Raadsvoorstel 2e wijziging van de Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht

Voorstel aan de gemeenteraad

Tweede wijziging van de Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Referendabel Geheim

Werk en Inkomen Werk en Inkomen Niels van Dijken 34135350 volgt Ja Nee

Het college van burgemeester en wethouders stelt de raad voor te besluiten: 1. Het Besluit tot wijziging van de Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet

gemeente Utrecht vast te stellen, waarmee: a. de voorzieningen uit de verordening beschikbaar worden gesteld voor de doelgroep uit artikel 7a van de Participatiewet (de doelgroep van de Wet van school naar duurzaam werk); b. de voorziening ‘Ontwikkeltraject’ wordt aangeboden aan inwoners voor wie de arbeidsmarkt nog op afstand staat en via leer- en ontwikkelactiviteiten voorbereid moet worden op werk en scholing.

Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

Samenvatting De Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht wordt voor de tweede keer gewijzigd. Deze wijziging is nodig om: a. de voorzieningen uit de verordening beschikbaar te stellen voor de doelgroep uit artikel 7a van de Participatiewet (de doelgroep van de Wet van school naar duurzaam werk); b. de voorziening ‘Ontwikkeltraject’ aan te bieden aan inwoners die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben en via leer- en ontwikkelactiviteiten voorbereid moeten worden op werk en scholing.

Context Aanleiding Op 1 januari 2026 is de Wet van school naar duurzaam werk in werking getreden. Deze wet heeft als doel om jongeren tot 27 jaar beter te begeleiden in de overgang van onderwijs naar de arbeidsmarkt. De wet richt zich specifiek op jongeren die een verhoogd risico hebben op een afstand tot duurzaam werk, waaronder leerlingen uit het praktijkonderwijs, voortgezet speciaal onderwijs en vroegtijdig schoolverlaters. De uitvoering van de Wet van school naar duurzaam werk ligt bij gemeenten. Gemeenten kunnen jongeren tot 27 jaar meer preventieve en passende ondersteuning bieden. Dit betekent dat gemeenten niet alleen reageren op hulpvragen, maar proactief begeleiding en ondersteuning organiseren die jongeren preventief helpt bij een duurzame toetreding tot de arbeidsmarkt, de overgang van school naar werk versoepelt en onverhoopte uitval op de arbeidsmarkt voorkomt. Deze wijziging van de Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht is nodig om uitvoering te kunnen geven aan de nieuwe wettelijke verplichtingen. Met deze wijziging worden de voorzieningen uit de verordening beschikbaar gesteld voor de doelgroep van de Wet van school naar duurzaam werk.

Tot slot ontbreekt op dit moment een voorziening in de verordening die het mogelijk maakt om inwoners tijdens de re-integratiefase voor te bereiden op uitstroom naar werk of school via een samenhangend geheel van leer- en ontwikkelactiviteiten en coaching in een arbeidsmatige omgeving. Om die reden voegen we de voorziening ‘Ontwikkeltraject’ toe aan de verordening. Het doel van een ontwikkeltraject is het ontwikkelen van (beroepsgerichte) kennis, vaardigheden en competenties. Juridische context De juridische context van de Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht wordt gevormd door de: - Participatiewet; - Wet inkomensvoorziening oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IOAW); - Wet inkomensvoorziening oudere gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IOAZ). De beslissingsbevoegdheid van de raad tot het opstellen en wijzigingen van een verordening komt uit de Gemeentewet (artikel 147, eerste lid). De aanleiding voor deze wijziging komt voornamelijk voort uit de Wet van school naar duurzaam werk. Deze wetswijziging introduceert, via het nieuwe artikel 7a, van de Participatiewet, een nieuwe doelgroep: bepaalde jongeren onder de 27 jaar (artikel 7a, eerste lid, van de Participatiewet).

Op grond van artikel 8a van de Participatiewet moeten gemeenten bij verordening regels vaststellen met betrekking tot het bieden van voorzieningen aan en ondersteunen van deze nieuwe doelgroep. Het besluit tot wijziging werkt terug tot en met 1 januari 2026, de ingangsdatum van de Wet van school naar duurzaam werk. Er bestaan geen juridische bezwaren, omdat het gaat om begunstigend beleid voor de belanghebbende. Beslistermijn Er is geen specifieke beslistermijn voorzien.

2

Beoogd effect Het beoogde effect van de verordening is om meer mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt aan het werk te helpen en aan het werk te houden. Deze wijziging zorgt ervoor dat we kwetsbare jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt meer preventieve en passende ondersteuning kunnen bieden in hun stap naar duurzaam werk. Het toevoegen van de voorziening ‘Ontwikkeltraject’ zorgt tot slot voor extra mogelijkheden om de doelgroep in een arbeidsmatige omgeving voor te bereiden op uitstroom naar werk of scholing. Eerdere besluitvorming en informatievoorziening aan de raad - De Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht is vastgesteld in de raadsvergadering van 27 juli 2024 en op 5 augustus 2024 in werking getreden. - Op 12 juni 2025 is de eerste wijziging van de Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht vastgesteld.

