Raadsvoorstel Planning invoeren betaald parkeren blok 2

Voorstel aan de gemeenteraad

Wijziging Verordening Parkeerbelastingen, planning invoeren betaald parkeren gebieden in blok 2 Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim

Mobiliteit Ontwikkelorganisatie Ruimte Wilbert van Ittersum 30201328 volgt Nee (artikel 1:2 lid 2 onder e Verordening raadgevend referendum) Nee

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. De wijziging van de Verordening Parkeerbelastingen vast te stellen conform bijgaand wijzigingsbesluit, waarmee: a. de invoering van betaald parkeren blok 2 start op 1 november 2026 in plaats van op 1 mei 2026; b. het half jaar uitstel ten opzichte van de oorspronkelijk voorziene planning wordt ingehaald door in de eerste drie tranches extra adressen toe te voegen; c. de planning voor blok 2 als volgt wordt: i. In 2026: Elinkwijk, Geuzenwijk-De Driehoek, Johan Uitenbogaertstraat e.o., LunettenNoord (+deel Zuid); ii. In 2027: Hoograven Zuid, Maarschalkerweerd, Mereveld, Galgenwaard, Schaakbuurt, Queeckhovenplein e.o., Pr. Bernhardplein e.o., Donaudreef-Wolgadreef e.o., Taagdreef-Rubicondreef e.o.; iii. In 2028: Zamenhofdreef e.o. Neckardreef e.o. Lunetten-Zuid, Leeuwensteyn; iv. In 2029: Hoge Weide Parkwijk-Noord Parkwijk-Zuid, Terwijde-Oost en De Wetering-Zuid, Het Zand-Oost, Rijnsweerd en Voorveldse polder; v. In 2030: Langerak, Het Zand-West, Bedrijvengebied Strijkviertel, Rijnvliet, Poldergebied Overvecht.

Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

Samenvatting Voorgesteld wordt om een half jaar later te starten met de verdere uitbreiding van betaald parkeren in de stad (blok 2) dan aanvankelijk was gepland om daarmee tijd te hebben om de basis op orde te brengen bij de doorontwikkeling van het parkeermanagementsysteem en de parkeerapp. De planning voor het invoeren van betaald parkeren in de gebieden in blok 2 (2026-2030) start daarmee niet op 1 mei 2026 maar op 1 november 2026. De planning binnen het blok 2 is hierop aangepast en gaat ervan uit dat de ‘vertraging’ als gevolg van het uitstel wordt ingelopen in anderhalf jaar tijd. Hiermee geeft het college uitvoering aan Motie M312 Eerst verbeteren, dan uitbreiden (aangenomen op 12 juni 2025).

Context Aanleiding In het raadsbesluit van 25 april 2024 ‘Wijziging verordening parkeerbelasting voor het heffen van parkeerbelasting stadsbreed’ is het hele grondgebied van de gemeente aangewezen als gebied waar parkeerbelasting wordt geheven. De openbare ruimte is schaars in onze stad. Betaald parkeren zorgt voor een betere verdeling van de schaarse openbare ruimte en is daarmee een belangrijk ordeningsinstrument voor de stad. De opbrengsten van de parkeerbelasting investeert de gemeente Utrecht in de kwaliteit van de stad, in alternatieve vormen van vervoer en voorzieningen in de wijken. De gemeente kan niet in één keer in de hele stad betaald parkeren invoeren. Daarom zijn de gebieden, waar nog geen sprake is van betaald parkeren, verdeeld in drie blokken op basis van (verwachte) parkeerdruk en geplande bouwontwikkelingen. De invoering van betaald parkeren in blok 1 wordt in 2025 afgerond; voor de planning van blok 2 wordt nu een besluit aan de raad voorgelegd. De invoering van betaald parkeren viel gedeeltelijk samen met de overgang naar een nieuw Parkeermanagementsysteem (PMS) en de introductie van een parkeerapp. Omdat de leverancier van het vorige systeem sneller stopte dan verwacht, is bij de invoering van het nieuwe PMS gekozen voor een gefaseerde invoering. Eerst zijn de modules ingevoerd waarmee de meeste inwoners geholpen werden (meer dan 90%).

