en genegeerd. Dat is bizar te noemen omdat juist vanwege vereiste extensivering die van de landbouw gevraagd wordt méér landbouwgrond nodig is, in plaats van minder. Namens cliënt verzoek ik u om het IPvE niet vast te stellen of anders aan te passen aan de eisen van het Rijksbeschermd dorpsgezicht en de bestaande landbouw te beschermen.

Zie hiervoor het algemeen antwoord Cultuurhistorie, met als aanvulling: Het agrarisch grondgebruik in dit gebied is op zichzelf niet gekenmerkt als cultuurhistorische kernwaarde, maar de ‘bouwsporen’ ervan wel: de verkavelingsstructuur, het slotenpatroon en de openheid, en zijn daarom beschermd. Deze elementen blijven daarom voortbestaan, ook als het niet meer in dienst staat van agrarisch grondgebruik.

04, 05

Verzoek om het perenlaantje ten westen van de Thematerkade niet te herstellen en ook geen hoge bomen(rijen) langs de landbouwpercelen te plaatsen vanwege de schaduwwerking, dus verminderde opbrengst;

Het verlengen van het perenlaantje is een maatregel om de cultuurhistorische waarden van het gebied te versterken. Dit geldt ook voor de bomenrijen.

02, 15,

Zorgen over dat het Rijks Beschermd Dorpsgezicht kennelijk niet past in dit deel van de Ockhuizerweg, dus dat kan vervallen. Dit valt ook in het geheel niet uit te leggen.

Voor deze ontwikkeling zijn de cultuurhistorische waarden de belangrijkste uitgangspunten voor de ontwikkeling. Alle ontwikkelingen binnen het gebied moeten voldoen aan de eisen uit het IPvE om deze cultuurhistorische 8

16, 17

Zorgen over het beschermd dorpsgezicht, de bewoners mogen op hun daken en of tuinen geen zonnepanelen plaatsen, hoe verkoopt u dan wel een zonneveld op weiland in dit gebied? Dit is geen behoorlijk bestuur.

waarden van het gebied te behouden. De gemeente Utrecht heeft een beschermingsplicht voor dit Rijksbeschermd dorpsgezicht, zo staat het in het bestemmingsplan. Daaraan moeten we voldoen en dat doen we door de eisen uit het IPvE te stellen aan nieuwe ontwikkelingen in dit gebied. Hiermee wordt de waarde van het Rijksbeschermd dorpsgezicht behouden.

Wat is de waarde van een Beschermd dorpsgezicht, dit pas toegekend sinds 2014, als er binnen 10 jaar besloten wordt het laatste stukje groen, zó passend bij het landschap van Haarzuilens op te geven voor een zonnepark van 35 a 40 hectare groot, dat zijn ruim 80 voetbalvelden!

15, 17

Hoe kunt het verklaren dat een beschermd dorpsgezicht slechts gereduceerd wordt tot deelaspecten? Wij hebben grote twijfel of deze wijze van beperking in relatie tot de vermelde eerder genomen besluiten, rechtsgeldig is. Daarvan zien wij graag een juridische onderbouwing tegemoet. Gaat het bij een dorpsgezicht niet om de algehele aanblik en bij het beschermd dorpsgezicht om de bescherming van dit aangezicht? Of gaat het alleen om simpelweg de onderdelen te behouden? Denkt men dat men überhaupt nog iets ziet van deze componenten in een grote donkere zee van glas? Wij beraden ons op juridische bijstand in deze en vragen u om antwoord op de vraag of deze wijze van handelen rechtsgeldig is en ook landelijk (in kader van jurisprudentie) stand kan houden.

16

Mogelijk nog meer archeologisch onderzoek, wanneer besluit u nog meer archeologisch onderzoek te doen?

Het beschermde dorpsgezicht bestrijkt een groter gebied dan de bebouwde gebieden in en rondom Haarzuilens. Voor de weilanden van Ockhuizen gelden de openheid, de zichtlijnen, de slotenpatronen als de belangrijkste (eigenlijk de enige) monumentale waarden. Ín het IPvE zijn deze cultuurhistorische waarden als uitgangspunt gebruikt waarmee het Rijksbeschermd dorpsgezicht bij het uitvoeren van toekomstige plannen wordt gewaarborgd.

Of en wanneer er archeologisch onderzoek gedaan dient wordt bepaald bij de vergunningsaanvraag van het zonnepark.

9

15, 16, 17

Zorgen om de boscompensatie. Bij het programmatisch vertrekpunt werd aangegeven dat boscompensatie zou plaatsvinden van 15,4 hectare. In het huidige stuk is dit gereduceerd tot 5 hectare, welke ook voor een gedeelte uit aan te planten bosschages bestaat en de helft spontaan zou moeten ontstaan (=niet geplant-> hoezo is dit compensatie?) Uiteindelijk praten we hier dus over 2,5 hectare maximaal daadwerkelijke compensatie vanuit de gemeente en mogelijk bestaat hier ook nog een gedeelte uit bosschages/struiken. Dat is wel een zeer mager resultaat uitgaande van het programmatisch vertrekpunt. Hoe is dit te rijmen? In het IPVE staan redenen hiervoor benoemd, echter een zonneveld van 80 voetbalvelden groot in beschermd dorpsgezicht is blijkbaar geen probleem volgens de gemeente, maar bij bomen planten aldaar zouden er ineens wel vigerende contraindicaties gelden. Ook is hier wat ons betreft de term doelredenering van kracht.

In maart 2021 is het programmatisch vertrekpunt door de raad vastgesteld. Boscompensatie van 15,4 ha was hierin opgenomen als een van de 5 vetrekpunten. De motivatie voor de 15,4 ha compensatie kwam voornamelijk voort uit de mogelijke verbreding van de A27. Omdat er nog geen concrete plannen zijn voor de verbreding hoeft er ook niet in dit gebied gecompenseerd te worden. In de raadsbrief over het programmatisch vertrekpunt is aangegeven dat als de boscompensatie niet meer nodig was om de verbreding van de A27 te compenseren er een andere invulling gezocht zou worden, dan wel in een andere vorm van natuur. De huidige eisen van boscompensatie in het IPvE voldoen daarom nog aan de vooraf opgestelde eisen.

Hoe legt u uit dat een punt, waar wij als bewoners juist zeer beperkende kanttekeningen bij geplaatst hebben, juist het enige punt lijkt waarbij van de programmatische vertrekpunten sterk afgeweken wordt? Waarom is er geen ruimte meer voor 15,4 hectare bos? Wat wordt er met de zin bedoelt, de bomen in dit bos planten we i.p.v. de bomen die we moeten kappen? Waar worden er dan bomen gekapt? Hoe groot zijn de bomen die u gaat aanplanten?