Beslispunten, Argumenten en Kanttekeningen/Risico’s Beslispunt 1

Het Besluit tot wijziging van de Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht vast te stellen, waarmee: a. de voorzieningen uit de verordening beschikbaar worden gesteld voor de doelgroep uit artikel 7a van de Participatiewet (de doelgroep van de Wet van school naar duurzaam werk); b. de voorziening ‘Ontwikkeltraject’ wordt aangeboden aan inwoners voor wie de arbeidsmarkt nog op afstand staat en via leer- en ontwikkelactiviteiten voorbereid moet worden op werk en scholing.

Argumenten 1.1.

De aanpassing van de doelgroep vergroot de kansen voor jongeren tot 27 jaar met een risico op een afstand tot de arbeidsmarkt. Niet voor iedere jongere is het halen van een diploma of het vinden van werk vanzelfsprekend. De gewijzigde re-integratieverordening bevat een aantal bepalingen die het mogelijk maken om deze jongeren te ondersteunen met voorzieningen. Dit moet de kansen voor deze jongeren vergroten en daarmee ook de kansengelijkheid.

1.2

Gemeenten moeten het beleid voor het ondersteunen van jongeren vastleggen in een verordening. Met de inwerkingtreding van de Wet van school naar duurzaam werk is het noodzakelijk om de re-integratieverordening aan te passen. Deze wetswijziging introduceert, via het nieuwe artikel 7a, van de Participatiewet, een nieuwe doelgroep: bepaalde jongeren onder de 27 jaar (artikel 7a, eerste lid, van de Participatiewet). Op grond van artikel 8a van de Participatiewet moeten gemeenten bij verordening regels vaststellen met betrekking tot het bieden van voorzieningen aan en ondersteunen van deze nieuwe doelgroep. Met het doorvoeren van de voorgestelde wijzigingen voldoet Utrecht weer aan de verordeningsplicht vanuit de Participatiewet.

1.3

Het toevoegen van ontwikkeltraject biedt inwoners duidelijkheid over hun mogelijkheden en verplichtingen. De gemeente Utrecht streeft ernaar duurzame relaties met werkgevers en partners om samen de uitdagingen op de krappe arbeidsmarkt aan te gaan. Onderdeel hiervan is het samen met werkgevers ontwikkelen van trajecten. Ontwikkeltrajecten die het mogelijk maken om inwoners tijdens de re-integratiefase voor te bereiden op uitstroom naar werk of school via een samenhangend geheel van leer- en ontwikkelactiviteiten en coaching in een arbeidsmatige omgeving. De verordening biedt op dit moment nog geen juridische basis voor deze trajecten. Om die reden wordt de voorziening ‘Ontwikkeltraject’ toegevoegd aan de verordening.

3

Kanttekeningen/Risico’s 1.1

Het wetsvoorstel Participatiewet in Balans zal begin 2027 opnieuw om wijziging van de verordening vragen. Het wetsvoorstel Participatiewet in Balans zorgt opnieuw voor aanpassing van de Participatiewet. Deze aanpassing vraagt vervolgens ook om wijziging van de Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht. De implementatie van het wetsvoorstel Participatiewet in Balans bestaat uit drie fases. De eerste fase (inwerkingtreding vanaf 1 januari 2026) heeft nog geen gevolgen voor deze verordening. De tweede en derde fase (inwerkingtreding vanaf 1 januari 2027) hebben wel gevolgen voor deze verordening. Wachten tot 1 januari 2027 met de wijzigingen in het kader van de Wet van school naar duurzaam werk is echter niet wenselijk, omdat de voorgestelde aanpassingen aan de huidige verordening nu al nodig zijn voor een rechtmatige en uniforme uitvoering.

Financiën De kosten voor het beschikbaar stellen van de voorzieningen aan de nieuwe doelgroep en de toevoeging van de voorziening ‘Ontwikkeltraject’ worden opgevangen binnen de doelstelling ‘Werken en re-integreren’ van het programma Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid. Voor de uitvoering van de Wet van school naar duurzaam werk heeft het Rijk structureel budget toegezegd, dit wordt verwerkt in de meicirculaire gemeentefonds 2026. Het betreft voor de gemeente Utrecht een bedrag van ca. € 171.000 per jaar.

Vervolg Na het raadsbesluit wordt de gewijzigde verordening bekend gemaakt op www.overheid.nl.

Samen stad maken Gemeente aan zet is van toepassing. Er is niet samengewerkt met inwoners. Het cliëntenplatform is geïnformeerd over de voorgestelde wijzigingen.

Communicatie Na het raadsbesluit wordt de gewijzigde verordening bekend gemaakt op www.overheid.nl.

Referendabel De Verordening raadgevend referendum gemeente Utrecht is van toepassing.

Bijlagen Bijlagen besluitvorming - Besluit tot wijziging van Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht Bijlagen informatief - Gewijzigde Verordening re-integratie en tegenprestatie Participatiewet gemeente Utrecht (versie met wijzigingen zichtbaar).

4