Raadsvoorstel Beleidsnota Werk en Re-integratie en re-integratieverordening

Voorstel aan de gemeenteraad

Raadsvoorstel beleidsnota werk en re-integratie “Met vertrouwen en focus richting een zeker bestaan” 2024-2032 en Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet Gemeente Utrecht Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim

Werk en Inkomen Werk en Inkomen Marieke Blommesteijn en Thomas Koerhuis 12025888 volgt Ja Nee

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. De beleidsnota ‘Werk en Re-integratie. Met vertrouwen en focus naar een zeker bestaan 20242032’ vast te stellen met de volgende hoofddoelstelling, leidende principes, focus op specifieke doelgroepen en de vervanging van arrangementen door doelen: a. Hoofddoelstelling: Utrechters hebben duurzaam betaald werk, of krijgen de kans om zich te ontwikkelen richting de arbeidsmarkt. Zij ervaren dat de werkdienstverlening van Werk en Inkomen positief bijdraagt aan hun welbevinden; b. Leidende principes: I. We zetten in op grondoorzaken II. Ongelijk investeren voor gelijke kansen III. Onze regels en processen zijn eenvoudig IV. We werken stress-sensitief V. Ons beleid en onze dienstverlening zijn inclusief c. Focus op specifieke doelgroepen: I. Jongeren II. Huishoudens met kinderen III. Inburgeraars en statushouders IV. Werkzoekenden met een structurele arbeidsbeperking 2. In de programmabegroting 2025 de hoofddoelstelling en de effectindicatoren uit de voornoemde beleidsnota op te nemen ter vervanging van de huidige doelstelling 3 ‘Utrechters werken of participeren naar vermogen’ en bijbehorende indicatoren in het programma ‘Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid’. 3.

De Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet Gemeente Utrecht vast te stellen, met de volgende wijzigingen: a. Aanpassingen die wettelijk verplicht zijn vanuit de herzieningen in de Participatiewet; b. Gemaakte afspraken binnen de arbeidsmarktregio Midden-Utrecht over geharmoniseerde voorwaarden van voorzieningen worden geformaliseerd; c. Een voorziening voor het bieden van ondersteuning bij kinderopvang en een voorziening voor nazorg worden opgenomen; d. De voorziening reiskostentegemoetkoming wordt geformaliseerd in artikel 10 van de verordening;

e. Verschillende aanpassingen worden doorgevoerd om de leesbaarheid en logica in opbouw van de verordening te verbeteren.

Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

2

Samenvatting In de nu voorliggende beleidsnota ‘Werk en Re-integratie. Met vertrouwen en focus naar zeker bestaan’ staat hoe de gemeente Utrecht de komende acht jaar invulling geeft aan het beleid op het gebied van werk en re-integratie. De beleidsnota bevat de kaders wat we doen om te stimuleren en te realiseren dat mensen duurzaam aan het werk gaan of zich ontwikkelen richting de arbeidsmarkt. Drie strategische lijnen geven richting en bevatten keuzes waarmee we de grootste knelpunten aanpakken en de grootste impact kunnen maken. De huidige verordening wordt ingetrokken en een nieuwe verordening wordt vastgesteld waarin de wijzigingen van de Participatiewet zijn verwerkt. Deze wijzigingen hebben tot doel om meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te krijgen en houden. Daarnaast is er in de arbeidsmarkt Midden-Utrecht afgesproken om een aantal re-integratie voorzieningen te harmoniseren. Hierdoor kan er een meer eenduidige werkgeversdienstverlening geboden worden in de regio. Daarnaast sluit de oude verordening onvoldoende aan bij de realiteit van de uitvoering en de ambities in de nieuwe beleidsnota werk en re-integratie. In de voorliggende verordening wordt de huidige uitvoeringspraktijk geformaliseerd én alvast voorgesorteerd op twee aandachtspunten in het aanbod van de werkdienstverlening van Utrecht namelijk nazorg en ondersteuning bij kinderopvang.

