Raadsvoorstel Vaststelling Beleidsnota Stadswater (juni 2024)

Voorstel aan de gemeenteraad

Vaststelling Beleidsnota stadswater Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum raad Referendabel Geheim

Markten en Havens Stadsbedrijven Leonard van den Houten 11213631 volgt Ja Nee

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. De Beleidsnota stadswater vast te stellen als beleidskader voor het gebruik van het stadswater, met daarin de volgende twaalf ambities onderverdeeld in vier categorieën: a. Water om vanaf de oever te beleven 1. Oevers aantrekkelijker maken met gevarieerde beplanting; 2. Meer mensen kunnen bewegen en ontspannen langs het water; 3. Water meer aantrekkelijk en beleefbaar maken; b. Water om op of in te recreëren en te sporten 4. Meer plekken waar mensen veilig kunnen zwemmen in en verblijven aan buitenwater; 5. Behoud van roeisport in de stad; 6. Verbeteren bestaande routes voor kano en SUP; c. Water om op te varen 7. Eerlijke verdeling van schaarse ruimte om op te varen; 8. Meer transport en bevoorrading van (zware) goederen over het water; 9. Stimuleren schoon en stil vervoer over water; d. Regels, handhaving en veiligheid 10. Bevorderen van goed en veilig vaargedrag; 11. Verminderen overlast vanaf het water en vanaf de oever bij drukbezochte zwemlocaties 12. Aanpakken van nautische knelpunten op het water. en de volgende drie uitgangspunten: i. Er is ruimte voor groei van het gebruik van het stadswater. We faciliteren groei in een rustig tempo en houden door middel van monitoring vinger aan de pols; ii.

De uitvoering van de beleidsnota volgt tien leidende principes voor afweging van andere belangen die op de kant of onder water spelen. iii. Het halen van de waterkwaliteitsdoelen uit de Europese Kaderrichtlijn Water, zoals vastgelegd in de Visie water en riolering (2022), is uitgangspunt bij de uitwerking van de Beleidsnota stadswater. 2. De Beleidsnota stadswater op te nemen in de Omgevingsvisie Utrecht, als onderdeel van het thematisch beleid van de ‘Omgevingsvisie Utrecht’.

Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

Samenvatting De Beleidsnota stadswater richt zich op het gebruik van het openbare water waar je kan varen of zwemmen en van de oevers waar je kan verblijven en wandelen. De hoofdambitie van deze beleidsnota is het stadswater toegankelijker maken voor bewoners, ondernemers en bezoekers. Dit gebeurt enerzijds door nieuwe mogelijkheden te bieden om het water beter te benutten. En anderzijds door grenzen te stellen om overlast te voorkomen. De beleidsnota is het beleidskader voor de beoordeling van nieuwe ontwikkelingen en plannen voor het gebruik van het stadswater, nu en in de toekomst.

Context Aanleiding De druk op het openbare water neemt toe. De stad groeit en de periodes met warm en droog weer nemen toe. Steeds meer verschillende groepen gebruiken op hetzelfde moment het openbare water. Meestal geeft dit het nodige plezier en ontspanning. Soms komen zaken in de knel. Boten kunnen tegen elkaar botsen of omwonenden kunnen overlast ervaren vanaf het water. De groei van de stad en de ambitie voor een gezonde en groene leefomgeving maken het voor de gemeente nodig om beleid over het gebruik van het stadswater vast te leggen. Utrecht wil een stad zijn waarin gezond stedelijk leven voorop staat. Dit is verder uitgewerkt in de ‘Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040' (RSU 2040). De Beleidsnota stadswater geeft invulling aan de gestelde ambities van de RSU en beschrijft het nieuwe beleid van de gemeente voor het gebruik van het stadswater. De Beleidsnota stadswater biedt inwoners, bezoekers en ondernemers perspectief hoe het vaarwater en buitenzwemplekken in Utrecht te gebruiken en te ontwikkelen. Het biedt de gemeente een kader voor de beoordeling van nieuwe ontwikkelingen en plannen. Deze beleidsnota gaat overwegend over het menselijk gebruik van stadswater en doet voorstellen waar het beter kan. Dieren en waterplanten zijn een belangrijke medegebruiker van het water. In de uitwerking van het beleid betrekken we ook de ecologie bij het maken van nadere keuzes.

