Raadsbrief Stand van zaken aanpak handhavingsdossier Binnenstad

Burgemeester en wethouders Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl

Aan de gemeenteraad

Behandeld door

E. Rooke

Datum

5 juli 2024

Doorkiesnummer

14030

Kenmerk

12492423/2

E-mail

e.rooke@Utrecht.nl

Onderwerp

Stand van zaken aanpak handhavingsdossier Binnenstad

Bijlage(n)

2 (waarvan 1 geheim)

Beleidsveld

Ruimtelijke Ordening

Geachte leden van de raad, Met deze brief informeren we u over de actuele ontwikkelingen in het dossier Binnenstad. Ook bieden we u een geactualiseerd overzicht van de stand van zaken en een update over de uitvoering van de afspraken naar aanleiding van het Berenschotrapport. Voor de financiële stand van zaken verwijzen wij u naar de beantwoording van SV 2024 nr. 111. Geheimhouding We hebben op de bijlage Begroting VTH terugplaatsen achtergevel Oudegracht 228 tijdelijk geheimhouding opgelegd op grond van artikel 87 van de Gemeentewet om redenen genoemd in artikel 5.1 lid 2 sub b van de Woo totdat de bouw van de achtergevel financieel is afgerond. Openbaarmaking kan ertoe leiden dat bij de bouw in te schakelen derden deze informatie kunnen gebruiken bij prijsonderhandelingen. Pandadres openbaar Op 25 mei 2024 heeft de Raad van State geoordeeld dat de pandadressen en ook de naam van de eigenaar openbaar mogen worden gemaakt. Bij de beantwoording van uw vragen hebben wij daarom de exacte pandadressen gebruikt. Pand A is Oudegracht 228 en Pand B is Oudegracht 230. De eigenaar van pand A zal hieronder worden aangeduid als ‘eigenaar Oudegracht 228’. Hieronder gaan we in op de belangrijkste ontwikkelingen in het handhavingsdossier sinds onze vorige brief.

Hevige en langdurige wateroverlast als gevolg van ontbreken achtergevel In 2015 heeft de eigenaar Oudegracht 228 het grachtenpand gekocht voor 250.000 euro. In 2017 heeft de eigenaar Oudegracht 228 zonder de vereiste vergunningen de achtergevel gesloopt en onbeschermd open laten staan (zie bijlage Fotorapportage handhavingsdossier Binnenstad). Door het ontbreken van de achtergevel staat het pand onbeschermd bloot aan weersinvloeden waardoor onder meer ernstige vochtoverlast is ontstaan bij de buren. Het buurpand Oudegracht 230 is in gebruik als woonhuis en de hevige en langdurige wateroverlast legt een enorme druk op leefbaarheid in het pand

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

5 juli 2024 12492423/2

en gezondheid van de bewoners. In onze raadsbrief van 16 februari 2024 hebben we u geïnformeerd dat de last onder bestuursdwang en de toepassingsbeschikking als doel hebben over te gaan tot het treffen van maatregelen om een einde te maken aan de overtredingen en met name ook een einde aan de overlast voor de buren opdat zij weer prettig in hun huis kunnen wonen. De rechtbank MiddenNederland heeft op 16 mei 2023 reeds geoordeeld dat het college bevoegd was tot handhavend optreden. Hiertegen is hoger beroep ingesteld door de eigenaar Oudegracht 228. Het terugbouwen van de achtergevel is al begonnen. De bouwplannen zijn uitgewerkt, de locatie is herhaaldelijk onderzocht om een goed beeld te krijgen van de bouwkundige staat van het pand, veiligheid van de bouwlocatie en hoe de bouw logistiek ter plaatse het beste kan worden uitgevoerd. In september start de aannemer met de bouwwerkzaamheden van de achtergevel. Er wordt begonnen met het tijdelijk waterdicht maken van de achtergevel. Door de gevel af te schermen tegen (extreme) weersomstandigheden en het voorkomen van waterdoorslag naar de buren als het bevorderen van het drogen van de muren in het pand in verband met de aanstaande verbouwing. Voor de terugbouw van de achtergevel is externe bouwbegeleiding ingehuurd.

De begrote kosten en uitvoering van de aannemer worden gecontroleerd door een externe deskundige en de totale bouwkosten en aanverwante kosten zullen op de eigenaar Oudegracht 228 worden verhaald conform de wettelijke regels. Ook de rest van het pand is in slechte staat. We brengen dit nu in beeld en monitoren met name de voorgevel tijdens de verbouwing van de achtergevel. Voortgang overige handhavingstrajecten De eigenaar Oudegracht 228 heeft de afgelopen periode verschillende handhavingsverzoeken tegen zijn buren ingediend. Er is geen wettelijke grondslag om handhavingsverzoeken te weren. Dit leidt tot veel druk, overlast en onrust bij de buren. Deze handhavingsverzoeken worden zorgvuldig onderzocht en krijgen een besluit. Opvallend hierbij is dat er handhavingsverzoeken worden gedaan die inhoudelijk gezien grote gelijkenis vertonen met eerder gedane verzoeken. Voortgang Woo-dossiers Over het handhavingsdossier Oudegracht 228 zijn sinds 2018 in totaal 47 Wob- en Woo-verzoeken ingediend, waarvan 42 afkomstig zijn van de eigenaar Oudegracht 228 of diens rechtsvertegenwoordigers. Het gaat daarbij in veel gevallen om (zeer) omvangrijke verzoeken. In onze raadsbrief van 5 oktober 2022 hebben wij u geïnformeerd over ons besluit om twee verzoeken van de eigenaar Oudegracht 228 niet in behandeling te nemen wegens misbruik van recht.

