Raadsvoorstel Eerste wijziging van de Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht

Voorstel aan de gemeenteraad

Eerste wijziging van de Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim

Werk en Inkomen Werk en Inkomen Niels van Dijken 30212217 12 juni 2025 Ja Nee

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. De eerste wijziging van de Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht vast te stellen, waarmee enkele tekstuele en de volgende inhoudelijke wijzigingen worden doorgevoerd: a. De werknemerscheque (artikel 27) wordt toegevoegd aan de verordening; b. De ondersteuning bij kinderopvang wordt uitgebreid met een vergoeding van het bovenwettelijke uurtarief kinderopvang aan alle gezinnen die een vergoeding kosten kinderopvang in aanvulling op kinderopvangtoeslag (4%-regeling) ontvangen (artikel 11); c. Er komt een mogelijkheid om nadere regels op te stellen voor scholing (artikel 8) en de overige delegatiebepalingen (artikelen 10, 22, 23, 24, 25, 26 en 26a) zijn concreter en/of passender. Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

Samenvatting De Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht vereist enkele tekstuele en drie inhoudelijke aanpassingen. Deze aanpassingen zijn nodig om: - een volledig en actueel overzicht te bieden van alle re-integratievoorzieningen; - aanvullende financiering voor de kosten van kinderopvang mogelijk te maken; en - de voorwaarden en wijze van aanbieden van scholingstrajecten te kunnen specificeren en de overige delegatiebepalingen concreter en/of passender te maken.

Context Aanleiding Sinds de inwerkingtreding van de Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht op 5 augustus 2024 zijn er enkele nieuwe inzichten. Deze vragen om een wijziging van de re-integratieverordening. De precieze wijzigingen zijn te vinden in het wijzigingsbesluit. De drie inhoudelijke wijzigingen worden hier beschreven: Re-integratievoorziening werknemerscheque We voegen de werknemerscheque toe aan de re-integratieverordening. Deze cheque is een eenmalige subsidie van maximaal €300 voor aantoonbare extra kosten die werkzoekenden maken bij de overstap naar werk. Het dient als een steuntje in de rug voor werkzoekenden met een werkkans binnen handbereik. De werknemerscheque wordt momenteel uitgevoerd op grond van de Beleidsregels Werknemerscheque. Deze Beleidsregels hadden een grondslag in de oude re-integratieverordening uit 2015. Deze ontbreekt in de huidige verordening. Vergoeding bovenwettelijk uurtarief kinderopvang We maken het met de wijziging van de verordening mogelijk om kinderopvang aanvullend te financieren op grond van de Participatiewet. Dit betreft de vergoeding van het bovenwettelijke uurtarief aan alle gezinnen die een vergoeding kosten kinderopvang in aanvulling op kinderopvangtoeslag (4%regeling) ontvangen. Hiermee vergoeden we de volledige eigen bijdrage kosten kinderopvang, dus de 4% en het bovenwettelijke gedeelte.

In de re-integratieverordening wordt gespecificeerd dat burgemeester en wethouders bij toekenning van deze aanvullende financiële tegemoetkoming de periode aangeven waarvoor deze wordt verstrekt. Nadere regels Aan artikel 8 van de re-integratieverordening (scholing) is een delegatiebepaling toegevoegd. Het college van B&W kan voor de re-integratievoorzieningen, zoals beschreven in de artikelen 10, 22, 24, 25, 26 en 26a, nadere regels opstellen op grond van de delegatiebepalingen in de verordening. Met de voorgestelde wijzigingen wordt de inhoud en afbakening van deze nadere regels concreter en/of passender. Juridische context De juridische context van de Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht wordt gevormd door de: • Participatiewet; • Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW); • Wet inkomensvoorziening oudere gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ). De raad heeft op grond van de Participatiewet (artikel 8a en 10b, zevende lid), de IOAW (artikel 35 aanhef en sub d) en de IOAZ (artikel 35 aanhef en sub d) beslissingsbevoegdheid over de verordening. Het opstellen van een nadere regel voor is enkel mogelijk als de raad deze bevoegdheid, via de verordening, delegeert aan het college van B&W.

