Raadsbrief kwartaalbrief onderwijs 4e kwartaal 2024 en 1e kwartaal 2025

Burgemeester en wethouders Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl

Aan de gemeenteraad

Behandeld door

Eva Spanjer

Datum

18 april 2025

E-mail

eva.spanjer@utrecht.nl

Kenmerk

30236951

Type brief

Voortgangsbrief

Onderwerp

Kwartaalbrief onderwijs 4e kwartaal 2024 en 1e kwartaal 2025

Bijlage(n)

6 (a t/m f)

Beleidsveld

Onderwijs

Geachte leden van de raad, Hierbij ontvangt u de kwartaalbrief onderwijs over het vierde kwartaal van 2024 en het eerste kwartaal van 2025 met daarin informatie over de laatste ontwikkelingen en toezeggingen aan uw raad over het Utrechtse onderwijs. We informeren u in deze kwartaalbrief over de ontwikkelingen op de onderwijstaken1 waarvoor de gemeente verantwoordelijk is, over activiteiten die raken aan het coalitieakkoord en over ontwikkelingen en opvolging van moties en toezeggingen van uw raad. In deze kwartaalbrief onderwijs is geen separaat deel over onderwijshuisvesting opgenomen. Uw raad is door middel van de recent aangenomen beleidsnota Onderwijshuisvesting 2026-2041 en het uitvoeringsprogramma reeds geïnformeerd over de ambities en actuele ontwikkelingen op dat vlak. De laatste kwartaalbrief onderwijs ontving u op 21 oktober 2024. Beantwoording raadsvragen Uw raad heeft in het afgelopen kwartaal een aantal sets aan schriftelijke vragen gesteld ter beantwoording. De volgende schriftelijke vragen zijn beantwoord: • SV150 Studententoegankelijkheid krijgt geen 10! op 12 november jl. • SV156 Voorschoolse educatie, toeleiding, wachtlijsten, bekwaam personeel, taalvaardigheidsverschillen en ouderparticipatie op 23 oktober jl. • SV160 Toegankelijke onderwijsgebouwen voor toegankelijk onderwijs op 12 november jl. • SV198 Tijd van wegkijken is voorbij op 27 januari jl.

• SV208 Veilige en pestvrije scholen op 7 februari jl. • SV210 Mbo-studenten in het Utrechtse studentenleven op 15 januari jl. • SV219 Overstappen van middelbare school zonder vertraging op 4 februari jl. • SV16 Sociale veiligheid jeugd-Pesten op 4 maart jl. • SV22 Aanpak schooluitval en kinderen maximale ontwikkelingskansen bieden op 24 maart jl.

1 Over o.a. Onderwijsachterstanden beleid (OAB), LEA (UOA), leerplicht, leerlingenvervoer, voortijdig schoolverlaten,

onderwijshuisvesting.

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

Ook zijn er mondelinge vragen gesteld, die we tijdens het vragenuur hebben beantwoord: • MV5 Veilig en betrouwbaar Leerlingenvervoer op 28 november jl. • MV6 Geen plek voor haat in Utrechtse onderwijs op 16 januari jl. • MV2 Ook “kleine” oplossingen kunnen bijdragen aan de oplossing van grotere problemen op 30 januari jl. • MV7 Luchtkwaliteit- en geluidsnormen bij scholen zoals de International School Utrecht in Papendorp op 6 februari jl. • MV8 Onrust bij scholen en ouders over de doorstroomtoets op 6 februari jl. • MV6 Een lager schooladvies bij een Arabische achternaam op 6 maart jl. • MV2 Schoolplein Jazzsingel op 13 maart jl. • MV7 Signalen van onrecht in de klas op 3 april jl. Moties en toezeggingen Met deze raadsbrief worden de volgende toezeggingen en moties afgedaan: • Amendement A224 • Motie M192 • Motie M193 • Toezegging 542 • Toezegging 769 • Toezegging 774 Commissie In de commissie Volksgezondheid, Onderwijs, Werk en Economie hebben we over de volgende onderwerpen met uw raad gesproken: • Raadsvoorstel Vaststellen Verordening Leerlingenvervoer; wijziging Beleidsregel bekostiging leerlingenvervoer op 10 oktober jl. • Jaarplan Utrechtse Onderwijs Agenda (UOA) 2025 op 9 januari jl. • Raadsvoorstel Beleidsnota onderwijshuisvesting 2026-2041 op 20 maart jl. Raadsbrieven De volgende raadsbrief hebben we in de afgelopen periode aangeboden aan uw raad.

• Raadsbrief Landelijke peiling personeelstekorten onderwijs 2024 op 17 december jl. • Raadsbrief Subsidie groenblauwe schoolpleinen op 13 januari jl. • Raadsbrief Voortgangsrapportage passend onderwijs en voortijdig schoolverlaten Q1 2025 op 4 februari jl. • Raadsbrief Concept Uitvoeringsprogramma Onderwijshuisvesting 2026-2041 op 12 maart jl. • Raadsbrief bereik voorschoolse educatie en tijdelijke investering voor- en vroegschoolse educatie 2025-2027 op 26 maart jl. Raadsvoorstellen De volgende raadsvoorstellen hebben we in de afgelopen periode aangeboden aan uw raad. • Raadsvoorstel Benoeming leden Raad van Toezicht SPO Utrecht op 19 november jl. • Raadsvoorstel Beleidsnota onderwijshuisvesting 2026-2041 op 21 januari jl.

