Rapport Buro Blauw Stikstofdioxideconcentratiemetingen 2022
Tekst van het document
JAARRAPPORTAGE STIKSTOFDIOXIDECONCENTRATIEMETINGEN UTRECHT 2022 Metingen met de diffusiebuismethode Rapportnummer:
BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023
Nude 54 – 6702 DN Wageningen telefoon 0317 466699 – email info@buroblauw.nl www.buroblauw.nl
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 2 van 26
INHOUDSOPGAVE 1 2
INLEIDING ......................................................................................................3 MEETSTRATEGIE ..............................................................................................4 2.1. Meetmethode............................................................................................4 2.2. Meetlocaties .............................................................................................5 2.3. Meetcampagne .........................................................................................8 3 RESULTATEN ...................................................................................................9 3.1 Verwerking analyseresultaten .....................................................................9 3.2 Jaargemiddelden ..................................................................................... 10 4 CONCLUSIES ................................................................................................. 14 5 LITERATUURLIJST .............................................................................................. 15 BIJLAGEN ............................................................................................................ 16 Bijlage 1 Wettelijk kader ....................................................................................
17 Bijlage 2 Meetmethoden ..................................................................................... 18 Bijlage 3 Meetlocaties ........................................................................................ 20 Bijlage 4 Gegevens meetcampagne ..................................................................... 22 Bijlage 5 Gecorrigeerde periode gemiddelde concentraties ...................................... 24 VERANTWOORDING .............................................................................................. 26
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 3 van 26
1
INLEIDING
In opdracht van de gemeente Utrecht voert Buro Blauw stikstofdioxide (NO 2) concentratiemetingen uit in en rond Utrecht. Doel van het onderzoek is het monitoren van de luchtkwaliteit in Utrecht. De concentratie van NO2 functioneert als primaire indicator voor de luchtkwaliteit. Deze stof geeft samen met fijnstof relatief veel overschrijdingen in Nederland. Van deze stoffen is bekend dat ze effect hebben op de gezondheid en zijn gerelateerd aan verkeers- en verbrandingsemissies in de stad.1 Leeswijzer In dit rapport worden de resultaten van het meetprogramma over 2022 gepresenteerd. De meetstrategie en het verloop van de meetcampagne worden beschreven in hoofdstuk 2. In hoofdstuk 3 worden vervolgens de resultaten gerapporteerd. De conclusies van het onderzoek worden vervolgens in hoofdstuk 4 gepresenteerd. In de bijlages zijn gegevens over de meetmethode, de meetlocaties, de meetcampagne en de gecorrigeerde meetwaarden opgenomen.
1
WHO. global air quality guidelines. https://apps.who.int/iris/handle/10665/345329 : World Health
Organisation, 2021.
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 4 van 26
2
MEETSTRATEGIE
2.1.
Meetmethode
De bij het onderzoek te hanteren meetmethode wordt in tabel 2.1 vermeld. Tabel 2.1.
Gehanteerde meetmethoden
Bepaling
Verrichting
Referentie Methode
Omgevingslucht op diffusiebuisjes
Het bepalen van het gehalte aan stikstofdioxide, spectrofotometrie
Gelijkwaardig aan NENEN 16339
Accreditatie1
Q
1: De met Q gemerkte verrichtingen zijn geaccrediteerd door de Raad voor Accreditatie
De RvA heeft accreditatie verleend aan Buro Blauw voor een aantal verrichtingen en verklaart dat voldaan is aan de accreditatiecriteria gesteld in de norm NEN-EN-ISO/IEC 17025. Wat betreft de NO2-metingen zijn zowel het bepalen van het gehalte aan stikstofdioxide via spectrofotometrie als de plaatsing en wisseling van de diffusiebuisjes en daarmee de concentratieberekening geaccrediteerd (gelijkwaardig aan NEN-EN 16339). De gehele meetprocedure voor het uitvoeren van NO2-concentratiemetingen in de buitenlucht, is opgenomen in het kwaliteitssysteem van Buro Blauw. Eventuele opinies/interpretaties vermeld in dit rapport in hoofdstuk 4, vallen buiten de scope van de accreditatie op basis van de NEN-EN-ISO/IEC 17025. NO2-concentratiemetingen De NO2-concentraties zijn gemeten met zogenaamde Palmes diffusiebuisjes, ook wel aangeduid als passieve monstername methode. In bijlage 2 staat deze meetmethode uitgebreider omschreven. In dit onderzoek is gekozen voor uitvoering van de metingen in enkelvoud en tweevoud. Door de metingen in tweevoud uit te voeren wordt de variatie verkleind en is een controle mogelijk of de gerealiseerde meetfout niet afwijkt van de voor de methode bepaalde meetfout. Voor de toetsing aan de referentiemethode worden de resultaten van vergelijkende metingen gebruikt, welke Buro Blauw bij diverse RIVM stations van het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit uitvoert.
Bij de RIVM-meetstations wordt in viervoud gemeten.
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 5 van 26
In dit onderzoek zijn de vergelijkende metingen ten opzichte van de referentiemethode uitgevoerd bij meetstations van het Landelijk Meetnet Luchtkwaliteit (LML), welke worden beheerd door het RIVM. Het betreft hierbij 9 stations in 4 plaatsen: • Drie meetstations in Utrecht: o LML straatstation 636 aan de Kardinaal de Jongweg; o LML straatstation 639 aan de Constant Erzeijstraat; o LML stadsachtergrondstation 643 aan het Griftpark; • Twee stations in Den Haag: o LML stadachtergrondstation 404 aan de De Constant Rebecquestraat; o LML straatstation 445 aan de Amsterdamse Veerkade; • Twee stations in Nijmegen: o LML straatstation 741 aan de Graafseweg; o LML stadsachtergrondstation 742 aan de De Ruyterstraat; • Twee stations in Eindhoven: o LML straatstation 236 aan de Genovevalaan; o LML straatstation 237 aan de Noordbrabantlaan.
2.2.