De Wet Kinderopvang artikel 1.13 biedt geen mogelijkheid om het bovenwettelijke uurtarief te vergoeden. Dit kan worden opgelost door het hoger uurtarief als re-integratievoorziening op basis van

2

de Participatiewet aan te bieden. Dit maakt het een wettelijke voorziening en zorgt ervoor dat de gemeente binnen de wettelijke kaders blijft. Beslistermijn Er is geen specifieke beslistermijn voorzien. Beoogd effect Het beoogde effect van de verordening is om meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen en aan het werk te houden. Daarnaast zorgen we met deze wijziging voor een volledige en geactualiseerde verordening. Dit zorgt ervoor dat inwoners en werkgevers meer duidelijkheid krijgen over de regels en voorwaarden van de verschillende voorzieningen. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad De huidige re-integratieverordening is vastgesteld in de raadsvergadering van 27 juli 2024 en op 5 augustus 2024 in werking getreden.

Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1

De eerste wijziging van de Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht vast te stellen, waarmee enkele tekstuele en de volgende inhoudelijke wijzigingen worden doorgevoerd: a) Een delegatiebepaling over de werknemerscheque wordt opgenomen in de verordening; b) De ondersteuning bij kinderopvang wordt uitgebreid met een vergoeding van het bovenwettelijke uurtarief kinderopvang aan alle gezinnen die een vergoeding kosten kinderopvang in aanvulling op kinderopvangtoeslag (4%regeling) ontvangen; c) Er komt een mogelijkheid om nadere regels op te stellen voor scholing en de overige delegatiebepalingen zijn concreter en passender.

Argumenten 1.1.

Het toevoegen van de werknemerscheque aan de verordening sluit aan bij het doel van de Wet Uitvoeren Breed Offensief. De werknemerscheque wordt momenteel uitgevoerd op grond van de Beleidsregels Werknemerscheque. Door de werknemerscheque toe te voegen aan de verordening zorgen we een juridische grondslag van deze voorziening en een sluitend overzicht van alle voorzieningen in de re-integratieverordening. Dit was één van de belangrijke doelen van de Wet Uitvoeren Breed Offensief, die sinds 1 juli 2023 van kracht is.

1.2

Het vergoeden van het bovenwettelijke uurtarief kinderopvang aan alle gezinnen die een vergoeding kosten kinderopvang in aanvulling op kinderopvangtoeslag (4%-regeling) ontvangen voorkomt ongelijkheid en willekeur. Door het bovenwettelijke uurtarief voor kinderopvang te vergoeden aan alle gezinnen die een vergoeding kosten kinderopvang in aanvulling op kinderopvangtoeslag (4%-regeling) ontvangen, bestrijden we ongelijkheid en willekeur. Momenteel is niet vastgelegd of en voor wie we de extra kosten boven het wettelijk uurtarief kinderopvang vergoeden. Deze keuze wordt op dit moment door de uitvoering bepaald, wat kan leiden tot ongelijke behandeling van ouders in vergelijkbare situaties.

1.3

Het vergoeden van het bovenwettelijke uurtarief kinderopvang stimuleert reintegratie en helpt armoede te voorkomen.

3

Het vergoeden van het bovenwettelijk uurtarief kinderopvang is wenselijk omdat de extra kosten boven het wettelijk tarief kinderopvang anders ten laste van de ouders komen. Dit vormt een belemmering bij het re-integreren. Door het vergoeden van het bovenwettelijke uurtarief kinderopvang wordt de belemmering van ouders om te re-integreren weggenomen. Het kan daarmee een stimulans zijn voor inwoners om deel te nemen aan een re-integratietraject en dit succesvol af te ronden. Hiermee kunnen we het bestaansminimum borgen en uitstroom naar een betaalde baan bevorderen. We willen immers dat alle Utrechters kunnen rondkomen, meedoen en schuldenvrij zijn. 1.4

Het is wenselijk om de bevoegdheid voor het opstellen van nadere regels over scholing te delegeren aan het college van B&W. Door de bevoegdheid voor het opstellen van nadere regels over scholing te delegeren aan het college van B&W, kunnen de voorwaarden en de wijze waarop scholingstrajecten worden aangeboden in nadere regeling worden gespecificeerd.