10

Natuur Reactie van belangstellenden op concept IPvE

Antwoord

04, 05, 16

Graag opheldering over het beeld dat geschetst wordt dat natuurorganisaties zullen zorgen voor beheer van het gebied. Geldt ook voor de gronden die eigendom zijn van cliënt? (Ten westen van de Thematerkade)

Op dit moment worden alleen de gronden van de initiatiefnemers van het zonnepark betrokken voor de te maken afspraken voor de realisatie van de ambities en de eisen van het IPvE. Voor de natuur die gefaseerd gerealiseerd gaat worden, is nu in het IPvE als eis opgenomen dat dit beheerd gaat worden door een natuurterrein beheerorganisatie. In het IPvE wordt aangepast dat de gronden beheerd dienen te worden als natuur, ongeacht wie dit gaat doen. Zodra de bestemming van de grond is gewijzigd naar natuur is deze eis van kracht. Wanneer de bestemming van de grond precies wijzigt, is afhankelijk van nog te maken afspraken.

12

Wat houdt zo natuurvriendelijk mogelijk concreet in en met welke dieren in het gebied is rekening gehouden? Er moet minimaal een MER worden uitgevoerd.

Het natuurvriendelijke beheer van de gronden is een eis in het IPvE. Hoe de initiatiefnemers van het zonneveld hier precies invulling aan gaan geven is nu nog onbekend. Daarvoor moeten zij een inrichting- en beheervoorstel indienen als onderdeel van de vergunningsaanvraag. We verwachten te komen tot een type maaibeheer, waarbij een zo hoog mogelijke diversiteit aan flora en fauna wordt behaald. In 2021 heeft ecologisch adviesbureau Viridis een natuurtoets uitgevoerd. De aanwezigheid van beschermde soorten onder de ‘Wet Natuurbescherming en Utrechtse soorten’ binnen het gebied is onderzocht. In de eisen voor de ontwikkeling van het gebied wordt rekening gehouden met deze soorten. Voor welke dieren er specifiek rekening wordt gehouden verwijzen wij u naar

11

de natuurtoets. Daarnaast zijn er in de eisen stimulerende maatregelen opgenomen om het leefgebied van enkele soorten te vergroten. De gemeente heeft een PlanMER (plan-milieueffectrapportage) uitgevoerd voor alle potentiële duurzame energieopwekgebieden. Dit is een onderzoek naar de milieueffecten, zoals geluid, slagschaduw, ecologie en landschap, van verschillende duurzame energieopwektechnieken (wind, zon, geothermie) in specifieke gebieden. Ockhuizen is daar onderdeel van.

12, 16

Wat gebeurt er met de temperatuur in Ockhuizen. Is er onderzocht of de temperatuur van de sloten hoger zal gaan worden? (Dit lijkt mij een logisch gevolg als je sloten gaat inpakken met een zee van glas) Het betreft een gebied met veel watergangen, hoe worden de watergangen tussen de zonnepanelen schoongehouden? Is er ruimte om de watergangen schoon te houden?

12, 15

Is er onderzoek gedaan of de dieren extra behoefte hebben aan een uitloopgebied in het groen, in verband met het bouwen van Leidsche Rijn? Is er onderzoek gedaan of de dieren extra behoefte hebben aan een uitloopgebied in het groen, in verband met het continu verkleinen van het leefgebied van de diersoorten in Gemeente Utrecht. Er is veel leefgebied verloren gegaan door Leidsche Rijn, Haarrijnse Plas, Haarrijn, de nog te bouwen waterwoningen, Industrieterrein zuidkant A2 enzovoort enzovoort. Ook door recreatiegebieden worden dieren uit hun territorium gejaagd. Momenteel moeten hier bijvoorbeeld reeën worden afgeschoten aangezien ze uit hun normale territorium

Wat er met de temperatuur gebeurt in de omgeving hebben we niet onderzocht. We stellen als voorwaarde dat er voldoende afstand wordt gehouden tussen de zonnepanelen en de watergangen en een aantal watergangen natuurvriendelijke oevers krijgen. Deze afstand, 1 meter aan de ene kant en 3 meter aan de andere kant, wordt opgenomen in het IPvE. Deze afstand tussen de watergang en de zonnepanelen zorgt ervoor dat de watergangen beheerd kunnen worden.

Leidsche Rijn is in verschillende fasen ontwikkeld en daardoor ook in fasen onderzocht. De projecten worden per deelgebied ontwikkeld. Daarom is er nu geen onderzoek aanwezig dat antwoord geeft op de vraag of de dieren extra behoefte hebben aan een uitloopgebied in het groen in verband met het bouwen van Leidsche Rijn.

12

migreren en gevaar voor verkeer vormen. Waar is rust en ruimte voor de diersoorten?

07, 19

Zorgen over de rol van natuurmonumenten in het gebied. Hoewel het begrijpelijk is dat een ervaren organisatie als Natuurmonumenten als een logische kandidaat wordt beschouwd, roept de mogelijke versterking van hun machtspositie enkele vragen op over de wenselijkheid van deze positie in het gebied, evenals over de sociale impact van het plan.

Het klopt dat Natuurmonumenten meerdere gronden in het gebied in eigendom heeft en/of beheert. We komen graag in contact om deze reactie verder te bespreken.

Het merendeel van de gronden van Natuurmonumenten heeft de bestemming “recreatie” (en dus géén natuur. Bron: ruimtelijke plannen.nl). Even heel zwart-wit gezegd: Hoe voorkom je dat er uiteindelijk geen “natuurhuisjespark” komt (het is immers toch al 30 jaar lang bebouwd met zonnepanelen). Deze zorgen heb ik omdat bij de ontwikkeling van het landgoed Haarzuilens (30 jaar geleden) zijn er andere intenties uitgesproken dan nu wordt uitgevoerd. Een greep uit de voorbeelden zijn onderstaande punten; l Onlangs is de openbare parkeerplaats naast de Geertjeshoeve omgezet in betaald parkeren, zonder de buurt hierbij te betrekken. Vrijwel alle bezoekers zijn voor de Geertjeshoeve. Uit solidariteit verwacht je een andere houding van Natuurmonumenten die deze gronden hebben gekregen; Afgelopen jaar is de erfpacht herzien naar "marktconform". Zelfs voor een organisatie zoals Emmaus. Dit lijkt in strijd te zijn met de doelstellingen van het Utrechtse Ruimtelijke Strategie Uitvoeringsprogramma 2040, waarin wordt benadrukt dat er voldoende betaalbare woningen moeten zijn voor alle inwoners van Utrecht. Natuurmonumenten lijkt deze doelstelling actief tegen te werken door zich te gedragen als een projectontwikkelaar/multinational en alleen luxe villa's te willen bouwen. 13

Een oplossing die ik voor ogen zie is dat de grond aan een (lokaal) burger initiatief wordt verkocht. "Land van ons" vind ik een mooi voorbeeld. Maar ik ben er van overtuigd dat zoiets ook met de gemeenschap Haarzuilens kan worden opgetuigd!

