Rapportage DTV Verkeersveiligheid David van Mollemstraat-Draaiweg
Tekst van het document
De recent uitgevoerde afslagbeperking Oudenoord-Kaatstraat he eft de verkeersintensiteit op de route doen toenemen tot ongeveer 11.000 motorvoertuigen p er etmaal. Het aandeel langzaam verkeer is substantieel: dagelijks maken circa 4.700 fietsers gebruik van de route, met piekdruktes in de ochtend- en avondspits. In de zijstraten Zeedijk en Lauwerecht is het (brom)fietsverkeer dominant in het straatbeeld. Uit de verkeersveiligheidsschouw en de analyse van de camerabeelden blijkt dat op deze kruispunten zeer veel oversteekbewegingen plaatsvinden. Dit bevestigt dat deze twee routes belangrijke schakels zijn in de stedelijke fietsver bindingen van en richting het centrum. Uit het gebruik van de weg kan worden geconcludeerd dat de route zowel een belangrijke verbindingsfunctie voor gemotoriseerd- als fietsverkeer vervult. Op twee kruispunten steken veel fietsers en voetgangers de Draaiweg over. Daar naast wordt er geparkeerd langs de weg en staan er regelmatig voertuigen op de rijbaan om te laden en lossen. De Draaiweg heeft daarmee momenteel twee gezichten: de functie als ge biedsontsluitingsweg en de functie als verblijfsgebied (met parkeren, enkele winkels en wo nen).
Vanuit het principe van Duurzaam Veilig vereist een gebiedsontsluitingsweg een veili ge doorstroming op wegvakken (50 km/uur en vrijliggende fietspaden) en een veilige uitwisseling op kruispunten, in samenhang met een lage en geloofwaardige rijsnelheid (30 km/uur). In de huidige situatie is hiervan onvoldoende sprake: de combinatie van een hoge verkeersdruk en het grote aantal oversteekbewegingen Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 30 zorgt ervoor dat de uitwisselingsfunctie op de kruispunten onder druk staat omdat deze niet veilig zijn vormgegeven. Inrichting en interactie tussen modaliteiten Het traject is voorzien van smalle fietsstroken van circa 1,50 meter breed, waarbij langsparkeren (op sommige delen van het traject) de effectieve breedte verder beperkt. Deze maatvoering voldoet niet aan de minimale maatvoerin g zoals gesteld in de CROW-publicatie Ontwerpwijzer Fietsverkeer. De observaties op straat en de resultaten van het cameraonderzoek laten bovendien zien dat de interac tie tussen gemotoriseerd verkeer en fietsers regelmatig tot hinder leidt. Zo is meerder e malen waargenomen dat gemotoriseerd verkeer onnodig gebruik maakt van de fietsstrook. Conform Duurzaam Veilig moet gemotoriseerd verkeer en fietsverkeer van elkaar worden gescheiden op een gebiedsontsluitingsweg met een ma ximumsnelheid van 50 km/uur (GOW50).
Daarvoor wordt idealiter een vrijliggend f ietspad toegepast, maar fietsstroken zijn ook toegestaan. Met fietsstroken wordt echter niet voldaan aan de essentiële eis van het scheiden van langzaam en snelverkeer die op gebieds ontsluitingswegen van toepassing is. De rijstroken voor het gemotoriseerd verkeer dienen bi j fietsstroken dusdanig breed te zijn, dat auto’s en vrachtauto’s geen gebruik hoeven te maken van de fietsstrook (aanbevolen rijstrookbreedte minimaal 2,90 meter). Volgens de O ntwerpwijzer Fietsverkeer dient een fietsstrook vervolgens breed genoeg te zijn om het fietsverkeer (inclusief inhalende fietsers) veilig en comfortabel af te wikkelen. De aanbevolen breedte voor een fietsstrook is 2,00-2,25 meter (exclusief markering). Bij een GOW50 wordt in principe niet de combinatie van fietsstroken en parkeervakken toegepast, wat wel he t geval is binnen het studiegebied. Oversteekvoorzieningen voor fietsers en voetgangers Bij vrijwel alle kruispunten zijn middeneilanden aanwezig die niet voldoen aan de minimale maatvoering zoals gesteld in de CROW-publicaties On twerpwijzer Fietsverkeer en Ontwerpwijzer Voetgangers.
Tijdens zowel de verkeer sveiligheidsschouw als de conflictobservatie (op basis van camerabeelden) is vastgesteld dat deze middeneilanden voor voetgangers en bijbehorende opstelruimte voor fiets ers te smal zijn om effectief te functioneren als veilige opstelruimte, met name voo r mensen die gebruikmaken van een hulpmiddel. Zo is waargenomen dat gemotoriseerd ver keer naar de fietsstrook uitwijkt bij het passeren van (overstekend) fietsverkeer op de midde ngeleider en dat voetgangers op diverse plekken de rijbaan oversteken, buiten de formele ov ersteekplaatsen. Volgens de Ontwerpwijzer Fietsverkeer is het wensel ijk om bij gebiedsontsluitingswegen een fietsoversteek met middengeleider toe te passen om de oversteeksituatie te verbeteren, de snelheid van gemotoriseerd verkeer te beperken en d e oversteeklocatie extra aan te duiden. Hierbij dient de middengeleider een minimale breedt e te hebben van 2,50 meter, maar bij voorkeur 3,0 meter. Uit zowel de conflictobservatie als de aanvullende analyse van de camerabeelden blijkt dat op de kruispunten met de H ogenoord en de Lauwerecht zeer veel oversteekbewegingen plaatsvinden, wat de noodzaak v oor een voldoende brede middengeleider onderstreept. Daarnaast dient volgen s de Ontwerpwijzer Voetgangers een middeneiland voor overstekende voetgangers een mini male breedte van 2,0 meter te hebben.
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 31 Beleving van verkeersonveiligheid en Human Factors Uit de belevingsonderzoeken blijkt dat bewoners en gebruikers de route ervaren als druk en onveilig. Voornaamste oorzaken zijn hoge snelheden, beperkte ruimte, onoverzichtelijke oversteekpunten en intensieve interactie tussen auto’s, bussen en fietsers. In het Human Factors-model “Waarnemen – Begrijpen – Kunnen – Wil len” vertaalt dit zich als volgt: • Waarnemen : de beperkte zichtlijnen op sommige kruispunten, m et name bij het kruispunt met de Lauwerecht, en de verkeersdrukte met verschillende typen weggebruikers (zoals gelede bussen), bemoeilijken het tijdig waarnemen van andere weggebruikers in combinatie met het adequaat reager en op verkeerssituaties. • Begrijpen : het complexe samenspel van modaliteiten kan leide n tot verkeerde inschattingen van intenties en voorrangsafhandeling ; • Kunnen : de smalle fietsstroken en onvoldoende opstelruimt e beperken de mogelijkheid om veilig verkeersgedrag te kunnen vertonen. Uit de ongevallenanalyse blijkt dat 6 ongevallen (van de in totaal 27 plaatsgevonden onge vallen) hebben plaatsgevonden op het kruispunt met de Lauwerecht.
5 van deze 6 ongev allen zijn flank-ongevallen tussen fietsers en gemotoriseerd verkeer, oftewel: dit bev estigt dat het kruispunt een verhoogd risicoprofiel heeft voor kwetsbare, overstekende fi etsers. • Willen : weggebruikers voeren bewust risicovol gedrag uit binnen het studiegebied, zoals het negeren van een rood verkeerslicht en rijden me t hogere snelheden. Zo tonen de snelheidsmetingen aan dat de V85-snelheid overdag g emiddeld 39–42 km/uur bedraagt, maar ‘s nachts aanzienlijk hoger ligt (tot circa 59 km/uur). Individuele voertuigen bereiken zelfs snelheden van 60 – 90 km/uur. Het model benadrukt dat de huidige inrichting en ge dragingen van weggebruikers de kans op conflictsituaties vergroten. Concluderende analyse Binnen Duurzaam Veilig geldt dat de functie van een weg leidend is voor de vorm van de inrichting, zodat het gebruik voorspelbaar, begrijp elijk en veilig kan plaatsvinden. De route David van Mollemstraat – Draaiweg vervult een belan grijke stedelijke verbindingsfunctie richting het centrum en verwerkt circa 11.000 motor voertuigen per etmaal. Hoewel dit gebruik past bij een gebiedsontsluitende weg, sluit de huid ige inrichting (vorm) onvoldoende aan op zowel het huidige gebruik als het beoogde toekomstb eeld als GOW30, onder andere vanwege de kwetsbare weggebruikers die sterk vertegenwoordi gd zijn.