Context Aanleiding Beleidsnota De afgelopen jaren hebben we volop ingezet op werkdienstverlening voor Utrechtse werkzoekenden met een bijstandsuitkering. Dit hebben we gedaan door het bijstandsonderzoek ‘Weten wat werkt’ (2020) en de actieagenda ‘Werkbeweging’ (2022). We verschoven de aandacht naar een groep bijstandsgerechtigden die meer ondersteuning nodig heeft om een stap richting werk te maken. De focus lag op meer persoonlijke begeleiding vanuit de leefwereld van en samen met de werkzoekende. De kaders uit het huidige beleid sluiten onvoldoende aan bij de ingeslagen weg en onze gewenste manier van werken. Met voorliggende nota stellen we nieuwe kaders op, die passen bij de reeds ingezette beweging. En we maken hiermee keuzes zodat we het verschil kunnen maken, onze ambitie waar kunnen waarmaken en een substantiële bijdrage kunnen leveren aan onze maatschappelijke opgaves. Verordening Het breed offensief is een brede agenda van het Rijk om de arbeidsmarktkansen voor mensen met een arbeidsbeperking te vergroten. Nog te veel mensen met een arbeidsbeperking hebben geen werk. En te weinig werkgevers hebben iemand met een arbeidsbeperking in dienst. Met het breed offensief zijn vanaf 1 juli 2023 maatregelen doorgevoerd om meer mensen met een beperking aan een baan te helpen en aan het werk te houden.

Het gaat met name om mensen die niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen. Het betreft onder andere een wijziging van de Participatiewet, wat betekent dat de verordening hierop aangepast moet worden en niet langer kan wachten. In de voorliggende verordening zijn deze wijzigingen verwerkt in aansluiting op de uitgangspunten van de beleidsnota. Het herzien van de verordening bood tevens ruimte om in de Arbeidsmarktregio MiddenUtrecht afspraken te maken omtrent eenduidige dienstverlening aan werkgevers. Dit vertaalt zich door in gelijkluidende voorwaarden bij een aantal voorzieningen. Het vaststellen van de verordening is noodzakelijk om dit te effectueren. Moties in relatie tot de beleidsnota Onderstaande moties zijn meegenomen in de keuzes en invulling van de beleidsnota ‘Werk en Reintegratie. Met focus en vertrouwen richting een zeker bestaan 2024-2032’: - Motie 299 – Focus op de mensen die het hardste nodig hebben 21 september 2023 - Motie 300 – Voorkom armoedeval 21 september 2023 Samenhang met andere beleidsnota’s Het zwaartepunt van de beleidsnota is gericht op werkzoekenden die werken aan het doel betaald werk of werkfit worden. Het gaat daarbij om onder meer om werkzoekenden met een bijstandsuitkering en niet uitkeringsontvangers. Ook werkgevers zijn een doelgroep binnen de beleidsnota.

Er is een sterke relatie met de nota arbeidsmarkt die op dit moment in de maak is. Hierin is aandacht voor preventie en het voorkomen van werkloosheid (waaronder van werk naar werk) De ambitie raakt ook onze ambities in andere beleidsnota’s in het sociaal domein die deze collegeperiode 3

aan de raad zijn of worden aangeboden zoals: Financiële Bestaanszekerheid; Wmo ‘Samen leven, samen zorgen 2024-2034 en Gezondheid. Juridische context Beleidsnota De wettelijke kaders waarop deze beleidsnota is gebaseerd liggen vast in de volgende wetten: - Participatiewet (Pw) - Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) - Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) - Wet sociale werkvoorziening (Wsw) - Wet banenafspraak en quotum arbeidsbeperkten - Wet inburgering 2021 De beleidsnota Werk en Re-integratie schetst de kaders van het Utrechtse beleid op het gebied van werk en re-integratie. De gemeenteraad is bevoegd om kaderstellend beleid vast te stellen (artikel 147 lid 2 jo, artikel 108 lid 1 van de Gemeentewet). Verordening De wettelijke kaders waarop de verordening is gebaseerd liggen vast in de volgende wetten: - Artikel 8a van de Participatiewet (Pw) - Artikel 35 aanhef en onder d van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW) - Artikel 35 aanhef en onder d van de Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ) De gewijzigde verordeningsplicht vanuit de Participatiewet geldt sinds 1 juli 2023. De gemeente moet meer in de verordening vastleggen.