2/20

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

In deze kwartaalbrief gaan we in op verschillende beleidsonderwerpen aan de hand van de volgende thema’s: Utrechtse Onderwijsagenda, Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE), Primair en Voortgezet onderwijs, Passend Onderwijs, Leerlingenvervoer, Vervolgonderwijs, Seksueel- en grensoverschrijdend gedrag, Aanpak Lerarentekort, Bibliotheek Utrecht en ISU. Utrechtse Onderwijsagenda In de Utrechtse Onderwijsagenda (UOA) zijn vijf overkoepelende thema’s opgenomen. Uw raad heeft tijdens het commissiedebat op 11 april 2024 over de UOA gevraagd om een update per thema van de UOA. Dat is meegenomen in het Jaarplan UOA wat u als bijlage heeft ontvangen bij de kwartaalbrief over het derde kwartaal 2024. Tijdens het commissiedebat op 9 januari jl. over het Jaarplan UOA is afgesproken informatie te delen over de inzet van de flexpool. Eveneens is toegezegd terug te komen op het meetinstrument basisvaardigheden en welke specifieke doelen uit het Mbo-uitvoeringsplan ‘waardering voor vakmanschap’ worden aangepakt2 (toezegging 889). In dit deel van de kwartaalbrief wordt ingegaan op de flexpool en het meetinstrument basisvaardigheden. Als ook de Staat van de Jeugd in het Onderwijs, gemengde scholen, planning segregatiemonitor, kinderrechtentoets, ouderbetrokkenheid en het solidariteitsfonds. Flexpool Een aantal schoolbesturen in Utrecht beschikt al over een flexpool.

De ontwikkeling en meerwaarde van een schoolbestuur-overstijgende flexpool wordt geagendeerd in de onderwijsregio Utrecht-Stad. Schoolbestuur-overstijgende inzet vindt in de praktijk soms al plaats. De meerwaarde en het rendement van een flexpool wordt nader uitgewerkt binnen Utrecht Leert, in samenwerking met onder andere de vakbonden. Meetinstrument basisvaardigheden Ten aanzien van het meetinstrument voor basisvaardigheden hebben de thematrekkers geconcludeerd dat het onwenselijk is om een apart meetinstrument te ontwikkelen naast de gegevens van de Inspectie van het Onderwijs. Het gebruik van dezelfde meetinstrumenten en gegevens zorgt voor consistentie en voorkomt tegenstrijdige beelden. Daarom wordt nu aangesloten bij de gegevens van de Inspectie en onderzoeken we of de analyse van deze gegevens kunnen laten uitvoeren door studenten van de Universiteit Utrecht. Staat van de Jeugd in het Onderwijs In motie M192 heeft uw raad gevraagd om monitoring van basisvaardigheden in de Utrechtse Staat van de Jeugd. Sinds begin 2024 kunt u op Utrecht in cijfers ook een tegel vinden met daarin cijfers over de Staat van de Jeugd in het Onderwijs (Staat van de jeugd in het onderwijs - Utrecht).

Voor de vier leeftijdsgroepen in de voorschoolse leeftijd, het primair onderwijs, het voortgezet onderwijs en het beroeps- en wetenschappelijk onderwijs kunt u informatie vinden over de waardering van het onderwijs en de basisvaardigheden. Daarnaast is, afhankelijk van de leeftijdsgroep, extra informatie beschikbaar en zijn ook verwijzingen opgenomen naar relevante informatie of onderzoeksrapporten. Voor zover de informatie beschikbaar is, kunt u inzoomen om trends in beeld te brengen en om vergelijkingen te doen op wijkniveau. Recent zijn de meest recente cijfers die beschikbaar zijn toegevoegd. We geven een korte toelichting op enkele cijfers. Er is een negatieve trend te zien in het percentage leerlingen (10 t/m 12 jaar) dat graag naar de (basis)school gaat, in 2023 ging 63% (heel) vaak graag

2 U ontvangt in het tweede kwartaal een Raadsbrief Jaarlijkse voortgangsrapportage mbo-uitvoeringsplan waarin dit deel van

de toezegging wordt beantwoord. 3/20

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

naar school. Het percentage ouders dat (zeer) tevreden was over het basisonderwijs in de buurt steeg licht naar 81%. Van de leerlingen in het primair onderwijs haalt 97,7% op taalvaardigheid, 98,3% op leesvaardigheid en 93,6% op rekenen aan het einde van de basisschoolleeftijd minimaal referentieniveau 1F. We zien daarbij een voorzichtig positieve trend bij taalvaardigheid. In het voortgezet onderwijs zien we in 2023 een afname in het percentage jongeren (klas 2 en 4) dat school leuk vindt. 44% vindt het (hartstikke) leuk om naar school te gaan. 52% van de ouders geeft aan (zeer) tevreden te zijn over het voortgezet onderwijs in de buurt. Als we kijken naar de eindexamencijfers zien we dat Utrechtse leerlingen in het vmbo iets minder goed scoren op Nederlands en wiskunde in vergelijking tot het landelijk beeld. Leerlingen in het vwo doen het op deze vakken bij het eindexamen iets beter dan het landelijke beeld. Tot slot geven mbo studenten de afgelopen jaren stabiel hun school een 6,7 als rapportcijfer. In het hbo is 64% van de studenten (zeer) tevreden met hun school en in het wo ligt dat op 83%. Ook in het hbo en wo is dit beeld de afgelopen jaren heel stabiel. Gemengde Scholen Met motie M131 heeft uw raad het college opgedragen om de ambitie om te komen tot meer gemengde scholen terug te laten komen in het Utrechtse onderwijsbeleid.