Vanuit Duurzaam Veilig bezien is sprake van een duidelijke mismatch tussen vorm, functie en gebruik. Het ontbreken van deze eenduidigheid staat haaks op de visie van Duurzaam Veilig. De huidige inrichting van de route creëert een verh oogd risico voor fietsers en voetgangers, met name bij de kruispunten waar het gebruik en de interactie tussen modaliteiten het meest intensief is. Door de hoge verkeersdruk, smalle fietsstroken, beperkte opstelruimte, onvoldoende snelheidsremming, aanwezigheid van open baar vervoer en de frequente oversteekbewegingen, ontstaan complexe verkeerssitu aties waarin gewenst verkeersgedrag niet vanzelfsprekend is en de veiligheid van kwetsb are weggebruikers niet wordt gegarandeerd. Deze cumulatie van factoren vergroot het risico op onveilige situaties en biedt weinig foutmarge. Ook ontstaan grote verschillen in onderlinge snelheden en massa’s tussen verkeersdeelnemers. Deze bevindingen staan haaks op de Duurzaam Veilig principes homogeniteit en vergevingsgezindheid. Een herijking van vorm en inrichting is noodzakelijk om functie en gebruik weer in balans te brengen. Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 32 5 Oplossingsrichtingen In juli 2026 wordt de wettelijk toegestane snelheid op de David van Mollemstraat en Draaiweg verlaagd van 50 km/uur naar 30 km/uur.
Deze snelhei dsverlaging vormt een belangrijk uitgangspunt voor de in dit hoofdstuk voorgestelde maatregelen. Zoals in hoofdstuk 4 is geconcludeerd, sluiten de huidige vorm en het feite lijke gebruik van de Draaiweg niet op elkaar aan: het wegprofiel is te krap voor de aanwe zige verkeersdruk en de interacties tussen gemotoriseerd verkeer, fietsers en voetgangers leid en op meerdere locaties tot een verhoogd risico. Hoewel de gemeente op de langere termijn st uurt op een afname van het gemotoriseerde verkeer op deze route, is de huidige situatie anno 2025 het vertrekpunt voor de uitwerking van maatregelen op korte termijn. De mogelijke oplossingsrichtingen in dit hoofdstuk zijn gebaseerd op de Handreiking voorlopige inrichtingskenmerken GOW30, de CROW Ontw erpwijzer Fiets en het ASVV. De maatregelen zijn maatvast ingetekend en geven een r ealistische indruk van de benodigde ingrepen. In een volgende ontwerpfase zijn gedetail leerde ontwerptekeningen vereist om de exacte consequenties in beeld te brengen en te beoo rdelen (denk hierbij aan bijvoorbeeld boogstralen, rijcurves, bebording en markering). Bij het ontwikkelen van de maatregelen staan divers e doelen centraal. Zo dient de verkeersveiligheid voor alle fietsers verbeterd te worden. Dit geldt zowel voor fietsers die langs de Draaiweg rijden als voor fietsers die de rijbaan kruisen via de oversteeklocaties.
Daarnaast is het noodzakelijk om effectieve snelheidsremmende maatregelen toe te passen, zodat de toekomstige 30 km/uur geloofwaardig en herkenbaar w ordt. Ook is het vergroten van de overzichtelijkheid van de verkeerssituatie een bela ngrijk uitgangspunt, zodat de verkeerssituatie voorspelbaar is en verkeersdeelnem ers beter kunnen anticiperen op elkaars gedrag. Paragraaf 5.1 beschrijft de mogelijkheden om de weg vakken op het traject in te delen. In paragraaf 5.2 wordt ingegaan op de twee meest kansr ijke inrichtingsvoorstellen voor het gehele studiegebied (traject). Tot slot zijn in par agraaf 5.3 de scope en bouwspecifieke uitgangspunten opgenomen die van toepassing zijn op de kostenramingen van de twee varianten. De kostenramingen zelf zijn weergegeven in bijlages F en G. 5.1 Inrichting wegvak Westerdijk - Talmalaan Voor de inrichting van het wegvak tussen de Westerdijk en de Talmalaan zijn er drie wegprofielen uitgewerkt. Deze profielen verschillen in de wijze waarop het fietsverkeer wordt gepositioneerd ten opzichte van het gemotoriseerde verkeer. Het gaat om: 1. Een vrijliggend, in twee richtingen bereden fietspa d; 2. Een GOW30 met aanliggende eenrichtingsfietspaden; 3. Een GOW30 met fietsstroken.
In de volgende subparagrafen zijn de varianten nade r uitgewerkt en beoordeeld op hun verkeerskundige effecten, ruimtelijke inpasbaarheid en bijdrage aan de veiligheid van met name fietsers en voetgangers. Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 33 5.1.1 Wegprofiel 1: Vrijliggend in twee richtingen bereden fietspad Het vrijliggende, tweerichtingsfietspad is ontworpen om het gemotoriseerde verkeer en het fietsverkeer op de Draaiweg ruimtelijk van elkaar te scheiden. Figuur 5.1 Wegprofiel 1: Ruimtebeslag vrijliggend fietspad ter hoogte van Lauwerecht In figuur 5.1 is het vrijliggend fietspad ter hoogte van het kruispunt met de Lauwerecht weergegeven. Belangrijke aandachtspunten zijn: 1. Impact op de inrichting : Het vrijliggende fietspad vraagt ingrijpende aanp assingen van het traject. Zo moeten parkeerplaatsen aan minimaal één zijde worden verwijderd en blijft er slechts een minimale trottoirbreedte van 1,50 meter over (conform de Ontwerpwijzer Voetgangers is 2,0 meter wenselijk). Ook de kruispunten Oudenoord – David van Mollemstraat en Draaiweg – Talmalaan vereisen groot schalige aanpassingen om aansluiting op de bestaande infrastructuur te waarb orgen. 2. Conflictsituaties bij zijwegen : Autoverkeer dat de zijwegen inrijdt moet voorrang verlenen aan passerende fietsers en/of voetgangers, wat doorgaande fietsers kan blokkeren.
Overstekend autoverkeer (van noord naar zuid) of afslaand vanaf de Draaiweg kan tevens het doorgaande autoverkeer op de Draaiwe g hinderen en blokkeren, om voorrang te verlenen aan de doorgaande fietsers. Dit leidt tot een verhoogd risico op onveilige verkeerssituaties voor zowel fietsers als automobilisten. 3. Opstelruimte voor fietsers : Fietsers moeten tussen de rijbaan en het fietspad kunnen wachten om voorrang te verlenen aan andere fietsers of voertuigen. De beschikbare ruimte voor deze fysieke geleider is te smal (minimaal 3,0 meter is gewenst), waardoor zowel het fietspad als de rijbaan geblokkeerd kunnen raken. 4. Breedte rijbaan : Door de scheiding van rijbaan en fietspad is de r ijbaan 6,50 m breed, zodat twee bussen elkaar kunnen passeren. Hierdoor ontstaat een weginrichting die eerder past bij 50 km/uur. Gezien de aanzienlijke ruimtelijke consequenties va n dit wegprofiel is vastgesteld dat dit profiel niet passend is voor het studiegebied en op korte termijn niet realiseerbaar is. Het wordt daarom niet verder meegenomen in dit onderzoe k.
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 34 5.1.2 Wegprofiel 2: GOW30 met aanliggende eenrichtingsfietspaden Het doel van dit wegprofiel is het scheiden van fie tsers en gemotoriseerd verkeer. Door het aanleggen van aanliggende fietspaden krijgen fietse rs een eigen, afgebakende ruimte. Met het toepassen van een vergevingsgezinde schuine band is een fietspadbreedte van 2,0 meter acceptabel. Voor volledig vrijliggende fietspaden i s minimaal 2,40 meter gewenst. Fietsers hebben door de vergevingsgezinde band in uitzonderl ijke gevallen de mogelijkheid uit te wijken naar de rijbaan. Voor het gemotoriseerde ver keer blijft een rijbaan van 6,50 meter noodzakelijk, omdat voertuigen geen gebruik mogen maken van de aanliggende fietspaden. Figuur 5.2 Wegprofiel 2: GOW30 met aanliggende eenrichtingsfietspaden In figuur 5.2 is het GOW30 met aanliggende eenricht ingsfietspaden uitgewerkt. Belangrijke aandachtspunten zijn: 1. Fietspadbreedte : De aanliggende fietspaden zijn 2,0 meter breed. T ussen de fietspaden en de rijbaan ligt een vergevingsgezinde band van 0 ,15 meter. 2. Breedte rijbaan : De rijbaan is 6,50 meter breed, zodat twee bussen elkaar veilig kunnen passeren. Deze breedte in combinatie met de scheidi ng van fietsers zorgt voor een relatief gestrekt profiel dat hogere snelheden kan stimulere n. 3.