Het proces van harmonisering, de late kaders vanuit het Rijk en de keuze om de verordening gelijk op te laten lopen met de nota hebben ervoor gezorgd dat de verordening later wordt vastgesteld. Na het vaststellen van deze verordening, gebaseerd op de modelverordening van de VNG die de wetswijzigingen verwerkt heeft, voldoen wij aan onze wettelijke verplichting. Aangezien de wetswijziging al per 1 juli 2023 is doorgevoerd, is het van belang dat de verordening op korte termijn wordt vastgesteld. Ook voor de werkgevers in de arbeidsmarktregio Midden-Utrecht is vanwege de wens tot eenduidigere werkgeversdienstverlening een snelle vaststelling nodig. De wijzigingen in de Participatiewet hebben tot gevolg dat in de verordening artikelen zijn opgenomen die normaliter in lagere regelgeving beschreven zouden worden. Het rijk verplicht ons echter dit per verordening te doen. Het gaat om zaken zoals procedures en de inhoud van beschikkingen. Deze verplichting zorgt dat het complexer wordt en er langere doorlooptijden zijn om proceswijzigingen binnen de gemeente door te voeren. Dit zorgt er voor dat het ook langer kan duren voor de inwoner de verbeteringen ervaart. Beslistermijn Er is geen specifieke beslistermijn voorzien. Aangezien de Participatieweg al per 1 juli 2023 is gewijzigd is snelle besluitvorming gewenst.

Beoogd effect Beleidsnota We beogen met deze beleidsnota dat meer Utrechters duurzaam betaald aan het werk gaan en blijven. We kiezen voor specifieke doelgroepen, zodat we voor een kleinere groep een grotere impact kunnen maken. We beogen ook dat de ondersteuning die we inzetten om inwoners werkfit te maken steeds vaker succesvol wordt afgerond en dat inwoners ervaren dat de dienstverlening van Werk en Inkomen positief bijdraagt aan hun welbevinden. Verordening

4

Het beoogde effect van de verordening is om meer mensen met een arbeidsbeperking aan het werk te helpen en aan het werk te houden. Daarnaast zorgt deze verordening ervoor dat we meer eenduidige werkgeversdienstverlening bieden binnen de arbeidsmarktregio Midden-Utrecht waardoor werkgevers niet langer te maken met een wirwar aan regels en voorwaarden omtrent voorzieningen. Ten slotte voldoen we met deze verordening aan onze verordeningsplicht vanuit de gewijzigde Participatiewet. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad • Het huidige beleid is vastgelegd in de volgende beleidsdocumenten: - Kadernota Participatie en Inkomen – vastgesteld op 6 maart 2014 - Uitwerkingsnota Werken aan Werk. Samen aan de slag – vastgesteld op 2 oktober 2014 • De gemeenteraad is geïnformeerd over het fundament en de leidende principes van de beleidsnota: Raadsbrief Contouren Beleidsnota werk en re-integratie 27 juni 2023 • De actieagenda Werkbeweging is op 5 december 2019 vastgesteld met een looptijd van 2,5 jaar. In het eerste kwartaal van 2022 is de actieagenda afgerond met een eindrapportage: Raadsbrief Eindrapportage actieagenda Werkbeweging 21 oktober 2022 • De laatste aanpassing van de verordening was in 2020 en had betrekking op een aanpassing van de individuele studietoeslag. Raadsbesluit 4e wijziging verordening re-integratie, studietoeslag en tegenprestatie 28 mei 2020

Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1

De beleidsnota ‘Werk en Re-integratie. Met vertrouwen en focus naar een zeker bestaan 2024-2032’ vast te stellen met de volgende hoofddoelstelling, leidende principes, focus op specifieke doelgroepen en de vervanging van arrangementen door doelen: a. Hoofddoelstelling: Utrechters hebben duurzaam betaald werk, of krijgen de kans om zich te ontwikkelen richting de arbeidsmarkt. Zij ervaren dat de werkdienstverlening van Werk en Inkomen positief bijdraagt aan hun welbevinden. b. Leidende principes: I. We zetten in op grondoorzaken II. Ongelijk investeren voor gelijke kansen III. Onze regels en processen zijn eenvoudig IV. We werken stress-sensitief V. Ons beleid en onze dienstverlening zijn inclusief c. Focus op specifieke doelgroepen: I. Jongeren II. Huishoudens met kinderen III. Inburgeraars en statushouders IV. Werkzoekenden met een structurele arbeidsbeperking

Argumenten 1.1

We sluiten met het vervangen van de arrangementen in doelen beter aan bij de wensen en mogelijkheden van Utrechtse werkzoekenden We laten de arrangementen los. Arrangementen geven een indicatie van de afstand die iemand heeft tot de arbeidsmarkt. In plaats daarvan focussen we ons op de individuele doelen. Daarbij gaan we uit van de wensen en mogelijkheden van werkzoekenden. Samen met de werkzoekenden formuleren we duidelijke doelen en met welke stappen en ondersteuning iemand aan de slag gaat. We focussen daarbij op het wegnemen van grondoorzaken van werkloosheid.

