Raadsvoorstel Besluit tot wijziging U-pas verordening.docx

Voorstel aan de gemeenteraad

Besluit tot wijziging Verordening U-pas voor invoering gezinstegoed Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Geheim

Werk en Inkomen Werk en Inkomen Roger van Loon 8526699 Volgt Nee

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. De wijziging van de Verordening U-pas 2019 gemeente Utrecht vast te stellen, met als belangrijkste wijziging de invoering van gezinstegoed voor kinderen binnen één gezin.

Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

Samenvatting De Verordening U-pas moet gewijzigd worden om de invoer van gezinstegoed mogelijk te maken. Gezinstegoed zorgt ervoor dat het U-pastegoed van de kinderen binnen één gezin samengevoegd kan worden. Hierdoor hebben pashouders meer keuzevrijheid en kunnen zij betere keuzes voor alle kinderen in het gezin maken. Dit bevordert het U-pasgebruik, waardoor meer kinderen (en hun ouders) beter kunnen rondkomen en meedoen. Daarnaast zijn er enkele praktische aanpassingen in de wijziging van de verordening opgenomen. Dit op basis van enkele kleine zaken waar we sinds de vaststelling van de leesbare U-pasverordening in 2019 tegen aan zijn gelopen.

Context Aanleiding Vanuit de raad is er een brede wens om het gebruik van de U-pas te verhogen en het begrote Upasbedrag ook daadwerkelijk te besteden aan kinderen in armoede. Bovendien blijkt uit vragen van pashouders de behoefte aan meer keuzevrijheid om het tegoed te besteden. Gezinstegoed komt aan deze drie zaken tegemoet. Juridisch kader Om gezinstegoed te kunnen invoeren moeten we het gezinstegoed als instrument toevoegen aan de U-pasverordening. Daarom wijzigen we de U-pasverordening. Beoogd effect Kinderen met een U-pas (en hun ouders) kunnen beter rondkomen en meedoen. Dit komt omdat de verwachting is dat door het gezinstegoed het gebruik van de kindpassen sterk zal toenemen, en dat vanwege de toegenomen keuzevrijheid in bestedingen er beter meegedaan kan worden aan de samenleving. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening In 2019 is de Verordening U-pas vastgesteld, dit is de eerste wijziging van de verordening sinds de vaststelling. De wens vanuit de raad met betrekking tot stimuleren van gebruik is kenbaar gemaakt door motie 341. In de raadsbrief Doorontwikkeling U-pas is vervolgens gecommuniceerd dat er een plan uitgewerkt wordt voor gezinstegoed. Daarna is er nog motie 221 ingediend. Deze motie is overgenomen, met de uitleg dat wij de onderbesteding op de U-pas begroting tegen zullen gaan, specifiek ten aanzien van kinderen.

Tot slot is de raad middels de Dashboardbrief Werk en Inkomen vierde kwartaal 2020 geïnformeerd dat het gezinstegoed per 1 juli 2021 wordt ingevoerd en dat het hiervoor noodzakelijk is U-pasverordening te wijzigen.

Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1

De wijziging van de Verordening U-pas 2019 gemeente Utrecht vast te stellen, met als belangrijkste wijziging de invoering van gezinstegoed voor kinderen binnen één gezin

Argumenten 1.1

Met de invoer van gezinstegoed voor kinderen kunnen gezinnen beter meedoen Met gezinstegoed hebben ouders van kinderen meer keuzevrijheid, zij kunnen hierdoor betere keuzes maken voor alle kinderen in het gezin. Door het combineren van kindtegoeden, kunnen zij het tegoed effectiever besteden en op deze manier meer ‘rendement’ uit het tegoed halen.

1.2

Met de invoer van gezinstegoed kunnen gezinnen beter rondkomen De verwachting is dat door het gezinstegoed het gebruik van de kind U-passen zal toenemen, en dat het U-pastegoed op de Kindpassen vaker opgemaakt zal worden. Dit draagt bij aan het rondkomen. En bovendien komen de middelen voor kinderen in armoede ook beter bij deze groep terecht.

