Rapportage Boomtotaalzorg - Bomen Groenewoudsedijk Utrecht.pdf

MEMO

Onderwerp: 220797 Bomen Groenewoudsedijk Utrecht Contactpersoon: J. van den Brink Opgesteld door: Maarten Debruyne, Nynke Kleinveld

1 Aanleiding Als gevolg van de woningbouwplannen op het KWS asfaltcentraleterrein en het terrein ten zuiden daarvan langs de Groenewoudsedijk te Utrecht zullen bomen (mogelijk vervroegd) moeten worden verwijderd, en wordt een groot aantal bomen opnieuw aangeplant. De gemeente Utrecht heeft aangegeven graag een beschrijving van de kwaliteit van de aanwezige bomen te zien. In opdracht van Loostad Vastgoedontwikkeling BV heeft Boomtotaalzorg een algemene opname van de bomen uitgevoerd. Het doel hiertoe is om in boomgroepen in kaart te brengen wat de kwaliteit is en, indien mogelijk, wat de complicerende factoren zijn die tot kap, behoud of verplaatsing leiden.

2 Situatietekening

Onderwerp: 220797 Bomen Groenewoudsedijk Utrecht

3 Wijze van onderzoek Onderliggende opname is een algemene beschrijving van de aanwezige bomen in het plangebied. Onderliggende memo heeft niet de status van een Bomen Effect Analyse (BEA). Het plangebied is onderverdeeld in deelgebieden met één of meerdere bomen en/of boomgroepen van dezelfde soort en/of bomen met dezelfde situatie. Per deelgebied is een algemene kwalitatieve beschrijving gegeven van de boom of boomgroep. Het veldwerk bestond uit een visuele inspectie van de aanwezige bomen. Er is nog geen nader bodemonderzoek uitgevoerd.

Conditie De conditie is de huidige gezondheid waarin de boom verkeert. Deze is bepaald volgens de methode van beoordeling van de kroonstructuur van Dr. A. Roloff. Hierbij is gelet op het vertakkingspatroon, de scheutlengte ontwikkeling en vorming van dood hout. De conditie kent de volgende klassen:

Goed De conditie is goed. Het vertakkingspatroon is normaal voor deze soort, gezien de leeftijd van de boom.

Redelijk De conditie is verminderd, maar nog wel voldoende. Het vertakkingspatroon aan de rand van de kroon is dunner.

Matig De conditie is duidelijk verminderd. De eindscheuten zijn korter dan normaal. Herstel van de boom is eventueel mogelijk.

Slecht De conditie van de boom is minimaal. Kroondelen sterven af. De toestand van de boom is dusdanig slecht dat herstel van de boom niet of nauwelijks mogelijk is.

Kwaliteit De kwaliteit is gebaseerd op de huidige conditie, mechanische opbouw en stabiliteit van de boom. Ook de functievervulling van de boom speelt hierbij een rol. Aan een bosboom worden immers andere kwaliteitseisen gesteld dan aan een laanboom. De boom is rondom en in zijn geheel bekeken. Hierbij is gelet op mogelijke afwijkingen, aantastingen, verzwakkingen en andere (potentiële) problemen in opbouw/structuur van stam en kroon, die visueel zijn waar te nemen. De kwaliteit is ingedeeld in: Goed Redelijk Matig

De boom vertoont het beeld dat van de soort verwacht mag worden, gezien de leeftijd van de boom en de groeiplaatsomstandigheden. De boom vertoont een verminderd beeld, gelet op de leeftijd en de omstandigheden. De aangetroffen afwijking hoeft geen negatieve gevolgen te hebben voor de verdere ontwikkeling van de boom. De boom vertoont een sterk verminderd beeld. Negatieve gevolgen voor de verdere ontwikkeling van de boom zijn niet uit te sluiten. Indien mogelijk, zijn doeltreffende maatregelen voor herstel van de kwaliteit gewenst.

Onderwerp: 220797 Bomen Groenewoudsedijk Utrecht

Slecht

De boom vertoont een beeld van aftakeling. Herstel van kwaliteit is niet (meer) mogelijk.

Toekomstverwachting De toekomstverwachting geeft aan wat de levensduur van de boom is, gegeven de boomsoort, leeftijd, omgevingsfactoren en mogelijke afwijkingen, aantastingen en/of verzwakkingen van de boom. De indeling in klassen is als volgt: Goed Redelijk Matig Slecht

De mechanische en/of fysiologische toestand van de boom is zodanig dat binnen een termijn van 15 jaar of meer geen problemen te verwachten zijn. De mechanische en/of fysiologische toestand van de boom zijn enigszins verminderd. Binnen een termijn van 10-15 jaar zijn echter geen problemen te verwachten. De mechanische en/of fysiologische toestand van de boom is duidelijk verminderd. Herstel is eventueel mogelijk door het treffen van adequate maatregelen. De mechanische en/of fysiologische toestand van de boom is minimaal of nihil. Herstel van de boom niet of nauwelijks mogelijk.

