Raadsvoorstel Zienswijze Ontwerp Programmabegroting en Ontwerp Bijdrageverordening Omgevingsdienst Utrecht (ODU)

Voorstel aan de gemeenteraad

Zienswijze Ontwerp Programmabegroting en Ontwerp Bijdrageverordening Omgevingsdienst Utrecht Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim

Milieu en Emissieloos Vervoer Vergunningen Toezicht en Handhaving Stefanos Manetas 30708758 Volgt Nee (artikel 1:2 lid 2 onder i Verordening raadgevend referendum) Nee

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. Bijgevoegde brief vast te stellen als zienswijze op de Ontwerp Programmabegroting en Ontwerp Bijdrageverordening Omgevingsdienst Utrecht vast te stellen, met als belangrijkste punten: a. Opmerkingen over de Ontwerp Programmabegroting over de volgende onderwerpen: i. de ontwikkeling van de kosten vanaf 2027: we rekenen op lagere kosten en een lagere bijdrage van de deelnemers voor het huidige takenpakket ii. de invulling van het solidariteitsprincipe: opdracht om hier nader over in gesprek te gaan. b. Geen opmerkingen over de Ontwerp Bijdrageverordening en financieringssystematiek. Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

Samenvatting De Ontwerp Programmabegroting en Ontwerp Bijdrageverordening van de Omgevingsdienst Utrecht bevatten de financiële uitgangspunten voor de nieuw op te richten Omgevingsdienst per 1 januari 2026. Er is geen aanleiding voor een uitgebreide zienswijze, omdat ze passen binnen de financiële uitgangspunten van de gemeente Utrecht.

Context Aanleiding Op 11 juli 2025 hebben het algemeen bestuur van de ODRU en het algemeen bestuur RUD Utrecht de raden van betrokken gemeenten en de staten van provincie Utrecht de Ontwerp Programmabegroting en de Ontwerp Bijdrageverordening van de Omgevingsdienst Utrecht (hierna ODU) aangeboden voor zienswijze met het verzoek uiterlijk op 17 oktober aanstaande te reageren. De Ontwerp Programmabegroting en Ontwerp Bijdrageverordening bevatten de financiële uitgangspunten voor de nieuw op te richten Omgevingsdienst per 1 januari 2026. Samen met de stukken voor het verlenen van toestemming om de Gemeenschappelijke regeling ODU te treffen, vormen zij de belangrijkste onderdelen voor de besluitvorming over de ODU. De toestemming van de raad aan het college voor het vaststellen van de Gemeenschappelijke regeling ODU is in een apart raadsvoorstel aan u voorgelegd. Ontwerp Programmabegroting De (Ontwerp) Programmabegroting 2026 van de ODU vormt de basis voor een stabiele en toekomstbestendige uitvoeringsorganisatie. Er is gekozen voor een evenwichtige combinatie van investeren in kwaliteit en het beheersen van de kosten. Met ingang van 2026 geldt een uniforme, outputgerichte financieringssystematiek, zoals die bij deelnemers aan de RUD Utrecht al bekend is. De fusie en schaalvergroting leiden tot substantiële efficiencywinst.

Hierdoor kunnen in 2026 nieuwe taken worden opgenomen, zoals de uitvoering van de robuustheidscriteria en gezamenlijke voorzieningen, zonder dat dit leidt tot extra lastenstijging voor de deelnemers. De ODU voldoet hiermee beter aan de landelijke normen. In de Ontwerp Programmabegroting staat onder andere het solidariteitsprincipe genoemd, als eigen aan het samenwerken in de regio. Hierover is het van belang opdracht toe te geven aan de ODU hierover nader in gesprek te komen, want hoewel het principe voorstelbaar is, zijn er wel grenzen aan de mate waarin solidariteit is op te brengen. Ontwerp Bijdrageverordening De Ontwerp Bijdrageverordening is een wettelijke regeling die de financiële bijdragen van deelnemers aan een gemeenschappelijke regeling of samenwerkingsverband vastlegt. Hierop geldt een eenmalige zienswijzeprocedure, omdat de bijdrageverordening voor de eerste keer voor de ODU is opgesteld. In het richtingsplan, vastgelegd in het gezamenlijk AB van 17 oktober 2024, voor de ODU is bepaald dat het thema ‘Financieel’ gaat over: • een gezonde financiële huishouding vanaf de start van de Omgevingsdienst Utrecht • een heldere en doelmatige financieringssystematiek • focus op kwaliteit(sverbetering) • gezamenlijke verantwoordelijkheid • solidariteit in de organisatie en tussen de deelnemers. De Ontwerp Bijdrageverordening sluit hierop aan.