Meetlocaties
Gedurende de meetperioden zijn de NO2-diffusiebuisjes op 64 door de gemeente aangewezen locaties in Utrecht langs wegen aan lantaarnpalen en verkeersborden opgehangen, op een hoogte van ca. 2,5 meter 2. Een deel van de metingen is uitgevoerd langs binnenstedelijke wegen. Tevens zijn er metingen op stedelijke en regionale achtergrondlocaties uitgevoerd. In bijlage 3 worden van alle meetpunten de x- en ycoördinaten gegeven. In 2022 zijn de meetlocaties niet gewijzigd. Uit de figuren is op te maken dat de metingen verspreid over de stad zijn uitgevoerd, waarbij onderscheid te maken valt in drie categorieën. Bij de verwerking van de resultaten is een indeling gemaakt in deze 3 groepen locaties. Deze indeling is gemaakt om inzicht te geven in de luchtkwaliteit per locatiegroep in Utrecht. De verschillende groepen zijn (kleuren komen terug in resultatentabel 3.2): 1. Regionale achtergrond: meetposities buiten de bebouwde kom van Utrecht; 2. Stadsachtergrond: meetposities in woonwijken waar de invloed van het lokale verkeer gering is; 3. Straat: meetposities langs een drukke stedelijke weg. Tabel 2.2 geeft de typeindeling van de meetpunten weer. Tabel 2.2 Nr. 1/D 1_2 2 3/D 3_2 2
Meetlocaties met indeling naar type. Naam Rijnenburg/IJsselstein Westbroek Rivierenwijk Wijk C Monicahof
Type meetlocatie Regionale achtergrond Regionale achtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond
Fischer PH, Marra M, Wesseling J, Cassee FR. Invloed van de afstand tot een drukke verkeersweg op de lokale
luchtkwaliteit en de gezondheid. s.l. : RIVM, 2007.
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 6 van 26
Nr. 4/D 5/D 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 25_2 26 29/D 30 31 33/D 34 35 36 37 38 39/D 40 41 41/D 43 44 45/D 46/D 47/D 48 49 50 51 52 53/D 54 55 56
Naam Overvecht Noord Griftpark Wilhelminapark Máximapark Lunetten - rand Lunetten - midden Hoograven - rand Hoograven - midden Kanaleneiland-Zuid - rand Kanaleneiland-Zuid - midden Leeuwenstein-Zuid Oog in Al - rand Oog in Al - midden Overvecht - zuid Voordorp - rand Voordorp - midden Rijnsweerd -rand Rijnsweerd -midden De Meern - rand Schepenbuurt Amsterdamsestraatweg (noord) Oudenoord Oudenoord (gevel) Weerdsingel Catharijnesingel / Vaartsestraat Albert Schweitzerdreef Westplein t Blauwe huis Noordelijke tunnelmond A2 Zuidelijke tunnelmond A2 Lessinglaan St Josephlaan Albatrosstraat Amsterdamsestraatweg (zuid) Ds. M.L. Kinglaan Catharijnesingel / Bleekstraat (oost) Catharijnesingel / Bleekstraat (west) ‘t Goylaan Nobelstraat Kardinaal De Jongweg Constant Erzeijstraat Vleutenseweg Stroomrugbaan Langerakbaan Vredenburg Laan van Minsweerd Amsterdamsestraatweg (noord) Europalaan (Anne Frankplein) Nobelstraat (noordzijde) St. Jacobsstraat Lange Jansstraat
Type meetlocatie Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Stadsachtergrond Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 7 van 26
Nr. 57 58 59 60 61 62 63 64
Naam Adelaarstraat Bleekstraat Catharijnesingel (zuid) Graadt van Roggenweg A. Schweitzerdreef (zuid) Ds. M.L. Kinglaan (noordzijde) Weg der Verenigde Naties Cartesiusweg
Type meetlocatie Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt Straatmeetpunt
In figuur 2.1 zijn de meetlocaties op een overzichtskaart aangegeven.
Figuur 2.1
Overzicht meetlocaties Utrecht (Kaartenmateriaal: OpenStreetMap.org©).
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 8 van 26
2.3.
Meetcampagne
2.3.1 MEETPERIODES Binnen de opgestelde luchtkwaliteitseisen is uitgegaan van jaargemiddelde concentraties per kalenderjaar. Daarom is gekozen voor meetcampagnes welke zoveel mogelijk aansluiten bij het kalenderjaar. Het jaar is onderverdeeld in totaal 13 meetperiodes van 4 weken. Een overzicht van de meetperiodes staat in tabel 4a in bijlage 4. De metingen zijn gestart op 21 december 2021 en beëindigd op 20 december 2022. 2.3.2 AFWIJKINGEN EN BIJZONDERHEDEN Een tabel met een overzicht van afwijkingen en bijzonderheden van de meetlocaties staat in bijlage 4, tabel 4b. Hierbij worden ook bijzonderheden vermeld welke tijdens het wisselen (ophangen van de diffusiebuisjes) zijn opgevallen. De opmerkingen geven geen volledig beeld van alle afwijkende omstandigheden, echter kunnen opmerkingen bij het vergelijken van de concentraties per locatie verklarend werken. De (meteorologische) omstandigheden hebben invloed op de NO2-concentratie. 2022 was het op twee na warmste jaar sinds 1901. Het was één van de warmste zomers gemeten en het zonnigste jaar sinds het begin van de waarnemingen. Het was ook een droog jaar.3 In een warm, droog en zonnig jaar is de stikstofdioxideconcentratie gemiddeld lager dan in een koel, nat jaar met weinig zon. De covid-19 pandemie heeft in 2020 en 2021 invloed gehad op de concentraties.
Het jaar 2022 werd nog ingeleid met een harde lockdown, maar al snel werden coronamaatregelen opgeheven en ging ook het verkeer weer terug naar de toestand voor corona.
3
Huiskamp, Adrie. Jaar 2022. KNMI, Weer- en klimaatdiensten, 2 januari 2023.
