Raadsvoorstel Aanvraag bijdrage Gemeentefonds voor opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten 2026

Voorstel aan de gemeenteraad

Aanvraag bijdrage Gemeentefonds 2026 voor opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim

Milieu en Emissieloos Vervoer Ontwikkelorganisatie Ruimte Harry Boerma 34023035 Volgt Ja Nee

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties te verzoeken om een suppletieuitkering Gemeentefonds Bommenregeling van € 8.014 exclusief BTW (68% van de totale kosten van € 11.786, exclusief BTW) voor de werkelijk gemaakte kosten voor het opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog. 2. Dit raadsbesluit in werking te laten treden op de dag van bekendmaking, op grond van artikel 4 lid 1 Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht.

Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

Samenvatting Gemeenten kunnen via het Gemeentefonds in aanmerking komen voor een bijdrage in de gemaakte kosten voor het opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog (de zogenoemde bommenregeling). Het vergoedingspercentage voor bijdragen die vanaf 2021 worden verstrekt is 68%.

Context Aanleiding Voor de in de bijlage genoemde projecten zijn (advies)kosten gemaakt voor het opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog. Omdat de gemeente inmiddels beschikt over een bodembelastingskaart voor ontplofbare oorlogsresten (‘bommenkaart’) voor de gehele gemeente Utrecht zijn de daadwerkelijk gemaakte projectkosten veel lager dan voorgaande jaren. Vanaf 2021 (nieuwe bommenregeling) kunnen alle gemeenten in geval van voornoemde kosten een bijdrage van 68% in de gemaakte kosten ontvangen. De bijdrage heeft betrekking op de gemaakte kosten, exclusief BTW. Aanvragen die vóór 1 april 2026 door het ministerie van BZK zijn ontvangen worden, na beoordeling, in het jaar van ontvangst toegekend. Om de aanvraag vóór 1 april 2026 in te kunnen dienen is besluitvorming uiterlijk in de raad van maart 2026 noodzakelijk. Juridische context Om in aanmerking te komen voor een bijdrage uit de bommenregeling gemeentefonds, dient de gemeente een raadsbesluit in waarin de gemaakte kosten voor het opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten zijn opgenomen. Beoogd effect Met dit raadsbesluit wordt beoogd dat de gemeente een bedrag van € 8.014 krijgt toegekend.

Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad De gemeenteraad heeft eerder een bijdrage uit het Gemeentefonds aangevraagd voor opsporen van conventionele explosieven op 10 januari 2013, 13 februari 2014, 14 maart 2019, 6 februari 2020, 9 maart 2023, 18 januari 2024 en 23 januari 2025. (agendapunt 12).

Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1

Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties te verzoeken om een suppletie-uitkering Gemeentefonds Bommenregeling van € 8.014 exclusief BTW (68% van de totale kosten van € 11.786 exclusief BTW) voor de werkelijk gemaakte kosten voor het opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog.

Argumenten 1.1

Er zijn explosievenonderzoeken uitgevoerd voor de in de bijlage genoemde projecten. Binnen de gemeente Utrecht worden voor opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog bureauonderzoek, detectie- en benaderwerkzaamheden uitgevoerd. Als er ontplofbare oorlogsresten worden gevonden, worden deze in samenwerking met de Explosieven Opruimingsdienst (EOD) en de hulpinstanties onschadelijk gemaakt en afgevoerd.

Kanttekeningen/ Risico’s 1.1

De hoogte van de suppletie-uitkering is gering. Door de bodembelastingskaart voor ontplofbare oorlogsresten (‘bommenkaart’) zijn de kosten afgelopen jaar en naar verwachting ook in de toekomst veel lager dan voorheen, zodat de te maken ambtelijke kosten hoger worden in verhouding tot de hoogte van de aan te vragen vergoeding. 2

Daarom zullen we de komende jaren monitoren of de aan te vragen suppletie uitkeringen opwegen tegen de kosten. We overwegen een toekomstige aanvraag te bundelen over meerdere jaren. Beslispunt 2

Dit raadsbesluit in werking te laten treden op de dag van bekendmaking, op grond van artikel 4 lid 1 Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht.

Argumenten 2.1

Tijdige besluitvorming is noodzakelijk om voor de Rijksbijdrage in aanmerking te komen. Volgens de Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht (verder: Referendumverordening) is het raadsbesluit om een suppletie-uitkering uit de bommenregeling aan te vragen referendabel. Dit betekent dat het raadsbesluit in werking treedt 5 weken na bekendmaking (artikel 4 lid 2 Referendumverordening). Om voor een suppletie-uitkering Gemeentefonds in 2026 in aanmerking te komen moet de aanvraag echter vóór 1 april 2026 zijn ingediend. Om er zeker van te zijn dat deze datum gehaald wordt, is het wenselijk om het raadsbesluit direct na bekendmaking in werking te laten treden.

Financiën In 2025 zijn voor het opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog kosten gemaakt van € 11.786 exclusief BTW. De bijdrage van het Rijk in de kosten van het opsporen en ruimen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog bedraagt 68% exclusief BTW (€ 8.014).

Vervolg Aanvragen die vóór 1 april 2026 door het ministerie van BZK zijn ontvangen worden, na beoordeling, in het jaar van ontvangst toegekend. Verzoeken die het ministerie vanaf 1 april 2026 ontvangt worden meegenomen in het volgende jaar. Via de meicirculaire van het Gemeentefonds ontvangen gemeenten informatie over het toegekende bedrag. De uitbetaling van het bedrag loopt vervolgens mee in de reguliere bevoorschotting van de uitkering uit het gemeentefonds. De uitkering Gemeentefonds voor enig jaar wordt in 50 (wekelijkse) termijnen uitbetaald aan gemeenten.

Participatie Er heeft geen participatie plaatsgevonden over dit voorstel.

Communicatie Er is geen aanvullende communicatie voorzien.

Referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is van toepassing.

Bijlagen Bijlagen besluitvorming -Toelichting bij de projecten waarvoor kosten gemaakt zijn in het kader van onderzoek c.q. opsporen van ontplofbare oorlogsresten uit de Tweede Wereldoorlog. Bijlagen informatief -

3