De deelnemers dragen een gezamenlijke financiële verantwoordelijkheid voor de Omgevingsdienst Utrecht. De oprichting van de nieuwe dienst is daarbij niet geënt op bezuinigingen, maar op kwaliteit(sverbetering). Het is belangrijk dat de financiële huishouding gezond is en blijft. In artikel 9 van de Bijdrageverordening staat ook de mogelijkheid tot het starten van een zienswijzeprocedure. Nadrukkelijk heeft dit artikel geen betrekking op de voorliggende zienswijzeprocedure, want dit artikel geldt voor een wijziging in de toekomst wanneer er geen sprake van consensus tussen de deelnemers zou zijn. Kadernota In tegenstelling tot andere jaren is er geen aparte Kadernota. Deze is (deels) in de Ontwerp Programmabegroting verwerkt. We verwachten voor 2027 wel weer een reguliere Kadernota.

2

Juridische context De (Ontwerp) Programmabegroting 2026 is opgesteld op basis van de bepalingen uit de nieuwe Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Utrecht (ODU), die naar verwachting per 1 januari 2026 formeel in werking treedt. Hiermee is voldaan aan de vereisten zoals opgenomen in artikel 35 van de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr), waarin is bepaald dat het Algemeen Bestuur jaarlijks een programmabegroting vaststelt. Bij het opstellen van de begroting is daarnaast rekening gehouden met de voorschriften van het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Beslistermijn De zienswijze op de Ontwerp Programmabegroting en Ontwerp Bijdrageverordening heeft een duidelijke deadline, namelijk 17 oktober 2025. Dit voorstel kent samenhang met het raadsvoorstel ‘Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst Utrecht’ dat op 1 juli jl. aan uw raad is aangeboden. Procedureel is het logisch om eerst het voorstel over de Gemeenschappelijke Regeling ODU te behandelen en daarna dit voorstel met de zienswijze op Ontwerp Programmabegroting en Ontwerp Bijdrageverordening. Beoogd effect Bijdragen aan een solide financiële basis van de nieuwe Omgevingsdienst Utrecht en inzetten op het continueren van een stabiele en evenwichtige samenwerking met alle deelnemers.

Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad - Op 11 juli 2025 heeft het Algemeen Bestuur van de ODRU en de RUD Utrecht ingestemd met de Ontwerp Programmabegroting ODU 2026 (inclusief kadernota 2026) en de Ontwerp Bijdrageverordening ODU. - Op 11 juli 2025 heeft het Dagelijks Bestuur de Ontwerp Programmabegroting ODU 2026 (inclusief kadernota 2026) en de Ontwerp Bijdrageverordening ODU ter zienswijzen aan de deelnemende gemeenten en provincie gezonden. - Op 23 januari 2025 heeft de raad een zienswijze ingediend op de Concept GR van de ODU.

Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1

Bijgevoegde brief vast te stellen als zienswijze op de Ontwerp Programmabegroting en Ontwerp Bijdrageverordening Omgevingsdienst Utrecht vast te stellen, met als belangrijkste punten: a. Opmerkingen over de Ontwerp Programmabegroting over de volgende onderwerpen: i. de ontwikkeling van de kosten vanaf 2027: we rekenen op lagere kosten en een lagere bijdrage van de deelnemers voor het huidige takenpakket ii. de invulling van het solidariteitsprincipe: opdracht om hier nader over in gesprek te gaan. b. Geen opmerkingen over de Ontwerp Bijdrageverordening en financieringssystematiek.