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 9 van 26
3
RESULTATEN
3.1
Verwerking analyseresultaten
In het separaat bijgeleverde technische rapport (BL2023.10819.02-V01) zijn de ongecorrigeerde resultaten in certificaatvorm per periode gegeven. In tabel 5 in bijlage 5 staan de voor alle locaties periodegemiddelde waarden gerapporteerd, gecorrigeerd met behulp van de in tabel 3.1 weergegeven correctiefactoren. De correcties zijn per periode uitgevoerd met de correctiefactor behorende bij de vastgestelde belasting. De resultaten worden als afgeronde getallen gepresenteerd. De berekeningen zijn uitgevoerd met niet afgeronde cijfers. De vergelijkende metingen zijn in viervoud uitgevoerd bij negen LML stations in 4 plaatsen: o Drie meetstations in Utrecht: de LML straatstations 636 aan de Kardinaal de Jongweg en 636 aan de Constant Erzeijstraat, en het stadsachtergrondstation 643 aan het Griftpark; o Twee stations in Den Haag: het LML stadsachtergrondstation 404 aan de De Constant Rebecquestraat en het straatstation 445 aan de Amsterdamse Veerkade; o Twee stations in Nijmegen: het LML straatstation 741 aan de Graafseweg en het LML straatstation 742 aan de De Ruyterstraat; o Twee stations in Eindhoven: het LML straatstation 236 aan de Genovevalaan en het straatstation 237 aan de Noordbrabantlaan. In tabel 3.1 zijn de gemiddelde correctiefactoren voor de verschillende meetperiodes weergegeven. De gemiddelde correctiefactor is het gemiddelde van de negen LML stations.
Deze is gebruikt om de meetwaardes te corrigeren.
Tabel 3.1
Referentiemethode versus Palmes diffusiebuismethode per periode.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
Gemiddelde Correctiefactor 1,00 1,01 1,03 1,04 1,04 0,98 0,99 1,06 1,06 1,01 1,01 1,01 1,03
Gemiddeld
1,02
Periode
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 10 van 26
3.1.1 TOETSING MEETFOUT In de meetcampagne zijn op een aantal locaties de NO 2-concentraties in tweevoud gemeten. Op basis van deze in duplo uitgevoerde metingen is de gemiddelde meetfout vast te stellen. Dit is gedaan met behulp van formule A zoals gegeven in bijlage 2. Deze meetfout (toevallige fout) is gemiddeld 3,2%. De meetfout die de afwijking tussen de diffusiebuismetingen en de metingen uitgevoerd volgens de referentiemethode weergeeft (systematische fout), bedraagt in dit onderzoek gemiddeld 2,1%. Op basis van de in duplo uitgevoerde metingen en de vergelijking met de RIVM-stations is de totale meetfout (combinatie van toevallige en systematische meetfout) gedurende de gehele meetperiode vastgesteld. Deze bedraagt 3,8%. Deze meetfoutwaarde is kleiner dan de vastgestelde meetonzekerheid van 14,4% die door Buro Blauw voor de gehanteerde methode is vastgesteld. Er is geen reden om aan te nemen dat de uitgevoerde campagne afwijkt van eerder uitgevoerde onderzoeken, daarom wordt in deze rapportage als totale meetfout 14,4% aangehouden. 4 3.2
Jaargemiddelden
In de gepresenteerde tabellen 3.2 en 3.3 worden de gecorrigeerde jaargemiddelde NO2concentraties en het berekende 95%-betrouwbaarheidsinterval op basis van een totale meetfout van 14,4% weergegeven (zie bijlage 2). Omwille van de leesbaarheid zijn de waarden in de volgende tabellen met één cijfer achter de komma gepresenteerd. In tabel 3.2 worden de jaargemiddelde concentraties voor de achtergrondmetingen gepresenteerd. Deze metingen zijn uitgevoerd langs rustige straten met een beperkte directe belasting door lokaal verkeer, gelegen in het buitengebied van Utrecht (regionale achtergrond) en op locaties in wijken van Utrecht (al dan niet gelegen nabij autosnelwegen en/of het Amsterdam-Rijnkanaal) met een beperkte directe belasting door lokaal verkeer (stadsachtergrond).
4
Miranda, Catarina. Validatie NO2-diffusie metingen (Interne rapportage). Wageningen : Buro Blauw, 2017.
LLV-02.
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 11 van 26
Tabel 3.2 Berekening jaargemiddelde NO2-concentraties in Utrecht voor de regionale en stadsachtergrond met 95%-bovenwaarden en 95%-onderwaarden [µg/m3]. Nr.
Locatie
95%-onderwaarde
Jaargemiddelde 95%-bovenwaarde
Regionale achtergrond 1/D 1_2
Rijnenburg/IJsselstein Westbroek
13,3
14,2
15,2
11,6
12,8
13,9
Gemiddeld
13,5
13,1
14,4
15,7
16,9
18,0
19,0
13,8
15,2
16,6
14,4
15,3
16,2
12,8
13,4
13,9
12,5
13,7
15,0
12,2
13,4
14,6
15,4
16,9
18,5
14,3
15,8
17,2
20,8
22,9
24,9
15,3
16,8
18,4
21,4
23,5
25,6
18,4
20,2
22,1
18,1
19,9
21,7
20,5
22,6
24,8
15,4
16,9
18,5
13,6
15,0
16,3
14,7
16,2
17,6
12,7
14,0
15,2
16,8
18,5
20,2
13,0
14,3
15,6
14,8
16,3
17,8
16,4
18,0
19,7
18,3
20,1
22,0
Gemiddeld
17,1
Stadsachtergrond 2 3/D 3_2 4/D 5/D 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24
Rivierenwijk Wijk C Monicahof Overvecht Noord Griftpark Wilhelminapark Máximapark Lunetten - rand Lunetten - midden Hoograven - rand Hoograven - midden Kanaleneiland-Zuid - rand Kanaleneiland-Zuid - midden Leeuwenstein-Zuid Oog in Al - rand Oog in Al - midden Overvecht - zuid Voordorp - rand Voordorp - midden Rijnsweerd -rand Rijnsweerd -midden De Meern - rand Schepenbuurt Amsterdamsestraatweg (noord)
In de tabel is af te lezen dat de jaargemiddelde stikstofdioxideconcentratie op de regionale achtergrondlocaties gemiddeld 13,5 µg/m3 bedraagt. Op stedelijke achtergrondlocaties is de jaargemiddelde stikstofdioxideconcentratie 17,1 µg/m 3. Deze varieert tussen 13,4 en 23,5 µg/m3. Geen van de jaargemiddelde waarden ligt boven de grenswaarde van 40 µg/m3. Ook door de bovenwaarden wordt de grenswaarde niet gepasseerd. Statistisch gezien betekent dit dat op alle achtergrondposities met 95% zekerheid wordt voldaan aan de luchtkwaliteitseisen. Tabel 3.3 worden de jaargemiddelde concentraties voor de straatmeetpunten gepresenteerd
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 12 van 26
Tabel 3.3 Berekening jaargemiddelde NO2-concentraties in Utrecht op straatmeetpunten met 95%-bovenwaarden en 95%-onderwaarden [µg/m3]. Nr.