Voor de overige vergunningen wordt nog gewerkt met tijdelijke oplossingen, buiten het systeem om. Het PMS en de parkeerapp zijn dus nog niet volledig uitontwikkeld. Dit brengt risico’s met zich mee voor de verdere uitbreiding van betaald parkeren omdat de basis nog niet volledig op orde is. Hierover is de raad geïnformeerd in de Raadsbrief ‘stand van zaken uitvoering parkeren’ van 18 april 2025. De doorontwikkeling van het Parkeermanagementsysteem en de parkeerapp en de verschillende risico’s die hieromtrent spelen, zijn voor het college en voor de raad van groot belang bij de afweging rondom de verdere uitbreiding van betaald parkeren in de stad. Om objectief te toetsen in hoeverre de risico’s beheersbaar zijn, heeft het college een extern onderzoek laten uitvoeren door PricewaterhouseCoopers Accountants N.V., directie Digital Transformation (hierna: PwC). Naast het onderzoek van PwC heeft het college verschillende risico’s onderkend en tegen het licht gehouden vanuit de invalshoeken techniek, dienstverlening, gebiedsontwikkeling, parkeerdruk, organisatie, politiek en financiën. Daarbij is bekeken welke beheersmaatregelen al genomen zijn om die risico’s te beheersen en welke maatregelen nog extra mogelijk zijn.

Hoofdconclusies Quickscan PwC PwC concludeert dat het PMS voor de korte termijn voldoende betrouwbaar is, maar dat voor de middellange termijn sprake is van substantiële risico’s voor de haalbaarheid van het beoogde PMS, als gevolg van een aantal technische en organisatorische knelpunten. Het rapport (in bijlage) geeft verschillende adviezen waarmee deze knelpunten worden weggenomen of beheersbaar zijn. De gekozen oplossing (Software as a Service, SaaS) is in de kern voldoende in volume op te schalen. PwC constateert echter dat de gemeente Utrecht in de praktijk steeds vaker naar maatwerk neigt, wat tegenstrijdig is met een keuze voor een SaaS oplossing. Enkele maatregelen die PwC adviseert hebben betrekking op de projectstructuur en governance, op het realiseren van een integrale planning en een goede Service Level Agreement en op het aanpassen van beleid en processen aan de standaardoplossingen binnen het systeem (SaaS). Integrale afweging Aan de hand van drie planningsscenario’s voor blok 2 zijn de consequenties voor de parkeerdruk, gebiedsontwikkeling en de parkeerexploitatie in beeld gebracht van verschillende startmomenten voor blok 2. 2

• Scenario 1: start invoering blok 2 in mei 2026 (basisscenario) • Scenario 2: start invoering blok 2 in november 2026 (half jaar uitstel, met inloop in blok 2) • Scenario 3: start invoering blok 2 in mei 2027 (1 jaar uitstel, zonder inloop) Onderstaande tabel vat de gevolgen van de scenario’s kort samen. Hiermee geeft het college tevens uitvoering aan de toezegging in de commissie MGOR van 5 juni 2025 om verschillende scenario’s uit te werken voor het vervolg van invoeren betaald parkeren en de gevolgen en risico’s in beeld te brengen.

1 2

3

Scenario

Parkeerdruk

Gevolgen voor gebiedsontwikkeling

Inkomstenderving parkeeropbrengsten

Start blok 2 in mei 2026 (basisscenario) Start blok 2 in nov. 2026 (half jaar uitstel, met inloop)

Geen gevolgen

Geen gevolgen

Geen gevolgen

Parkeeroverlast blijft half jaar langer bestaan

3 miljoen euro incidenteel

Start blok 2 in mei 2027 (1 jaar uitstel, zonder inloop)

Parkeeroverlast blijft jaar langer bestaan

Geen gevolgen, mits in de planning voorrang wordt gegeven aan gebieden met bouwontwikkelingen Consequenties voor ontwikkeling Tussen de Rails (geplande oplevering woningen feb. 2027)

2,2 miljoen euro structureel (22 miljoen euro tot 2036)