Verschillende onderdelen in de Utrechtse Onderwijsagenda raken aan het segregatievraagstuk in Utrecht, denk aan inclusief onderwijs, de ontwikkeling van drie buurtscholen, kansenwerkplaatsen en het inzetten van levensecht burgerschap. Om meer samenhang in de verschillende initiatieven vanuit de UOA te creëren en om verder te onderzoeken waar er nog kansen liggen om onderwijssegregatie tegen te gaan, willen we met een aantal scholen, de werkzame elementen in het tegengaan van onderwijssegregatie in Utrechtse scholen in kaart brengen. Dit zal uitmonden in een voorstel voor een gedragen aanpak op het tegengaan van segregatie. Dit doen we met hulp van Stichting Gemengde Scholen en met de input van reeds eerder gevoerde gesprekken met de schoolbesturen. Daarbij hanteren we het standpunt dat het tegengaan van onderwijssegregatie meer behelst dan de realisatie van gemengde scholen. Binnen de scholen zelf dient een aanpak te zijn op segregatie willen we echt spreken van een gemengde school zoals we deze voor ogen hebben. Tegelijkertijd vragen we in gesprekken met het Rijk reeds aandacht voor de ongunstige positie van scholen met een grote spreiding van de leerlingenpopulatie. Planning Segregatiemonitor Bij de aanbieding van de eerste segregatiemonitor in november 2023 heeft u in de begeleidende raadsbrief kunnen lezen dat we elke twee jaar de monitor herhalen.

De volgende segregatiemonitor staat gepland in Q4 2025. We trachten dan ook de koppeling met de Staat van de Jeugd te realiseren. Kinderrechtentoets In de commissie van 23 oktober jl. over de programmabegroting is gevraagd of het recht op (passend) onderwijs meegenomen kon worden in de kinderrechtenscan. Een zogenaamde kinderrechtentoets geeft daarbij handvatten om bij het vormgeven van wet- en regelgeving en beleid, kinderrechten voorop te stellen. Het doel van de toets is om de ontwikkeling en het welzijn van kinderen te waarborgen in alle voorstellen die raken aan de belangen van kinderen. Deze toets is op 8 december 2024, de dag van Internationale dag van de mensenrechten gelanceerd en kan door elke gemeentelijke organisatie gebruikt worden. In samenwerking met UVI mensenrechten en UU studenten is een mensenrechten- kinderrechten training ontwikkeld waar de kinderrechtentoets een onderdeel van is. Deze training wordt in eerste 4/20

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

instantie uitgeprobeerd en gegeven aan de adviseurs van de afdeling Jeugdbeleid in Q2 en Q3 van dit jaar. Indien de training positief wordt ervaren, zal het worden uitgebreid naar de andere adviseurs die werken aan voorstellen die de belangen van kinderen raken. Ouderbetrokkenheid Met motie M193 heeft uw raad het college opgedragen om het belang van ouderbetrokkenheid steviger te verankeren in de uitvoeringsplannen van de Utrechtse Onderwijsagenda. Ouderbetrokkenheid krijgt vorm in het jaarplan UOA met initiatieven zoals het inclusiviteitspanel en het solidariteitsfonds. We betrekken ouders graag bij tastbare onderwerpen op de uitvoering van specifieke ambities. Tijdens de midtermreview in 2026 geven we een reflectie hoe dit is vormgegeven bij de uitwerking van de ambities uit de werkagenda. Solidariteitsfonds Ouderbetrokkenheid in het onderwijs wordt onder andere ook vormgegeven via de vrijwillige ouderbijdrage. Eén van de ambities van de UOA is om deze vrijwillige ouderbijdrage om te vormen naar een bijdrage aan een solidariteitsfonds dat volgens de principes van ongelijk investeren voor gelijke kansen ten goede komt aan leerlingen (en hun ouders) uit de laagste inkomensgroepen. In de UOA is afgesproken hiermee te beginnen binnen het primair onderwijs.