Daarbij geldt het principe dat het gebruik van stadswater niet mag leiden tot verslechtering van de aanwezige natuur en biodiversiteit (zie verder principe 1 onder beslispunt 1, argument 1.6). Er bestaan verschillende visie en nota’s van gemeente om de waternatuur en leefgebied voor waterdieren en planten te verbeteren. Zie paragraaf 1.4 in de Beleidsnota stadwater voor een overzicht. Juridische context De raad is bevoegd om kaderstellend beleid vast te stellen. Overeenkomstig de standaard voor de beleidscyclus hebben wij een Beleidsnota stadswater opgesteld. Deze beleidsnota wordt vastgesteld als onderdeel van de ‘Omgevingsvisie Utrecht’. In de Omgevingsvisie Utrecht staat al het gemeentelijke beleid over de fysieke leefomgeving. De Beleidsnota stadswater valt onder het thematisch beleid. Dit beleid geldt voor de hele gemeente. Na vaststelling door de gemeenteraad is deze beleidsnota het beleidskader voor nieuwe ontwikkelingen en plannen. Conform de participatie- en inspraakverordening konden geïnteresseerden tijdens de inspraakperiode van 4 november tot en met 23 december 2022 reageren op het concept . Hiermee voldoen we aan de procedure voor vaststelling van de Omgevingsvisie onder de Omgevingswet (3.4 Awb). Beslistermijn Er is geen specifieke beslistermijn voorzien.

Beoogd effect De Beleidsnota stadswater biedt inwoners, bezoekers en ondernemers perspectief hoe het vaarwater en buitenzwemplekken in Utrecht te gebruiken. De Beleidsnota stadswater zorgt ervoor dat er ook in de toekomst voor iedereen plek is op het water om te recreëren en te genieten. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad - 3 oktober 2017: Raadsbrief Roeien op het Merwedekanaal - 22 januari 2020: Raadsbrief Evaluatie limieten exploitatievergunningen commerciële vaartuigen Utrecht

2

-

28 januari 2020: Raadsbrief Gezonken/zinkende bootjes en locaties voor nieuwe ligplaatszones 3 juni 2020: Raadsbrief Afschaffen limieten commerciële boten Utrecht 1 december 2020: Raadsbrief Onderzoek buitenzwemwater Utrecht 15 februari 2021: Raadsbrief Startnotitie Visie stadswater 25 november 2021: Raadsbrief Participatie Visie Stadswater 25 mei 2022: Raadsbrief Vaststelling rapport monitoring bezoek aan buitenzwemwater in en om Utrecht 11 november 2022: Raadsbrief Vrijgave voor inspraak Visie Stadswater Utrecht 1 november 2023: Raadsbrief Vervolg Visie stadswater

-

Moties De Beleidsnota raakt aan diverse moties. In de Beleidsnota verwijzen we in de tekst naar: - Paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 4.1: M47/2022 Samen in zee voor een stadsstrand in Papendorp (motie ingetrokken en overgenomen). Momenteel wordt er in de gebiedsontwikkeling van Papendorp onderzocht of er een stadsstrand gerealiseerd kan worden. - Paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 4.1: M146/2022 Zorg voor spreiding van zwemwater over de stad (motie aangenomen). De Visie stadswater geeft invulling aan de motie. - Paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 4.1: M386/2021 Zwemwater werkspoorkwartier (motie ingetrokken en overgenomen). In het uitvoeringsprogramma Stadswater geven we verder invulling aan de motie. - Paragraaf 3.2, verbetermogelijkheid 4.2: M145/2022 informeel zwemwater, veiliger en met minder overlast (motie aangenomen). In het uitvoeringsprogramma Stadswater geven we verder invulling aan de motie. - Paragraaf 3.3, verbetermogelijkheden 7.6 en 7.7: M166/2021 Toekomstgerichte, eerlijke liggelden voor boten in Utrecht (motie ingetrokken en overgenomen). De Visie geeft invulling aan de motie. Het voorstel is dat recreatieve vaartuigen, die aan achtertuinen liggen, en verhuurbedrijven van kano's en SUPS ook mee gaan betalen voor het gebruik van het vaarwater (zie verbetermogelijkheden 7.6 en 7.7).