Verplantbaarheid In de bevindingen van onderliggende memo wordt bij verschillende bomen een inschatting gegeven van de boomtechnische verplantbaarheid. Deze inschatting is gemaakt op basis van een visuele inspectie. Om te onderzoeken of de bomen daadwerkelijk te verplanten zijn, wordt geadviseerd om nog een nader verplantbaarheidsonderzoek te laten uitvoeren, waar ook een bodem- en bewortelingsonderzoek wordt uitgevoerd. Tevens dient bij een eventuele verplanting de milieukundige bodemkwaliteit in ogenschouw te worden genomen. Bij bomen die zich op en rond het KWS terrein begeven is dit een complicerende factor welke doorslaggevend is. Een boom die zich in verontreinigde grond bevindt (grond in het wortelpakket) kan niet worden verplaatst in het kader van de Wet bodemkwaliteit (het is verboden om grond van een slechtere kwaliteit te verplaatsen naar een gebied met grond met een betere kwaliteit). De saneringssituatie is weergegeven in afbeelding 2. Over het algemeen moeten alle delen, behalve de paars gearceerde delen, worden gesaneerd. Hierbij moet ten minste de bovenste halve meter verhardingslaag worden gesloopt en afgevoerd en daaronder ca. 0,5 meter tot 1,5 meter grond worden gesaneerd/afgevoerd.

Afbeelding 2. Overzicht fases op bestaande ondergrond (Bron: Loostad).

Onderwerp: 220797 Bomen Groenewoudsedijk Utrecht

4 Bevindingen In 2022 is een veldbezoek uitgevoerd binnen het plangebied. Het plangebied is opgedeeld in verschillende deelgebieden die afzonderlijk zijn onderzocht en in tabel 1 beschreven. In het westelijk deel van de KWS centrale is nog een terrein bezocht die buiten het plangebied valt, maar waar nog wel bomen staan die waarschijnlijk moeten worden verwijderd vanwege de aanleg van de Verlengde Mercatorlaan. Daarnaast zijn de bomen op het terrein ten zuiden van de KWS centrale visueel geïnspecteerd (afbeelding 3), en anderzijds zijn de bomen op het terrein van de KWS centrale zelf geïnspecteerd (afbeelding 4).

Afbeelding 3. Plangebied toekomstige situatie, kaart uit het Stedenbouwkundig plan Groenwoud. In het stedenbouwkundig plan (afbeelding 3) zijn niet in te passen bomen aangegeven als “te kappen bomen” met diverse redenen. In onderliggende memo wordt verder ingegaan op de kwalitatieve staat van de bomen of boomgroepen. Enkele bomen in deel 4, 6 en 8 staan in het stedenbouwkundige plan aangegeven als “mogelijk te handhaven”, in de verdere uiteenzetting van deze memo wordt ingegaan op de mogelijke handhaving of het verplanten hiervan.

Onderwerp: 220797 Bomen Groenewoudsedijk Utrecht

Afbeelding 4. Plangebied huidige situatie.

Afbeelding 5. Gronden Mercatorlaan en Hubplot. Dit gebied wordt conform overeenkomst gesaneerd (vrij van opstallen en bouwrijp) en geleverd aan de gemeente ten gunste van de ‘Verlengde Mercatorlaan’ en de ‘Mobiliteitshub XL'.

Deelgebied

Bevindingen

Deel 1

-

-

De in “Deel 1” beschreven bomen bevinden zich in nog te saneren gebied. Indien blijkt dat het grondpakket vervuild is en het gehele maaiveld hiervoor 1m dient te worden afgevoerd/afgegraven kunnen de bomen niet behouden blijven. Of deze grond te vervuild is om te verplaatsen zal moeten blijken uit nader gericht bodemonderzoek. Het betreft een 40-tal geknotte gewone elzen (Alnus glutinosa). Deze bomen hebben een redelijke tot goede conditie. Deze bomen zijn, o.b.v. een visuele inspectie, mogelijk verplantbaar. De bomen kunnen mogelijk elders ingepast worden in het plangebied bij de herontwikkeling.