09

Als regio hebben we vorig jaar het IRP vastgesteld en een onderdeel van het IRP zijn de scheggen. Deze Utrechtse scheggen zijn hier onderdeel van. Het gebied Ockhuizen is onderdeel van de Polderscheg Lange Linschoten – Woerden – Breukelen. De polderscheg verbindt stad en land, versterkt de groene buffergebieden tussen de kernen en versterkt onderlinge ecologische relaties. Bij de uitwerking worden de mogelijkheden bestudeerd om de barrières van de A12, het spoor, de A2 en het AmsterdamRijnkanaal te slechten. We denken dat de beoogde ontwikkeling prima in deze scheg zou kunnen passen maar het is een gemiste kans dat er bij het plan niet over de grenzen wordt heen gekeken. Er zou namelijk gekeken kunnen worden of er al voorgesorteerd kan worden met de inrichting van het gebied op het moment dat er extra verbindingen komen over de A2. Om zo de barrières te doorbreken.

De Polderscheg Lange Linschoten is één van de redenen om de corridor in het noorden van het gebied te situeren. De ambitie voor de ontwikkeling van deze scheg hebben we meegenomen bij het opstellen van de eisen, het plan houdt rekening met de scheggen voorbij de gemeentegrenzen. De ecologische corridor verbindt de Haarrijnse plas met de Polderscheg. Ook sluit de corridor aan op de al aanwezige faunapassage onder de A2, hierdoor kunnen dieren in de toekomst ook gebruik maken van de ecologische verbinding over het spoor en het Amsterdam-Rijnkanaal.

10

Verzoek om een afbakening van het natuurgebied met snelweg meenemen in de plannen zodat doorkijk wordt opgevuld met bomen en struiken;

We houden de gemeentegrens aan. Deze grens ligt ten zuidwesten van de A2. De gemeente kan geen eisen stellen over de inrichting van gronden die niet binnen de grenzen van de gemeente vallen.

11, 12,

Tijdens de bijeenkomst is ook aangegeven dan de hoeveel stikstof in de grond daarbij leidend is. En dat een daling van de hoeveelheid stikstof aangemerkt zou worden als betere kwaliteit. Echter, door het

In het Integraal Programma van Eisen (IPvE) is opgenomen dat bij het ontwerp van het zonneveld rekening gehouden wordt met licht, water en zuurstof onder het zonneveld, zodat de bodemkwaliteit en het bodemleven 14

15, 16, 17

niet langer kunnen uitrijden van mest en gebrek aan koeien die op de weilanden poepen zal het stikstofgehalte natuurlijk dalen. En daarmee zal volgens de criteria van de gemeente de bodemkwaliteit uiteraard verbeteren. Dit is echter een erg eenzijdige benadering van verbeterde bodemkwaliteit en voelt als een ‘wassen neus’. Het een is een automatisch gevolg van het ander. De eis zal automatisch gehaald worden en is daarmee geen voorwaardelijke eis voor het realiseren van het zonneveld.; Welke andere criteria gaat de gemeente stellen voor verbetering van de bodemkwaliteit, anders dan minder stikstof? En hoe gaat de gemeente deze criteria meten, incl. grenswaarden?; Ben u het met mij een dat alleen minder stikstof in de grond als criterium om te voldoen aan de eis van bodemverbetering een ‘wassen neus’ is?

verbetert. Het gaat dus niet enkel om de vermindering van stikstof. Bij de keuze voor de te plaatsen zonnepanelen dient rekening gehouden te worden met voldoende doorgang van licht, water en zuurstof naar de bodem, met als doel dat de bodemkwaliteit gelijk blijft, dan wel dat er een verbetering plaats gaat vinden. Dit is ook van kracht voor de oost-westopstelling van 80 centimeter hoog. De initiatiefnemers van het zonneveld zijn verantwoordelijk voor een ontwerp dat aan deze eisen voldoet.

Bij dit plan geeft een zonneveld, gezien de opzet, aanzienlijke schade aan de bodem, wordt er groen opgeofferd en zal de biodiversiteit door de keuzes afnemen. Al deze zaken zijn in contradictie hiermee. Hoe verklaart de gemeente Utrecht dit? ? Wederom verzoek om onderbouwing uwerzijds.

Het opstellen van een monitoringsplan naar de bodemkwaliteit en bodemleven wordt als eis opgenomen in het IPvE.

Welke invloed hebben zonnepanelen in oost-west opstelling van 80 cm hoog op de bodem onder de zonnepanelen? De zogenaamde oost-west opstelling, hoe denkt u dat daar gras onder of tussen kan groeien zonder direct zonlicht en direct water? Hoe gaat u dit zo natuurvriendelijk mogelijk beheren?

Hoe het gras in de toekomst beheerd wordt, is onderdeel van het beheerplan en de vergunningsaanvraag. Dit moet nog uitgewerkt worden.

Het betreft een gebied met veel watergangen, hoe worden de watergangen tussen de zonnepanelen schoon gehouden? Is er ruimte om de watergangen schoon te houden?

11

Zorgen over de extra recreatiemogelijkheden in het gebied en dat deze het gebied onaantrekkelijk maakt voor de bestaande lokale

Door het zonneveld kan het gebied minder aantrekkelijk worden voor reeën en hazen. Recreatie draagt daar maar minimaal aan bij. Daarnaast is als eis 15

13

fauna. Hierdoor zullen de hazen en vooral de reeën waarschijnlijk uit het gebied wegtrekken omdat het te onrustig voor ze wordt.

gesteld dat honden aangelijnd moeten zijn. In het IPvE zijn er maatregelen opgenomen om juist de aanwezigheid van fauna in het gehele gebied te versterken. Deze maatregelen zijn ter compensatie van de diersoorten, die mogelijk uit het gebied vertrekken.

Om de zonnepanelen zoveel mogelijk uit het zicht te houden, wordt er begroeiing omheen geplaatst. Welke begroeiing betreft dit?