Alles overwegend stelt het college voor om de start van blok 2 met een half jaar uit stellen ten opzichte van de oorspronkelijk voorziene planning. Dit betrof een ambtelijke planning, niet door het bestuur vastgesteld. Daarmee start blok 2 op 1 november 2026 in plaats van 1 mei 2026 (scenario 2). Daar waar we in het verleden te optimistisch zijn geweest over de implementatie van het parkeermanagementsysteem, nemen we nu liever het zekere voor het onzekere. De belangrijkste consequenties van uitstel liggen op het vlak van financiën (minder parkeeropbrengsten dan geraamd) en parkeerdruk (de hoge parkeerdruk blijft langer bestaan in gebieden waar betaald parkeren wordt uitgesteld). Zie verder hieronder bij argumenten en kanttekeningen. Het half jaar uitstel wordt gedurende blok 2 ingelopen door in de eerste drie tranches extra adressen toe te voegen. Met dit voorstel geeft het college uitvoering aan Motie M312 Eerst verbeteren, dan uitbreiden (aangenomen op 12 juni 2025). Dit heeft geleid tot de planning zoals opgenomen in het bijgevoegde Besluit Wijziging Verordening Parkeerbelastingen. In de informatieve bijlage ‘Planning invoeren betaald parkeren 2026-2030” staan de precieze gebieden en aantallen adressen. Voor prioritering van gebieden binnen een blok is een afwegingskader vastgelegd in het Raadsbesluit over het stadsbreed invoeren van betaald parkeren.

De planning voor de invoering van betaald parkeren in blok 2 is op basis van dit afwegingskader gemaakt. Criteria voor de volgorde van de keuze voor gebieden binnen een blok zijn: parkeerdruk, gebiedsontwikkelingen, aantal meldingen en bereikbaarheid. Juridische context Artikel 225 van de Gemeentewet maakt het voor een gemeente mogelijk om parkeerbelasting te heffen voor regulering van parkeren. In artikel 10 van de 'Verordening parkeerbelastingen gemeente Utrecht’ is de bevoegdheid tot het aanwijzen van een betaald parkeergebied geregeld: “De aanwijzing van de plaats waar, de venstertijd en de wijze waarop tegen betaling van de belasting als bedoeld in artikel 2, eerste lid, onderdeel a, mag worden geparkeerd, geschiedt in alle gevallen door het college van burgemeester en wethouders bij openbaar te maken besluit”. In het voorjaar van 2024 heeft de gemeenteraad bepaald dat Burgemeester en wethouders dit besluit kunnen nemen zonder voorafgaande draagvlakmeting. Bij dit besluit heeft de raad de voorwaarde gesteld dat de volgorde en prioritering van gebieden waar in blok 2 en 3 betaald parkeren ingevoerd wordt of het onderling wijzigen van deze blokken ter goedkeuring moeten worden voorgelegd aan de raad voordat in deze blokken parkeerbelasting wordt geheven.

Daarbij is door de raad in 2024 een afwegingskader vastgesteld, om ervoor zorg te dragen dat de volgorde en prioritering onderbouwd en weloverwogen bepaald wordt. Met dit voorstel wordt aan die voorwaarden voldaan. In artikel 4 lid 5 van de ‘Beleidsregels parkeernormen Auto’ staat dat van bovengenoemd raadsbesluit over de planning van invoering van blok 2 uitgegaan mag worden bij de onderbouwing van bouwplannen (toepassing B1 norm).

3

In november 2025 worden twee separate voorstellen aan de raad voorgelegd over de verordening Parkeerbelastingen. Onderhavig voorstel gaat over de planning van de invoering van betaald parkeren in blok 2. Het andere voorstel betreft de jaarlijkse reguliere actualisering van de parkeerbelasting (o.a. tarieven) die samenhangt met de Programmabegroting. Beslistermijn Besluitvorming over de volgorde van invoeren van betaald parkeren voor de gebieden in blok 2 moet uiterlijk in 2025 plaatsvinden. Hierdoor is er bij gebiedsontwikkelingen zekerheid over wanneer in welk gebied betaald parkeren wordt ingevoerd. Dit geeft de gemeente en ontwikkelaars de basis om afspraken te maken over het programma inclusief het daarbij benodigde aantal parkeerplaatsen. Daarnaast worden omgevingsvergunningen verleend en omgevingsplannen vastgesteld, uitgaand van dit besluit. Verder is dit van belang om de bewoners duidelijkheid te geven over wanneer hun buurt aan de beurt is. Voor ondernemers is het bovendien van groot belang om die duidelijkheid te krijgen; zij anticiperen in hun bedrijfsvoering op het wel of niet betaald parkeren in hun gebied. Beoogd effect Met het invoeren van betaald parkeren geeft de gemeente invulling aan het gemeentelijk en regionaal mobiliteitsbeleid waarin betaald parkeren als een belangrijk instrument wordt gezien voor een duurzaam mobiliteitssysteem.