Onderwerp: 220797 Bomen Groenewoudsedijk Utrecht

-

-

Deel 2

-

-

Deel 3

-

-

Deel 4

-

-

Deel 5

-

-

Deel 6

-

-

De 5 platanen (Platanus acerifolia) staan in de zelfde rij als de geknotte gewone elzen. Het betreft jonge halfwas bomen die nog in hun begeleiding snoei fase staan. Ook deze bomen zijn mogelijk verplantbaar. Tussen de platanus acerifolia staat één Californische cypres (Chamaecyparis lawsoniana), deze heeft een goede kwaliteit en conditie en is mogelijk ook te verplanten. Eén jonge Quercus robur (zomereik), met een redelijke tot matige kwaliteit en conditie. De kwaliteit is waarschijnlijk te matig om te verplanten. Eén Canadese populier (Populus canadensis) met een matige conditie. Niet verplantbaar. Indien een bodemsanering dient te worden uitgevoerd op de locatie van deze boom, waarvoor het maaiveld één meter wordt afgegraven, zou dit een negatieve impact hebben op deze boom. De in “Deel 2” beschreven bomen bevinden zich in nog te saneren gebied. Indien blijkt dat het grondpakket vervuild is en het gehele maaiveld hiervoor 1m dient te worden afgevoerd/afgegraven kunnen de bomen niet behouden blijven. Of deze grond te vervuild is om te verplaatsen zal moeten blijken uit nader gericht bodemonderzoek. Betreft één volwassen Canadese populier (Populus canadensis). De populier in de volwassen fase kan niet worden verplant, de boom is onhoudbaar indien een bodemsanering wordt uitgevoerd waarbij een meter wordt afgegraven.

Betreft één halfwas populier (populus) De jonge boom in de begeleiding snoei fase is mogelijk verplantbaar. De in “Deel 3” beschreven bomen bevinden zich in nog te saneren gebied. Indien blijkt dat het grondpakket vervuild is en het gehele maaiveld hiervoor 1m dient te worden afgevoerd/afgegraven kunnen de bomen niet behouden blijven. Of deze grond te vervuild is om te verplaatsen zal moeten blijken uit nader gericht bodemonderzoek. Op basis van het stedenbouwkundig plan is op deze locatie nieuwbouw gepland. Op de hoek staat één witte abeel (Populus alba). Het betreft een meerstammige boom met een matige kwaliteit en conditie. Er zijn spechten gaten op de stam aangetroffen, en er is dood hout in de kroon aanwezig. Deze boom heeft een matige toekomstverwachting. 2 volwassen Canadese populieren (Populus canadensis) met een redelijke kwaliteit en conditie. Deze bomen zijn niet verplantbaar en bevinden zich op de positie van het te realiseren bouwveld 28. Betreft een laan met een mix van geknotte populieren (90%) en wilgen (10%) (Populus canadensis en Salix alba.) De kwaliteit is redelijk tot slecht. Conditie is redelijk tot matig. De bomen hebben redelijk veel inrot op de stam en de stamvoet en zijn niet verplantbaar. 40 tot 50% van de bomen in de laan heeft een matige kwaliteit.

Omdat een knot boom niet veel wind vangt kan een holle knot boom met rotting in stam nog relatief lang behouden blijven. Als er geen werkzaamheden worden verricht kan zo’n laan worden behouden. Als er echter werkzaamheden worden uitgevoerd en de bomen komen in een bebouwde omgeving te staan is er kans dat er op relatief korte termijn problemen (risico’s) ontstaan door de matige kwaliteit. Het plan voorziet op deze locatie het herstellen en vervangen van een damwand/keerwand tegen de stamvoet van de bomen, waardoor er veel werkzaamheden aan de stamvoet van de bomen dienen te worden uitgevoerd. Dit heeft mogelijk een negatieve impact op het duurzame behoud van de bomen. Betreft een laan van Italiaanse populieren (Populus nigra ‘Italica’), Dit is een snel groeiende boomsoort. 40% heeft een matige tot slechte kwaliteit en conditie. De doorgaande toppen missen of zijn deels afgestorven. De oudere bomen hebben vaak een plakoksel, takken met een slechte aanhechting, gevormd wat een risico kan vormen op uitscheuren. De plakoksels kunnen er niet meer uit worden gesnoeid omdat dit te grote snoeiwonden zou opleveren met inrot als gevolg en omdat de stam/tak verhouding in het geding zou komen. In het stedenbouwkundig plan is ervoor gekozen om deze rij van snelgroeiende bomen met overwegend een matige tot slechte kwaliteit in één keer te verwijderen.