Door de status van het IPvE is de keuze voor de specifieke plantensoorten nog niet bepaald. Dit gebeurt in een later stadium, namelijk bij vergunningsaanvraag, waar een beheerplan bijzit. Er is wel opgenomen dat de nieuwe begroeiing (gebiedseigen vegetatie) in het gebied maximaal 3 meter hoog mag zijn. De voorwaarde om mogelijkheden te onderzoeken voor begroeiing die het gehele jaar groen is, wordt opgenomen als eis in het IPvE.

We willen graag benadrukken dat dit voor elk seizoen van toepassing moet zijn en pleiten dus voor begroeiing die in de zomer, herfst, winter en lente groenblijvend is.

13, 15, 16, 17

Op welke manier wordt er gegarandeerd dat de bestemming van dit gebied over 30 jaar echt natuur wordt? Kun je bestemmingen vastleggen voor over 30 jaar?Zorgen over de bestaande dierenpopulatie. Helaas kan ik in het IpvE niet terug vinden dat er iets voor de bestaande dierenpopulatie wordt gedaan. Opnemen dat dit het leefgebied voor de otter, de bever en de blauwborst moet gaan worden vind ik echt nergens op slaan. Veel liever zien wij maatregelen waarbij de dieren die al in het gebied zijn beschermd worden. Zorgen over het leefgebied van andere bijzondere dieren, zoals weidevogels, als gevolg van het zonneveld verdwijnen. Het enkel alleen aanleggen van de corridor, zou ruimte bieden aan zowel de weidevogels als aan de overige dieren. Onze wens is de natuur te versterken zonder huidige aanwezige bijzondere dieren daarbij uit te

De aanwezige openheid van het gebied is vanuit cultuurhistorisch waarde zeer belangrijk. Daarom is het niet mogelijk om de zonnepanelen op hoogte te plaatsen en het leefgebied voor de weidevogels, hazen en reeën te behouden. Na 30 jaar wordt de grond onder het zonneveld natuur.

Door het realiseren van een zonneveld is er de mogelijkheid dat het leefgebied voor weidevogels kleiner wordt. Het is niet mogelijk om dit leefgebied te compenseren binnen de gemeentegrenzen. Daarom is ervoor gekozen om te compenseren door middel van het realiseren van ander type natuur met hoge natuurwaarde. Habitat (moerasbos) dat ook passend is bij het gebied kijkend naar bodemtype en waterstand. Om het moerasbos niet alleen te omschrijven in het IPvE als habitattype hebben is ervoor gekozen om hier doelsoorten aan vast te hangen. Dit zijn de otter, de bever en de blauwborst. Deze drie dieren staan symbool voor het type habitat dat past bij hen, dit type leefgebied zorgt er niet voor dat enkel deze drie soorten een 16

roeien. De corridor voegt wat voor de natuur toe, het zonneveld daarentegen voegt hier niks aan toe.

nieuw leefgebied krijgen maar ook soorten die graag in een dergelijke habitat leven zoals andere insecten, amfibieën en kleine zoogdieren.

Zorgen over de corridor. Deze eerdergenoemde corridor lijkt op een vorm van wensnatuur. Wij zijn een zeer sterke voorstander van een robuuste corridor voor de aanwezige dieren in dit gebied. Dieren die door de continue ontwikkelingen in de Gemeente Utrecht steeds verder in het nauw komen te zitten. De beoogde corridor is volgens het IPvE voornamelijk ten behoeve van 3 diersoorten, namelijk de blauwborst, de bever en de otter.

De provincie Utrecht is verantwoordelijk voor het behoud, beheer en ontwikkeling van weidevogelgebieden. Het plangebied maakt geen deel uit van aangewezen weidevogelgebied door de provincie Utrecht.

Waarom zou de Gemeente voor deze doelsoorten kiezen? Ten eerste gaat het met de Blauwborst bijzonder goed in Nederland, deze diersoort maakt vanaf de jaren ’70 een explosieve groei door en prognose naar de toekomst is gunstig. Ook de verspreiding is in deze regio goed te noemen. Wat betreft de bever en de otter zijn ook kanttekeningen te benoemen. De corridor zou voor de bever en de otter als doel hebben om een doorgang te creëren tussen Kockengen en de Haarrijnse plas. Er is echter al een corridor voor deze diersoorten in de vorm van een brede vaart die tussen de gronden in het noorden en de A2 loopt. Een corridor waardoor de bever zich al beweegt en dientengevolge al in de Haarrijnse plas bevindt. Kortom voor een diersoort welke het uitstekend doet in Nederland en andere diersoorten die al hun weg hebben gevonden, moeten zeer kwetsbare diersoorten met een uiterst onzekere toekomst wijken. Er zitten in dit gebied, wat door u aangewezen is met als doel “rust en ruimte”, een veelvoud van diersoorten die vechten om hun voortbestaan en waarvoor de prognose op lange termijn zeer ongunstig is. Diersoorten zoals de grutto (prognose zeer ongunstig), kieviet (prognose zeer ongunstig), patrijs (kwetsbaar), scholekster (prognose zeer ongunstig), tureluur (matig ongunstig) enz.

17

Er is ons gezegd ‘dat deze dieren dan maar naar de Stichtse Vecht moeten gaan’. Waar blijft uw verantwoordelijkheid als gemeente voor bijvoorbeeld de weidevogelstand? En wat als geen enkele gemeente zijn verantwoordelijkheid neemt door dit probleem over de gemeentegrens te gooien? Waarom wordt er niet gekozen voor versterken van de waardes binnen het gebied met als doel de aanwezige diersoorten te ondersteunen? Hiervoor verzoeken wij om een heldere onderbouwing. Ruimte voor nieuwe diersoorten, waar blijven de weidevogels, Kieviet, Scholekster, Tureluur en de Grutto? en het wild? De haas de ree en er zijn zelfs vossen in dit gebied gezien! als er een zonnepark komt op een weidegebied?

12

“Door omstandigheden bij de opdrachtgever is pas laat in de onderzoeksperiode voor weidevogels definitief opdracht verleend en toestemming verkregen voor het betreden van de diverse percelen. De eerste bezoeken zijn daarom enkel op afstand vanaf de openbare weg uitgevoerd. Tevens zijn hierdoor slechts drie in plaats van de vereiste vijf bezoeken uitgevoerd.” Het vereiste aantal van vijf bezoeken is niet uitgevoerd. Bovendien zijn de bezoeken (deels) op afstand gedaan. Waarom heeft de gemeente dit op deze manier gedaan? Onze mening is dat deze onderzoeken alsnog worden uitgevoerd zoals behoord.

De resultaten van het onderzoek waren nodig in het proces om eisen op te stellen en de compensatie te bepalen. Daarom wilden we de resultaten in 2021 beschikbaar hebben.