1.2

Deze leidende principes doen recht aan het gesprek met de raad naar aanleiding van de Raadsbrief Contouren Beleidsnota werk en re-integratie 5

Het werken met leidende principes is een belangrijke pijler in het Utrechtse sturingsmodel. De voorliggende leidende principes zijn besproken in Raadsinformatiebijeenkomst 29 augustus 2023, de commissie Volksgezondheid, Onderwijs, Werk en Economie van 7 september en de raad op 21 november. Zij sluiten het best aan op de beweging die we willen bekrachtigen en verder willen brengen. Belangrijke elementen zijn dat de inwoner centraal staat en dat we ongelijk investeren voor gelijke kansen. Zij zijn identiek aan de leidende principes in de beleidsnota ‘financiële bestaanszekerheid: gelijke kansen voor een zeker bestaan 2024-2028’, zodat de dienstverlening van Werk en Inkomen op dezelfde principes gegrond is. Verder zijn de leidende principes I en II (‘we zetten in op grondoorzaken’ en ‘ongelijk investeren voor gelijke kansen’) ook opgenomen in de beleidsnota Wet Maatschappelijke Ondersteuning. Samen leven, samen zorgen 2024-2034 waarmee we in het sociaal domein overeenkomstige principes hanteren. 1.3

Door op een kleinere groep werkzoekenden te focussen, maken we een grotere impact We weten dat Utrechtse werkzoekenden met een bijstandsuitkering gebaat zijn bij intensieve en persoonlijke ondersteuning. We kunnen dit niet aan iedereen bieden, omdat we daar niet voldoende financiële middelen voor hebben. Als we niet kiezen voor specifieke doelgroepen of kiezen voor meer specifieke groepen betekent dit dat we voor iedereen een beetje impact kunnen maken. Kiezen voor een nog kleinere groep werkzoekenden dan wordt voorgesteld, betekent dat we veel impact kunnen maken, maar voor een hele kleine groep. We kiezen daarom voor het bieden van extra ondersteuning aan vier specifieke doelgroepen. Daarbij hanteren we als uitgangspunten dat de impact langdurig is, de kinderen van bijstandsgerechtigden een kansrijke toekomst kunnen bieden en werkzoekenden een kansrijke start. We kiezen daarmee voor de doelgroepen waar we de meeste impact op de langere termijn denken te kunnen maken. Dit zijn jongeren, huishoudens met kinderen, inburgeraars en werkzoekenden met een structurele arbeidsbeperking. Iedereen krijgt basiswerkdienstverlening, voor specifieke groepen zetten we een plus op de basiswerkdienstverlening.

Motie 299 – Focus op de mensen die het hardste nodig hebben In de raadsbrief over de contouren van de beleidsnota was de groep werkzoekenden die relatief kort een bijstandsuitkering ontvangen ook een specifieke groep. Op 21 september 2023 is motie 299 aangenomen door de gemeenteraad, waarin het college de opdracht kreeg de focus te leggen op de groep waar de arbeidsmarkt een grotere afstand toe heeft, in plaats van op de groep die het kortste in de bijstand zit. In de voorliggende beleidsnota is daarom de groep die het kortst in de bijstand zit geen specifieke doelgroep meer. Wel wordt voorgesteld de intake te intensiveren, zodat we een goede inschatting kunnen maken welke wensen en mogelijkheden iemand heeft én welke ondersteuning iemand nodig heeft.

1.4

We creëren hierdoor meer passende en duurzame plekken voor Utrechtse werkzoekenden Zonder een goede en intensieve samenwerking met werkgevers en partners kunnen we onze ambities niet realiseren. We zetten in op een structurele samenwerking tussen gemeente, werkgevers en partners, waarmee we motivatie, kennis en ervaring van sociale en inclusieve ondernemers beter benutten. We focussen ons op werkgevers die bijdragen aan onze maatschappelijke opgaven. We gaan werkgevers ondersteunen, want we willen dat werkgevers minder belemmeringen ervaren om Utrechters met een bijstandsuitkering langdurig in dienst te nemen. Dit doen we onder andere door werkgeversinstrumenten te harmoniseren in de arbeidsmarktregio Utrecht-Midden. Alles wat we doen moet uiteindelijk leiden tot meer en duurzame matches.