Betaald parkeren zorgt ook voor een betere verdeling van de schaarse openbare ruimte. Het is daarmee een belangrijk ordeningsinstrument voor de stad. Met het half jaar uitstel van blok 2 wordt beoogd de basis op orde te krijgen rondom het parkeermanagementsysteem en de parkeerapp en de risico’s beheersbaar te maken. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad 18-4-2025 Raadsbrief Stand van zaken uitvoering parkeren Bij deze brief zat een bijlage met alle eerdere brieven over de stand van zaken van het Parkeermanagementsysteem en de parkeerapp (tijdlijn) 25-4-2024 Wijziging verordening parkeerbelasting voor het heffen van parkeerbelasting stadsbreed 24-6-2024 Raadsbrief planning invoering betaald parkeren en onderwijsvergunning 24-10-2023 Invoeren betaald parkeren in 2023

Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1

De wijziging van de Verordening Parkeerbelastingen vast te stellen conform bijgaand wijzigingsbesluit, waarmee: a. de invoering van betaald parkeren blok 2 start op 1 november 2026 in plaats van op 1 mei 2026; b. het half jaar uitstel ten opzichte van de oorspronkelijk voorziene planning wordt ingehaald door in de eerste drie tranches extra adressen toe te voegen; c. de planning voor blok 2 als volgt wordt: i. In 2026: Elinkwijk, Geuzenwijk-De Driehoek, Johan Uitenbogaertstraat e.o., Lunetten-Noord (+deel Zuid); ii. In 2027: Hoograven Zuid, Maarschalkerweerd, Mereveld, Galgenwaard, Schaakbuurt, Queeckhovenplein e.o., Pr. Bernhardplein e.o., DonaudreefWolgadreef e.o., Taagdreef-Rubicondreef e.o.; iii. In 2028: Zamenhofdreef e.o. Neckardreef e.o. Lunetten-Zuid, Leeuwensteyn; iv. In 2029: Hoge Weide Parkwijk-Noord Parkwijk-Zuid, Terwijde-Oost en De Wetering-Zuid, Het Zand-Oost, Rijnsweerd en Voorveldse polder; v. In 2030: Langerak, Het Zand-West, Bedrijvengebied Strijkviertel, Rijnvliet, Poldergebied Overvecht.

Argumenten

4

1.1

Uitstel van een half jaar geeft ruimte om opvolging te geven aan de aanbevelingen van PwC, gelijktijdig met de uitvoering van scope 1 en 21 en de reguliere voorbereiding van de invoermomenten van betaald parkeren in nieuwe gebieden. Het college constateert dat in de doorontwikkeling van het PMS de basis op korte termijn op orde kan worden gebracht. Toch kan op het moment dat dit raadsvoorstel wordt ingediend niet de volledige zekerheid worden gegeven dat de basis op 1 mei 2026 op orde is, uitgaande van de onderdelen die zijn opgenomen in de Raadsbrief van 18 april 2025. PwC concludeert dat het PMS voor de korte termijn voldoende betrouwbaar is. De invoering van betaald parkeren is afgelopen mei goed verlopen en ook voor de nieuwe gebieden in november 2025 is het PMS voldoende stabiel. PwC concludeert echter ook dat voor de middellange termijn sprake is van substantiële risico’s voor de haalbaarheid van het beoogde PMS als gevolg van een aantal technische en organisatorische knelpunten. Het rapport geeft verschillende adviezen waarmee deze knelpunten worden weggenomen of beheersbaar zijn. Uitstel van invoering betaald parkeren blok 2 geeft de tijd om opvolging te geven aan de conclusies en aanbevelingen van PwC. Het college en de ambtelijke organisatie gaan de komende maanden hard aan de slag met de aanbevelingen uit het rapport.