Locatie
95%onderwaarde
Jaargemiddelde
95%bovenwaarde
Straatmeetpunten 25
Oudenoord
19,8
21,7
23,7
25_2
Oudenoord (gevel)
18,0
19,8
21,6
26
Weerdsingel
21,1
23,2
25,3
29/D
Catharijnesingel / Vaartsestraat
20,1
21,4
22,6
30 31
Albert Schweitzerdreef Westplein
16,9 17,1
18,6 18,8
20,2 20,5
33/D
t Blauwe huis
17,3
18,4
19,5
34
Noordelijke tunnelmond A2
24,6
27,1
29,5
35
Zuidelijke tunnelmond A2
16,9
18,5
20,2
36
Lessinglaan
23,4
25,7
28,0
37
St Josephlaan
22,6
24,8
27,1
38
Albatrosstraat
18,7
20,6
22,4
39/D
Amsterdamsestraatweg (zuid)
20,3
21,6
22,9
40
Ds. M.L. Kinglaan
19,0
20,9
22,7
41
22,0
23,4
24,8
20,6
22,6
24,7
43
Catharijnesingel / Bleekstraat (oost) Catharijnesingel / Bleekstraat (west) t Goylaan
18,0
19,8
21,6
44
Nobelstraat
21,5
23,6
25,8
45/D
Kardinaal De Jongweg
17,3
18,0
18,8
46/D
Constant Erzeijstraat
19,6
20,4
21,2
47/D
Vleutenseweg
21,0
22,4
23,7
48
Stroomrugbaan
15,0
16,5
18,0
49
Langerakbaan
13,2
14,5
15,8
50
Vredenburg
19,5
21,5
23,6
51
Laan van Minsweerd
16,1
17,7
19,3
52
Amsterdamsestraatweg (noord)
20,7
22,7
24,8
53/D
Europalaan (Anne Frankplein)
17,5
18,6
19,7
54
Nobelstraat (noordzijde)
18,7
20,6
22,4
55
St. Jacobsstraat
17,0
18,7
20,4
56
Lange Jansstraat
20,4
22,4
24,5
57
Adelaarstraat
18,9
20,8
22,7
58
Bleekstraat
17,0
18,7
20,4
59
Catharijnesingel (zuid)
18,3
20,2
22,0
60
Graadt van Roggenweg
19,0
20,9
22,8
61 62 63 64
A. Schweitzerdreef (zuid) Ds. M.L. Kinglaan (noordzijde) Weg der Verenigde Naties Cartesiusweg
23,8 27,1
26,2 29,8
28,5 32,5
16,5
18,2
19,8
21,7
23,8
26,0
Gemiddeld
21,1
41/D
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 13 van 26
De jaargemiddelde NO2-concentraties op de straatmeetpunten variëren tussen 14,5 en 29,8 µg/m3. De gemiddelde concentratie is 21,1 µg/m3. Ook hier zijn geen overschrijdingen van de grenswaarde gesignaleerd en voldoen statistisch gezien alle straatmeetpunten met 95% zekerheid aan de luchtkwaliteitseisen. De gemiddelde concentratie van alle locaties gelegen in de stad – dus zonder de concentratie op de regionale achtergrondlocaties – is 19,6 µg/m3. Voor alle locaties kan met 95% zekerheid worden aangetoond dat de grenswaarde van 40 µg/m3 niet wordt overschreden.
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 14 van 26
4
CONCLUSIES
De stikstofdioxideconcentratie is in Utrecht op 64 locaties gemeten. De metingen zijn uitgevoerd met Palmes diffusiebuisjes. Uit de meetcampagne worden de volgende conclusies getrokken: 1. De toevallige meetfout op basis van de in tweevoud uitgevoerde metingen is gemiddeld 3,2%. 2. De afwijking van de met Palmesbuisjes gemeten concentraties t.o.v. de referentiemethode (de systematische meetfout) is in dit onderzoek vastgesteld door metingen uit te voeren bij negen stations van het LML te Den Haag, Utrecht, Nijmegen en Eindhoven, en bedraagt 2,1%. 3. Op basis van deze in duplo uitgevoerde metingen en de vergelijking met de RIVMstations is de totale meetfout (combinatie van toevallige en systematische fout) vastgesteld op 3,8%. 4. De jaargemiddelde concentratie bij de regionale en stadsachtergrond bedraagt respectievelijk 13,5 en 17,1 µg/m3. 5. Bij de straatmeetpunten variëren de concentraties tussen 14,5 en 29,8 µg/m 3. De gemiddelde concentratie over de locaties bedraagt 21,1 µg/m 3. 6. Op alle locaties ligt de bovenwaarde onder de grenswaarde. Hiermee is met 95% zekerheid aangetoond dat het jaargemiddelde lager ligt dan de grenswaarde van 40 µg/m3 op alle meetlocaties. De opinies/interpretaties vermeld in dit rapport vallen buiten de scope van de accreditatie op basis van de NEN-EN-ISO/IEC 17025.