Een meer inclusieve en passende inrichting van de vrijwillige ouderbijdrage in de vorm van een solidariteitsfonds kan helpen om kansengelijkheid in de stad te bevorderen. Het idee is om een dergelijk fonds echt vanuit solidariteit in te steken. Ouders zouden hierin de mogelijkheid krijgen om een hogere vrijwillige ouderbijdrage te betalen, ter compensatie voor ouders die de bijdrage niet kunnen betalen. Daarnaast willen we het bedrijfsleven enthousiasmeren om hieraan bij te dragen. De gesprekken met de verschillende schoolbesturen over het solidariteitsfonds verlopen momenteel constructief. Solidariteit als uitgangspunt wordt breed gedragen. Tegelijkertijd vraagt het overstappen naar een dergelijk fonds om een secuur proces dat ieder schoolbestuur in eigen tempo doorloopt. Bovendien leven er bij verschillende besturen nog zorgen over de financiële risico's bij een dergelijke stap. Daarnaast bestaan er zorgen over de gevolgen voor de betalingsbereidheid en betrokkenheid van ouders wanneer de middelen niet meer rechtstreeks naar de eigen school gaan. Over deze en andere onderwerpen blijven we met de besturen in gesprek. We verwachten dat een aantal besturen op korte termijn met een dergelijke werkwijze zullen gaan werken. Voor de zomer vindt nog een bestuurlijk overleg plaats over dit onderwerp met meerdere PO schoolbesturen.

Wanneer de definitieve besluitvorming hierover heeft plaatsgevonden informeren wij uw raad nader. Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Ten behoeve van het jonge kind is begonnen met de implementatie van het Utrechts KwaliteitsKader (UKK). Daarnaast wordt een onderzoek uitgevoerd om de kwaliteit van de Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) in kaart te brengen. Deze kwaliteitsmeting VVE volgt in Q3 2025. In deze kwartaalbrief informeren wij u over de implementatie van het UKK en de opzet van de kwaliteitsmeting. Implementatie UKK In 2023 is het UKK herzien met alle betrokkenen die hiermee werken en met ondersteuning van de Universiteit Utrecht. Het actualiseren was nodig om de kwaliteit van de educatie van het jonge kind en het gesprek hierover te bevorderen binnen de organisaties, maar ook zeker tussen voorschoolse voorzieningen, het basisonderwijs en andere partners. Door hierover in gesprek te zijn wordt zowel de

5/20

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

inhoudelijke doorgaande lijn en de samenwerking versterkt. In 2024 is er een begin gemaakt met de implementatie van het UKK. De resultaten zijn: • de website is vernieuwd, geactualiseerd en aangevuld met nieuws, interessante artikelen, bijeenkomsten voor het jonge kind e.d. en is met name gericht op professionals. Het komende jaar wordt toegewerkt naar een meer interactieve website en wordt de website geschikt gemaakt voor ouders. • de Universiteit Utrecht (UU) heeft geadviseerd om, naast de reguliere accountgesprekken, één keer per jaar een kwaliteitsgesprek met VE-aanbieders in te plannen. Hierbij vormen de uitgangspunten en richtlijnen van het UKK de basis. Ter voorbereiding van het kwaliteitsgesprek of als instrument om intern te monitoren, kan hierbij gebruik worden gemaakt van door de UU ontwikkelde competentieprofielen waarmee organisaties zelf de kwaliteit van hun VE kunnen evalueren. • de gemeente gaat ook met de OAB gefinancierde schoolbesturen een kwaliteitsgesprek houden over de vroegschoolse fase (oftewel groep 1 en 2). De bedoeling is om meer zicht te krijgen op de vroegschoolse fase en met name ook op de doorgaande ontwikkellijn. De UU is gevraagd om een richtlijn te ontwikkelen voor de kwaliteitsgesprekken met zowel de schoolbesturen als de voorschoolse aanbieders. Deze richtlijnen worden in april/mei 2025 verwacht.

Kwaliteitsmeting VVE Door de Universiteit Utrecht (UU) wordt ook een onderzoek uitgevoerd naar de huidige kwaliteit van de Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) in Utrecht. Deze kwaliteitsmeting sluit aan bij de definitie van kwaliteit zoals deze in het UKK is opgenomen. De opzet van het onderzoek is zo vormgegeven dat het in de nabije toekomst kan worden uitgebreid en/of aangevuld met effectstudies. Het onderzoek richt zich op het in kaart brengen van de kwaliteit op meerdere facetten die aansluiten bij de vier pijlers van het UKK: kwaliteit op de groep, kwaliteit in de samenwerking met ouders, kwaliteitszorg op organisatieniveau en samenwerking in de stad, kwaliteit van de doorgaande lijn van 2 tot en met 6 jaar. In het onderzoek worden op verschillende manieren, met verschillende methoden, gegevens verzameld om de onderzoeksvragen te kunnen beantwoorden. De onderzoeksopzet sluit aan op landelijk onderzoek binnen de VVE (o.a. Landelijke Kwaliteitsmonitor Kinderopvang, Effectstudie Voorschoolse Educatie en PreCOOL-onderzoek) en eerder Utrechts onderzoek (o.a. onderzoek effectiviteit VVE Utrecht 2012-2015 en onderzoek pilot gemengde groepen). Hiermee wordt tevens de mogelijkheid gecreëerd om de huidige Utrechtse stand van zaken af te zetten tegen eerdere Utrechtse en landelijke kwaliteitsgegevens.

Het uitgangspunt bij de kwaliteitsmeting is een representatieve dwarsdoorsnede van de stad te nemen. In totaal bedraagt de steekproef 60 groepen (30 voorschools, 30 vroegschools) gekozen op basis van een representatieve verdeling op wijk, scholenkoepel en doelgroep populatie in de scholen. Er worden twee vormen van terugkoppeling opgeleverd: • Individuele terugkoppeling op locatieniveau: Dit betreft een kort verslag waarin de groep ten aanzien van de bij hen geobserveerde kwaliteit een aantal tips en tops meekrijgt. • Eindrapportage op stadsniveau: Dit betreft een uitgebreid onderzoeksverslag waarin de geschetste onderzoeksvragen worden beantwoord en aan de hand van de resultaten aanbevelingen worden gedaan.