Hierbij focussen we in de komende maanden op de aanbevelingen met de hoogste prioriteit. Dit zijn aanbevelingen die o.a. betrekking hebben op de planning, de governance(structuur) van het project, risicomanagement en voortgangsrapportages. In plaats van vier maanden (tot 1 mei 2026) hebben we tien maanden (tot 1 november 2026) voor de doorontwikkeling van PMS en de voorbereiding van invoeren betaald parkeren blok 2. Dit geeft het college voldoende vertrouwen dat we scope 1 volledig kunnen afronden. Parallel hieraan maken we een gedegen integrale planning voor scope 2 en 3. Na de geplande afronding van scope 1 toetsen we of het PMS functioneel stabiel blijft. Indien hier knelpunten uit naar voren komen, dan kan de extra tijd worden benut, die met een half jaar uitstel is gecreëerd, om deze op te lossen. De beschikbare tijd tot aan de start van blok 2 is ook voldoende ruim om eventuele tegenvallers in het afbouwen van de resterende tijdelijke oplossingen op te vangen.

1.2

Dit geeft tijd om de implementatie van de nieuwe functionaliteit ‘bezoeker betaalt’ goed te begeleiden. Een belangrijke vernieuwing in de parkeerapp is de functionaliteit ‘bezoeker betaalt’. Zodra deze in oktober 2025 operationeel is, hoeven inwoners het parkeergeld voor hun bezoekers niet meer voor te schieten. De bezoeker betaalt dan zelf via de parkeerapp. Het college heeft dit Raadsvoorstel in september 2025 aan de raad gestuurd. De maand daarna is de uitrol van ‘bezoeker betaalt’ gepland. Bij de ontwikkeling van deze functionaliteit zijn gebruikers betrokken. De functionaliteit is uitgebreid getest en alle ontwikkelpunten uit deze feedbacksessies zijn meegenomen bij de ontwikkeling van de versie die wordt geïmplementeerd. Bovendien is een specifieke communicatie-aanpak ontwikkeld rondom het in gebruik nemen van de nieuwe functie in de parkeerapp. Mogelijk komen er na implementatie nog reacties en opmerkingen op de nieuwe functionaliteit. Uitstel van invoeren betaald parkeren geeft tijd om de functionaliteit gedegen te implementeren en door te ontwikkelen indien dat op basis van feedback verstandig wordt geacht.

1 Om een realistische planning te maken zijn de verbeteringen in het PMS en de parkeerapp ingedeeld in drie

scopes: scope 1 betreft alle eisen die gesteld zijn bij de aanbesteding van het systeem, scope 2 zijn de verbeteringen aan eerder opgeleverde functionaliteiten en scope 3 zijn nieuwe wensen, die in een later stadium zijn ontstaan.

5

1.3

Dit besluit geeft invulling aan het raadsbesluit voor het stadsbreed invoeren van betaald parkeren en maakt de uitvoering hiervan voor blok 2 mogelijk. Voor prioritering van gebieden binnen een blok is een afwegingskader vastgelegd in het Raadsbesluit ‘Wijziging van de Verordening Parkeerbelasting voor het heffen van parkeerbelasting stadsbreed’. De planning voor de invoering van betaald parkeren in blok 2 is op basis van dit afwegingskader gemaakt. Criteria voor de volgorde van de keuze voor gebieden binnen een blok zijn: parkeerdruk, gebiedsontwikkelingen, aantal meldingen en bereikbaarheid. In het raadsbesluit is ook vastgelegd dat de prioritering van blok 2 ter goedkeuring aan de raad wordt voorgelegd. De parkeerdruk is in november 2024 in alle gebieden in blok 2 gemeten. Voor de gebieden die in de planning in 2026 en 2027 zijn ingedeeld geldt dat hier een (zeer) hoge parkeerdruk is en veelvuldig melding wordt gemaakt van parkeeroverlast. In enkele gebieden zijn (ook) bouwontwikkelingen. Vanaf 2028 zijn gebieden ingedeeld waar de parkeerdruk al hoog is en/of waar verwacht wordt dat deze zal stijgen door het waterbedeffect. Voor blok 2 is ook bereikbaarheid toegevoegd aan de criteria in het afwegingskader voor de planning. Dit naar aanleiding van amendement 39; ‘Ook bereikbaarheid in het afwegingskader voor prioritering van gebieden binnen een blok’.