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 15 van 26
5 LITERATUURLIJST 1.
WHO. global air quality guidelines. https://apps.who.int/iris/handle/10665/345329 : World Health Organisation, 2021.
2.
Fischer PH, Marra M, Wesseling J, Cassee FR. Invloed van de afstand tot een drukke verkeersweg op de lokale luchtkwaliteit en de gezondheid. s.l. : RIVM, 2007.
3.
Huiskamp, Adrie. Jaar 2022. KNMI, Weer- en klimaatdiensten, 2 januari 2023.
4.
Miranda, Catarina. Validatie NO2-diffusie metingen (Interne rapportage). Wageningen : Buro Blauw, 2017. LLV-02.
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 16 van 26
BIJLAGEN
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 17 van 26
Bijlage 1 Wettelijk kader De Europese Unie heeft zich ten doel gesteld om voor diverse luchtverontreinigende stoffen voorstellen te formuleren van grenswaarden voor de luchtkwaliteit ter bescherming van mens en milieu. Het beleid richt zich nadrukkelijk op de bescherming van het leefmilieu en het verbeteren van dit leefmilieu. In Nederland is de kaderrichtlijn in de Wet milieubeheer opgenomen (hoofdstuk 5, titel 2 Wm). Aangezien titel 5.2 handelt over luchtkwaliteit staat deze ook wel bekend als de ‘Wet luchtkwaliteit’. Naast de luchtkwaliteitseisen voorziet de wet in de planmatige aanpak voor Nederland om de Europese luchtkwaliteitseisen te halen: het zogenaamde Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL). Het NSL bevat afspraken om op nationaal, provinciaal en regionaal niveau de gestelde eisen te halen. Daarbij is rekening gehouden met gewenste en geplande ruimtelijke ontwikkelingen. De uitvoeringsregels behorend bij de wet zijn vastgelegd in algemene maatregelen van bestuur (AMvB) en ministeriële regelingen (MR) die gelijktijdig met de ‘Wet luchtkwaliteit’ in werking treden. Het zijn met name de stoffen PM10 en NO2 die in Nederland zorgen voor overschrijdingen van de grenswaarden. Uit epidemiologische studies blijkt dat het wonen nabij (snel)wegen nadelig is voor de gezondheid (1).
Er bestaat een direct gezondheidseffect aan de longen als gevolg van langdurige blootstelling aan te hoge concentraties PM10 en NO2. De grenswaarde voor de jaargemiddelde NO2 concentratie bedraagt 40 μg/m3. De grenswaarde als uurgemiddelde die 18 keer per jaar mag worden overschreden bedraagt 200 μg/m3. [Staatsblad 414, Bijlage 2 bij de Wet milieubeheer, voorschrift 2.1, 2.2 en 2.3]. De grenswaarde voor de jaargemiddelde PM10 concentratie bedraagt eveneens 40 μg/m3. De grenswaarde als 24-uursgemiddelde die 35 keer per jaar mag worden overschreden bedraagt 50 μg/m3. [Staatsblad 414, artikel 5.16a, voorschrift 2.1 en 2.2] Voor de beoordeling van de luchtkwaliteit is door VROM het document Regeling beoordeling luchtkwaliteit 2007 opgesteld (2). Hierin wordt o.a. bepaald hoe de luchtkwaliteit berekend en/of gemeten dient te worden ten einde het kwaliteitsniveau te toetsen of deze voldoet aan de grenswaarden. De meetmethode en de plaatsing van de locaties zoals in deze campagne gehanteerd komen zoveel mogelijk overeen met de voorschriften uit deze regeling; De meetmethode met passieve monstername wordt gecorrigeerd voor de afwijking met de referentiemethode.
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 18 van 26
Bijlage 2 Meetmethoden Meetmethode NO2 Het meetprincipe bestaat uit de diffusie van NO 2 in de buitenlucht naar een reactief oppervlak waar het NO2 chemisch wordt gebonden. Na afloop van de monstername methode wordt de hoeveelheid gebonden NO2 analytisch bepaald. De NO2-concentratie in de buitenlucht wordt berekend uit de monstername duur, de diffusiesnelheid van NO 2 en de diffusielengte. De meetposities bestaan uit een monstername koker, waarin de Palmes diffusiebuisjes worden geplaatst. Door deze kokers wordt de windsnelheid bij de monsteropening van de buisjes gereduceerd, terwijl de uitwisseling van de monsterlucht ongehinderd plaats vindt. Een koker worden met behulp van kabelbinders aan bijvoorbeeld een lantaarnpaal of een verkeersbord bevestigd. Ter controle zijn binnen elke meetperiode blanco metingen verricht. Bij een blanco meting zijn de buisjes gelijk behandeld en gedurende de monstername periode in het veld geplaatst, de afsluitende dop is hierbij echter niet verwijderd. Door deze methode zijn de blanco buisjes op dezelfde manier behandeld en onder gelijkwaardige meteorologische invloed bewaard. Eventuele invloed door zonlicht (UV) en temperatuurverschillen wordt op deze manier mede gecontroleerd. De blanco metingen zijn enkel gebruikt ter controle.
De meetfout (nauwkeurigheid van de meting) van deze meetmethode is afhankelijk van de monstername duur en de concentratie NO2 waarin gemeten wordt. Bij een gemiddeld concentratieniveau van NO2 in de buitenlucht en een monstername duur van 4 weken, bedraagt de theoretische meetfout 30% (= meetfout die in de literatuur wordt gegeven). Met deze meetfout en een jaargemiddelde d.m.v. 13 monstername perioden (n=13) kan een meetonzekerheid als 95%-betrouwbaarheidsinterval (bbhi) van 18% worden berekend. Formule A geeft de berekening weer van de meetonzekerheid ( ), waarin t een statische(Student)grootheid is die afhankelijk is van het aantal waarnemingen (n).
=
t( 0,95;n−1) * n
30% [A]
Buro Blauw heeft voor de totale meetprocedure een meetonzekerheid vastgesteld van 14,4% (4). Voor het vaststellen van de absolute meetfout (= systematische fout, verschil tussen werkelijke waarde en gemeten waarde) van de metingen met de Palmes diffusiebuisjes, moet een vergelijkende meting met de genormaliseerde meetmethode (referentiemethode) uitgevoerd worden. Dit betreft continue concentratiemetingen met een chemoluminescentie monitor conform de norm NEN-EN 14211.