De opdrachtgever plant in de toekomstige situatie een veelvoud van de te kappen bomen aan, en confirmeert zich hiermee ruimschoots aan de herplantplicht. Bomen van verschillende soorten in een groenstrook (Acer campestre, Fraxinus excelsior en Alnus glutinosa). De kwaliteit en conditie van 70 tot 80% is matig tot slecht of dood. De essen (Fraxinus excelsior) die hier staan zijn aangetast door de essentaksterfte. De aangetaste bomen vertonen afstervings verschijnselen en hebben veel dood hout gevormd in de kroon. Essentaksterfte is een aantasting die vroeg of laat altijd leidt tot het afsterven van de boom. De gewone elzen (Alnus glutinosa) hebben grotendeels een matige tot slechte conditie. Omdat de bomen dicht op elkaar staan heeft een groot deel last van scheefgroei en een matige vertakking van de kroon. Daardoor is het moeilijk om de bomen om te vormen tot een verzorgde laan. Een klein aantal bomen (schatting: 10 - 20 bomen) zouden mogelijk ingepast kunnen worden in de

Onderwerp: 220797 Bomen Groenewoudsedijk Utrecht

Deel 7

-

Deel 8

-

-

Gronden Mercatorlaan en Hubplot

-

-

-

plannen. Als het inpassen van de bomen niet mogelijk is kunnen deze 10 – 20 bomen mogelijk ook nog verplant worden met een verplantschep. Om definitief uitsluitsel te kunnen geven over de verplantbaarheid wordt een verplantbaarheidsonderzoek geadviseerd. Betreft 24 Italiaanse populieren (Populus nigra ‘Italica’), deze bomen hebben een goede conditie. Het merendeel van de bomen (60 - 70 %) heeft een matige kwaliteit met meervoudige toppen waar vaak plakoksels gevormd zijn. Door de plakoksels is een verhoogd risico aanwezig op het uitscheuren van de gesteltakken. Daardoor hebben het merendeel van de bomen een matige toekomstverwachting. Betreft zomereiken (Quercus robur) langs de dijk. De bomen hebben een redelijke kwaliteit en conditie. In het stedenbouwkundig plan (afbeelding 2) staan de licht groene Eiken als mogelijk te behouden. Deze zijn van voldoende kwaliteit om ze geheel in te passen in het plan en zullen derhalve behouden blijven. De in rood aangegeven Eiken (3 stuks) (afbeelding 2) zijn in verband met de te realiseren wegverbinding naar de dijk aangegeven als “te kappen”. Echter blijken deze van voldoende kwaliteit en zullen nog nader onderzocht op verplantbaarheid. De in dit deel beschreven bomen bevinden zich in nog te saneren gebied.

Dit deel dient bouwrijp en vrij van opstallen geleverd te worden aan de gemeente ten behoeve van het doortrekken van de ‘Verlengde Mercatorlaan’ en de ‘Mobiliteitshub XL’. Betreft verschillende boomsoorten (afbeelding 4). Een groot gedeelte van de bomen staat op een verhoogde groenstrook. Deze bomen zijn onhoudbaar als er een bodemsanering wordt uitgevoerd waarvoor één meter van het maaiveld wordt afgegraven. Achterop het terrein staan verschillende coniferen (Cupressocyparis leylandii) die zijn ingekort en op stamstuk gezet, waarbij alle zijtakken zijn verwijderd. Deze bomen zijn niet verplantbaar. Verder op het terrein staan gewone essen (Fraxinus excelsior). Deze bomen zijn aangetast door de essentaksterfte. Door de aantasting zijn veel afsterving verschijnselen in de kroon aangetroffen. Als een bodemsanering wordt uitgevoerd waarvoor één meter van het maaiveld wordt afgegraven zullen de bomen niet duurzaam behouden kunnen blijven.

Onderwerp: 220797 Bomen Groenewoudsedijk Utrecht

5 Foto’s

Deelgebied 1

Deelgebied 1

Deelgebied 2

Deelgebied 3

Deelgebied 3

Deelgebied 4

Onderwerp: 220797 Bomen Groenewoudsedijk Utrecht

Deelgebied 4

Deelgebied 5

Deelgebied 5

Deelgebied 6

Deelgebied 6

Deelgebied 7

Onderwerp: 220797 Bomen Groenewoudsedijk Utrecht

Deelgebied 7

Deelgebied 7

Deelgebied 8

Deelgebied 8

Gronden Mercatorlaan en Hubplot

Gronden Mercatorlaan en Hubplot

Gronden Mercatorlaan en Hubplot

Gronden Mercatorlaan en Hubplot