Voor alle betreffende gebieden is de bereikbaarheid geanalyseerd. Hieruit bleek het overal op orde; het criterium heeft dus niet geleid tot aanpassingen in de planning.

1.4

Met deze planning wordt de vertraging – als gevolg van een half jaar uitstel gedurende blok 2 ingelopen. Omdat de uitbreiding van betaald parkeren in blok 2 start in november 2026 zijn in de eerste drie tranches van blok 2 (1 nov 2026, 1 mei 2027 en 1 nov 2027) extra adressen opgenomen, waarmee we het half jaar uitstel kunnen inlopen. Daarmee beperken we de financiële consequenties van het uitstel.

1.5

Dit besluit heeft geen nadelige gevolgen voor lopende gebiedsontwikkelingen in blok 2 en geeft de betreffende ontwikkelaars zekerheid waar en wanneer betaald parkeren wordt ingevoerd. Bij gebiedsontwikkelingen moeten ontwikkelaars voldoen aan het parkeernormenbeleid. Voor gebieden waar betaald parkeren is of zal worden ingevoerd, gelden andere regels dan in gebieden zonder betaald parkeren. Wel of geen betaald parkeren heeft dus grote invloed op het ontwikkelprogramma en daarmee hun business case. Voor de gebiedsontwikkeling is het van groot belang dat de raad een besluit neemt over de invoering van betaald parkeren. Dit is nodig als onderbouwing voor de bouwplannen. Uitstel van besluitvorming over blok 2 is zeer onwenselijk. Onzekerheid over de planning van betaald parkeren in blok 2 kan tot vertraging leiden in planvorming, contractvorming, planologische procedures en realisatie van woningbouw. Voor de gebiedsontwikkelingen geldt dat uitstel met een half jaar - met inloop in blok 2 - geen nadelige gevolgen heeft, mits in de planning prioriteit wordt gegeven aan gebieden met gebiedsontwikkelingen die afhankelijk zijn van een tijdige invoering van betaald parkeren. Daar is rekening mee gehouden.

Zou de invoering van betaald parkeren een geheel jaar worden uitgesteld, dan ontstaan er problemen voor de woningbouw Tussen de Rails, omdat geplande oplevering van de woningen eerder is dan de startdatum van blok 2 in dit scenario.

1.6

De planning geeft duidelijkheid aan bewoners en ondernemers en andere belanghebbenden. Door nu een besluit voor te leggen voor de planning van blok 2 geven we duidelijkheid aan bewoners en bezoekers, aan ondernemers, in de gebieden waar we in blok 2 betaald parkeren invoeren en aan ontwikkelaars van woningbouw in de gebieden van blok 2. 6

1.7

De planning is uitvoerbaar. De invoering van betaald parkeren in blok 2 duurt vijf jaar van 2026 t/m 2030. De gebieden die in blok 2 zijn ingedeeld omvatten in totaal 43.431 adressen. De capaciteit voor invoeren is 10.000 adressen per jaar. De planning is goed haalbaar voor de uitvoeringsorganisatie. De keuze om de vertraging in anderhalf jaar tijd in te lopen wordt mogelijk gemaakt door het uitvoerende team uit te breiden met 2 FTE voor de duur van een jaar (eind 2026 tot en met eind 2027).