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 19 van 26
Het bepalen van de uurgemiddelde grenswaarde is niet mogelijk met deze methodiek. De praktijk wijst uit dat de uurgemiddelde waarde voor NO 2 alleen wordt overschreden op locaties waar de jaargemiddelde waarde door hoge verkeersintensiteit eveneens (fors) wordt overschreden.
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 20 van 26
Bijlage 3 Meetlocaties
Tabel 3a Locatiegegevens (1/2) Nr. 1/D
Naam Rijnenburg/IJsselstein
X 128.824
Y 449.343
1_2
Westbroek
136.887
462.180
2
Rivierenwijk
136.516
454.383
3/D
Wijk C
136.246
456.313
3_2
Monicahof
136.112
456.624
4/D
Overvecht Noord
134.958
459.045
5/D
Griftpark
137.253
457.042
6
Wilhelminapark
138.088
455.695
7
Máximapark
130.154
456.528
8
Lunetten - rand
137.971
452.171
9
Lunetten - midden
137.649
452.972
10
Hoograven - rand
136.460
452.283
11
Hoograven - midden
136.707
452.778
12
Kanaleneiland-Zuid - rand
135.100
452.853
13
Kanaleneiland-Zuid - midden
135.161
453.418
14
Leeuwenstein-Zuid
134.006
453.664
15
Oog in Al - rand
134.009
455.065
16
Oog in Al - midden
134.315
455.391
17
Overvecht - zuid
136.559
458.678
18
Voordorp - rand
138.624
458.178
19
Voordorp - midden
138.354
458.126
20
Rijnsweerd -rand
139.502
455.191
21
Rijnsweerd -midden
139.141
455.350
22
De Meern - rand
130.446
454.193
23
Schepenbuurt
134.092
456.721
24
Amsterdamsestraatweg (noord)
133.240
459.061
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 21 van 26
Tabel 3b
Locatiegegevens (2/2)
Nr. 25
Naam Oudenoord
X 136.199
Y 456.614
25_2
Oudenoord (gevel)
136.210
456.617
26
Weerdsingel
136.011
456.436
29/D
Catharijnesingel / Vaartsestraat
136.753
454.731
30
Albert Schweitzerdreef
136.507
459.436
31
Westplein
135.703
456.092
33/D
t Blauwe huis
138.789
452.192
34
Noordelijke tunnelmond A2
133.100
456.932
35
Zuidelijke tunnelmond A2
133.548
455.281
36
Lessinglaan
134.132
455.668
37
St Josephlaan
134.648
457.351
38
Albatrosstraat
137.011
454.548
39/D
Amsterdamsestraatweg (zuid)
135.654
456.649
40
Ds. M.L. Kinglaan
134.459
454.652
41
Catharijnesingel / Bleekstraat (oost)
136.868
454.751
41/D
Catharijnesingel / Bleekstraat (west)
136.834
454.727
43
t Goylaan
136.978
453.008
44
Nobelstraat
137.098
456.102
45/D
Kardinaal De Jongweg
136.998
457.458
46/D
Constant Erzeijstraat
136.713
453.307
47/D
Vleutenseweg
135.475
456.120
48
Stroomrugbaan
129.250
456.825
49
Langerakbaan
132.252
455.308
50
Vredenburg
136.265
456.136
51
Laan van Minsweerd
138.346
454.882
52
Amsterdamsestraatweg (noord)
133.571
458.643
53/D
Europalaan (Anne Frankplein)
135.711
453.779
54
Nobelstraat (noordzijde)
137.095
456.117
55
St. Jacobsstraat
136.274
456.440
56
Lange Jansstraat
136.693
456.160
57
Adelaarstraat
136.352
456.778
58
Bleekstraat
136.770
454.669
59
Catharijnesingel (zuid)
136.651
455.091
60
Graadt van Roggenweg
135.521
455.713
61
A. Schweitzerdreef (zuid)
137.445
458.845
62
Ds. M.L. Kinglaan (noordzijde)
134.341
454.687
63
Weg der Verenigde Naties
135.030
455.016
64
Cartesiusweg
134.366
456.797
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 22 van 26
Bijlage 4 Gegevens meetcampagne Tabel 4a
Meetperiodes 2022
Periode 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13
Van
Tot
21-12-2021
19-1-2022
19-1-2022
15-2-2022
15-2-2022
15-3-2022
15-3-2022
12-4-2022
12-4-2022
10-5-2022
10-5-2022
9-6-2022
9-6-2022
5-7-2022
5-7-2022
2-8-2022
2-8-2022
30-8-2022
30-8-2022
27-9-2022
27-9-2022
25-10-2022
25-10-2022
21-11-2022
21-11-2022
20-12-2022
Tabel 4b
Bijzonderheden meetcampagne 2022
Datum
Nr
Meetstation
Opmerkingen
23-12-2021
68
RIVM Constant Rebequestraat Den Haag
37
St Josephlaan