Parkeren : Op de wegvakken is het noodzakelijk om minimaal a an één zijde het parkeren op te heffen om de benodigde rij- en fietspadbreedt es te realiseren. 4. Beperkte ruimte bij kruispunten : Ter hoogte van de kruispunten is onvoldoende ruim te beschikbaar om brede middengeleiders aan te leggen die bijdragen aan het optimaliseren van de opstelruimte voor fietsers en voetgangers. 5. Snelheidsremming : Om de snelheid van het gemotoriseerd verkeer ter plaatse van de kruispunten te reduceren, zijn snelheidsremmende ma atregelen nodig in de vorm van (kruispunt)plateaus. 5.1.3 Wegprofiel 3: GOW30 met fietsstroken Het doel van dit wegprofiel is het verkennen van de mogelijkheden wanneer de huidige rijbaanbreedte als maximaal wordt beschouwd. Hierme e is onderzocht hoe het verkeer, inclusief fietsers, op een compacte manier binnen h et bestaande tracé kan worden afgewikkeld, zonder de ruimte voor de andere functi es (zoals parkeren en lopen) verder te beperken.
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 35 Figuur 5.3 Wegprofiel 3: GOW30 met fietsstroken In figuur 5.3 is het GOW30 met fietsstroken weergegeven. Belangrijke aandachtspunten zijn: 1. Breedte fietsstroken : de fietsstroken zijn 2,0 meter breed. In de huidi ge situatie zijn deze circa 1,50 meter breed. Dit vergroot de ruimte voor fietsers. 2. Rijbaanbreedte : De rijbaan is circa 6,0 m breed, terwijl de huidi ge rijbaan circa 7,0 meter meet. Twee elkaar passerende bussen moeten deels ge bruiken maken van de fietsstroken. Dit is een punt van aandacht voor ver keersveiligheid en comfort. Hoewel de rijbaan voor het gemotoriseerd verkeer wordt versma ld, is er geen fysieke barrière tussen de rijbaan en de fietsstroken. 3. Opstelruimte kruispunten : Ter hoogte van de kruispunten is onvoldoende ruim te voor voldoende brede middengeleiders, waardoor het opste llen van overstekende fietsers en voetgangers beperkt blijft. 4. Snelheidsremming : Om de snelheid van het gemotoriseerd verkeer ter plaatse van de kruispunten te reduceren, zijn snelheidsremmende ma atregelen nodig in de vorm van (kruispunt)plateaus. 5.2 Uitwerking op trajectniveau: twee varianten In een iteratief ontwerpproces zijn, gebaseerd op d e GOW30 wegprofielen twee varianten ontwikkeld om de David van Mollemstraat en Draaiweg opnieuw in te richten.
Het doel daarvan is om de verkeersveiligheid voor fietsers e n voetgangers te verbeteren, terwijl de kwaliteit van de afwikkeling van het gemotoriseerd verkeer zoveel als mogelijk behouden blijft. Het gaat om: 1. Variant 1 : GOW30, fietsstroken met mengen bij de kruispunten 2. Variant 2: GOW30, fietsstroken en scheiden bij de kruispunten Zeedijk en Lauwerecht De beide ontwerpen zijn integraal voor het hele tra ject uitgewerkt, zodat de afstemming tussen wegvakken en kruispunten, de breedte van zow el de rijbaan als de fietsvoorzieningen, en de benodigde snelheidsremmende maatregelen (Zie ook het kader ‘Het dilemma van de verticale snelheidsremmers’) om de beoogde GOW30-sn elheid effectief te realiseren optimaal is.
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 36 In paragraaf 5.2.1 wordt de uitwerking van variant 1 nader toegelicht. Voor variant 2 is dit in paragraaf 5.2.2. uitgewerkt. Voor de maatvoering va n de bestaande situatie is in bijlage C een uitsnede van het traject tussen de Zeedijk en Lauwerecht opgenomen. Het dilemma van de ve rticale snelheidsremmers Een van de belangrijkste maatregelen om de snelheid op een wegvak te reduceren zijn drempels of (kruispunt)plateaus. Hoe steiler of hoger dit element, hoe hoger de snelheidsreductie. De verticale snelheidsremmer zor gt echter ook voor trillingen (met name door gebruik zwaar verkeer) bij omwonenden, co mfortverlies voor buspassagiers en mogelijk schade aan de bussen. Door de op- en afrij dende hoek vloeiender te maken en voldoende rechtstand op de drempel, ontstaat een pl ateau met minder hinder voor de bussen. Wel is de snelheidsremming hierdoor lager. In de twee varianten worden (kruispunt)plateaus voorgesteld om de snelheid te reduceren. De exacte vormgeving is geen onderdeel van dit verk eersveiligheidsonderzoek en is onderdeel van de vervolgfase. 5.2.1 Variant 1: GOW30, fietsstroken met mengen bij de kruispunten In figuur 5.4 is de gehele principeoplossing van he t traject voor variant 1 weergegeven. In bijlage D is deze oplossing in groter formaat opgenomen.
In elk kader is een onderdeel van het ontwerp weergegeven en wordt het ontwerp apart toeg elicht. Linksboven in het kader staat het corresponderende nummer van deze uitwerking. Figuur 5.4 Variant 1: GOW30, fietsstroken met mengen bij de kruispunten op hele traject Uitwerking 1.1: Oudenoord – David van Mollemstraat – Westerdijk Het kruispunt Oudenoord – David van Mollemstraat bl ijft met verkeerslichten geregeld en het kruispunt met de Westerdijk blijft een voorrangskruispunt 5. Omdat beide kruispunten binnen elkaars invloedsfeer liggen, zijn zij gezamenlijk beschouwd. De voorgestelde oplossingsrichting richt zich primair op het optima liseren van de verkeersafwikkeling bij de verkeerslichten, het beter scheiden van gemotorisee rd verkeer en fietsverkeer ter hoogte van de Westerdijk en het versterken van de oversteekbaa rheid voor kruisende fietsers en voetgangers. 5 In het kader van dit verkeersveiligheidsonderzoek, is niet onderzocht of een andere kruispuntoplossing mogelijk is.
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 37 Figuur 5.5 Uitwerking 1.1 Kruispunt Oudenoord – David van Mollemstraat - Westerdijk In figuur 5.5 is de voorgestelde kruispuntoplossing weergegeven. De belangrijkste aanpassingen zijn als volgt: 1. Optimalisatie verkeerslichtenregeling : Op basis van de verkeersregeltechnische schouw was geconstateerd dat de bestaande verkeersl ichtenregeling niet optimaal functioneerde voor wat betreft de afwikkeling van het openbaar vervoer en de voetgangersoversteken. De gemeente heeft de regelin g daarop aangepast; de vernieuwde regeling is op 12 november 2025 in gebruik genomen. 2. Opheffen deelconflict fietsers – rechtsafslaand ver keer : Door de rijstrookindeling te wijzigen kan het deelconflict tussen de overstekende fietsers (over de Oudenoord) en het rechtsafslaande verkeer vanaf de David van Mollemst raat richting de Oudenoord worden opgeheven. Deze wijziging is voorgesteld op basis v an de bevindingen tijdens de verkeersregeltechnische schouw en nog niet verkeers regeltechnisch doorgerekend. 3. Plateau bij kruispunt David van Mollemstraat – West erdijk : Het volledige kruispunt David van Mollemstraat – Westerdijk wordt uitgevoer d als een kruispuntplateau met een accentkleur of afwijkende bestrating, waardoor de h erkenbaarheid en snelheidsreductie worden vergroot. 4.
Nieuwe middengeleider : Er wordt een extra middengeleider aangebracht om een afgeschermd rustpunt voor de overstekende fietsers en voetgangers te creëren. Deze middengeleider heeft een breedte 2,50 meter. 5. Verbreding bestaande middengeleider : De huidige middengeleider wordt verbreed van 1,90 naar 2,50 meter, in lijn met de minimale breed te conform CROW-richtlijnen. 6. Fysieke scheiding fiets- en autoverkeer : Tussen de rijbaan en de fietsstroken wordt een fysieke scheiding van circa 0,50 meter aangebracht, zodat gemotoriseerd verkeer en fietsverkeer beter van elkaar worden gescheiden. 7. Uitritconstructies verwijderen : Doordat het kruispunt op een plateau ligt, worden de uitritconstructies verwijderd. Dit maakt het tevens mogelijk dat fietsers verder naar voren kunnen opstellen. Haaientanden geven duidelijk de v oorrangssituatie weer.