Kanttekeningen/Risico’s 1.1

Ook zonder uitstel van betaald parkeren is er tijd om eventuele vertragingen in de doorontwikkeling van het PMS en de parkeerapp op te vangen en om de gewenste regelingen voor doelgroepen te realiseren. De eerste tranche voor invoering betaald parkeren in blok 2 zou regulier starten op 1 mei 2026. Volgens de huidige planning zullen alle functionaliteiten in scope 1 en ‘Bezoeker betaalt’ opgeleverd worden in het kalenderjaar 2025. Er is dus een periode van vier maanden uitlooptijd om te realiseren wat nodig is. Dit geldt ook voor de huidige tijdelijke oplossingen die stapsgewijs worden weggewerkt en vervangen door technische oplossingen binnen het PMS en de parkeerapp. Ook dit staat gepland in 2025. Uitstel van invoering betaald parkeren heeft hierop dus geen invloed. Op 1 mei 2026 zijn de onwenselijke tijdelijke oplossingen er volgens de planning niet meer. Een vergelijkbare situatie geldt voor de specifieke regelingen voor doelgroepen: • De beoogde parkeervergunning maatschappelijk is onderdeel van de vast te stellen Verordening Parkeerbelastingen. Deze vergunning vormt de structurele oplossing om korting te geven op parkeervergunningen voor medewerkers van onderwijs en de politie die zonder auto niet op hun werk kunnen komen.

• Voor wat betreft mensen die thuiszorg of mantelzorg verlenen in gebieden waar betaald parkeren is ingevoerd, geldt dat momenteel sprake is van een tijdelijke regeling totdat de functionaliteit ‘bezoeker betaalt’ in de parkeerapp is opgenomen. In 2026 is zal sprake zijn van een overgangsperiode voor de groep zorgverleners die van deze tijdelijke regeling gebruik maakt. • Tenslotte zijn verbeteringen doorgevoerd in de communicatie over de U pas regeling, zowel in de wijkberichten als op de website. Voor deze doelgroep-gerelateerde zaken is uitstel van invoering betaald parkeren, zoals wij nu kunnen overzien, niet nodig. Omdat op dit moment niet op alle onderdelen volledige zekerheid kan worden gegeven dat de basis op 1 mei 2026 op orde is in het PMS, is in de eindafweging het zekere voor het onzekere genomen. Een half jaar uitstel geeft ruim de tijd om de basis goed op orde te brengen voordat we verder gaan met de invoering van betaald parkeren.

1.2

Door de invoering betaald parkeren uit te stellen, blijft de hoge parkeerdruk in de betreffende gebieden langer bestaan. Veel inwoners willen vanwege de hoge parkeerdruk in hun woonomgeving dat betaald parkeren wordt ingevoerd. Zij kunnen teleurgesteld zijn dat dit nu een half jaar wordt uitgesteld. Dit brengt extra druk met zich mee voor het team Invoeren betaald parkeren omdat hierover vragen en klachten zullen binnenkomen. Het aantal meldingen van parkeeroverlast vanuit gebieden blok 2 was in het eerste half jaar 2025 (4.813) al bijna net zo hoog als het aantal over heel 2024 (5.387). De nieuwe planning geeft wel helderheid wanneer in welk gebied betaald parkeren definitief wordt ingevoerd. De planning is gemaakt op basis van de technische mogelijkheden en de beschikbare personele capaciteit. Daarmee

7

voeren we voor ongeveer 10.000 adressen per jaar betaald parkeren in. Het is daarmee niet mogelijk om, naast gebieden die vanwege bouwontwikkelingen noodzakelijk zijn, in alle gebieden met een hoge parkeerdruk (>80%) op korte termijn betaald parkeren in te voeren. 1.3

Uitstel kost geld waardoor in de parkeerreserve minder middelen zijn om schommelingen in de parkeerexploitatie op te vangen. Door de verdere uitrol van betaald parkeren in de stad met een half jaar uit te stellen, neemt het aanvankelijk verwachte - en op basis van die verwachting ingecalculeerde - bedrag aan parkeerinkomsten af. De vertraging in de uitrol betaald parkeren wordt binnen blok 2 ingelopen in een periode van anderhalf jaar. Hierdoor wordt de financiële consequentie beperkt tot incidenteel 3 miljoen euro (minder parkeerinkomsten). Zou de invoering van betaald parkeren een geheel jaar worden uitgesteld, dan wordt de inkomstenderving van de parkeeropbrengsten dermate groot, structureel 2,2, miljoen euro per jaar, dat dit onverantwoord wordt geacht vanuit financieel oogpunt.