2

1.3

Met de wijziging zijn enkele kleine correcties doorgevoerd en omissies weggenomen Sinds de vaststelling van de U-pasverordening 2019 bleken er in de praktijk nog enkele kleine zaken te zijn die ontbraken of niet helemaal correct waren weergegeven. Die zijn in het voorstel tot wijziging aangepast. Daarom voegen we enkele zinnen toe bij de bevoegdheden van het college van burgemeester en wethouders. Daarnaast nemen we in de verordening bepalingen op over hoe we omgaan met onrechtmatig of oneigenlijk gebruik van de U-pas door respectievelijk partners dan wel U-pashouders. Hier hebben we recentelijke enkele casussen van gehad. Regels om hiertegen op te treden passen we nu al toe, maar deze regels waren tot nu toe enkel vastgelegd in de algemene voorwaarden van de U-pas. Met deze wijziging leggen we het ook formeel vast in de verordening

Kanttekeningen/Risico’s 1.1

De invoer van gezinstegoed zorgt voor minder accurate managementinformatie Na de invoer van gezinstegoed is het niet meer mogelijk om de besteding van kindtegoeden per leeftijdscategorie accuraat te monitoren. Immers, het tegoed op de pas van een 2-jarige kan (deels) besteed zijn aan de sportles voor de 8-jarige broer.

1.2

De invoer van gezinstegoed kan leiden tot een tekort op de U-pasbegroting De verwachting is dat gezinstegoed een impuls geeft aan het gebruik van de kindpassen, mede in combinatie met het ontschotten van bedragen en frequenties. We verwachten dat de invoer van gezinstegoed mogelijk is binnen het begrote budget, er blijft een kans met deze open-einde regeling dat het begrote budget niet toereikend is. Dit generieke risico op de armoederegelingen is daarom ook opgenomen in het risicomodel.

1.3

De verordening voldoet met de voorgestelde wijziging nog niet volledig aan de kwaliteitseisen voor Utrechtse regelgeving De U-pasverordening is opgesteld als een leesbare verordening. Er is gebleken dat deze verordening niet helemaal voldoet aan de kwaliteitseisen voor Utrechtse regelgeving. In 2022 wordt daarom de hele verordening (met ook dan aandacht voor de leesbaarheid) opnieuw opgesteld. Het opnieuw opstellen van een verordening is een complex en tijdrovend proces. Deze tijd is nu niet beschikbaar. Het gezinstegoed moet per 1 juli 2021 (met de ingang van het nieuwe U-pasjaar) worden ingevoerd. Deze wijziging is noodzakelijk omdat we de Klijnsma-middelen – conform de afspraken met het Rijk – moeten besteden aan de bestrijding van armoede onder kinderen en tegelijkertijd gehoor geven aan politieke wens om onderbesteding op de U-pas tegengaan. Daarom moet de U-pas verordening nu aangepast worden.

Financiën De invoer van gezinstegoed voor kinderen wordt gedekt uit de U-pasbegroting. De afgelopen paar jaar was er sprake van een overschot op de U-pasbegroting. De U-pas begroting voor kinderen bestaat voor 2.078.000 uit Klijnsma-middelen, dat zijn middelen waarbij met een convenant met het rijk is afgesproken dat de middelen besteed worden aan kinderen in armoede. In motie 221 werd de oproep gedaan om realistisch begroten, zodat er geen middelen meer over blijven op de U-pasbegroting. Daar geven we met dit voorstel gehoor aan. Het verwachtte effect van de invoering van het gezinstegoed is berekend en past binnen de U-pas begroting. Zoals beschreven in kanttekening 1.2 is er een klein risico dat het gezinstegoed het gebruik van de kindpassen zo stimuleert dat er in de komende jaren een tekort op de begroting ontstaat. In dat geval zullen we maatregelen nemen conform de financiële spelregels van de gemeente Utrecht.

Vervolg De communicatieacties richting pashouders, aanbieders en partners in de stad zullen opgestart worden door het U-pasbureau. We zullen in de Dashboardbrief W&I vierde kwartaal 2021 een update

3

geven of het gebruik van het tegoed gestegen is, en in welke mate. Daarnaast is er extra aandacht om onregelmatigheden in bestedingen te voorkomen, er wordt bekeken of mystery shoppers hier een rol in kunnen spelen.

Communicatie Alle communicatie over de U-pas naar aanbieders en pashouders wordt verzorgd door het Upasbureau. Ook de communicatie over invoering van gezinstegoed wordt door het U -pasbureau uitgevoerd. Zij zullen communicatie over de invoering van gezinstegoed zoveel mogelijk combineren met de communicatie die georganiseerd wordt rondom de overgang naar het nieuwe U-pasjaar. Het U-pasbureau heeft ook een balie, een klantcontactcentrum voor e-mail en telefoon en een online chatfunctie waar pashouders en aanbieders met alle vragen over de U-pas terecht kunnen.

Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Wijzigingsbesluit Verordening U-pas Bijlagen informatief - Bijlage toelichting invoering gezinstegoed - Overzicht wijzigingen Verordening U-pas

4