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 38 Uitwerking 1.2: GOW30 met fietsstroken De wegvakken tussen de kruispunten worden in deze v ariant ingericht met fietsstroken. De totale rijbaanbreedte wordt in deze variant terug gebracht naar 9,0 meter. Figuur 5.6 Uitwerking 1.2 GOW30 met fietsstroken In figuur 5.6 is het wegvak tussen de Westerdijk en Schouwweteringstraat weergegeven. Belangrijke aandachtspunten zijn: 1. Fietsstroken : De fietsstroken zijn 2,0 meter breed. 2. Rijbaan : de rijbaan voor het gemotoriseerd verkeer is 5,0 meter breed. Bussen die elkaar passeren, moeten hierdoor uitwijken naar de fietsstrook. Omdat het een GOW30 betreft, wordt geen as-streep in het midden van rijbaan aangebracht. 3. Breder trottoir zuidzijde : Het profiel in deze variant is opgebouwd vanaf de noordelijke kant verharding van de rijbaan. Doordat de totale r ijbaan smaller wordt, ontstaat aan de zuidzijde van de weg een breder trottoir. Uitwerking 1.3: Mengen bij de kruispunten De kruispunten met de Schouwweteringstraat, Zeedijk , Lauwerecht en Vereningstraat worden op dezelfde manier ingericht. Ter hoogte van de kruispunten mengen fietsers en gemotoriseerd verkeer, waarbij het fietsverkeer voo rrang heeft ten opzichte van het gemotoriseerd verkeer. Om het gemotoriseerd verkeer af te remmen worden kruispuntplateaus toegepast.
Daarmee komen de huidi ge uitritconstructies te vervallen. Enkel bij het kruispunt Hogenoord – Zeedijk is het, door de brug over de Vecht, niet mogelijk om een kruispuntplateau aan te leggen (zie uitwerking 1.4). Een aandachtspunt van deze variant is dat de aanwezigheid van veel kruispunten op korte afsta nd leidt tot een hoge concentratie van interacties tussen weggebruikers.
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 39 Figuur 5.7 Uitwerking 1.3: Mengen bij kruispunten Schouwweteringstraat,Lauwerecht en Verenigingstraat In figuur 5.7 is de kruispuntoplossing ter hoogte van het kruispunt met de Lauwerecht weergegeven (voor de overige kruispunten is dit ide ntiek). Belangrijke aandachtspunten zijn: 1. Breedte middengeleiders: De middengeleiders worden verbreed tot 3,0 meter (n u zijn deze maximaal 2,1 meter breed). 2. Breedte rijstroken : Tussen de middengeleiders worden de rijstroken 3,0 meter breed. 3. Kruispuntplateau : Ter hoogte van de kruispunten wordt een kruispuntplateau toegepast. 4. Mengen bij middengeleiders : Ter hoogte van de middengeleiders moet het gemotoriseerd verkeer en de bussen (tot 18 meter) mengen met het fietsverkeer. Om dit principe te accentueren wordt het kruisingsvlak in zijn geheel in rood asfalt uitgevoerd. 5. Verbeterde zichtlijnen : Door het smallere profiel ontstaat een breder tro ttoir aan de zuidzijde, waardoor de zichthoek voor de fietsers v anuit Lauwerecht zuid beter wordt op het verkeer op de Draaiweg (met name op verkeer van uit het westen). 6. Uitritconstructies verwijderen : Doordat het kruispunt op een plateau ligt, worden de uitritconstructies verwijderd. Dit maakt het tevens mogelijk dat fietsers verder naar voren kunnen opstellen. Haaientanden geven duidelijk de v oorrangssituatie weer.
Uitwerking 1.4: Mengen bij de kruispunt Hoogenoord – Zeedijk Voor het kruispunt Hoogenoord – Zeedijk is het zelf de principe toegepast als voor de overige kruispunten, echter door de ligging direct naast de brug over de Vecht zijn enkele aanpassingen nodig.
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 40 Figuur 5.8 Uitwerking 1.4: Mengen bij de kruispunt Hoogenoord – Zeedijk In figuur 5.8 is de kruispuntoplossing ter hoogte van het kruispunt met de Hoogenoord - Zeedijk weergegeven. Belangrijke aandachtspunten zi jn: 1. Plateau voor het kruispunt: Door de brug is het niet mogelijk om een kruispuntplateau toe te passen. Om wel de snelheidsremming ter hoogt e van het kruispunt te realiseren wordt het plateau ter hoogte van de middengeleider aangebracht. Hierdoor blijven de uitritconstructies gehandhaafd. 2. Versmallen uitritconstructie: In de huidige situatie is de uitritconstructie van uit de Zeedijk 12 meter breed. In de nieuwe situatie is deze circa 7 meter breed. Door het versmallen van de uitritconstructie wordt het voor het verkeer dat tegen de richting in rijdt (zie paragraaf 3.3) minder aantrekkelijk gemaakt. Uitwerking 1.5: Draaiweg – Talmalaan Het kruispunt Draaiweg – Talmalaan blijft met verke erslichten geregeld 6. De voorgestelde aanpassingen zijn primair gericht op het optimalise ren van het huidige gebruik en het verlagen van de rijsnelheden van het doorgaande gemotoriseer d verkeer. 6 In het kader van dit verkeersveiligheidsonderzoek, is niet onderzocht of een andere kruispuntoplossing mogelijk is.
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 41 Figuur 5.9 Uitwerking 1.5 Kruispunt Draaiweg - Talmalaan In figuur 5.9 is de voorgestelde kruispuntoplossing weergegeven. De belangrijkste aanpassingen zijn als volgt: 1. Verlenging fysieke geleider : De fysieke geleider tussen het vrijliggende fiets pad en de rijstrook richting het westen wordt verlengd. Hierd oor ontstaat een optische versmalling van de rijstrook, wat bijdraagt aan lagere rijsnelh eden van gemotoriseerd verkeer. 2. Aanbrengen plateau: Op de Draaiweg wordt een plateau gerealiseerd met een accentkleur. Dit plateau zorgt voor snelheidsreduct ie van het doorgaande autoverkeer in westelijke richting. Door de accentkleur en door he t plateau al zo ver mogelijk op het kruispunt te laten beginnen, is de zichtbaarheid va nuit de bocht gewaarborgd. Bovendien is dit een geschikte locatie, aangezien omwonenden hier de minste hinder ondervinden en bussen hier nog niet met hoge snelheid passeren. 3. Verhogen puntstuk : Het puntstuk op het kruisingsvlak wordt verhoogd om te voorkomen dat verkeer de bocht richting het noorden afsnijdt. Dit maakt de rijlijn duidelijker en vergroot de voorspelbaarheid van verkeersbewegingen . 4. Aanpassen bocht en aanleg fiets-bypass : De bocht voor autoverkeer richting de Troelstralaan wordt aangepast en er wordt een by-pa ss voor fietsers richting de Draaiweg aangelegd.
Dit maakt het deelconflict tussen auto e n fiets eenduidiger en overzichtelijker. Door de bocht aan te passen verbetert het zicht op fietsers én neemt de snelheid van afslaand autoverkeer af. 5. Aanpassen VRI-koppeling met Talmalaan : De huidige verkeerslichtenregeling heeft een koppeling met de fiets-/voetgangersoversteek op de Talmalaan (circa 150 meter naar het noorden). Door deze koppeling wordt voor het verkee r vanaf de Talmalaan richting het westen het verkeerslicht op groen gehouden, wat tot hogere snelheden leidt. Door deze koppeling vanaf het noorden uit te schakelen (in ieder geval buiten de drukste uren), wordt het verkeer eerder afgeremd. Opmerking met betrekking tot de verkeersveiligheid voor variant 1 Het voorgestelde profiel met mengen ter hoogte van de kruispunten heeft een sterk snelheidsremmend effect en vergemakkelijkt het over steken van de Draaiweg door bredere
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 42 middengeleiders en smalle rijstroken. Daarnaast ver betert het zicht op het verkeer, met name bij de Lauwerecht, doordat de rijbaan naar het noor den wordt verlegd. Deze extra ruimte voor overstekende fietsers en voetgangers gaat echter te n koste van de beschikbare ruimte voor de fietsers en het gemotoriseerd verkeer op de Draaiwe g: de vele fietsers, auto’s en bussen moeten zich naar elkaar schikken als ze richting de middengeleiders rijden. Dit zal met de huidige intensiteiten naar verwachting nieuwe verke ersonveilige situaties veroorzaken. Deze variant is alleen realistisch wanneer de intensitei ten voor gemotoriseerd verkeer kunnen worden teruggebracht tot circa 5.000 – 6.000 motorv oertuigen per etmaal (zie ook kader). Herinrichting Julianaparklaan – Sweder van Zuylenweg – Adriaan van Bergenstraat Een vergelijkbaar principe is in Utrecht eerder toe gepast, onder andere bij de herinrichting van de Julianaparklaan–Sweder van Zuylenweg–Adriaan van Bergenstraat. In dit gebied is ervoor gekozen om kruispunten volledig in rood asfa lt uit te voeren, waarmee wordt gecommuniceerd dat gemotoriseerd verkeer en fietsve rkeer zich hier mengen, terwijl op de tussenliggende wegvakken fietsstroken aanwezig blijven.