- Paragraaf 3.4, verbetermogelijkheden 12.5: M56/2021 Veiligheid bij de Muntbrug (motie aangenomen). Met het remmingswerk is de oplossing in beeld, verdere planuitwerking loopt. Er is nog geen dekking, planning en prioritering volgt via het uitvoeringsprogramma. Behandeling commissie Mobiliteit, Groen en Openbare Ruimte en raad  Commissie MGOR. 14 september 2023: raadsvoorstel Vaststelling Visie stadswater  Commissie MGOR, 12 oktober 2023: raadsvoorstel Vaststelling Visie stadswater  Gemeenteraad, 7 december 2023: Tussentijdse besluitvorming Stadswater o M2023/457 Doorgaan met onderzoek zwemwater o M2023/459 Richtlijnen onderzoek zwemwater o M2023/460 Verlies het stadsstrand niet uit het oog o M2023/465 Toepassen Utrecht Standaard Toegankelijk

Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1

De Beleidsnota stadswater vast te stellen als beleidskader voor het gebruik van het stadswater, met daarin de volgende twaalf ambities onderverdeeld in vier categorieën: a. Water om vanaf de oever te beleven 1. Oevers aantrekkelijker maken met gevarieerde beplanting; 2. Meer mensen kunnen bewegen en ontspannen langs het water; 3. Water meer aantrekkelijk en beleefbaar maken; b. Water om op of in te recreëren en te sporten 4. Meer plekken waar mensen veilig kunnen zwemmen in en verblijven aan buitenwater; 5. Behoud van roeisport in de stad; 3

6. Verbeteren bestaande routes voor kano en SUP; Water om op te varen 7. Eerlijke verdeling van schaarse ruimte om op te varen; 8. Meer transport en bevoorrading van (zware) goederen over het water; 9. Stimuleren schoon en stil vervoer over water; d. Regels, handhaving en veiligheid 10. Bevorderen van goed en veilig vaargedrag; 11. Verminderen overlast vanaf het water en vanaf de oever bij drukbezochte zwemlocaties 12. Aanpakken van nautische knelpunten op het water. c.

en de volgende drie uitgangspunten: i. Er is ruimte voor groei van het gebruik van het stadswater. We faciliteren groei in een rustig tempo en houden door middel van monitoring vinger aan de pols; ii. De uitvoering van de beleidsnota volgt tien leidende principes voor afweging van andere belangen die op de kant of onder water spelen. iii. Het halen van de waterkwaliteitsdoelen uit de Europese Kaderrichtlijn Water, zoals vastgelegd in de Visie water en riolering (2022), is uitgangspunt bij de uitwerking van de Beleidsnota stadswater. Argumenten 1.1

Water om vanaf de oever te beleven is belangrijk om de natuur in en langs het stadswater te versterken (ambities 1 t/m 3). De eerste drie ambities versterken de natuur- en belevingswaarde van het stadswater. Alle stadswateren zijn belangrijke verbindingen die groengebieden met elkaar verbinden. De gemeente versterkt deze verbindingen door het water en de oevers aantrekkelijk te maken met gevarieerde beplanting. Ook gaat de gemeente nieuwe wandelpaden langs het water aanleggen en meer verblijfsplekken langs het water maken. Door een strenger beleid op verwaarloosde plezierboten zorgt de gemeente dat meer mensen genieten van het water.