6/20

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

In de kwartaalbrief over het tweede kwartaal van 2025 verwachten we de rapportage te kunnen delen met uw raad. Primair en Voortgezet Onderwijs In deze kwartaalbrief gaan we in op enkele onderwerpen die spelen in het primair onderwijs (PO) en voortgezet onderwijs (VO). Het betreft het Aanmeldbeleid PO, de brugfunctionaris en de pilot Familieschool Overvecht, Nieuwkomersonderwijs, Honours Trajectum Utrecht, Vakoverstijgend rekenen en opvolging OBO Spoorzicht. Aanmeldbeleid PO Met toezegging 769 is uw raad toegezegd dat bij het aanbieden van de kwartaalrapportage aanmeldbeleid het college ingaat op het postcodebeleid van scholen. Er is in Utrecht geen postcodebeleid dat bepaalt naar welke school een kind mag. Wel is er binnen het systeem van aanmelden bepaald welke vier scholen, via looproute, de dichtstbijzijnde zijn voor ieder huisadres in Utrecht. Op deze vier scholen krijgen kinderen buurtvoorrang. Het staat ouders vrij hun kind aan te melden op een andere school. Op de zogenaamde stedelijke scholen (vaak scholen met een specifieke denominatie of specifiek pedagogisch concept) geldt in het geheel geen buurtvoorrang. Hier maken kinderen uit alle delen van de stad evenveel kans op plaatsing. De kwartaalrapportage aanmeldbeleid voor Q4 2024 is online gepubliceerd onder ‘Overzicht cijfers per 3 maanden (kwartaal).

Brugfunctionaris Met toezegging 295 (motie M33 van 2023: één coördinator per school) vraagt uw raad om coördinatoren aan te stellen op scholen met grotere achterstandsscores. U vraagt om per school iemand aan te stellen die tijd, ruimte en expertise heeft om zich in te zetten voor kinderen en gezinnen waar armoede en andere sociale en maatschappelijke vragen spelen. Inmiddels hebben 22 basisscholen (19 reguliere en 3 speciale basisscholen), drie scholen voor voortgezet onderwijs en vier (v)so scholen dit soort brugfunctionarissen aangesteld, waarvoor zij subsidie hebben ontvangen van het ministerie van OCW voor de periode van drie schooljaren. Met het aanstellen van de brugfunctionaris is er een duidelijk aanspreekpunt op deze scholen waar ouders en gezinnen terecht kunnen voor (doorverwijzing naar) hulp op sociaal, financieel en maatschappelijk gebied. Naar de inzet van brugfunctionarissen is door het Education Lab een landelijke evaluatie uitgevoerd. Dit rapport kunt u vinden onder de titel ‘bruggen tussen school en thuis’. Tot slotte heeft het ministerie van OCW het onderzoeksbureau Oberon gevraagd de huidige regeling te evalueren. De onderzoeksuitkomsten worden in tussenrapportages en een eindrapportage gepresenteerd. Die laatste verschijnt in de zomer van 2027.

Pilot Familieschool Overvecht In Overvecht is al een aantal jaar ervaring opgedaan met de rol van brugfunctionaris binnen de pilot Familieschool. Een Familieschool is een school die zich niet alleen inzet voor kinderen maar ook voor het gezin. Door te investeren in de ouder als partner, het gezin centraal te stellen en aandacht te hebben voor brede talentontwikkeling van kinderen, wordt de context waarin kinderen opgroeien versterkt en daarmee de kansengelijkheid bevorderd. Ouders, leerkrachten en partners uit het sociaal domein werken binnen de Familieschool nauw samen met en voor hun kinderen. School is een veilige plek om elkaar te ontmoeten, contacten op te doen en talenten te ontdekken en te delen. Door de gemeenschap te versterken durven ouders eerder vragen te stellen aan school, professionals en aan elkaar. 7/20

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

In 2021 is de pilot Familieschool Overvecht gestart in het kader van de Regiodeal Vitale Wijken en de Wijkaanpak Samen voor Overvecht. Vier basisscholen zijn hierbij betrokken: De Schakel, Joannes XXIII, OBO locatie De Klopvaart en OBO locatie de Watertoren, later vervangen door Spoorzicht. Tijdens de pilot heeft de Hogeschool Utrecht een participatief praktijkonderzoek uitgevoerd en onlangs is de pilot geëvalueerd (zie bijlagen a en b). Uit de evaluatie blijkt onder andere dat door de Familieschool de algehele betrokkenheid van ouders bij de school en bij de ontwikkeling van de kinderen is vergroot. Door de contacten op school vergroten ouders hun netwerk en stellen zij eerder vragen. Hierdoor worden problemen niet groter of kunnen ze worden voorkomen en maken we de ‘beweging naar voren’. Op de Familiescholen maken kinderen nu meer gebruik van activiteitenaanbod binnen de school of via de Brede School, ZIMIHC en Sport Utrecht. Leerkrachten hebben, onder andere door trainingen, meer zicht op en begrip voor de leefwereld van kinderen en hun ouders. De vier scholen gaan ook na de pilot door als Familieschool. Binnen Overvecht onderzoeken zij mogelijkheden voor uitbreiding. Happy Kids Happy Kids is een basisschool in Overvecht.