Kanttekeningen/Risico’s

6

1.1

Door de focus op specifieke doelgroepen krijgt niet iedereen dezelfde ondersteuning, waardoor sommige werkzoekenden minder snel of niet de stap naar duurzaam betaald werk zetten We kiezen voor specifieke doelgroepen en bieden hen extra werkdienstverlening aan. Dit gaat deels ten koste van de dienstverlening aan werkzoekenden die buiten die groepen vallen. Deze werkzoekenden hebben (meestal) wel extra ondersteuning nodig om een stap te zetten. Zij blijven hierdoor mogelijk langer bijstandsafhankelijk en hun problemen kunnen mogelijk verergeren. We laten daarom niemand vallen en bieden iedereen een vorm van werkdienstverlening. Ook is het aanbod in de stad beschikbaar voor deze groep, zodat zij alsnog met gerichte ondersteuning een stap richting werk of werkfit worden kunnen zetten.

1.2

Voor het behalen van onze doelstelling zijn we afhankelijk van externe factoren en ontwikkelingen waar we beperkt invloed op hebben. Zonder de samenwerking met werkgevers gaat het ons niet lukken om Utrechtse werkzoekenden te ondersteunen bij het vinden en behouden van duurzaam betaald werk. Werkgevers zijn ook nodig zodat werkzoekenden zich kunnen ontwikkelen en werkfit worden. We verwachten dat de krapte op de arbeidsmarkt langdurig aanhoudt. Maar ook in tijden van krapte zijn we afhankelijk van de bereidheid van werkgevers om te investeren in inclusief werkgeverschap en is het niet vanzelfsprekend dat zij een samenwerking met de gemeente aangaan. Daarnaast kunnen de wachtlijsten in de zorg ertoe leiden dat de problematiek van onze werkzoekenden verergeren en de stap richting de arbeidsmarkt groter wordt of onmogelijk wordt om te maken. We continueren de samenwerking met inclusieve werkgevers en zij kunnen ook als voorbeeld dienen om nieuwe werkgevers over de streep te trekken. Ook zetten we in op bewustwording bij werkgevers over wat het betekent als zij mensen met bepaalde belemmeringen in dienst nemen.

1.3

Bij de Voorjaarsnota 2024 kan afwijkend worden besloten, waardoor we de keuzes uit de beleidsnota moeten heroverwegen. De besluitvorming over de hervormingen sociaal domein en maatregelen om het gemeentebrede structurele tekort vanaf 2026 op te lossen, vindt bij de integrale afweging Voorjaarsnota 2024 plaats. Deze besluitvorming kan van invloed zijn op het beschikbare budget voor deze beleidsnota. Een bijgesteld budget kan betekenen dat de extra dienstverlening voor de gekozen specifieke groepen wordt versoberd, of dat we ons op minder specifieke groepen kunnen richten.

Beslispunt 2

In de programmabegroting 2025 de hoofddoelstelling en de effectindicatoren uit de voornoemde beleidsnota op te nemen ter vervanging van de huidige doelstelling 3 ‘Utrechters werken of participeren naar vermogen’ en bijbehorende indicatoren in het programma ‘Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid’

Argumenten 2.1

Hiermee kan de gemeenteraad dit beleid volgen via de begrotingscyclus De bestaande doelstelling in de programmabegroting sluit niet volledig aan op de voorgestelde doelstelling van de beleidsnota. Dit geldt ook voor de effectindicatoren.

Beslispunt 3

De Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet Gemeente Utrecht vast te stellen, met de volgende wijzigingen: a. Aanpassingen die wettelijk verplicht zijn vanuit de herzieningen in de Participatiewet; 7

b. Gemaakte afspraken binnen de arbeidsmarktregio Midden-Utrecht over geharmoniseerde voorwaarden van voorzieningen worden geformaliseerd; c. Een voorziening voor het bieden van ondersteuning bij kinderopvang en een voorziening voor nazorg worden opgenomen; d. De voorziening reiskostentegemoetkoming wordt geformaliseerd in artikel 10 van de verordening; e. Verschillende aanpassingen worden doorgevoerd om de leesbaarheid en logica in opbouw van de verordening te verbeteren. Argumenten 3.1

Door de opname van artikelen die wettelijk verplicht zijn vanuit de gewijzigde Participatiewet krijgen en houden we meer mensen met een arbeidsbeperking voor langere tijd aan het werk Door de voorgestelde aanpassingen in de verordening zijn de voorzieningen breder inzetbaar. De voorzieningen kunnen eerder ingezet worden en zijn voor een bredere doelgroep beschikbaar. Een voorbeeld hiervan is de inzet van de voorziening jobcoaching: deze is door de wijziging in de wet en verordening voor de gehele doelgroep van de Participatiewet inzetbaar (indien nodig) in plaats van enkel de doelgroep banenafspraak.