1.2

Water om op of in te recreëren en te sporten draagt bij aan gezond stedelijk leven (ambities 4 t/m 6). De gemeente spant zich in om het aantal buitenzwemplekken uit te breiden en te spreiden over de stad. Als eerste onderzoekt de gemeente voor de vijf populairste locaties of officieel zwemwater mogelijk en wenselijk is. Waar mogelijk verbetert de gemeente niet-officiële locaties waar in beperkte mate gezwommen wordt. Tegelijkertijd wil de gemeente het buitenzwemmen ontmoedigen of verbieden als het te veel conflicteert met andere functies, de veiligheid- en gezondheidsrisico’s te groot zijn en/of leidt tot te veel overlast. Daarnaast moet in Utrecht plek blijven voor roei- en trainingswater zoals afgesproken in het convenant met de drie Utrechtse roeiverenigingen. De gemeente helpt de roeiverenigingen bij het zoeken van op- en afstapplekken voor toproeiers in Vianen en recreatieve roeiers langs de Vecht en een nieuwe roeibaan in polder Rijnenburg. De gemeente gaat bestaande kanoroutes verbeteren en mogelijk uitbreiden door meer in- en uitstapplekken (ook rustplek) te realiseren voor kano en SUP. Dit draagt bij aan spreiding van drukte in de binnenstad.

1.3

De ambities bij water om op te varen dragen bij aan een eerlijke verdeling van schaarse ruimte en aan verduurzaming van het vaarverkeer (ambities 7 t/m 9) De gemeente wil een eerlijke verdeling van schaarse ruimte om op te varen. De gemeente gaat daarom de huidige openbare op- en afstapplekken verdelen over exploitanten waardoor de Oosterkade wordt ontlast als gewilde locatie voor passagiers. Ook gaat de gemeente de huidige “exclusieve” op- en afstapplekken langs de Oudegracht voor de passagiersvaart openbaar maken voor alle

4

exploitanten. De gemeente wil de ligplaatsvergunningen voor 37 commerciële vaartuigen (passagiersboten, rondvaarboten en waterfietsen) omzetten naar bepaalde tijd om nieuwe ondernemers op termijn een kans te bieden. Daarnaast wil de gemeente meer ruimte bieden aan gedeeld gebruik van het water zoals het verhuren van fluisterbootjes en passagiersschepen. Tevens willen wij dat alle gebruikers een marktconforme prijs voor het gebruik van het water betalen. De gemeente werkt aan verschillende actielijnen om het aandeel goederenvervoer over water te vergroten. De verandering naar vervoer over water vraagt om een integrale stedelijke aanpak. Met het uitvoeringsprogramma goederenvervoer 20232026 geeft de gemeente hier invulling aan. Het klimaat en onze gezondheid vragen om voorrang te geven aan schone manieren van vervoer. Voor voertuigen worden de toelatingseisen van de milieuzone strenger en vanaf 2025 worden bedrijven binnen de zero-emissiezone over de weg alleen nog uitstootvrij bevoorraad. Naast voertuigen wil de gemeente dat ook de verschillende categorieën vaartuigen vanaf 2026 emissievrij gaan varen. In de beleidsnota staat onder ambitie 9 het voorgestelde beleid voor verschillende type motorboten. 1.4