Uit recente VRI-tellingen van de gemeente blijkt dat de verkeersintensiteit op de Sw eder van Zuylenweg (nabij de Amsterdamsestraatweg) circa 5.000 motorvoertuigen p er etmaal bedraagt. Dit biedt een relevante referentie voor de toepassing van dit pri ncipe binnen het huidige studiegebied. Figuur 5.10 Uitsnede uit Voorlopig Ontwerp herinrichting Sweder van Zuylenweg 5.2.2 Variant 2: GOW30, fietsstroken en scheiden bij de kruispunten Zeedijk en Lauwerecht In figuur 5.11 is de gehele principeoplossing van h et traject voor variant 2 weergegeven. In bijlage E is deze oplossing in groter formaat opgen omen. In elk kader is een onderdeel van het ontwerp weergegeven en wordt het ontwerp apart toeg elicht. Linksboven in het kader staat het corresponderende nummer van deze uitwerking. Figuur 5.11 Variant 2: GOW30, fietsstroken en scheiden bij de kruispunten Zeedijk en Lauwerecht
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 43 Uitwerking 2.1: Oudenoord – David van Mollemstraat – Westerdijk De oplossing voor dit kruispunt is in variant 2 identiek aan die van variant 1. Uitwerking 2.2: GOW30 met fietsstroken De wegvakken tussen de kruispunten worden in deze v ariant ingericht met fietsstroken. De bestaande rijbaanbreedte (circa 10 meter) wordt hie rbij volledig gebruikt. Figuur 5.12 Uitwerking 2.2 GOW30 met fietsstroken In figuur 5.12 is het wegvak ter hoogte van het kruispunt met de Verenigingstraat weergegeven. Belangrijke aandachtspunten zijn: 1. Fietsstroken : De fietsstroken zijn 2,0 meter breed ( in plaats van circa 1,5 meter). 2. Rijbaan : de rijbaan voor het gemotoriseerd verkeer is circ a 6,0 meter breed. Bussen die elkaar passeren, moeten hierdoor uitwijken naar de fietsstrook. Omdat het een GOW30 betreft, wordt geen as-streep in het midden van rij baan aangebracht. 3. Uitritconstructies : de uitritconstructies bij de Schouwweteringstraat en Verenigingstraat blijven gehandhaafd. 4. Geen middengeleiders: Dezelfde kruispuntoplossing als bij de Zeedijk en L auwerecht (zie uitwerking 2.3) kan niet overal worden toegepa st. De wegvakken tussen de kruispunten zijn relatief kort. Dit betekent dat de ze stukken niet optimaal kunnen functioneren.
Het doortrekken van het GOW30-profiel met aanliggende fietspaden over de gehele Draaiweg zou weliswaar meer consistentie opleveren, maar brengt aanzienlijke ruimtelijke consequenties met zich mee, omdat het n iet binnen de huidige rijbaanbreedte past. 5. Behoud parkeerplaatsen en trottoirs : Het profiel in deze blijft op de wegvakken gelijk aan de bestaande breedte. Hierdoor kunnen parkeerpl aatsen en bestaande trottoirs behouden blijven. Uitwerking 2.3: Kruispunt Hoogenoord – Zeedijk Op het kruispunt met Hoogenoord - Zeedijk wordt het gemotoriseerde verkeer en het fietsverkeer van elkaar gescheiden door aanliggende fietspaden te realiseren. Ook worden de middengeleiders verbreed om de oversteekbaarheid te verbeteren. Wel moeten alle modaliteiten bij deze kruispuntoplossing concessies doen qua beschikbare ruimte.
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 44 Figuur 5.13 Uitwerking 2.3 Kruispunt Hoogenoord - Zeedijk In figuur 5.13 is de kruispuntoplossing voor varian t 2 ter hoogte van het kruispunt Hoogenoord - Zeedijk weergegeven. Belangrijke aandachtspunten zijn: 1. Breedte fietspaden : De aanliggende fietspaden zijn 2,0 meter breed, i nclusief een vergevingsgezinde (schuine) band van 0,15 meter. Te chnisch gezien is het bij deze breedte nog mogelijk om naast elkaar te fietsen, zij het mi nder comfortabel. De verwachting is dat fietsers ter hoogte van de kruispunten vaker achter elkaar zullen rijden. In figuur 5.14 is een voorbeeld weergegeven van een schuine band tussen de rijbaan en een aanliggend fietspad. 2. Breedte rijstroken : De rijstroken tussen de middengeleiders zijn 3,0 meter breed. 3. Breedte middengeleiders : De middengeleiders zijn 2,5 meter breed en creëre n een afgeschermd opstelpunt voor overstekende fietsers e n voetgangers. 4. Breedte trottoir : Op de smalste punten is het trottoir 1,5 meter breed. 5. Versmallen uitritconstructie: In de huidige situatie is de uitritconstructie van uit de Zeedijk 12 meter breed. In de nieuwe situatie is deze circa 7 meter breed. Door het versmallen van de uitritconstructie wordt het voor het verkeer dat tegen de richting in rijdt (zie paragraaf 3.3) minder aantrekkelijk gemaakt.
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 45 Figuur 5.14 Voorbeeld schuine band tussen de rijbaan en het aanliggende fietspad Uitwerking 2.4: Kruispunt Lauwerecht Op het kruispunt met Lauwerecht wordt het gemotoris eerde verkeer en het fietsverkeer van elkaar gescheiden door aanliggende fietspaden te re aliseren gelijk aan het kruispunt met de Hoogenoord - Zeedijk. Figuur 5.15 Uitwerking 2.4 Kruispunt Lauwerecht In figuur 5.15 is de kruispuntoplossing voor varian t 2 ter hoogte van het kruispunt met de Lauwerecht weergegeven. Belangrijke aanvullende aan dachtspunten ten opzichte van het kruispunt met Hoogenoord – Zeedijk zijn: 1. Uitritconstructies verwijderen : Het verwijderen van de uitritconstructies maakt h et mogelijk dat fietsers zo ver als mogelijk naar voren kunnen opstellen. Haaientanden geven duidelijk de voorrangssituatie weer.
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 46 Uitwerking 2.5: Draaiweg – Talmalaan De oplossing voor dit kruispunt is in variant 2 identiek aan die van variant 1. 5.3 Uitgangspunten kostenraming In deze paragraaf zijn de scope en bouwspecifieke uitgangspunten opgenomen die van toepassing zijn op de kostenramingen van de twee va rianten. Voor de prijsvorming is gebruikgemaakt van algemene basisdocumenten, waaron der CP-kostenbestanden en CBS Statline. Scope werkzaamheden De scope omvat de werkzaamheden binnen de werkgrenz en van het studiegebied: • Het zagen en opbreken van asfaltverhardingen; • Het opbreken van elementverhardingen en kantopsluit ingen; • Het verwijderen en aanbrengen van funderingen; • Het aanbrengen van asfaltverhardingen; • Het aanbrengen van kantopsluitingen; • Het aanbrengen van elementverhardingen; • Het aanbrengen van middengeleiders van printbeton; • Het aanpassen van straatafwatering; • Het verwijderen en aanbrengen van markeringen; • Het verwijderen en aanbrengen van bebordingen; • Overige bijkomende en bijbehorende werkzaamheden.