Zij omschrijven zichzelf als ‘een Algemeen Bijzondere School (niet gebonden aan een levensbeschouwelijke stroming) met het HAPPY KIDS Onderwijs Concept, die vernieuwend onderwijs voor nieuwsgierige kids én hoogbegaafdheidsonderwijs biedt’. De school is gestart in januari 2017 als particuliere school. Sinds augustus 2018 is de school bekostigd door de overheid. Dit betekent dat ze vanaf 2026 317 leerlingen moeten hebben om de stichtingsnorm te halen. Momenteel zijn er ongeveer 90 ingeschreven leerlingen. Omdat werd voorzien dat Happy Kids de stichtingsnorm niet zou halen, zijn we al enige tijd in gesprek met de voormalig directeur-bestuurder en huidige interim-bestuurder van Happy Kids. Recent heeft het bestuur van basisschool Happy Kids besloten de school in Utrecht vanaf komend schooljaar te sluiten. Met een basisschool in Maarssen zijn afspraken gemaakt over het overnemen van zowel de kinderen en het personeel van Happy Kids. Daarnaast zijn er afspraken met het samenwerkingsverband PO gemaakt over de ondersteuning van kinderen en ouders van een alternatieve school in Utrecht. We gaan ervan uit dat alle kinderen daarmee ook na de zomer een fijne plek vinden om naar school te kunnen gaan. Nieuwkomersonderwijs De instroom van nieuwkomers blijft onvoorspelbaar en mede afhankelijk van ontwikkelingen in de wereld.

Als gemeente Utrecht houden we daarom continue vinger aan de pols als het gaat om de groei van de school. Op dit moment zitten er ca. 310 leerlingen op Taalschool Utrecht (PO) Er is daarmee nog ruimte voor groei. Op ISK Ithaka (VO) zitten ca.1100 leerlingen. Gezien de aanhoudende instroom en verhuisbewegingen van nieuwkomers in de regio, waaronder veel alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV), is de ruimte voor nieuwe instroom op Ithaka beperkt. De wachttijd voor nieuwe leerlingen is op dit moment ca. 8 weken. Om deze wachttijd in combinatie met de zomerperiode zo goed mogelijk te overbruggen wordt er, net als afgelopen twee jaar, een verlengd zomerprogramma georganiseerd door ouderparticipatie organisatie It's My Child, in nauwe samenwerking met de nieuwkomersscholen en de gemeente. Honours Trajectum Utrecht In de commissie van 23 oktober jl. over de programmabegroting is gesproken over het Honours Trajectum Utrecht (HTU) concept. U heeft de wethouder onderwijs gevraagd om in overleg te gaan met de partners die HTU organiseren, omdat de gemeentelijke bijdrage niet ten goede zouden komen aan leerlingen die anders niet voor de Universiteit gekozen zouden hebben. Hier is een misverstand 8/20

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

ontstaan. Het HTU programma is een extracurriculair programma gericht op taalvaardigheid en kennis van de wereld voor de eerste drie leerjaren in havo en vwo. Het is gericht op leerlingen met een migratieachtergrond of gezinnen waarin het niet gebruikelijk is om in het hbo of wo te studeren en die thuis minder ondersteund worden in hun onderwijsloopbaan. Ook ouders worden betrokken om een beter beeld te krijgen van het onderwijs aan een hbo of wo instelling. De subsidie voor HTU van de gemeente Utrecht loopt af. Met de schoolbesturen is de afspraak gemaakt dat zij vanaf 2026 dit programma zelf gaan bekostigen. In 2025 draagt de gemeente voor het laatste jaar nog 11 procent bij aan dit programma. Vakoverstijgend rekenen Vier jaar geleden vroeg een natuurkundedocent, Kees Hooyman van het St. Bonifatius college, een onderwijsimpulssubsidie van de gemeente Utrecht aan om een methode te ontwikkelen voor vakoverstijgend rekenen. Met deze aanpak gebruiken alle vakken waarin gerekend wordt dezelfde rekenstrategieën. Die aanpak is ook zeer overzichtelijk, en daardoor krijgen leerlingen weer plezier in rekenen. Het succes is ook zichtbaar: hogere cijfers en meer keuze voor vakken zoals natuurkunde, scheikunde en economie. De methodiek is gratis beschikbaar voor andere scholen. Vakoverstijgend rekenen is inmiddels aan een landelijke opmars bezig.