Regels, handhaving en veiligheid dragen bij aan de leefbaarheid van de stad (ambities 10 t/m 12). Utrecht heeft een van de mooiste oude binnensteden in Europa. In een binnenstad moet levendigheid samengaan met rust. Dat maakt de stad leefbaar. De gemeente bevordert goed en veilig vaargedrag door duidelijk te maken wat wel en niet kan. Door duidelijkere grenzen te stellen en toe te zien op naleving streven we ernaar om overlast niet te laten toenemen en waar mogelijk te verminderen. Daarom stellen we een vaarverbod voor de nacht voor, een verbod op versterkte muziek vanaf vaartuigen en gaan BOA’s toezicht houden vanaf een boot in plaats van vanaf de waterkant. Ook bepalen we samen met omwonenden welke maatregelen we kunnen nemen om de overlast bij drukbezochte zwemlocaties zoals Muntsluis en Veilinghaven te verminderen. Om gevaarlijke situaties en ongelukken in de toekomst te voorkomen zet de gemeente in op het tegengaan van brugspringen, het op termijn instellen van eenrichtingsverkeer in de zomermaanden en het realiseren van een remmingswerk (object in het water om vaartuigen af te remmen) ter hoogte van de Munt.

1.5

Door stapsgewijze groei wordt de ruimte op het water beter benut. Tot 2040 verwacht de gemeente dat het drukker gaat worden op het water vanwege de groei van de stad en de warmere zomers. De inschatting van gemeente is dat we op het water in de binnenstad maximaal 50% meer vaartuigen kunnen opvangen tijdens drukke zomerdagen. De gemeente vindt het verantwoord om deze ruimte op het water te benutten door stapsgewijs te groeien. Door het aantal vaarbewegingen en incidenten de komende jaren te blijven monitoren houden we vinger aan de pols. Op basis van deze gegevens kan de gemeente de effecten van verbetermogelijkheden meten, nieuwe knelpunten in beeld krijgen en, indien nodig, bijsturen.

1.6

Bij de uitvoering van de beleidsnota helpen tien leidende principes bij het maken van verdere keuzes. De verbetermogelijkheden uit de Beleidsnota stadswater raken vaak andere belangen die op de oeverkant of onder water spelen. De gemeente hanteert tien principes bij de uitvoering van deze beleidsnota die ons helpen bij het maken van verdere keuzes. De tien principes zijn: 1. Behoud en verbetering van gezond water. . Het halen van de waterkwaliteitsdoelen uit de Europese Kaderrichtlijn Water, zoals uitgewerkt in de Visie water en riolering (2022), zijn leidend bij de uitwerking van de Visie stadswater. De gemeente benut kansen om de waterkwaliteit en ecologie van het stadswater te versterken. De waterhuishoudkundige functie mag niet verslechteren. 5

2. Levendigheid moet in balans zijn met rust en leefbaarheid voor bewoners en dieren in de stad Utrecht. Doel van dit principe is om overlast voor omwonenden mee te wegen in de verdere keuzen in de verdere uitwerking van de beleidsnota. De balans is op elke plek anders. Op sommige plekken is de hoofdfunctie wonen, op andere plekken is de hoofdfunctie recreëren. In de uitwerking van de beleidsnota zullen we samen met omwonenden nadere afspraken maken. Op de meest drukbezochte zwemplekken, zoals het gebied rond de Muntsluis en Veilinghaven, wil de gemeente de overlast verminderen ten opzichte van afgelopen jaren. 3. Aandacht voor veiligheid bij het gebruik van water. De gemeente zet zich in voor een vlotte en veilige doorgang. 4. Recreatie en sport op, aan en in het water zijn een behoefte en moeten voor iedereen toegankelijk zijn. 5. Beroepsvaart gaat boven pleziervaart, Deze voorrangsregel geldt al op het water. Bij verdere keuzes over het gebruik van het water en de kade heeft de beroepsvaart (goederenvervoerders) een bevoorrechte positie ten opzichte van pleziervaart. Als beroepsvaart krijgen vervoerders eerder een ontheffing om te mogen varen en kijken we als gemeente hoe we maatwerk kunnen leveren om vervoer over water mogelijk te maken 6.