16

Groen maximaal 3 meter hoog, wat voor een groen en waar komt dit groen? Graag specificatie.

Het betreft het gebied aan de randen van het zonneveld. We gaan uit van gebiedseigen vegetatie dat voor een groot deel spontaan ontstaat. Daarbij kan gedacht worden aan riet en wilgen.

16

Waarom nieuwe diersoorten, bever, bouwt dammen in watergangen met gebruik van bomen, willen we deze diersoorten in dit gebied, hoe

Bevers bouwen dammen om het waterpeil rondom hun burcht/verblijfplaats gelijk te houden. Aangezien de watergang in de ecologische corridor geen 18

16

is hier over nagedacht? Graag inzage in de studies en effecten die dit met zich meebrengt.

grote peilverschillen kent, is het onwaarschijnlijk dat een bever daar een dam gaat bouwen.

Hoeveel jaren zal het gebied nodig hebben onder het zonneveld, na verwijdering van de zonnepanelen, om er weer vruchtbare grond of gras op te laten groeien?

In het IPvE is opgenomen dat onder en rond de zonnepanelen kruidenrijk grasland gerealiseerd moet worden. Mocht dit niet haalbaar zijn, moet de begroeiing onder de zonnepanelen van een zo hoog mogelijke kwaliteit zijn. We gaan ervan uit dat de grond onder het zonneveld direct vruchtbaar is en er vegetatie aanwezig is.

19

Duurzame energie Zorgen over de eisen aan de ontwikkeling van het zonneveld: Het gebied achter Ockhuizen is in de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 aangewezen als zoekgebied voor grootschalige duurzame energieopwekking met behulp van windturbines en/of zonnepanelen. In de Regionale Energiestrategie van de regio U16 (RES U16) heeft de gemeente Utrecht de ambitie opgenomen om in Ockhuizen duurzame energie op te wekken. Voor de ambities die daarin zijn vastgelegd is er een zonneveld nodig met een oppervlakte van 35 tot 40 hectare netto, anders worden de gemeentelijke ambities voor het opwekken van duurzame energie niet behaald.

Het IPvE voor de gebiedsontwikkeling van Ockhuizen bevat verschillende eisen voor een zonneveld in het gebied: • onder en rond de zonnepanelen moet kruidenrijk grasland gerealiseerd worden; • het noodzakelijke inkoopstation moet worden ingepast door middel van gebiedseigen klimplanten/bosschage; • rondom het zonneveld komt een afscheiding die zo natuurlijk mogelijk wordt gerealiseerd, bij voorkeur middels een sloot en/of natuurvriendelijke oever; • de zonnepanelen liggen in een oost-westopstelling van maximaal 80 cm hoog boven maaiveld; • de zonnepanelen moeten worden ingepakt met gebiedseigen vegetatie; • na de doorlooptijd van het zonneveld (30 jaar) moeten de zonnepalen op een dan zo goed mogelijk beschikbare manier hergebruikt of gerecycled worden; • bij het ontwerp van het zonneveld wordt rekening gehouden met licht, water en zuurstof onder het zonneveld; Er moet onderzocht worden of het mogelijk is om waterinsectvriendelijke zonnepanelen te gebruiken. Reactie van belangstellenden op concept IPvE

Antwoord

01, 14

In Nederland worden er inderdaad dagelijks zonnepanelen geplaatst. We weten ook dat de zonnepanelen op woningen, bedrijven en andere gebouwen niet voldoende zijn om in de energiebehoeften te voorzien. In sommige gevallen zijn de dakconstructies ook niet sterk genoeg om zonnepanelen te dragen. Daarom moeten we ook uitwijken naar zonnepanelen op het land.

Onderzoeken jullie ook eens hoe ontzettend veel zonnepanelen er op dit moment dagelijks gelegd worden. Nederland is al hard bezig met verduurzamen ! Wil u toch zonneparken. Leg dan de daken van bedrijven en parkeergarages vol maar blijf van het authentieke landschap af.

20

15, 17, 19

Welke alternatieven zijn door de gemeente onderzocht - en dan niet alleen voor de locatie (en richting) van het zonneveld, maar juist voor de omvang en opzet van het veld? Hier willen wij graag inzage in, dus bij deze verzoek daartoe. Waarom zijn deze alternatieven en hun argumentatie niet weergegeven in het IPVE? Ongeveer 16-20 procent van de energie vanuit de zon wordt omgezet in elektriciteit, de rest verwarmt het zonnepaneel. Als gevolg hiervan ontstaat er een grootschalige warme oppervlakte bij een zonnepark van deze omvang. Studies hebben aangetoond dat dit ook een verhoging geeft van de omliggende temperatuur. Wat voor effect zal dit hebben op flora en fauna zowel op de grond als in de sloten? Ook hier verzoek om een effectstudie en inzage.

02, 13, 15, 16, 17

De locatie is meegenomen in de integrale afweging om zoekgebieden aan te wijzen voor onder andere de opwek van duurzame energie. De mogelijkheden die zijn onderzocht, zijn ter voorbereiding van dit IPvE geweest. Het IPvE is vervolgens een integraal scenario dat de eisen weergeeft die het beste bij dit gebied passen. Andere schetsen die intern zijn besproken hebben bijgedragen om te komen tot dit IPvE. Of een effectstudie moet worden uitgevoerd moet blijken uit de vergunningsaanvraag en indien de omvang van de effecten in strijd is met wet- en regelgeving mag het zonneveld er uiteraard niet komen.

Een laag systeemopbouw van de zonnepanelen, dus maximaal 0,8 meter nokhoogte, dit is meegenomen in het IPVE, waarvoor dank; Het gebruik van ontspiegelde, om zeer ongewenste schittering tegen te gaan.

Zie hiervoor het algemeen antwoord bij Duurzame energie.

Is er onderzocht of transparante zonnepanelen haalbaar en geschikt zijn? Dit zou storende schittering, weerkaatsing van warmte mogelijk wat verminderen. Bovendien geeft dit meer lichtdoorval naar de grond, wat de grond en bodemkwaliteit ten goede zou kunnen komen.

De keuze om van een bepaald type paneel gebruik te maken ligt bij de initiatiefnemers. Zij hebben zich te houden aan de eisen die zijn opgenomen in het IPvE. Hierdoor weten we dat de mogelijkheden voor licht doorlatende zonnepanelen/bi-facial zonnepanelen worden onderzocht. Welke het zijn geworden moet blijken in de vergunningsaanvraag.