De behandeling hiervan in beroep staat gepland op 11 juli aanstaande. Op 5 januari 2024 hebben wij wederom besloten om 9 verzoeken van de eigenaar Oudegracht 228 wegens misbruik van recht niet in behandeling te nemen. DAS heeft daarna vier verzoeken opnieuw ingediend. Ook die vier verzoeken zijn niet in behandeling genomen omdat het herhaalde verzoeken zijn waarop al was besloten om die niet te behandelen wegens misbruik van recht. Het bezwaarschrift tegen beide besluiten is ongegrond verklaard. De eigenaar Oudegracht 228 heeft de voorzieningenrechter verzocht om het college op te dragen om de verzoeken alsnog in behandeling te nemen en een dwangsom op te leggen zodat tijdig wordt besloten op die verzoeken. De voorzieningenrechter heeft het verzoek van de eigenaar Oudegracht 228 afgewezen. De zaak ligt nu in beroep bij de rechtbank Midden-Nederland. In de beantwoording van de schriftelijke vragen 2024 nr. 111 hebben we aangegeven dat de Raad van State ons in het gelijk heeft gesteld over het openbaar maken van het pandadres. Daarmee geeft de hoogste rechter uitsluitsel over een principieel discussiepunt met de eigenaar Oudegracht 228. Omdat het pandadres in aantal zaken de enige beroepsgrond is kunnen die zaken nu ook eenvoudig worden afgedaan door de rechter.

2/4

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

5 juli 2024 12492423/2

Sinds januari 2024 heeft de eigenaar Oudegracht 228 geen nieuwe Woo-verzoeken meer ingediend. De rechtbank gaat dit najaar een zitting inplannen om alle nog openstaande beroepszaken op grond van de Woo gerechtelijk te beoordelen. Stand van zaken in primaire besluitvorming, bezwaar en beroep In een half jaar tijd is het aantal zaken dat in behandeling is bij de gemeente en de rechters met 1/3 afgenomen (van 64 naar 42 openstaande zaken). De piek van de zaken zit vooral in de gerechtelijke keten. Hiervoor hebben wij een krediet aangevraagd bij de Voorjaarsnota 2025. Het grootste deel betreft nu hoger beroepszaken. De Raad van State heeft achterstanden, waardoor de behandeling van deze zaken enige tijd kan vergen.

Dwangsommen en proceskosten Hieronder treft u een overzicht van de betaalde dwangsommen en proceskosten. Het is gebruikelijk dat het verzoek tot uitbetaling ongeveer een jaar na het ontstaan van de kosten wordt ingediend. De kosten die in 2023 zijn betaald hebben dus betrekking op 2022. Begin 2023 zijn de laatste besluiten genomen waarbij een dwangsom wegens niet tijdig beslissen verschuldigd was.

Jaar 2020 2021 2022 2023 2024 Totaal

Dwangsommen

Proceskosten

5.769,00

4.095,00

89.420,00

8,454,00

658.078,00

38.965,88

477.525,00

37.924,69

0

9.839,50

1.230.792,00

99.279,07

Voortgang aanbevelingen Berenschot In onze raadsbrief van 16 februari 2024 hebben wij u bericht over hoe wij uitvoering geven aan het rapport Berenschot. We zien dat de enorme hoeveelheid procedures en de complexiteit van dit dossier een forse personele en financiële druk op de organisatie legt en blijft leggen. Iemand die blijft procederen kan op deze manier een grote hoeveelheid aan ambtenaren en bestuurders aan het werkhouden en de wetgeving kent geen algemene stopknop om dit soort grensoverschrijdend procedeergedrag een halt

3/4

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

5 juli 2024 12492423/2

toe te roepen. Dit is bijzonder wrang in een tijd van bezuinigingen. Aan dit conflict worden miljoenen besteed, terwijl in de stad bezuinigd moet worden. We hebben daarom besloten om samen met externen, waaronder adviseurs van de Nationale Ombudsman en advocaten te verkennen welke alternatieven mogelijk zijn buiten het juridische spoor. Het doel is een aanpak uit te werken om tot een afronding van dit handhavingsdossier te komen. Uiteraard nemen we daarbij de eisen van de gerechtelijke procedures in acht. Verzoek tot rectificatie uitspraken wethouder Eerenberg in AD De eigenaar Oudegracht 228 heeft onder gerechtelijke dreiging herhaaldelijk gesommeerd om het artikel in het AD van 17 februari 2024 te rectificeren. De eigenaar Oudegracht 228 stelt dat wethouder Eerenberg een interview heeft gegeven en daarbij onjuistheden heeft verteld. In onze brief van 20 maart 2024 aan DAS, waarvan uw raad een afschrift heeft ontvangen, hebben wij dit weerlegd. DAS heeft niet gereageerd op deze brief noch is ons bekend dat er een verzoek tot rectificatie bij de rechter aanhangig is gemaakt. Daarmee is deze discussie naar onze mening afgerond. We hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

4/4