Financiën De netto-opbrengst van de uitbreiding betaald parkeren (na aftrek van de kosten invoeren betaald parkeren en de inkomstenderving uit het opheffen van parkeerplekken) is beschikbaar voor ruimtelijke investeringen zoals vastgesteld bij de RSU 2040. Het nettoresultaat van de invoering van betaald parkeren is opgenomen in de meerjarenbegroting. Door de invoering van betaald parkeren een half jaar uit te stellen – waarbij in de planning verwerkt is om deze ‘vertraging’ in anderhalf jaar tijd in te lopen – dalen de geraamde parkeerinkomsten met circa 3 miljoen euro (incidenteel). Omdat de verwachte inkomsten al zijn verwerkt in de programmabegroting wordt deze incidentele tegenvaller gedekt conform motie 312 uit de Egalisatiereserve Parkeerexploitatie. Het bedrag van 3 miljoen is een inschatting; volledige precisie is niet mogelijk vanwege het volgende: • De gebiedskenmerken verklaren maar voor 85% de verwachte opbrengsten. De overige 15% blijven variabel. • De uitkomsten worden met langjarige gemiddelden gecorrigeerd. Dit kan per invoeringsmoment variëren. • Marco-economische factoren hebben invloed op het gehele fiscale gebied en daarmee ook op de uitbreidingsgebieden De kosten voor de uitbreiding van de uitvoeringscapaciteit (2 FTE) worden gedekt uit de incidentele middelen die bij de VJN 2025 vrij zijn gemaakt en in de egalisatiereserve parkeerexploitatie zijn gestort.

Vervolg Het college actualiseert de planning ieder jaar. Jaarlijks wordt de raad in juli geïnformeerd over de stand van zaken invoering betaald parkeren in het Meerjaren Perspectief Ruimte (MPR). Dat is een bijlage bij de Voorjaarsnota. De raad kan desgewenst de voorgestelde actualisering amenderen. Daarnaast gaat het college door met het schrijven van een halfjaarlijkse voortgangsbrief over de stand van zaken omtrent parkeren. Na de brieven van april 2025 en september 2025 kan de raad in het voorjaar 2026 een volgende voortgangsbrief tegemoet zien.

Samen stad maken (voorheen: Participatie) ‘Gemeente aan zet’ van toepassing, er is niet samengewerkt met Utrechters voor dit voorstel.

Communicatie In het voorjaar van 2026 start de communicatie richting de bewoners en ondernemers in de gebieden waar op 1 november 2026 betaald parkeren wordt ingevoerd. De communicatie is feitelijk en ondersteunend. Bij het invoeren van betaald parkeren in de verschillende gebieden worden bewoners geïnformeerd over wanneer betaald parkeren wordt ingevoerd, wat dit betekent voor de bewoners, 8

welke parkeervergunningen er zijn, hoe een parkeervergunning kan worden aangevraagd, hoe de bezoekersregeling werkt, hoe de regeling voor U pas houders werkt, etc. Bovendien zijn medewerkers van de gemeente Utrecht (het parkeerteam, KCC en Werk en Inkomen) in de wijken aanwezig waar betaald parkeren wordt ingevoerd om informatie te geven en bewoners te ondersteunen bij het aanvragen van hun parkeervergunning, het gebruik van de parkeerapp of tegemoetkoming in parkeerkosten. De planning voor blok 2 wordt via internet, de digitale nieuwsbrief en een persbericht bekend gemaakt.

Niet referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is niet van toepassing omdat dit een raadsvoorstel betreft over de vaststelling van de gemeentelijke begroting en rekening, de hoogte van de gemeentelijke tarieven of belastingen, en het invoeren, wijzigen of afschaffen van gemeentelijke tarieven of belastingen (artikel 1:2 lid 2 onder e Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht).

Bijlagen Bijlage besluitvorming: - Besluit tot wijziging Verordening parkeerbelastingen Gemeente Utrecht Bijlagen informatief - Rapportage Quickscan PwC - Planning invoeren betaald parkeren 2026-2030

9