Gezien de lage setting van de zonnepanelen, de oost-west opstelling en de grootte van het veld waarbij de zonnepanelen dicht op elkaar staan, vragen wij ons af in hoeverre er schittering er zal ontstaan van de zonnepanelen? Wat voor effect heeft dat op het dorpsgezicht, op flora en fauna en woongenot? Wij verzoeken u dringend om deze mogelijk schadelijke effecten te onderzoeken en in kaart te brengen. Daarin ontvangen wij vervolgens graag inzage.

Er wordt gestreefd naar zonnepanelen waarbij de mate van schittering minimaal is, dit wordt opgenomen in het IPvE.

Hoe de constructie voor de zonnepanelen er precies uitziet is aan de initiatiefnemers Dit wordt duidelijk bij het indienen van de vergunningsaanvraag.

21

Komt er een constructie onder het zonneveld, de zonnepanelen?

12, 15, 16, 17

Welke invloed hebben batterijen op de omgeving? Hoe passen containers van 3 m hoog in gebied waar de zichtlijn gehandhaafd zullen worden? Hoe is de invulling van het veld, transformator huisjes/batterijen enzovoort enzovoort? Transformatorhuisjes en accu’s; hoeveel en hoe groot en hoe blijven ze uit het zicht van omwonenden?

Kunnen jullie garanderen dat er geen geluiden/stralingen vrijkomen van de zonnepanelen en de batterijen die hinderlijk/ongezond zijn voor mens en dier?

Batterijen kunnen geluid en elektromagnetisch straling (EMV) produceren. Een onderdeel van de uiteindelijke vergunningsprocedure is om te beoordelen of de effecten van het initiatief niet leiden tot overschrijding van wettelijke normen. De verschillende onderdelen van het zonneveld worden zo ingericht dat er geen overschrijding van de normen plaatsvindt. Dit wordt veelal gedaan door het houden van voldoende afstand tot woningen en/of door de apparatuur goed te isoleren. Hoe, hoeveel en de plaatsing van de containers voor de batterijen, maar ook transformatorhuisjes, gaan passen in het landschap met de gestelde eis van een maximale hoogte van 3 meter is aan de initiatiefnemers. In de vergunningsprocedure wordt er beoordeeld of de landschappelijke inpassing van de techniek van het zonneveld voldoet aan de gestelde eisen uit het IPvE. Het IPvE heeft duidelijke eisen opgenomen hoe de techniek die nodig is voor het zonnevel (transformatorhuisjes, eventuele baterijen) ingepast moet worden in het landschap. Hoe de initiatiefnemers hier vorm aan geeft, wordt duidelijk met de vergunningsaanvraag. Zonnepanelen genereren geen geluid en bijna geen straling (EMV), dit zijn met name de omvormers en transformators. In de vergunningsfase wordt onder andere geluid en EMV getoetst aan de daarvoor geldende normen.

We nemen de eis om de normen met betrekking tot geluid en straling niet te overschrijden op in het IPvE.

In Haarzuilens en Gieltjesdorp hebben wij in toenemende mate last van geluid vanaf de A2. Na het plaatsen van een geluidswal aan de zijde van Maarssenbroek is geluid aanmerkelijk toegenomen door weerkaatsing van het geluid van de snelweg, tevens komt dit vermoedelijk door de verbreding van de A2 waardoor er meer verkeer is/rijdt. In uw zeer 22

summiere plan wordt er gesproken over zonnepanelen in een oost-west opstelling ipv de immer geadviseerde noord-zuid opstelling. Hierdoor ontstaan er halve tunnels met gladde wanden, waardoor er een klankbord ontstaat welke het geluid mogelijk extra zal dragen. U kunt dit vergelijken met het dragen van geluid over een wateroppervlak. Heeft u hier onderzoek naar verricht? Wat voor beleid heeft u om dit tegen te gaan? Ook hier verzoek om een effectstudie en inzage. Hoe gedraagt het geluid van de snelweg A2 zich over het zonneveld, wordt het geen klankbord van geluid? Welke studies heeft u gedaan om dit uit te sluiten en hoe verhoudt dit zich tot alle studies die bewoners hebben moeten doen bij het bouwen van de woning (fora/fauna onderzoek, geluidshinderonderzoek, etc.). Blijft u daar niet in gebreke?

16

Hoe gezond is een zonnepark? Wat is de schade voor direct omwonenden (fysiek en mentaal)? Welk onderzoek heeft u hierna gedaan en waarom is dit niet inzichtelijk gemaakt?

Uit een onderzoeksrapport Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) over onder andere de toepassing van zonnepanelen, blijkt dat deze nagenoeg geen negatieve effecten op de gezondheid van de mens hebben. Het rapport werd opgesteld in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat als onderdeel van het project ‘Veiligheidsen gezondheidseffecten van de energietransitie’.

02

Verzoek voor het opstellen van een zeer goed onderbouwd plan waarin aangegeven wordt wat er gebeurt in geval van brand. Er zijn inmiddels diverse voorbeelden van zeer grote schade door brand, tot vele kilometers rondom de brandhaard. Een stevige westenwind bij brand levert enorm gevaar en schade op voor Maarssenbroek.

De eis om een plan in geval van brand op te stellen, wordt opgenomen in het IPvE.

23

03

Waarom is het zonnepark nu van zo’n groot belang als we weten dat het over dertig jaar opgeruimd word. Als dat al bekend is kunnen we nu toch ook gebruik maken van de energie bronnen die we dan gaan gebruiken.

Op het moment weten we nog niet hoe onze energiebehoefte er over 30 jaar precies uitziet, daarnaast kunnen we nog niet voorzien over welke technieken en opwekmogelijkheden we tegen die tijd beschikken. We hebben de eisen voor de gebiedsontwikkeling opgesteld aan de hand van de beschikbare kennis en behoeften die er nu spelen.

03

Waarom moet de energie perse uit de gemeente of provincie komen. Ons afval verwerken we ook niet in de provincie. We zouden dit dus ook gewoon buiten de provincie kunnen halen

Als gemeente Utrecht hebben we regionaal, nationaal en daardoor ook internationaal een verantwoordelijkheid. We hebben doelstellingen voor het realiseren van een deel van de energietransitie en daarbij opwek van zoveel mogelijk duurzame energie binnen onze eigen gemeentegrenzen opgesteld. Met deze eisen kunnen wij bijdragen aan deze de ambitie van het behalen van deze doelstellingen.

03, 12, 14

Is er nagedacht over het opruimen van het zonnepark over dertig jaar. Ik krijg nu het idee wie dan leeft wie dan zorgt. Er is nog altijd geen idee of we de nu geproduceerde zonnepanelen over dertig wel kunnen recyclen. Wie haalt de ingegraven kabel weer weg en ruimt het trafo station en batterijen op.

