Raadsbrief Toezegging commissie rekenkamer mentale gezondheid

Burgemeester en wethouders Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl

Aan de gemeenteraad

Behandeld door

E.L. van den Berg

Datum

27 februari 2024

Doorkiesnummer

14030

Kenmerk

12130675

E-mail

ellen.van.den.berg1@utrecht.nl

Onderwerp

Toezegging commissie rekenkamer mentale gezondheid

Bijlage(n)

-

Beleidsveld

Volksgezondheid

Geachte leden van de raad, In het commissiedebat van 8 februari 2024 heeft wethouder Eerenberg toegezegd de commissie VOWE voorafgaand aan het debat op 29 februari 2024 over het Rekenkameronderzoek 'Het gaat niet goed' een toelichting te geven op de cijfers van de rekenkamer uit het rapport. De rekenkamer stelt in haar rapport dat de gemeente 1,1 miljoen euro aan subsidie heeft gegeven vanuit Versneld Vernieuwen en daarmee 500 inwoners heeft bereikt. De rekenkamer baseert zich hierbij op de door Volksgezondheid aangeleverde gegevens over de besteding van het budget Versneld Vernieuwen en op een tussenrapportage van Verwey Jonker. In tabel 4.2 uit het onderzoek somt de rekenkamer een aantal projecten op die in 2021 en 2022 zijn uitgevoerd vanuit Versneld Vernieuwen. Daar koppelen ze een bedrag van 1,1 miljoen aan. Dit bedrag gaat echter ook over 2023. In deze raadsbrief geven wij u graag extra toelichting en duiding van deze cijfers. In deze brief richten we ons specifiek op de middelen uit Versneld Vernieuwen. Daarnaast zetten we ook met andere middelen in op mentale gezondheid, bijvoorbeeld vanuit de nadere regel Herstel en Veerkracht. Zie hiervoor het rekenkamerrapport. In mei 2023 is er een overzicht van bestedingen vanuit Versneld Vernieuwen over een periode van drie jaar (2021 t/m 2023) gedeeld met de rekenkamer.

Bij het opstellen van deze brief zijn we er tot onze spijt achter gekomen dat een aantal zaken niet goed is aangeleverd. Inclusief de uitgaven van 2023 komen we op een bedrag van 714.000 euro in plaats van 1,1 miljoen euro1. Dit sterkt ons in het feit dat er strakker gestuurd moet worden op ook de “harde kant” van ons sturingsmodel. We hebben de rekenkamer onze excuses aangeboden voor de omissies. Er is in de periode 2021-2023 in totaal dus 714.000 euro uitgegeven, waarvan 529.000 euro aan activiteiten direct voor inwoners. Dit gaat om 1279 unieke inwoners, die vaak meerdere keren deelnamen. Verder hebben we vanuit Versneld Vernieuwen 25.000 euro uitgegeven aan vindbaarheid Voor het project van On the Move Sportvrienden is een bedrag van 128.000 euro dubbel opgenomen in de aangeleverde gegevens. Ook is er voor dit project een bedrag van 100.000 euro opgevoerd dat niet vanuit Versneld Vernieuwen gefinancierd is maar vanuit de regeling Herstel en Veerkracht . Daarnaast is aan de rekenkamer doorgegeven dat er in zowel 2022 als 2023 beleidscapaciteit gefinancierd is vanuit Versneld Vernieuwen. Dit is echter niet het geval. Beleidscapaciteit is alleen in 2023 gefinancierd vanuit Versneld Vernieuwen voor een bedrag van 101.000 euro. 1

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

27 februari 2024 12130675

van het aanbod (website) en aan een campagne. Met de campagne 'Unbox jezelf en Unbox een ander' zijn meer dan 174.000 personen bereikt. De overige uitgaven zijn besteed aan organisatie van sessies en beleidscapaciteit. We gaan hieronder dieper in op de besteding en het bereik van de middelen van Versneld Vernieuwen. 1. Subsidie aan partijen om activiteiten direct voor inwoners te organiseren Om impact te maken op de mentale gezondheid van jongvolwassen Utrechters is vaak meer nodig dan alleen een groot bereik. Frequenter contact of begeleiding is soms nodig om de mentale gezondheid te versterken, dit geldt voor de meeste van de gefinancierde projecten. Inwoners namen vaker deel of er hebben per inwoner meerdere contactmomenten plaats gevonden (zoals bij het Ervaringscafé waar 20 bijeenkomsten met per keer 20 deelnemers; dus 400 ‘plekken’ waar 121 unieke deelnemers gebruik van hebben gemaakt). Het bereik hieronder gaat om unieke personen. Bij sommige projecten werd juist het netwerk rondom jongeren en jongvolwassenen versterkt. Daarmee is het uiteindelijke bereik en de impact ook groter geweest dan alleen het aantal inwoners dat heeft deelgenomen aan de activiteit. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de middelen Versneld Vernieuwen en het bereik dat is gerapporteerd. Budget