Argumenten 1.1

De Ontwerp Programmabegroting ODU 2026 is zorgvuldig tot stand gekomen. De basis voor deze Ontwerp Programmabegroting en Ontwerp Bijdrageverordening zijn de bestuurlijke afspraken zoals verwoord in het Richtingsplan. Ook is ingegaan op kwaliteitsverbetering, innovatie en de actuele robuustheidscriteria waar Omgevingsdiensten aan moeten voldoen.

1.2

Hoewel de Ontwerp Programmabegroting en de Ontwerp Bijdrageverordening in het financiële beeld van de gemeente passen, is het onduidelijk hoe de 3

doelmatigheidswinst van de nieuwe omgevingsdienst gaat leiden tot lagere kosten voor de deelnemers. De Ontwerp Programmabegroting en Ontwerp Bijdrageverordening zijn op 11 juli 2025 vastgesteld door het gezamenlijke AB van de RUD Utrecht en OdrU. Deze documenten passen in eerdere communicatie over de financiële kant van de fusie en de uitgangspunten die daarbij voor de gemeente Utrecht van belang zijn. Ze geven daarom geen aanleiding tot een uitgebreide zienswijze. De raad wordt wel in de gelegenheid gesteld een algemene opmerking te plaatsen over de wens dat de ODU vanaf 2027 kostenbesparingen realiseert en het nader invullen van het solidariteitsprincipe.

Financiën Financiën ODU De (Ontwerp) Programmabegroting 2026 is structureel sluitend en gebaseerd op realistische ramingen. Deelnemersbijdragen stijgen in 2026 gemiddeld met 3,4% en maximaal met 3,9%, bij gelijkblijvende afname. Dit ligt in lijn met de loon- en prijsontwikkelingen conform de septembercirculaire 2024. Ondanks toevoeging van circa € 1 miljoen aan nieuwe structurele lasten, onder andere voor de invulling van robuustheidscriteria en gezamenlijke voorzieningen, is dankzij gerealiseerde efficiencywinst binnen de fusieorganisatie geen aanvullende lastenverzwaring voor de deelnemers nodig. De begroting is opgebouwd op basis van een outputgerichte financieringssystematiek met een vaste bijdrage voor bedrijfsvoering en een variabele bijdrage op basis van afgenomen producten en uren. Binnen deze systematiek is ruimte voor de uitvoering van regionale en gezamenlijke projecten. De begroting is opgesteld conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de bepalingen uit de nieuwe Gemeenschappelijke Regeling ODU. Kosten gemeente Utrecht De kosten voor de gemeente Utrecht stijgen met 3,2% naar €3.977.300 voor het komende jaar. Deze stijging is binnen de grenzen van de indexering. Binnen de gemeente wordt nog in brede zin gesproken over de besparingsmogelijkheden bij Gemeenschappelijke Regelingen.

Vervolg De reacties en de ontvangen zienswijzen worden betrokken bij de definitieve vaststelling van de Programmabegroting 2026 en Bijdragenverordening door het algemeen bestuur van de ODU op 10 november 2025 De raad ontvangt van de Omgevingsdienst Utrecht een reactie op de zienswijzebrief.

Samen stad maken (voorheen: Participatie) ‘Gemeente aan zet’ van toepassing, er is niet samengewerkt met Utrechters voor dit voorstel.

Communicatie In verdere communicatie is niet voorzien. Deze stukken hebben geen verplichting tot ter inzagelegging of andere bekendmaking.

Niet referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is niet van toepassing omdat dit een raadsvoorstel betref een voorstel dat voortkomt uit een Gemeenschappelijke Regeling (artikel 1:2 lid 2 onder i Verordening raadgevend referendum).

Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Zienswijzebrief Ontwerp Programmabegroting en Ontwerp Bijdrageverordening Bijlagen informatief - Ontwerp Programmabegroting 2026 ODU met aanbiedingsbrief - Ontwerp Bijdrageverordening ODU met aanbiedingsbrief

4