3.2

Met een regionaal geharmoniseerd aanbod aan voorzieningen maken we het voor (regionale) werkgevers makkelijker om inwoners uit Utrecht en de regio in dienst te nemen of een voortraject op werk te bieden Binnen de Arbeidsmarktregio Midden-Utrecht zijn voorzieningen waar werkgevers gebruik van kunnen maken recent geharmoniseerd. Alle gemeenten en uitvoeringsorganisaties hanteren nu dezelfde voorwaarden, processen of termijnen. Door het vaststellen van deze verordening formaliseert Utrecht de gemaakte afspraken met de partijen uit de arbeidsmarktregio. Hierdoor hebben werkgevers niet langer met een wirwar aan regels en voorwaarden te maken en is de drempel om een inwoner, die baat heeft bij een van deze voorzieningen, in dienst te nemen lager. Voorbeelden hiervan zijn geharmoniseerde afspraken over de duur- en voorwaarden van de werkervaringsplaats, proefplaatsing en de geharmoniseerde jobcoachregimes

3.3

Door de toevoeging van artikelen die voorzien in de mogelijkheid om ondersteuning te bieden bij kinderopvang en om nazorg te bieden sluiten we aan bij de ambities in de beleidsnota werk en re-integratie Door de artikelen alvast op te nemen in de verordening bestaat er een juridische basis om deze dienstverlening in de toekomst aan te bieden. Hiermee kunnen we de ambities in de voorliggende beleidsnota, op deze onderdelen ook tot uitvoering brengen.

3.4

Door de reiskostentegemoetkoming te formaliseren in de verordening bieden we juridische kaders om aan te sluiten bij de dagelijkse uitvoering In de praktijk wordt de reiskostenvergoeding al verstrekt in Utrecht. Dit was nooit vastgelegd als formele voorziening in het kader van re-integratie. Dit is nu wel geborgd in de nieuwe verordening.

3.5

Met de tekstuele en inhoudelijke wijzingen in de verordening kunnen we beter aansluiten op de behoefte van inwoners Zowel op inhoud als op toegankelijkheid (in leesbaarheid en logica) sluit deze nieuwe verordening beter aan op de uitvoeringspraktijk. Het biedt duidelijkere handvaten voor om de inzet van voorzieningen af te wegen: voorwaarden, rechten en plichten staan duidelijker beschreven. Daarnaast zijn de artikelen die de voorzieningen beschrijven logischer gestructureerd (van voorzieningen gericht op aan het werk komen tot aan voorzieningen die ondersteunen bij het behoud van werk).

8

Voor zowel inwoner als professional is het door deze nieuwe verordening makkelijker om af te wegen welke voorziening passend is in de individuele situatie. Kanttekeningen/Risico’s 3.1

Het is mogelijk dat de voor de verplichte voorzieningen doorgevoerde wijzigingen leiden tot hogere kosten) Door wijzigingen in de Participatiewet zijn in de verordening een aantal nieuw geformuleerde verplichte voorzieningen opgenomen. Het beste voorbeeld hiervan is de vervoersvoorziening. Daarnaast zijn de voorzieningen voor een bredere groep beschikbaar en eerder inzetbaar. Dit kan leiden tot een hogere inzet en daarmee hogere kosten. Het is op dit moment niet mogelijk hier een goede inschatting van te maken. We monitoren de ontwikkelingen en sturen bij waar nodig. Voor de overige wijzigingen (zoals kinderopvang en reiskostenvergoeding) verwachten we nu geen hogere kosten als gevolg van de voorgestelde verordening.