Bereik

Verstrekt in

Wachtverzachter

€ 99.000

44*

2021

Training levenskunst

€ 22.000

37

2021

MHFA

€ 58.000

98**

2021

On the move sportvrienden

€ 228.000

397

2021 en 2022

Ervaringscafé

€ 17.000

121

2021

Geluksbv

€ 76.000

80

2021

3 X 3 Unites

€ 29.000

502

2022

Totaal

€ 529.000

1279

* Wachtverzachter gaat in hun verantwoording uit van 83 deelnemers, omdat zij ook de 39 ervaringsdeskundigen meerekenen die in het project geparticipeerd hebben. Voor hen heeft de Wachtverzachter ook een positief effect op hun mentale gezondheid, omdat ze zich gezien en gehoord voelen en hiermee hun sociale netwerk vergroten. De rekenkamer heeft in hun onderzoek het aantal matches (tussen aanmelders en ervaringsdeskundigen) uit de tussenrapportage van Verwey Jonker opgenomen, daarom vermelden wij dat hier op dezelfde manier. Overigens is deze interventie nog steeds beschikbaar, nu gefinancierd vanuit de middelen van ‘Herstel en Veerkracht’. Het bereik hiervan is nog niet in deze cijfers opgenomen. **Aan deze training hebben 98 personen deelgenomen, die getraind zijn in het signaleren en bespreekbaar maken van psychische problemen bij anderen in hun omgeving. Getraind zijn onder andere leden van studentenverenigingen en sportclubs. Daarmee is het feitelijke bereik van individuen die door deze getrainde personen gezien en/of geholpen worden veel groter.

Onze inzet op mentale gezondheid is, zoals ook aangegeven in het rapport van de rekenkamer, breder. Zo zijn vanaf 2023 middelen uit Herstel en Veerkracht ingezet, waaruit 14 subsidies zijn verstrekt om mentale gezondheid te versterken. Een deel van deze subsidies zijn een voortzetting van de projecten die gefinancierd waren uit Versneld Vernieuwen. Deze zijn met een sterretje aangeduid. Het bereik van deze projecten is nog niet bekend. • Blauwlicht • Buurtsport • Cultuur19 • GeluksBV* • JoU – Welzijn op recept • Levenskunst* • MBO Utrecht • Mix2000 • Parnassia • Time Shift

2/3

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

• • • •

27 februari 2024 12130675

TivoliVredenburg – Faalfestival U-Centraal – Join Us Wachtverzachter* Weg van de Held

2. Subsidie aan partijen of financiële bijdrage aan het vergroten van kennis of bewustwording door campagnes en het ontsluiten van informatie Dit zijn activiteiten geweest die inzetten op het (online) bereiken van jongeren en het vindbaar maken van informatie over mentale gezondheid. Vanuit Versneld Vernieuwen hebben wij hier onderstaande bedragen aan bijgedragen. De website 18-/18+ had bredere (informatie)doelen dan alleen mentale gezondheid. Daarmee geven cijfers over bereik een vertekend beeld en daarom nemen we ze hier niet op. De campagne Unbox Jezelf was specifiek gericht op bespreekbaar maken van mentale gezondheid voor jongeren en hun omgeving. Daarom geven we daar wél het bereik weer. Budget

Bereik

Verstrekt

Campagne unbox jezelf

€ 15.000

174.168*

2023

Website 18-/18+

€ 10.000

-

2023

Totaal

€ 25.000

* Dit is het aantal unieke personen dat is bereikt via online video. Het daadwerkelijke bereik is hoger. Zo hebben we bijvoorbeeld personen bereikt via YouTube en meta en ook via abri’s in de stad. Omdat we hier geen nauwkeurige gegevens over hebben rapporteren we die cijfers hier niet.

3. Overige kosten Er zijn in 2022 en 2023 ook overige kosten gemaakt vanuit Versneld Vernieuwen middelen. Dat gaat om 160.000 euro beleidscapaciteit en kosten om sessies te organiseren. Zo zijn er drie dialoogsessies georganiseerd tussen de gemeente, jongeren en partners om op te halen wat zij nodig hebben rondom hun mentale gezondheid en hoe we de samenwerking tussen partijen kunnen versterken. De uitkomsten van deze sessies zijn onder andere gebruikt als input voor de nadere regel Herstel en Veerkracht. Bij deze sessies waren 50 inwoners (jongeren en jongvolwassenen) en professionals aanwezig. Concluderend kan op basis van de eindrapportages gesteld worden dat de kosten lager zijn dan eerder vermeld. En dat tegelijkertijd het bereik van de inzet vanuit Versneld Vernieuwen in de periode 2021 t/m 2023 inmiddels groter is dan opgenomen in het rapport van de rekenkamer. De huidige cijfers zijn gebaseerd op de eindrapportages. Daarbij blijft staan dat wij scherp moet blijven op de sturing op zowel de kosten als de effecten. Waarbij het altijd zo zal zijn dat het effect van preventie niet alleen afhangt van het bereik, maar van veel meer factoren. Dat geldt zeker ook voor mentale gezondheid. Het blijft daarom een uitdaging om precies te meten wat de effecten zijn van het ingezette beleid.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

3/3