Bouwspecifieke uitgangspunten • In deze raming is geen rekening gehouden met marktwerking; • In deze raming is geen rekening gehouden met indexe ring naar verwachte moment van aanbesteding; • Er is in deze raming geen rekening gehouden met gro ndaankoop en andere vastgoedkosten; • Er is rekening gehouden met het verleggen van kabel s en leidingen middels een percentage van de voorziene bouwkosten; • Gezien het niveau van de kostenraming zijn de nader te detailleren kosten voor bouwkosten gezet op 20%; • Er is rekening gehouden met tijdelijke verkeersmaat regelen als percentage van de bouwkosten; • Zoveel mogelijk asfaltverhardingen blijven gehandha afd; • Vrijkomende verhardingsmaterialen worden afgevoerd tenzij anders vermeld; • Er worden geen verhardingsmaterialen door de opdrac htgever ter beschikking gesteld; • Vrijkomend asfalt is voor ca. 25% teerhoudend, de r est is teervrij; • Verharding wordt niet voorzien van nieuwe kolken, a lleen aanpassen van de kolken; • De openbare verlichting kan hergebruikt worden in h et werk en wordt verplaatst; • Erkende verwerker zit op een transportafstand van c a.
25 km (enkele reis); • In deze raming is rekening gehouden met het hergebr uik en verplaatsen van de verkeersborden; • In deze raming is geen rekening gehouden met inrich tingselementen; • Riolering wordt niet gewijzigd; • Kantopsluitingen worden uitgevoerd als prefab beton banden (trottoirbanden / RWS- banden); • Middengeleiders worden uitgevoerd als RWS banden me t printbeton. Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 47 6 Conclusies en aanbevelingen 6.1 Conclusies In opdracht van de gemeente Utrecht heeft DTV een i ntegraal verkeersveiligheidsonderzoek uitgevoerd op de route David van Mollemstraat – Dra aiweg, inclusief de kruispunten met de Westerdijk, Zeedijk, Lauwerecht en Talmalaan. Het s tudiegebied is weergegeven in figuur 6.1.
Figuur 6.1 Studiegebied David van Mollemstraat - Draaiweg Het verkeersveiligheidsonderzoek geeft een gedetail leerd beeld van het huidige gebruik en de verkeersveiligheid op de Draaiweg: • dagelijks maken circa 11.000 motorvoertuigen en 4.700 fietsers gebruik van de route (van oost naar west en vice versa); • bij de kruispunten met de Zeedijk en Lauwerecht kruisen respectievelijk 4.100 en 2.900 fietsers de David van Mollemstraat/Draaiweg; • de snelheidsmetingen tonen aan dat de V85-snelheid overdag rond de 40 km/uur ligt, maar ’s nachts fors hoger is (tot 59 km/uur), met uitschieters tot 90 km/uur; • op basis van TomTom-data is vastgesteld dat circa 4 0% van het verkeer vanaf de Weerdsingel gebruik maakt van David van Mollemstraa t en de Draaiweg om de stad uit te rijden. Verkeersveiligheid staat onder druk De analyse van zowel objectieve data (verkeerstelli ngen, snelheidsmetingen, ongevallenanalyse) als subjectieve waarnemingen (en quêtes, verkeersveiligheidsschouw en gesprekken met omwonenden) toont aan dat de verkeer sveiligheid binnen het studiegebied onder druk staat. Met name fietsers en voetgangers ervaren de route als onveilig, veroorzaakt door smalle fietsstroken, beperkte opstelruimte bij oversteekplaatsen, hoge snelheden van gemotoriseerd verkeer en intensieve interactie tussen verschillende modaliteiten.
Daarnaast voldoet de infrastructuur op meerdere punten niet a an de CROW-richtlijnen. Fietsstroken zijn te smal, middeneilanden bieden onvoldoende veilige opstelruimte en de combinatie van parkeren, laden en lossen en intensief busverkeer vergroot de kans op conflictsituaties. Ook laten de verkeersmetingen zien dat op zowel de Zeedijk als de Lauwerecht (zuid) een aanzienlijk aandeel van de gemotoriseerde verkeersb ewegingen plaatsvindt in strijd met het
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 48 geldende eenrichtingsregime. Het relatief hoge aand eel verkeer in de formeel niet-toegestane rijrichting is opmerkelijk en duidt mogelijk op onduidelijkheid in de verkeersinrichting, onvoldoende herkenbaarheid of beperkte naleving van de verkeersregels. Dit kan leiden tot onverwachte verkeerssituaties en een verhoogd risic o op conflicten (zowel in deze wegvakken als op de kruispunten), met name voor kwetsbare weggebruikers. Draaiweg vervult meerdere functies De Draaiweg vervult meerdere functies. Het is zowel een belangrijke verbindingsweg naar het centrum voor gemotoriseerd verkeer als een intensie f gebruikte oost-westverbinding voor het fietsverkeer. Ook fungeert de weg als belangrijke v erbinding voor gemotoriseerd verkeer tussen de Talmalaan/Kardinaal de Jongweg en de buur ten in het westen en noordwesten van Utrecht. Daarnaast kruisen twee druk bereden hoofdf ietsroutes de Draaiweg. De straat heeft bovendien een verblijffunctie, met langsparkeren, enkele winkelvoorzieningen en woningen direct aan de route. Door de beperkte ruimte tussen de bebouwing zijn de huidige inrichting en het feitelijke gebruik van de route niet in balans.
Keuzes maken is noodzakelijk De onderzochte oplossingsrichtingen laten zien dat verbetering van de verkeersveiligheid en doorstroming mogelijk is, maar dat het beperkte pro fiel en de hoge verkeersintensiteit dwingende keuzes vergen. Er is een forse (structurele) afname van gemotoriseerd verkeer nodig om een ontwerp te realiseren dat rechtdoet aa n de functie en het gebruik van de weg. Dit heeft uiteraard een positief effect op de verke ersveiligheid voor alle modaliteiten. In variant 1 (zie figuur 6.2 en bijlage D) zijn alle kruispunten voorzien van brede middengeleiders, zijn de rijstroken voor het gemoto riseerd verkeer smal gehouden en gaat het fietsverkeer voor het gemotoriseerd verkeer. Door d e smallere rijbaan ontstaat meer zicht voor kruisende fietsers en voetgangers op naderend gemot oriseerd verkeer. Bijkomend voordeel is dat er meer ruimte voor de voetgangers parallel aan de Draaiweg ontstaat. Alleen met deze variant kan de inrichting voldoen aan de uitgangspu nten van Duurzaam Veilig en de CROW-richtlijnen, en wordt de veiligheid van (kwets bare) weggebruikers substantieel verbeterd. Echter is hierbij een forse afname van gemotoriseerd verkeer essentieel.
Figuur 6.2 Variant 1: GOW30, fietsstroken met mengen bij de kruispunten op hele traject De gemeente Utrecht is eind 2025 gestart met een ne twerkstudie om de mogelijkheden voor het verlagen van de verkeersintensiteit op de Draai weg te onderzoeken. De doorlooptijd van deze studie en het realiseren van eventuele maatreg elen is echter te lang om af te wachten. Om de inrichting van de weg op korte termijn beter aan te laten sluiten op het toekomstige snelheidsregime en verkeersveiliger te maken, is daarom variant 2 ontwikkeld.
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 49 Variant 2 – verkeersveilige inrichting op korte termijn Variant 2 (zie figuur 6.3 en bijlage E) vraagt van alle modaliteiten – automobilisten, fietsers, voetgangers en openbaar vervoer – dat zij concessie s doen. De beschikbare ruimte voor gemotoriseerd verkeer en parkeren wordt beperkt, fi etsers beschikken niet overal over aanliggende fietspaden en voetgangers moeten op enk ele locaties genoegen nemen met smallere trottoirs. Door deze gezamenlijke ‘water-b ij-de-wijn’-benadering ontstaat een inrichting die de verkeersveiligheid en oversteekba arheid verbetert, zonder dat één modaliteit onevenredig wordt benadeeld. In deze variant is er, vanwege de ruimtelijke impac t, voor gekozen om uitsluitend op de kruispunten Westerdijk, Zeedijk, Lauwerecht en Talmalaan aanpassingen door te voeren. Hiermee blijft de ingreep beperkt tot de locaties w aar de meeste winst in verkeersveiligheid en oversteekbaarheid te behalen is. Daarnaast houdt de ze aanpak voor de gemeente de mogelijkheid met minder ingrepen open om in een lat er stadium alsnog variant 1 te realiseren.