Een uitlegbare, eerlijke en transparante afweging van belangen waar het gaat over de verdeling van schaarse ruimte op het water en de oever. 7. De stad groeit, de zomers worden warmer en het klimaat verandert. Het is daarom moeilijk in te schatten hoe druk het de komende jaren op het water gaat worden. We zetten in op monitoring om het effect van verbetermogelijkheden te meten en nieuwe knelpunten in beeld te krijgen. Zo houden we vinger aan de pols en kunnen we indien nodig bijsturen. 8. Behoud en versterking van cultureel erfgoed langs het stadswater. Het gebruik van het stadswater mag niet leiden tot verslechtering van het cultureel erfgoed zoals het middeleeuwse wervengebied. 9. Bouwen aan een gelijkwaardig speelveld volgens de Utrechtse principes van het actieprogramma ‘Samen stad maken’. Voor het maken van locatiekeuzes zullen we bewoners uit de nabije omgeving vroegtijdig betrekken en burgerinitiatieven met een maatschappelijk doel hierbij voorrang geven. 10. Zoveel mogelijk stapelen van functies (meervoudig ruimtegebruik) in plaats van monofunctioneel gebruik van het stadswater. Kanttekeningen/Risico’s 1.1

Overlast vanaf het water en bij drukbezochte zwemlocaties zal blijven tijdens warme zomerdagen Door groei van de stad en meer hetere zomers door klimaatverandering bestaat het risico dat overlast vanaf het water en bij drukbezochte zwemlocaties blijft bestaan. De beleidsnota stelt als doel om de overlast te verminderen door grenzen te stellen aan het gebruik van het stadswater. Tevens zet de gemeente de handhaving vanaf het water door. Ondanks deze inspanning bestaat de kans dat de overlast tijdens drukke zomermaanden zal blijven.

1.2

Vermindering van waterkwaliteit door opwarming van water staat waterrecreatie, met name buitenzwemmen, in de weg. Warmere zomers leiden tot opwarming van het water en daarmee tot meer kans op waterkwaliteitsproblemen als blauwalg en botulisme. Dit vormt nu al een steeds groter wordend probleem. Dit kan leiden tot sluiten van officiële zwemlocaties en minder geschikt water om te recreëren. Met het waterschap werkt de gemeente naast de Beleidsnota stadswater aan een maatregelenpakket om de waterkwaliteit te verbeteren, maar een deel van de oorzaken van de waterkwaliteitsproblemen ligt helaas buiten de invloedssfeer van de gemeente en waterschap.

6

1.3

De Beleidsnota stadswater raakt aan veel opgaven en werkzaamheden van andere organisaties, samenwerken is noodzakelijk. De gemeente heeft slechts over een gedeelte van de vaarwegen en de oevers zeggenschap. Naast de gemeente zijn er in de stad Utrecht 3 andere vaarwegbeheerders: Rijkswaterstaat, Waterschap Amstel, Gooi en Vecht en hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden. De provincie is bevoegd gezag voor het regionaal vaarwater en is bevoegd om officiële zwemlocaties aan te wijzen. Daarnaast hebben bewoners, bezoekers, ondernemers voor passagiersvaart, goederenvervoerders invloed op het gebruik van het stadswater. Voor de uitvoering van de beleidsnota blijft de gemeente samenwerken met medeoverheden en verschillende gebruikersgroepen.

1.4

Voor 2024 en verder is nog geen (structurele) dekking voor de realisatie van alle verbetermogelijkheden Niet alle kosten zijn op dit moment al duidelijk. Dat geldt bijvoorbeeld voor de aanleg van nieuwe wandelpaden langs het water bij nieuwe gebiedsontwikkelingen (ambitie 2) en voor de inrichting en het beheer van nieuwe zwemlocaties (ambitie 4). Dat geldt ook voor de kosten voor de uitvoering van fysieke maatregelen en die voor toezicht en handhaving. De omvang daarvan moet nader blijken uit het nog op te stellen Uitvoeringsprogramma stadswater. Bij fysieke maatregelen gaat het bijvoorbeeld om het realiseren van extra overdraagplaatsen voor kano en SUP, het aanleggen van ligplaatsen en van steigers voor openbare op- en afstapplekken voor passagiersschepen en rondvaartboten. Inzicht in de kosten voor toezicht en handhaving ontstaat bij de uitwerking van de verschillende maatregelen om overlast vanaf het water en de oever te verminderen (ambitie 11) Voor deze kosten, zowel die voor fysieke uitvoering als die voor toezicht en handhaving, is nog geen dekking. Hiervoor volgen we een strategie om zo veel mogelijk te koppelen aan lopende onderzoeken, programma’s, projecten en fondsen. .