De zonnepanelen worden na afloop op z’n goed mogelijke manier gerecycled, tegenwoordig kan 90 procent van een zonnepaneel direct gerecycled worden. In het IPvE is een eis opgenomen over het recyclen van de zonnepanelen. De verantwoordelijke voor het ‘opruimen’ van het zonneveld wordt toegevoegd aan het IPvE.

Welke eisen worden er gesteld aan het opruimen van het zonneveld aan het einde van de looptijd?

03, 09, 12,

Hoe gaat de Gemeente Utrecht in de toekomst de zonneparken saneren? Is hier onderzoek naar gedaan of ontstaat er weer een asbestgate.

Het saneren van het zonneveld is onderdeel van de vergunning.

Kunnen we de energie wel kwijt op het net? Volgens mij moet eerst Kortrijk op orde zijn met de 150kV uitbreiding. Voor die tijd is er in Lageweide ook weinig tot geen ruimte op het net.

De initiatiefnemers hebben contact gehad met de netbeheerder. Zij kunnen het zonnepark aansluiten op het net. De kabel gaat lopen naar

24

13, 16, 18

Momenteel hebben we te maken met netcongestie. Hoe verhouden deze plannen zich daartoe?

Lage Weide. Daar is nog ruimte voor de aansluiting en daarvoor hoeven ze niet te wachten op de verzwaring van Breukelen-Kortrijk.

Kunnen jullie de stroom kwijt op het net?

De gemeente heeft nauw overleg met de netbeheerder ook over dit zonneveld, er is op basis van deze contacten geen aanleiding om te verwachten dat het zonneveld in het kader van netinpassing een probleem veroorzaakt. Of er afspraken gemaakt worden met betrekking tot netcongestie en het afschakelen van het zonnepark is iets dat de initiatiefnemers zelf regelen met de netbeheerder.

Waar gaat deze zonne-energie naar toe? Nu Stedin en Tennet alarm slaan over het feit dat het net overvol is geraakt en dit probleem de eerste 10 jaar nog niet is opgelost! Is deze investering ook in dit recente inzicht, te rechtvaardigen. Het elektriciteitsnet is nu al overbelast. Een aantal gerealiseerde zonnevelden staan uit en de evaluaties van gerealiseerde zonnevelden zijn lang niet altijd positief. Heeft de Gemeente Utrecht dit opgevraagd?

03

Wat zijn de aansluitkosten op het distributie netwerk van tennet en wanneer is dit terugverdiend?

Dit is een verantwoordelijkheid van de initiatiefnemers van het zonneveld. Als gemeente beschikken wij niet over de informatie om hier een antwoord op te kunnen geven.

03, 15, 17

Hoeveel rijks subsidie is er nodig om het project rendabel te maken?

Het is aan de initiatiefnemers om de businesscase voor het zonneveld rond te krijgen. Hoeveel subsidie van de Rijksoverheid zij hiervoor nodig hebben, is aan hen. Als gemeente beschikken wij niet over de informatie om hier een antwoord op te kunnen geven. Voor het programmatisch vertrekpunt is door onze eigen adviseurs geadviseerd om een minimale grote van 35-40 hectare op te nemen om de uitvoerbaarheid van het zonneveld te garanderen.

13, 19

Heeft de Gemeente inzicht in de businesscase van het zonneveld? En is het een rendabele businesscase? Wij vragen ons af hoe de Gemeente een besluit kan nemen, zonder de financiële impact hiervan te kennen.

Tot welke omvang is een kleinschalig veld rendabel in tegenstelling tot het veelgebruikte argument dat het veld minimaal de huidige omvang moet hebben omdat het anders niet rendabel zou zijn? Kunt u berekeningen van diverse onderzochte veldgroottes overleggen als onderbouwing? Ook in deze verzoeken wij om inzage.

De gemeente heeft geen inzicht in de businesscase van het zonneveld. Wel voeren we gesprekken met de initiatiefnemers over de businesscase en hebben we er een globaal beeld bij. Met de eisen uit het IPvE is er 25

En indien de gemeente deze wel kent, waarom de gemeente deze gegevens niet met ons heeft gedeeld. Ons beeld is dat er besluitvorming plaat moet vinden op basis van feiten. Heeft de Gemeente Utrecht deze feiten concreet in beeld? De business case rammelt aan alle kanten;

zoals het nu lijkt ruimte voor een haalbaar zonneveld, met een rendabele businesscase. Een rendabele businesscase is een businesscase waarbij de kosten en de baten een positief resultaat opleveren waar de initiatiefnemers mee akkoord gaan. Er zijn verschillende elementen die van invloed zijn op de rendabele businesscase van het project. De gemeente heeft enkel invloed op de businesscase via de eisen die worden gesteld aan het project. Het is niet aan de gemeente om de financiële afweging te maken om een zonneveldproject te ontwikkelen, dat is aan de initiatiefnemers en eigenaren van het zonneveld. Met de eisen uit het IPvE sturen we op de (ruimtelijke) kwaliteit van het zonneveld, daar zijn we als gemeente verantwoordelijk voor. Die hebben invloed op de businesscase, omdat ze vaak meerkosten met zich meebrengen.

08

Zorgen om de stand / richting van de zonnepanelen i.v.m. met bedrijfswoning bij het gemaal

Zie hiervoor het algemeen antwoord bij Duurzame energie.

09

Zorgen om de tijdelijkheid van het zonneveld: wat is nu tijdelijk. 30 jaar is voor de volksmond niet tijdelijk. Het verzoek is dan ook om dit mee te nemen als permanent waarbij het de intentie is om deze na een periode van 30 jaar terug te geven aan de natuur.

Voor het zonneveld wordt een vergunning aangevraagd. De vergunning wordt voor de tijdelijke duur van 30 jaar verleend. Het wordt niet opgenomen in het bestemmingsplan dus met het verlopen van de vergunning verloopt ook de mogelijkheid voor en zonneveld in dit gebied.

10

Verzoek om het zonneveld af te bakenen van omgeving middels bijvoorbeeld riet en ervoor instaan dat dit dan ook zo wordt onderhouden, waardoor direct zicht op het zonneveld zoveel mogelijk wordt voorkomen;

Zie hiervoor het algemeen antwoord bij Duurzame energie. Deze eis is reeds opgenomen in het IPvE.

10, 12

Verzoek om de toezegging dat het instemmen met een zonneveld inhoudt dat er geen windmolens in het gebied worden geplaatst en dat

Het definitief maken van dit IPvE zorgt ervoor dat de optie om hier windturbines te plaatsen, in plaats van zonnepanelen, voor nu van tafel is. 26

de gemeente zich hieraan expliciet committeert een onderdeel moet zijn van het plan.