Veertig scholen in heel Nederland werken er al mee, en docenten en leerlingen zijn enthousiast. Het blijkt mogelijk om in korte tijd een rekenachterstand om te buigen in een voorsprong. Er zijn gesprekken met uitgeverijen om deze aanpak op te nemen in lesmethodes voor alle vakken waar gerekend wordt. We zijn trots op dit initiatief dat laat zien hoe belangrijk de professionaliteit van de leraar is, en hoe met een tijdelijke impulssubsidie een initiatief kan uitgroeien tot iets groots. Opvolging OBO Spoorzicht Tijdens het vragenuur van 3 april jl. heeft uw raad mondelinge vragen gesteld over ‘Signalen van onrecht in de klas’ (MV7). De ouders die recent een brandbrief verstuurden over hun zorgen over OBO Spoorzicht zijn, zoals toegezegd in de beantwoording, met de school en het schoolbestuur in contact gebracht. We hebben ons verder laten informeren en de partijen aangemoedigd om een oplossing te vinden. De situatie is een interne aangelegenheid van de school en vanwege vertrouwelijkheid kunnen we er verder niet inhoudelijk op ingaan. De situatie wordt volgens de geldende klachtenprocedure van SPO Utrecht afgehandeld. Passend onderwijs Op 4 februari ontving u de Raadsbrief Voortgangsrapportage passend onderwijs en voortijdig schoolverlaten Q1 2025. In die brief werd u geïnformeerd over de voortgang op het gebied van passend onderwijs.

Hieronder vindt u een update over de ontwikkelingen bij het samenwerkingsverband PO en de huisvesting van speciaal onderwijs. Samenwerkingsverband PO In de kwartaalbrief over het derde kwartaal 2024 informeerden wij uw raad over de financiële problemen bij het samenwerkingsverband SWV PO en het anders organiseren van de arrangementen ten gevolge daarvan. Op 13 februari heeft SWV PO ons per brief geïnformeerd over de vervolgstappen. In december 2024 heeft de directeur-bestuurder haar vertrek medegedeeld aan de ALV en de (kern)partners. Vervolgens is in januari een waarnemend directeur-bestuurder gestart. Haar opdracht is om inhoudelijke en financiële keuzes in lijn te brengen zodat het samenwerkingsverband financieel gezond wordt en blijft, met daarbij de focus op het nieuwe ondersteuningsplan en de kerntaak: samen met de scholen zorgen voor een zo passend mogelijke onderwijsplek voor de Utrechtse kinderen. Begin 2025 heeft SWV PO het arrangeren weer hervat en momenteel werkt het samenwerkingsverband hard aan het nieuwe ondersteuningsplan. Dit moet voor 1 mei ingediend zijn bij de inspectie van het onderwijs en wordt voor die tijd ter vaststelling aan de 9/20

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

schoolbesturen voorgelegd in de ALV, en aan de gemeente in het OOGO. In een volgende brief informeren wij u opnieuw over de stand van zaken rondom het SWV PO. Via RTV Utrecht heeft interim bestuurder Suzanne Kok gereageerd op de onrust bij schooldirecteuren en leerkrachten over de ondersteuning die ze kinderen op school kunnen bieden. Het OOGO (op overeenstemming gericht overleg tussen gemeente en samenwerkingsverbanden) over het nieuwe ondersteuningsplan heeft intussen plaatsgevonden op 16 april. We zien zowel in het ondersteuningsplan als in het constructieve gesprek dat wij hier over hadden dat het samenwerkingsverband haar uiterste best doet om in korte tijd weer financieel gezond te worden en tegelijkertijd de kwetsbaarste kinderen te ontzien. Dit kan het samenwerkingsverband niet alleen. Het nu voorliggende plan is voor één jaar en in dit jaar zal met de partners in de stad gekomen worden tot afspraken over ieders verantwoordelijkheid binnen het hele stelsel van onderwijs, extra ondersteuning en zorg. Wij hebben vertrouwen in de wijze waarop het samenwerkingsverband dit aanpakt. Het ondersteuningsplan is deze week naar de inspectie gestuurd ter beoordeling. De planning is dat het samenwerkingsverband na de meivakantie het plan openbaar zal maken.

Huisvesting speciaal onderwijs Tijdens de commissie VOWE van 14 maart 2024 heeft uw raad gevraagd of er een nieuwe locatie voor speciaal onderwijs moet komen. Hierbij geven wij u een update omtrent deze vraag. Rondom huisvesting voor speciaal onderwijs hebben we uitgangspunten opgenomen in de net door uw raad vastgestelde Beleidsnota Onderwijshuisvesting 2026-2041. Hierin is opgenomen dat we in beginsel geen standalone scholen voor speciaal en speciaal basisonderwijs willen bouwen, maar altijd in combinatie met regulier onderwijs. We werken deze kaders verder uit in een nieuwe Verordening Onderwijshuisvesting en bijbehorend wegingskader. Het samenwerkingsverband PO werkt daarnaast momenteel aan een nieuw ondersteuningsplan. Wij hebben het samenwerkingsverband en de schoolbesturen gevraagd om een gezamenlijke visie op inclusie en passend onderwijs op te stellen en daarbij recht te doen aan de visie op inclusie zoals deze in de Utrechtse Onderwijsagenda (UOA) is afgesproken. Huisvestingsaanvragen voor speciaal onderwijs zullen wij vervolgens toetsen aan deze nieuwe kaders. Het al dan niet tot stand komen van een nieuwe locatie voor speciaal onderwijs is op dit moment nog niet duidelijk. Wel is duidelijk dat als deze er komt, het geen losstaande locatie voor alleen speciaal onderwijs zal zijn.