Beslispunt 2

De Beleidsnota stadswater op te nemen in de Omgevingsvisie Utrecht, als onderdeel van het thematisch beleid.

Argumenten 2.1

De gemeenteraad stelt deze beleidsnota vast als onderdeel van de Omgevingsvisie Utrecht. In de Omgevingsvisie Utrecht staat al het gemeentelijke beleid over de fysieke leefomgeving. De Beleidsnota stadswater valt onder het thematisch beleid. Dit beleid geldt voor de hele gemeente en staat op deze internetpagina https://omgevingsvisie.utrecht.nl/thematisch-beleid/. Na vaststelling in de gemeenteraad is de Beleidsnota stadswater het kader voor nieuwe ontwikkelingen en plannen. Wanneer de gemeente bij besluiten afwijkt van deze beleidsnota dan moet zij dit goed kunnen motiveren.

Financiën In de financiële paragraaf van de beleidsnota hebben we de nu bekende (beleidsmatige) kosten voor realisatie van de ambities van deze beleidsnota in beeld gebracht. Niet alle kosten zijn op dit moment al duidelijk. Dat geldt bijvoorbeeld voor de aanleg van nieuwe wandelpaden langs het water bij nieuwe gebiedsontwikkelingen (ambitie 2) en voor de inrichting en het beheer van nieuwe zwemlocaties (ambitie 4). Onder de baten hebben we de dekking in beeld gebracht. De dekking is afkomstig uit bestaande budgetten binnen verschillende programma's in de programmabegroting. Vanuit het coalitieakkoord Investeren in Utrecht: kiezen voor gelijke kansen, betaalbaar wonen en klimaat zijn financiële middelen beschikbaar en in de Voorjaarsnota 2024 zijn middelen beschikbaar gesteld voor het in lijn brengen van schaarse rechten op het water met Europese en nationale wet- en regelgeving. Deze middelen dekken met name de beleidsinzet voor de komende jaren.

7

De financiële paragraaf bevat niet de kosten voor de uitvoering van fysieke maatregelen en die voor toezicht en handhaving. De omvang daarvan moet nader blijken uit het nog op te stellen Uitvoeringsprogramma Stadswater. Bij fysieke maatregelen gaat het bijvoorbeeld om het realiseren van extra overdraagplaatsen voor kano en SUP, het aanleggen van ligplaatsen en van steigers voor openbare op- en afstapplekken voor passagiersschepen en rondvaartboten. Inzicht in de kosten voor toezicht en handhaving ontstaat bij de uitwerking van de verschillende maatregelen om overlast vanaf het water en de oever te verminderen (ambitie 11). Voor deze kosten, zowel die voor fysieke uitvoering als die voor toezicht en handhaving, is nog geen dekking. Hiervoor volgen we een strategie om zo veel mogelijk te koppelen aan lopende onderzoeken, programma’s, projecten en fondsen. In het Uitvoeringsprogramma stadswater laten we de stand van zaken zien van de dekking van de uitvoeringskosten, de gewenste versterking van de organisatie en de planning. Besluitvorming over aanvullende dekkingsmogelijkheden maakt onderdeel uit van de integrale afweging rond de Voorjaarsnota 2025.