LML had een overbelasting moment door dat ze afgelopen week met een diepe grondboring bezig waren op het terrein en dus een boorkraan op een vrachtwagen en veel werkverkeer. Groot onderhoud woningen
30-12-2021
13
Kanaleneiland-Zuid - midden
Dakbrand
19-1-2022
39
Amsterdamsestraatweg (zuid) St Josephlaan
Kabel en leiding graafwerkzaamheden
Kabel en leiding graafwerkzaamheden
37
Groot onderhoud woningen
20-1-2022
68
15-2-2022
50
RIVM Constant Rebequestraat Den Haag Vredenburg
37
St Josephlaan
Vlaggenkoker met buisje verwijderd en nieuwe locatie ingericht na bij de aangrenzende bushalte Groot onderhoud woningen
24
Minister Talmastraat 130
Graafwerkzaamheden stoep
15
Oog in Al - rand
Bomen gezaagd
37
St Josephlaan
Groot onderhoud woningen
59
Catharijnesingel (zuid)
Gevel werkzaamheden
67
Graafwerkzaamheden stoep
15-3-2022
12-4-2022
10-5-2022
36
Amsterdamse Veerkade RIVM Den Haag Lessinglaan
9-6-2022
40
Ds. M.L. Kinglaan
verbouwing
15
Oog in Al - rand
Buisje in het gras aangetroffen
40
Ds. M.L. Kinglaan
bouwwerkzaamheden
5
Griftpark
Buisje 16, 17, 18, 19 en 20 aangetroffen
45
Kardinaal De Jongweg
Buisjes 11, 12, 13, 14 en 15 aangetroffen
5-7-2022
Electrische parkeervakken aangelegd
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 23 van 26
Datum
Nr
Meetstation
Opmerkingen
2-8-2022
40
Ds. M.L. Kinglaan
bouwwerkzaamheden
37
St Josephlaan
40
Ds. M.L. Kinglaan
Wegwerkzaamheden, vernieuwen stoep, fietspad en rijbaan. Dus tegel- en asfaltwerkzaamheden bouwwerkzaamheden
37
St Josephlaan
1
001 Rijnenburg/Ijsselstein
Wegwerkzaamheden, Hoofdrijbanen afgesloten voor verkeer Buisjes en dop verdwenen, Nieuwe geplaatst
40
Ds. M.L. Kinglaan
bouwwerkzaamheden
37
St Josephlaan
50
Vredenburg
Wegwerkzaamheden hoofdrijbaan gaat van 4 naar 2 rijstroken Wegwerkzaamheden op de busbanen
40
Ds. M.L. Kinglaan
Bouw opbouw op de woningen
37
St Josephlaan
Wegwerkzaamheden, rond middenberm. Bus rijdt er al wel langs, straat gesloten voor verkeer.
30-8-2022
27-9-2022
25-10-2022
22-11-2022
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 24 van 26
Bijlage 5 Gecorrigeerde periode gemiddelde concentraties Tabel 5 Samenvatting meetresultaten NO2-concentratiemetingen, gecorrigeerd voor de referentiemethode [µg/m3] Locatie
1
2
3
4
5
6
7
8
1/D
22,4
14,7
18,6
14,5
9,4
8,8
7,9
8,5
1_2
19,9
12,1
14,4
11,4
9,4
9,8
7,9
8,5
2
21,9
15,2
15,5
13,5
9,4
10,8
8,9
3/D
25,9
16,7
19,6
18,6
15,1
14,7
11,9
3_2
22,9
16,2
17,5
15,5
11,4
10,8
4/D
25,4
16,7
17,5
14,5
9,9
5/D
21,9
11,1
16,8
14,2
6
20,9
14,2
15,5
13,5
7
20,9
13,2
19,6
8
22,9
17,2
9
22,9
10
29,9
11
9
10
11
12
13
11,1
13,7
16,6
24,7
9,5
11,1
15,2
16,1
20,6
8,5
9,5
13,1
18,3
18,1
24,7
11,1
13,8
17,2
19,8
20,6
28,3
9,9
8,5
7,4
15,2
18,3
18,1
25,8
10,8
9,4
9,0
9,5
12,1
18,8
19,1
25,8
9,4
8,6
7,9
6,9
8,2
12,6
15,7
16,6
24,0
9,4
9,8
8,9
8,5
9,5
12,1
16,2
16,1
23,7
14,5
9,4
8,8
6,9
8,5
8,5
11,1
13,2
17,1
22,7
21,7
18,6
13,5
12,8
11,9
10,6
11,6
16,2
17,2
19,1
26,8
17,2
17,5
15,5
11,4
11,8
10,9
10,6
10,6
15,2
18,3
18,1
24,7
25,3
26,8
20,7
14,6
17,7
17,9
14,8
15,9
23,3
28,4
29,2
33,0
23,9
17,2
18,6
16,6
11,4
12,8
10,9
9,5
11,6
17,2
20,3
21,1
27,8
12
29,9
24,3
25,8
22,8
17,7
20,6
18,9
15,9
19,0
23,3
27,4
28,2
31,9
13
25,9
20,2
21,7
19,7
16,7
16,7
15,9
13,8
14,8
21,2
24,3
24,1
27,8
14
27,9
20,2
24,8
19,7
15,6
14,7
12,9
13,8
15,9
19,2
23,3
23,1
27,8
15
29,9
26,3
22,7
20,7
16,7
17,7
16,9
18,0
20,2
27,4
25,1
29,9
16
24,9
19,2
18,6
15,5
12,5
11,8
10,9
11,6
11,6
16,2
20,3
20,1
26,8
17
23,9
12,1
17,5
14,5
11,4
10,8
9,9
8,5
10,6
14,2
19,3
19,1
22,7
18
21,9
13,2
19,6
19,7
15,6
11,8
10,9
11,6
13,8
15,2
16,2
17,1
23,7
19
20,9
14,2
15,5
14,5
11,4
9,8
8,9
8,5
9,5
13,1
14,2
17,1
23,7
20
23,9
16,2
20,6
21,7
18,7
14,7
14,9
12,7
16,9
18,2
19,3
19,1
23,7
21
19,9
14,2
15,5
16,6
12,5
9,8
9,9
9,5
10,6
14,2
14,2
16,1