1.5

Het aanpassen van de delegatiebepalingen in de verordening zorgt voor een betere inhoud en afbakening van de nadere regels. De re-integratieverordening bevat meerdere delegatiebepalingen (artikelen 10, 22, 23, 24, 25 en 26). Het college van B&W kan voor de voorzieningen, zoals beschreven in deze artikelen, nadere regels opstellen. Met de voorgestelde wijzigingen wordt de inhoud en afbakening van deze nadere regels concreter en passender. Kanttekeningen/Risico’s 1.1

Er komen wetswijzingen aan, waardoor er opnieuw wijzigingen aan de verordening nodig zijn. Het programma Participatiewet in Balans is opgezet om knelpunten in de huidige Participatiewet aan te pakken en bestaanszekerheid te versterken. Het wetsvoorstel Participatiewet in Balans, dat in juni 2024 aan de Tweede Kamer is aangeboden, bestaat uit 22 aanpassingen van de Participatiewet. Deze aanpassingen vragen waarschijnlijk ook om aanpassingen van de reintegratieverordening. Het moment van besluitvorming en eventuele inwerktredding is echter nog onduidelijk en onzeker. Hierop wachten is niet wenselijk in verband met de aanvullende financiering voor de kosten voor kinderopvang en de wijzigingen van de delegatiebepalingen in de verordening.

1.2

Vergoeding van het bovenwettelijke uurtarief kinderopvang vergroot de kans op een armoedeval bij uitstroom uit de bijstand. Bij uitstroom uit de bijstand komt de vergoeding voor het bovenwettelijke uurtarief te vervallen en heeft een inwoner nog maar recht op maximaal 96% van de kinderopvangkosten. Dit vergroot de kansen op een armoedeval bij uitstroom uit de bijstand. Om deze overgang en een eventuele armoedeval te verzachten bestaat de mogelijkheid om, op grond van de Beleidsregel vergoeding kosten kinderopvang gemeente Utrecht, eenmalig € 300,- te verstrekken.

Financiën De inhoudelijke wijzigingen met betrekking tot de werknemerscheque en scholing hebben geen financiële consequenties. Het vergoeden van het bovenwettelijke uurtarief kinderopvang heeft wel financiële consequenties. De uitgaven stijgen door het vergoeden van het bovenwettelijke uurtarief naar verwachting met maximaal € 22.000 per jaar. Dit kan gedekt worden uit het re-integratiebudget (programma Werk,

4

Toekomstbestendige Economie en Bestaanszekerheid, doelstelling Werken en Re-integreren). In beginsel kan dit re-integratiebudget worden geraakt door de invulling van de hervormingsbezuinigingen bij de Voorjaarsnota 2025. De extra kosten van het vergoeden van het bovenwettelijk uurtarief zijn echter dermate beperkt dat deze normaliter altijd wel ingepast kunnen worden.

Vervolg Na het raadsbesluit wordt de wijziging bekend gemaakt op www.overheid.nl. Het college stelt na het raadsbesluit, op basis van deze verordening, nadere regels vast voor de reintegratievoorzieningen.

Samen stad maken (voorheen: Participatie) Het cliëntenplatform is geïnformeerd over en akkoord met de voorgestelde wijzigingen. Voor dit voorstel is ‘Gemeente aan zet’ van het Kompas voor zeggenschap van toepassing, aangezien er een besluit van de gemeente nodig is over de kaders en er geen wettelijke ruimte, tijd en/of geld is om de vraag verder te onderzoeken met Utrechters.

Communicatie Na het raadsbesluit wordt de wijziging bekend gemaakt op www.overheid.nl.

(Niet)Referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is van toepassing.

Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Besluit tot wijziging van Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht Bijlagen informatief -

5