Financiën Beleidsnota De uitvoering van deze nota zal plaatsvinden binnen het bestaande budget voor re-integratie binnen de doelstelling Utrechters werken of participeren naar vermogen van het programma Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid (zie financiële paragraaf van de beleidsnota). Met de dienstverlening vanuit het re-integratiebudget zetten inwoners stappen naar werk en realiseren we uitstroom uit de bijstand. Daarmee beperken we de kosten voor de uitvoering van de bijstand. Verordening In principe worden geen grote financiële gevolgen gezien door de inwerkingtreding van deze verordening. Maar er is een onzekerheidsfactor. Dat er geen grote gevolgen worden gezien komt voornamelijk doordat middelen passender op een voorziening ingezet kunnen worden. Zo werd bijvoorbeeld in het verleden de werkgeverscheque gebruik voor werkplekaanpassingen. Waar dit nu niet langer nodig is door de herziening van de betere afbakening van voorzieningen zoals de werkplekaanpassingen en aanscherping van de inzetmogelijkheden van de werkgeverspremie. De onzekerheidsfactor ligt in het feit dat er een aantal nieuw geformuleerde verplichte voorzieningen opgenomen zijn. De voorzieningen zijn voor een bredere groep beschikbaar en eerder inzetbaar. Dit kan leiden tot een hogere inzet en daarmee hogere kosten. Het is op dit moment niet mogelijk hier een goede inschatting van te maken.

We monitoren de ontwikkelingen en sturen bij waar nodig. Het belangrijkste voorbeeld hiervan is de vervoersvoorziening.

Vervolg Op basis van de beleidsnota zal een periodiek uitvoeringsprogramma opgesteld worden en vastgesteld worden door het college. Ook wordt elke twee jaar een voortgangsrapportage opgesteld waarin de monitoring van het voorgestelde beleid wordt toegelicht. In deze rapportage wordt over de nota Financiële bestaanszekerheid, de nota Werk en re-integratie en de doelstelling uit de nota Gezond030 op het thema bestaanszekerheid gerapporteerd. De indicatoren uit de beleidsnota worden gevolgd via de P&C-cyclus. Wanneer dit voorstel wordt aangenomen, wordt de verordening gepubliceerd. De wijzigingen worden geïmplementeerd in onze werkwijze.

Participatie Beleidsnota In augustus 2023 is de participatiebijeenkomst ‘Hoe blijft de gemeente Utrecht ook in de toekomst een gezonde stad waar iedereen kan meedoen?’ georganiseerd. Daarin hebben we mooie gesprekken gevoerd in de werksessie ‘werken, zorg en welzijn; hoe zorgen we voor een gezonde mix?’. 9

We hebben de afgelopen jaren met regelmaat gesproken met onze partners: in het kader van de actieagenda Werkbeweging met een klankbordgroep werkzoekenden en klankbordgroep werkgevers. Daarnaast spraken we bijvoorbeeld met zorg- en welzijnsorganisaties en met onze contractpartners via kwartaalgesprekken. De input hebben we gebundeld en gebruikt om tot een concept-nota te komen. De concept-nota hebben we aan een aantal partners voorgelegd. We hebben hun kritische blik en input gebruikt om de nota aan te scherpen en te verrijken. Een speciale vermelding verdient hierbij het Cliëntenplatform Werk en Inkomen die ons op verschillende momenten waardevolle vragen heeft gesteld, input en advies heeft gegeven. We blijven met partners en werkgevers in gesprek op het moment dat we het uitvoeringsprogramma opstellen en concrete acties gaan voorbereiden en uitvoeren. Verordening Op 15 januari 2024 is gesproken met het Cliëntenplatform Werk en Inkomen. De leden zijn meegenomen in de voorgenomen wijzigingen en toevoegingen in de verordening. Uit het gesprek zijn geen grote bezwaren naar voren gekomen die geleid hebben tot aanzienlijke wijzigingen in de voorgestelde verordening. Wel werden tijdens het gesprek waardevolle vragen gesteld aangaande de mogelijke uitvoeringsimplicaties van de verordening. We hebben de input en adviezen gebundeld en nemen deze mee in het vervolgproces.

Communicatie Na vaststelling van de beleidsnota informeert de gemeente de belangenbehartigers en maatschappelijk partners in het sociaal domein. Dit zijn de partners die ook input hebben gegeven op de nota. De nota en de verordening worden ook gepubliceerd op de website van de gemeente Utrecht.

(Niet)Referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is van toepassing.

Bijlagen Bijlagen besluitvorming  Beleidsnota Werk en Re-integratie “Met vertrouwen en focus richting een zeker bestaan 20242032”  Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet Gemeente Utrecht Bijlagen informatief  Was/wordt-tabel Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet Gemeente Utrecht

10