Vervolg Tot 2035 wil de gemeente de ambities uit deze Beleidsnota stadswater samen met bewoners, bedrijven, belangenorganisaties en andere overheden realiseren. De realisatie van de beleidsnota loopt via het uitvoeringsprogramma (2024-2028). Het uitvoeringsprogramma zal worden vastgesteld door het college. Na de vaststelling van de beleidsnota wordt, als onderdeel van het Uitvoeringsprogramma stadswater, de Havenverordening uit 2015 geactualiseerd. In de Havenverordening staan de belangrijkste regels rond het varen op het openbaar water. Daarbij hoort ook een Havenatlas. Dit is een digitale kaart waar de op- en afstapplekken en ligplaatszones op staan. Met de Havenverordening toetst de gemeente nieuwe aanvragen en activiteiten op en aan het stadswater. Na vaststelling van de Havenverordening door de gemeenteraad gelden de nieuwe regels die voortvloeien uit deze beleidsnota.

Participatie De Beleidsnota stadswater is samen met verschillende belanghebbenden (waaronder inwoners) en gebruikers gemaakt. Tijdens de participatie hebben tot op heden in totaal circa 2.000 mensen meegedacht. In totaal zijn 50 kansrijke verbetermogelijkheden in de beleidsnota opgenomen waarvan 32 uit de participatie komen. Een beschrijving van de ambities en verbetermogelijkheden staan in hoofdstuk 3 van de Visie. De deelnemers bestonden uit 12 verschillende typen gebruikers van het stadswater: bewoner aan het water/ woonbootbewoner, roeier, kanoër/ SUPper, zeeverkenner, pleziervaarder, bezoeker, wandelaar/ fietser, zwemmer, goederenvervoerder, professionele passagiersvervoerder, sportvisser en anders (stichting, overheid, fractiemedewerker politieke partij). In de beleidsnota staan 8 portretten van verschillende gebruikers. De Beleidsnota stadswater kwam vanaf 2020 stapsgewijs tot stand. Allereerst zijn via een enquête breed ideeën en meningen uit de stad opgehaald over hoe we het stadswater beter kunnen benutten en welke zorgen er over het gebruik van het stadswater zijn. Vervolgens zijn mogelijke verbetermogelijkheden tijdens 3 stadsgesprekken besproken. Daarna zijn 2 werksessies georganiseerd om de uitkomsten van het uitgevoerde onderzoek te presenteren en de meest kansrijke verbetermogelijkheden te bepalen.

Op 25 november 2021 is de gemeenteraad tussentijds geïnformeerd over de opbrengst van de participatie van de, toen nog, Visie stadswater (zie raadsbrief kenmerk 9433207). In de eerste helft van 2022 is de opbrengst uit de participatie uitgewerkt naar een (toen nog) concept Visie. Deze (toen nog) concept Visie is najaar 2022 getoetst tijdens de inspraakperiode. In bijgevoegde reactienota zijn de 88 inspraakreacties van bewoners, gebruikers en belanghebbenden opgenomen en beantwoord. Ook staat in de reactienota welke aanpassingen zijn gedaan aan de (toen nog) visie.

Communicatie De Beleidsnota stadswater, de reactienota, het participatieverslag en de onderzoeken worden op de projectsites www.utrecht.nl/visiestadswater en de Denkmee-site van gemeente gepubliceerd.

8

Communicatie over de besluitvorming en verwerking van de inspraakreacties vindt plaats via: • een e-mail aan de circa 300 mensen die betrokken zijn bij het opstellen van de Visie stadswater (participatietraject). • een e-mail aan de 88 mensen die reactie hebben gegeven op de concept Visie. • social media van de gemeente. • de digitale nieuwsbrief van de gemeente. Verder is er afstemming met de waterschappen HDSR en AGV, Rijkswaterstaat, provincie en RUD.

(Niet) Referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is van toepassing.

Bijlagen Bijlagen besluitvorming Beleidsnota stadswater Bijlagen informatief - Reactienota Visie stadswater - BEVAT PERSOONSGEGEVENS Namenlijst Reactienota Visie stadswater - Participatieverslag

9