Figuur 6.3 Variant 2: GOW30, aanliggende fietspaden met scheiden bij de kruispunten Zeedijk en Lauwerecht 6.2 Aanbevelingen Op basis van het uitgevoerde verkeersveiligheidsond erzoek adviseert DTV om de volgende stappen te nemen in het vervolg van de ontwikkeling van de David van Mollemstraat – Draaiweg: 1. Heroverweeg de netwerkfunctie van het studiegebied . Het wordt aanbevolen om de huidige functie van de David van Mollemstraat – Draaiweg als ‘verbindingsweg naar het centrum’ te heroverwegen. Wanneer sprake is van een lagere verkeersintensiteit van het gemotoriseerd verkeer (en (eventueel) minder buslij nen), kan de weg functioneren als geloofwaardige 30 km/uur-weg, waarbij de realisatie van de optimale variant 1 mogelijk is. 2. Werk variant 2 uit tot een Voorlopig Ontwerp, met p rioriteit voor de kruispunten Westerdijk, Zeedijk, Lauwerecht en Talmalaan . Het wordt aanbevolen om variant 2 (verder technisch) uit te werken tot een Voorlopig Ontwerp, met expliciet aandacht voor de keuze of de wegvakken tussen de kruispunten wél of niet worden ingericht met het GOW30-profiel met de fietsstroken. Bij de verdere u itwerking verdient het prioriteit om de vier kruispunten Westerdijk, Zeedijk, Lauwerecht en Talmalaan als eerste te beschouwen, aangezien juist op deze locaties de grootste winst in verkeersveiligheid en oversteekbaarheid voor fietsers en voetgangers kan worden behaald.
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 50 3. Plaats Gumatec-drempels om snelheid van gemotorisee rd verkeer te reduceren . Om de snelheid van gemotoriseerd verkeer op de David v an Mollemstraat en de Draaiweg effectief terug te dringen, wordt aanbevolen om op korte termijn Gumatec-rubberen prefabdrempels aan te leggen. Uit snelheidsmetingen blijkt dat dagelijks meerdere voertuigen snelheden tussen 80 en 90 km/uur halen, terwijl de maximumsnelheid 50 km/uur bedraagt. Gumatec-drempels worden onder ande re toegepast op routes met openbaar vervoer of op weggedeelten die door hulpdi ensten worden gebruikt, en vormen daarmee een geschikte optie voor dit tracé. Het wor dt aanbevolen om de drempels zodanig te positioneren, dat ze bij voorkeur net vo or de kruispunten liggen, maar het nog wel mogelijk is om de kruispunten met de Zeedijk en de Lauwerecht aan te passen. Figuur 6.4 Voorbeeld Gumatec rubber prefabdrempel 4. Start aanvullend onderzoek naar snelheidsremmende p lateaus . Het wordt aanbevolen om aanvullend onderzoek op te starten over het toep assen van plateaus binnen het studiegebied. De plateaus zijn immers een essentiee l instrument om de snelheid te verlagen op de langere wegvakken.
Het onderzoek die nt zich te richten op de optimale vormgeving, de mate van snelheidsremming die hierme e haalbaar is, de optimale locatie en positie van plateaus in relatie tot de kruispunten en oversteekbewegingen en mogelijke overlast van geluid en trillingen. 5. Voer verkeersregeltechnische analyses uit voor het kruispunt Oudenoord – David van Mollemstraat. Tot slot wordt aanbevolen om te onderzoeken of het mogelijk en wenselijk is om de rijstrookindeling op dit kruispunt om te draaien. Door de rijstrookindeling te wijzigen kan het deelconflict tussen de overstekende fietsers (over de Oudenoord) en het rechtsafslaande verkeer vanaf de David van Mollemst raat richting de Oudenoord worden opgeheven. Deze wijziging is voorgesteld op basis v an de bevindingen tijdens de verkeersregeltechnische schouw. 6. Bevorderen naleving eenrichtingsregimes op de Zeedi jk en Lauwerecht (zuid). De geconstateerde verkeersbewegingen in strijd met het geldende eenrichtingsregime op zowel de Zeedijk als de Lauwerecht (zuid) wijzen op een beperkte herkenbaarheid en naleving van de verkeersregeling. Het wordt aanbevo len om, aanvullend op de reeds beschreven maatregel voor het kruispunt met de Zeed ijk, ook op beide straten in te zetten op het versterken van de duidelijkheid en afdwingba arheid van het eenrichtingsverkeer.
Er is geen sprake van een eenvoudige, direct toepasbar e maatregel om het negeren van het eenrichtingsverkeer volledig te voorkomen. Het word t daarom aanbevolen om deze problematiek verder te verkennen en toe te werken n aar een structurele oplossing. Op korte termijn kan worden ingezet op gerichte, tijde lijke handhavingsacties, bijvoorbeeld met waarschuwingen en indien nodig met boetes.
Verkeersveiligheid David van Mollemstraat - Draaiwe g 51 Bijlage A Petitie buurtbewoners Petitie ter Structurele verbetering van de Verkeerssituatie Draaiweg / David van Mollemstraat / Talmalaan Utrecht Aan: Gemeente Utrecht Betreft: Verzoek tot onafhankelijk onderzoek en maatregelen ter verbetering van de verkeersveiligheid en leefbaarheid van de Draaiweg/David van Mollemstraat/Talmalaan Utrecht, 5 maart 2025 Geachte leden van het gemeentebestuur en de gemeenteraad, beste Senna, Wij, de ondertekenaars van deze petitie, verzoeken u dringend om actie te ondernemen met betrekking tot de verkeerssituatie op de Draaiweg, David van Mollemstraat en Talmalaan. De huidige situatie leidt tot ernstige verkeersveiligheidsproblemen en heeft negatieve gevolgen voor voetgangers, fietsers en bewoners, met als absoluut dieptepunt het overlijden van de 24-jarige Floor op 1 februari jongstleden. De frustratie en inmiddels ook boosheid in onze buurt is groot. Dit tragische ongeval staat niet op zichzelf maar is een pijnlijke bevestiging van wat wij als bewoners al jaren signaleren: onze straten zijn levensgevaarlijk. We ervaren dagelijks een gevoel van onveiligheid; of we nu te voet, met de fiets of met de auto onderweg zijn.
We zien auto's en bussen met hoge snelheden passeren, we ervaren onduidelijke en gevaarlijke oversteekplaatsen en we voelen ons machteloos tegenover het (sluip)verkeer dat onze straten overspoelt. En dan hebben we het nog niet over het asociale verkeersgedrag dat ook hier helaas regelmatig voorkomt. Hoeveel waarschuwingen, meldingen en ongelukken zijn er nodig voordat deze straten worden aangepast? Met dit schrijven bieden wij u de petitie aan inzake het verzoek tot een onafhankelijk onderzoek naar de verkeersveiligheid en leefbaarheid van de Draaiweg/David van Mollemstraat/Talmalaan. Deze is ondersteund door 1.770 handtekeningen, ons inziens benadrukt dit de noodzaak om aan ons verzoek tegemoet te komen en de huidige verkeersinrichting zo snel mogelijk te herzien. Bijgevoegd vindt u tevens een samenvatting van de enquête die wij onder de genodigden van de buurtbijeenkomst d.d. 18 februari hebben gehouden. De uitkomsten spreken voor zich. Wij hopen dat u deze petitie met de ernst en urgentie zult behandelen die zij verdient. Graag blijven wij met u in gesprek om de mogelijkheden en vervolgstappen zo snel mogelijk concreet te maken.
Met vriendelijke groet, Matthijs Moeken, Steven Quekel, Coen Enklaar, Catharina van der Meer, David Schoenmaker, Rolf van der Veer en Anne Scholten - Buurtinitiatief Aanpassen Draaiweg/DVM/Talmalaan Problemen die wij ervaren Wij ervaren verschillende verkeersproblemen die de veiligheid, gezondheid en leefbaarheid in onze wijk negatief beïnvloeden. Vooral de excessief hoge verkeersdruk in combinatie het feit dat fietsers in onze straten niet gescheiden zijn van autoverkeer en de zeer onoverzichtelijke fietsoversteekplaatsen zorgen iedere dag opnieuw voor grote problemen, zowel tijdens drukke als rustige momenten. Ons valt op dat vooral de middagspits voor enorme verkeersdruk zorgt. Dit roept vragen op: kan het zijn dat onze straten gebruikt worden om de ring van Utrecht te omzeilen en in de middagspits dwars door de stad rijden? In ieder geval leidt het dagelijks tot irritaties en bijna aanrijdingen tussen weggebruikers en een ongekende verslechtering van de luchtkwaliteit. Zodra het drukke verkeer afneemt na de middagspits verandert de straat in een racebaan, vooral omdat de straat door de fietsstroken breder overkomt dan hij daadwerkelijk is. Wat opvalt is dat het verkeer 's avonds aanzienlijk verschilt van het verkeer overdag; de bestuurders zijn vaak jong, beschikken over snelle auto’s en rijden veel te hard.