22,7
22
22,9
15,2
19,6
16,6
12,5
12,8
10,9
11,6
11,6
15,2
18,3
20,1
24,7
23
24,9
22,3
19,6
17,6
13,5
13,8
11,9
11,6
12,7
18,2
19,3
21,1
27,8
24
28,9
18,2
21,7
17,6
13,5
15,7
13,9
13,8
13,8
19,2
24,3
27,1
34,0
25
25,9
19,2
21,7
23,8
20,8
17,7
15,9
15,9
20,1
23,3
24,3
22,1
31,9
25_2
25,9
19,2
19,6
20,7
17,7
16,7
13,9
13,8
16,9
20,2
22,3
21,1
29,9
26
26,9
21,3
21,7
25,9
23,9
18,7
18,9
19,1
22,2
25,3
25,4
22,1
29,9
29/D
26,4
22,8
22,7
21,7
18,2
16,7
14,4
13,8
18,0
23,3
23,8
24,1
31,9
30
27,9
19,2
20,6
16,6
11,4
14,7
13,9
11,6
11,6
17,2
23,3
24,1
28,8
31
26,9
21,3
19,6
18,6
12,5
13,8
13,9
11,6
12,7
19,2
24,3
21,1
28,8
33/D
26,4
22,3
21,1
17,1
13,5
14,7
12,9
12,2
12,7
17,2
21,3
21,1
26,3
34
32,9
30,4
25,8
26,9
22,9
23,6
22,8
22,2
21,2
27,3
32,5
28,2
35,0
35
21,9
14,2
25,8
21,7
17,7
12,8
11,9
12,7
14,8
19,2
18,3
23,1
26,8
36
30,9
28,3
26,8
26,9
22,9
23,6
21,8
16,9
20,1
26,3
28,4
28,2
33,0
37
29,9
28,3
24,8
30,0
25,0
23,6
24,8
15,9
16,9
22,3
27,4
23,1
30,9
38
25,9
22,3
20,6
20,7
15,6
16,7
15,9
18,0
15,9
20,2
24,3
21,1
29,9
39/D
30,9
19,2
22,2
20,7
16,1
18,2
16,9
15,9
16,9
23,8
24,9
24,1
30,9
40
25,9
22,3
21,7
21,7
17,7
17,7
15,9
15,9
14,8
21,2
24,3
22,1
29,9
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 25 van 26
Locatie
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
41
24,9
20,2
25,3
22,8
20,8
20,6
18,9
18,0
22,8
26,3
25,4
25,6
32,5
41/D
23,9
18,2
25,8
23,8
21,9
19,6
17,9
15,9
21,2
25,3
24,3
25,1
30,9
43
24,9
17,2
22,7
19,7
17,7
14,7
15,9
14,8
14,8
20,2
23,3
22,1
28,8
44
26,9
21,3
25,8
23,8
22,9
20,6
19,9
18,0
21,2
25,3
26,4
24,1
30,9
45/D
24,7
17,7
20,6
17,1
12,2
14,7
12,7
11,9
12,2
17,4
22,1
22,4
28,6
46/D
26,4
20,5
23,2
20,7
16,9
16,9
15,6
12,2
14,8
21,5
23,6
23,1
29,4
47/D
27,4
23,8
24,8
22,8
20,8
18,2
17,4
16,4
19,0
23,3
23,8
22,6
30,4
48
23,9
15,2
19,6
16,6
13,5
11,8
9,9
10,6
12,7
16,2
18,3
19,1
26,8
49
20,9
13,2
16,5
14,5
11,4
9,8
8,9
9,5
10,6
14,2
17,2
18,1
23,7
50
26,9
22,7
22,8
19,8
18,7
14,9
14,8
16,9
21,2
24,3
24,1
30,9
51
23,9
17,2
19,6
19,7
14,6
13,8
12,9
10,6
13,8
18,2
19,3
20,1
26,8
52
31,9
20,2
24,8
20,7
16,7
20,6
16,9
16,9
16,9
22,3
27,4
28,2
31,9
53/D
23,9
16,2
20,1
18,1
15,1
20,1
13,9
10,6
13,2
18,2
22,3
22,1
27,3
54
21,9
20,2
19,6
23,8
20,8
19,6
16,9
11,6
19,0
24,3
22,3
19,1
27,8
55
24,9
17,2
20,6
18,6
15,6
14,7
12,9
12,7
14,8
19,2
22,3
21,1
27,8
56
26,9
22,3
24,8
21,7
18,7
20,6
17,9
15,9
16,9
22,3
27,4
24,1
31,9
57
24,9
18,2
22,7
20,7
19,8
16,7
15,9
13,8
18,0
23,3
23,3
23,1
29,9
58
23,9
19,2
19,6
19,7
16,7
14,7
13,9
11,6
15,9
19,2
20,3
20,1
27,8
59
23,9
21,3
18,6
18,6
15,6
16,7
14,9
14,8
16,9
22,3
26,4
23,1
28,8
60
25,9
22,3
20,6
20,7
16,7
17,7
16,9
16,9
16,9
22,3
23,3
21,1
29,9
61
29,9
18,2
24,8
29,0
28,1
22,6
24,8
24,4
27,5
30,3
25,4
25,1
29,9
62
33,9
28,3
32,0
31,1
27,1
28,5
28,8
20,1
24,3
31,4
34,5
31,2
36,1
63
24,9
17,2
18,6
18,6
15,6
14,7
12,9
12,7
13,8
18,2
21,3
19,1
28,8
64
28,9
25,3
24,8
25,9
20,8
18,7
19,9
15,9
18,0
25,3
27,4
27,1
31,9
Rapportnr. BL2023.10819.01-V01 Oktober 2023 Pagina 26 van 26
VERANTWOORDING
Rapporttitel
JAARRAPPORTAGE STIKSTOFDIOXIDECONCENTRATIEMETINGEN
Subtitel
UTRECHT 2022 Metingen met de diffusiebuismethode
Rapportnummer
BL2023.10819.01-V01 Deze versie vervangt eventueel eerder uitgebrachte versies in zijn geheel
Trefwoorden
Stikstofdioxide , NO2, diffusiebuis, jaarrapportage, buitenlucht, Utrecht
Opdrachtgever
Gemeente Utrecht
Adres
Postbus 8406 3503 RK Utrecht
Contactpersoon
E. Boons
Uitvoerder(s)
M. Wiegersma
Auteur
W.J.K. Jobse BSc
Functie auteur
Medewerker onderzoek & advies
Controleur
Ir. C.I. van Kerkhof
Functie controleur
Kwaliteitsmanager
Datum
Oktober 2023
Nude 54 – 6702 DN Wageningen telefoon 0317 466699 – email info@buroblauw.nl www.buroblauw.nl