In dit IPvE wordt er namelijk expliciet gesproken over een gebiedsontwikkeling met een zonneveld. De eisen voor de gebiedsontwikkeling zijn daarop ook geformuleerd.

Als dit zonneveld er komt, komt er dan ook de garantie dat er niet nog meer zonnevelden of windmolens kunnen worden geplaatst in dit gebied?

11

Verzoek voor het verkleinen van het zonneveld om de problematiek van energiepieken en overbelasting van het stroomnet te beperken. In hoeverre is er onderzoek gedaan naar de toekomstige vraag en aanbod van elektriciteit, incl. de onregelmatigheid daarvan?; In hoeverre is er onderzoek gedaan naar de noodzaak van het zonneveld zoals voorgesteld in het IPvE om tegemoet te komen aan de toekomstige vraag naar elektriciteit op de momenten dat het veld stroom opwekt?;

Verkleining van het zonneveld is niet mogelijk. De doelstelling vanuit het vertrekpunt was een zonneveld van 35 tot 40 hectare netto. Het concept IPvE houdt hier rekening mee. Een zonneveld van deze grootte is ook nodig om onze eigen gemeentelijke ambities en doelstellingen op het gebied van het duurzame opwerk te behalen. We hebben de eisen voor de gebiedsontwikkeling opgesteld aan de hand van de beschikbare kennis en behoeften die er nu spelen. Op dit moment is er regionaal, nationaal en internationaal nog steeds vraag naar duurzaam opgewekte energie. Dit zonneveld levert een bijdrage aan de Utrechtse doelstellingen voor de energietransitie.

In hoeverre gaat een zonneveld met de omvang zoals in het IPvE het probleem van energiepieken en overbelasting van het stroomnetwerk verergeren? Rekening houdend met de plannen die al bestaan voor nieuwe zonneparken en parken in aanbouw.

11

Wat is de zienswijze van de netbeheerder op een nieuw te ontwikkelen zonneveld zoals voorgesteld in het IPvE?

De netbeheerder heeft geen uitspraken gedaan over deze gebiedsontwikkeling. Wel is er contact geweest over een aansluiting op het net en er is een aansluitmogelijkheid.

27

12

Waarom wordt er gekozen voor een uitgangspunt van 35-40 ha zonneveld? Is het niet logischer om te willen weten hoeveel stroom er nodig is? Of het elektriciteitsnetwerk deze hoeveelheid aan kan?

De 35 tot 40 hectare netto is opgenomen als vertrekpunt voor deze gebiedsontwikkeling. Samen met andere punten over natuur, recreatie, cultuurhistorie en bos zijn deze vertrekpunten vastgesteld door de gemeenteraad. Daarnaast is een zonneveld van 35 tot 40 hectare nodig om de ambities en doelstellingen te halen die de gemeente heeft op het gebied van duurzame energie. Regionaal, nationaal en internationaal zijn er doelstellingen afgesproken voor duurzame energie die overeenkomt met de behoefte die is er is naar energie. Op het moment wordt er nog energie opgewekt uit niet-duurzame bronnen. We kunnen hier pas in minderen als er voldoende veilige duurzame alternatieven zijn. Het zonneveld in Ockhuizen is een duurzaam en veilig alternatief dat hard nodig is om in de energiebehoeften te blijven voorzien. Het zonneveld van het huidige formaat heeft een optie op aansluiting op het elektriciteitsnetwerk kunnen krijgen.

12, 16

Waarom is er gekozen voor een termijn van 30 jaar? Kunnen zonnepanelen een dusdanige looptijd overbruggen? En kan er worden aangetoond waarom er 30 jaar zonnestroom vanuit dit gebied nodig is? Een zonnepark “tijdelijk” voor 30 jaar. Hoe duurzaam is deze enorme investering ? Hoe kunt u nu al toekomstig rendement bepalen voor over 30 jaar? Na 30 jaar, hergebruik van de zonnepanelen, waarvoor worden deze zonnepanelen dan hergebruikt? Wanneer gaat deze 30 jaar in?

Naast een ambitie voor duurzame energie is dit gebied ook aangewezen voor een ambitie voor natuur en voor recreatie. Door een termijn van 30 jaar te hanteren voor het zonneveld en vervolgens op de plek van het zonneveld natuur te realiseren, kunnen ook de doelstellingen voor natuur en recreatie in dit gebied worden behaald. Wanneer de termijn van 30 jaar ingaat is afhankelijk van de vergunningsaanvraag en de vervolgens te verlenen vergunning. Goede zonnepanelen hebben een levensduur van 25 tot 40 jaar. Het kan zijn dat de hoeveelheid stroom dat wordt opgewekt iets afneemt na 25 jaar door de degradatie van de zonnepanelen, maar ze kunnen nog wel gebruikt worden voor het opwekken van duurzame energie. We willen het maximale uit het materiaal halen voordat de zonnepanelen gerecycled 28

worden. Daarnaast verwachten we dat de opgewekte duurzame energie nodig te hebben door de toename in stroomgebruik. De gemeente is niet de initiatiefnemer van het zonnepark. Of de kosten opwegen tegen de baten is een afweging voor de initiatiefnemers. 03, 12, 15, 17, 19

Hoeveel CO2 uitstoot komt er vrij bij het ingraven van de kabel en de aanleg van het zonnepark?

Dit is op dit moment moeilijk te zeggen omdat dit afhankelijk is van verschillende factoren die bij ons (nog) niet bekend zijn.

Hoeveel CO2 uitstoot komt er vrij bij het verwijderen van het zonnepark?

Daar is op dit moment geen antwoord op te geven omdat deze situatie in de toekomst ligt. Gegeven de duurzame ontwikkelingen, ook op het gebied van duurzaam bouwen, wordt aangenomen dat dit aanzienlijker minder is dan bij de bouw.

Waar zijn de CO2 berekeningen ? Kunt u deze overleggen.

Op dit moment is er nog geen beschikbare informatie waarmee dergelijke berekeningen gemaakt kunnen worden.

Is er gerekend met de productie van de frames waar de zonnepanelen op gemonteerd worden? De CO2 uitstoot van tata steel is een van de vervuilendste van Nederland. Ook de CO2 uitstoot die vrijkomt bij de productie van de zonnepanelen, kabel, trafo en batterijen. Hoelang duurt het voor de zonnepanelen werkelijk groene stroom gaan leveren? De isolatie mantel van de kabel kan niet gerecycled worden dus een vrij zware belasting voor het milieu.