Het lijkt alsof de weg 's avonds voor hen een snelle verbinding is die ze regelmatig berijden, hetgeen begrijpelijk is omdat sinds het aanpassen van de Marnixlaan de snelste verbinding tussen de wijken Overvecht en Kanaleneiland (in tegenstelling tot de doelstelling van verkeersvisie 2040) via de Draaiweg/DVM/Talmalaan loopt. Wij hebben tot op heden geen enkele keer een vorm van handhaving gezien rondom dit levensgevaarlijke rijgedrag, waardoor het onbestraft blijft en de situatie verslechtert. Dit brengt niet alleen de verkeersveiligheid in gevaar maar geeft ook een permanent gevoel van onrust: wanneer gaat het weer mis? Dan is er het intensieve busverkeer met de reusachtige elektrische dubbele bussen (ledig gewicht 19.000kg). Door de frequentie en de grootte van de bussen wordt de situatie onoverzichtelijk, waardoor vooral fietsers in de problemen komen. Vaak zien we ze de stoep of een parkeerhaven in vluchten om de bus langs te laten. We ervaren dat buschauffeurs regelmatig ongeduldig zijn en zien ze soms versnellen om voor een middenberm nog een fietser in te halen. De onbalans tussen deze mastodonten en fietsende kinderen op een en dezelfde weg is ronduit angstaanjagend. Opmerkelijk is dat in alle omliggende straten met dezelfde wegcategorie (doorgaande weg categorie 2) fietsers wél gescheiden zijn van het overige verkeer.
Zowel op de Oudenoord, op de nieuw aangelegde Talmalaan en zelfs op de Kaatstraat rijden fietsers niet op de rijbaan. Uitsluitend op de Draaiweg/DVM, de weg met de hoogste verkeersdruk van alle omliggende wegen, worden fietsers gedwongen de rijbaan te delen met auto's en bussen. Dit druist in tegen de SWOV (het Nationaal Instituut Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid) richtlijnen. Dit brengt ons bij de constatering dat in nagenoeg heel Nederland en Utrecht, conform de SWOV richtlijnen: a) fietsers gescheiden worden van het overige wegverkeer bij hoge verkeersdruk. b) kruisingen tussen fietsers en drukke autowegen gebruik maken van snelheid beperkende maatregelen. Om voor ons onbekende redenen is er bij (het 400m lange traject) Draaiweg/DVM gekozen om beide essentiële aspecten van de SWOV richtlijnen te negeren en al het drukke verkeer zichzelf te laten reguleren over twee brede rijstroken, oftewel: een ‘self-explaining road’.
Ons vermoeden is dat de uitzonderlijk smalle inrichting van de omgeving (15 meter gevel tot gevel op het punt van het ongeval) ervoor zorgen dat deze maatregelen niet toegepast kunnen worden; het is te smal om auto’s en fietsers te scheiden, snelheid beperkende chicanes passen dubbele bussen niet doorheen, drempels zorgen (door het gewicht van de bussen) voor trillingen waardoor oude huizen beschadigen, de gemiddelde snelheid (doordat de straat overdag nagenoeg altijd vast staat) haalt de norm voor een flitspaal niet en zou je stoplichten plaatsen dan blokkeer je de hele binnenstad. Hierdoor lijken maatregelen die voor autoverkeer en fietsers elders in Nederland zorgen voor een hogere verkeersveiligheid onmogelijk toegepast te kunnen worden op de Draaiweg/DVM/Talmalaan. Maar we kunnen deze beredenering ook omdraaien: door de inrichting van de omgeving is dit gebied volstrekt ongeschikt om zoveel verkeer te verwerken op een manier die de verkeersveiligheid borgt en voldoet aan de SWOV richtlijnen. Het is dan op zijn minst opmerkelijk om te constateren dat de gemeente desondanks, keer op keer de verkeersdruk juist in dit gebied beleidsmatig verhoogt. De recente afsluiting van de Kaatsstraat heeft daarbij gezorgd voor een geschatte verdubbeling1 van de verkeersdruk in een straat die de oorspronkelijke verkeersbewegingen al niet kon verwerken.
In onze ogen zijn we daarmee aangekomen bij een volstrekt onhoudbare situatie. Wij ervaren dat de veiligheid van kwetsbare verkeersdeelnemers en de gezondheid van ons als bewoners ondergeschikt zijn aan de belangen van andere buurten en vooral aan die van het doorgaande (sluip)verkeer . Daarom zouden wij, samenvattend, maar niet limitatief (wij zijn immers geen verkeersdeskundigen, enkel ervaringsdeskundigen), de volgende vragen beantwoord willen hebben: 1. Is de veiligheid van (overstekende) fietsers en voetgangers op de Draaiweg/DVM gedurende de DRUKKE momenten voldoende geborgd? Zo nee: hoe kan dit worden verbeterd? 2. Is de veiligheid van (overstekende) fietsers en voetgangers gedurende de RUSTIGE momenten voldoende geborgd, specifiek in relatie tot de snelheden van het autoverkeer? Zo nee: hoe kan dit worden verbeterd? 3. In welke mate wordt de veiligheid, gezondheid en leefbaarheid van de bewoners bedreigd door het beleidsmatig verhogen van de verkeersdruk op de Draaiweg/DVM, is dit vanuit normering en regelgeving verantwoord? Hoe kan dit worden verbeterd? 4.
In hoeverre wordt de verbinding Draaiweg/DVM/Talmalaan als doorgaande weg tussen verschillende delen (west/oost en vice versa) van stad gebruikt, en sluit dit aan op de verkeersvisie 2040? Indien dit niet ingecalculeerd (sluip)verkeer betreft: hoe kan dit anders? 1 de meting van de verkeersdruk na de sluiting van de Kaatstraat heeft in de zomervakantie plaatsgevonden maar wordt vergeleken met een de nul-meting tijdens een normale werkweek, daardoor kunnen we die meting niet gebruiken en moeten we helaas de toename van verkeersbewegingen schatten. Ons verzoek aan de gemeente In deze petitie vragen wij om een onafhankelijk onderzoek. De reden hiervoor ligt enerzijds bij de manier waarop de gemeente in het verleden met onze belangen is omgesprongen: onze straat fungeert als het 'verkeersafvoerputje' van alle doorstroom beperkende maatregelen in de omliggende buurten. Anderzijds is er sprake van stelselmatig negeren van meldingen van bewoners over ongevallen en onveilige situaties, evenals het uitblijven van concrete maatregelen om de veiligheid te verbeteren. Daardoor heeft de buurt geen vertrouwen in het correct afhandelen van deze situatie door de gemeente, simpelweg omdat dit ertoe leidt dat de ontwerpers van de huidige wegindeling dit ook gaan beoordelen; een klassieke geval van “de slager die zijn eigen vlees keurt” .
Gezien de complexiteit van de vragen en de potentiële beperkingen van een onafhankelijk onderzoek, hebben wij onze onderzoeksvragen opgedeeld in drie categorieën: a. Ruwe dataverzameling; b. Second opinion(s) over het huidige gebruik, indeling van de straat en mogelijke verbeteringen; c. Validatie van de gemeten cijfers ten opzichte van de wettelijke uitgangspunten en normeringen voor een veilige weginrichting. Sub a Dataverzameling Voor deze metingen is geen onafhankelijk onderzoek nodig; de gebruikelijke gemeentelijke instanties kunnen deze tellingen uitvoeren. 1. Hoeveelheid verkeer a. Representatieve tellingen (niet tijdens de vakantie) van dagelijks verkeer door de straat in representatieve tijdsblokken (i.v.m. piekbelasting) inclusief het fietsverkeer dat de Draaiweg/DVM kruist. b. Inzicht in verkeersstromen op het plein Draaiweg/Talmalaan en hoeveel verkeer de Draaiweg verlaat richting de Vogelenbuurt (ontsluiting vogelenbuurt door afsluiten Kaatstraat). 2. Soort verkeer a. In kaart brengen van herkomst en bestemming (sluip)verkeer middels scannen van kentekens tussen Overvecht en Kanaleneiland en vice versa; bij de Daalsetunnel, begin DVM, eind Talmalaan en verkeer dat afslaat op de Marnixlaan richting Lauwerecht. 3. Snelheidsmetingen a.