Gesprekken met ouders In de afgelopen periode hebben meerdere gesprekken plaatsgevonden met ouders van kinderen die zijn vastgelopen in het onderwijssysteem. We hebben deze gesprekken zowel bestuurlijk als ambtelijk gevoerd. De ouders hebben hun persoonlijke verhalen met ons gedeeld en hun visie en ideeën voor oplossingen aan de kant van het systeem gegeven. Zo is er gesproken over de gevolgen van thuiszitten en de impact die dat heeft op kinderen en het gezin; wat het missen van school teweeg brengt en wat een gevecht het voor ouders kan zijn om een plek te vinden waar hun kind weer opbloeit. Concreet is er ook gesproken over de Samen naar Schoolklassen en het ondersteunen van een netwerk voor ouders van thuiszitters. Van beide kanten zijn deze gesprekken als waardevol ervaren. We volgen deze gesprekken op door met ouders samen te verkennen hoe we ervaringsdeskundigheid en oplossingen zoals de Samen naar Schoolklassen meer kunnen inbedden in ons systeem. Ouders worden naast deze gesprekken betrokken in het herzien van de routekaart thuiszitters.

10/20

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

Leerlingenvervoer In het navolgende gaan we in op een aantal actuele ontwikkeling bij het leerlingenvervoer. Daarbij komen de volgende onderwerpen aan bod de monitor leerlingenvervoer en benchmarkonderzoek, nieuwe verordening en beleidsregels, ouderparticipatie, gesprekken met de vervoerder, klanttevredenheidsonderzoek en verzelfstandiging in het leerlingenvervoer. Monitor leerlingenvervoer en benchmarkonderzoek Met deze brief bieden wij u de twee exemplaren van de monitor Leerlingenvervoer van Q3 en Q4 2024 aan (zie bijlagen c en d). De monitor is ontwikkeld met als doel om de beschikbare data over leerlingenvervoer overzichtelijk te kunnen delen en duiden. In deze exemplaren van de monitor zijn de cijfers van juli tot en met september en van oktober tot en met december 2024 opgenomen en voorzien van een korte toelichting. Het derde kwartaal is voor het leerlingenvervoer een bijzondere periode; er zijn minder ritten vanwege de zomervakantie en in september is een piekmoment omdat de scholen weer beginnen. Over deze periode en de opstart van het schooljaar is uw raad reeds geïnformeerd in de kwartaalbrief van Q3 2024. Naast onze eigen, stedelijke monitor, zijn we onder begeleiding van Berenschot in 2024 gestart met een benchmarkonderzoek naar het leerlingenvervoer in de G4.

De steden kennen vergelijkbare uitdagingen zoals het chauffeurstekort en het toenemend beroep op het (aangepast) vervoer, maar gaan daar verschillend mee om. Om ambtelijk van elkaar te leren en inzichten op te blijven doen, zetten we het benchmarktraject de komende twee jaar voort. Wij verwachten uw raad in een volgende kwartaalbrief meer inhoudelijke resultaten te kunnen geven over hoe het Utrechtse beleid zich verhoudt tot dat van de andere drie steden. Nieuwe verordening en beleidsregels Vanaf 1 januari 2025 gelden de nieuwe verordening en beleidsregels, waarmee nieuwe aanvragen voor leerlingenvervoer worden beoordeeld. Over de precieze wijzigingen is uw raad aan het einde van vorig jaar geïnformeerd. Hierbij hebben we uitvoering gegeven aan amendement A224 ‘Geen ouderbijdrage bij leerlingenvervoer’ door artikel 23 uit de verordening te schrappen. Een van de belangrijkste veranderingen is dat we zelfstandig reizen centraler stellen, dat we niet meer automatisch tot het einde van de schoolcarrière beschikken en meer kijken naar wat de leerling echt nodig heeft. Zelfstandig (leren) reizen krijgt op die manier meer aandacht. Ouders zijn reeds geïnformeerd over de veranderingen en in Q1 2025 zijn ook de scholen en de samenwerkingsverbanden geïnformeerd, omdat doorgaans in mei de meeste nieuwe aanvragen en wijzigingen worden gedaan.

We monitoren de effecten van de gewijzigde regelgeving en informeren uw raad hierover in de volgende kwartaalbrieven onderwijs. Een belangrijk aandachtspunt hierbij is of de uitgaven van het leerlingenvervoer meer passend worden binnen de beschikbare middelen, zoals opgenomen in de Lange termijn aanpak Leerlingenvervoer. Mocht uit het monitoren blijken dat dit structureel niet het geval is, dan zullen we aanvullende maatregelen onderzoeken. Ouderparticipatie In opvolging van de motie M179 ‘Ouderparticipatie Leerlingenvervoer’ hebben we op 4 november een ouderavond georganiseerd, waar we alle ouders van kinderen in het vervoer voor hebben uitgenodigd. Met de aanwezige ouders hebben we onder begeleiding van Samen Stad Maken een open gesprek gevoerd over wat ouders ervaren in het vervoer. Er waren zowel ouders aanwezig van kinderen die naar school fietsen, als ouders van kinderen die gebruik maken van het aangepast 11/20

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

vervoer (taxivervoer). Uit het gesprek kwamen drie thema’s naar voren waar de aanwezige ouders graag verder met ons over in gesprek gaan: • samen oplossen: ouders bedenken slimme, praktische oplossingen voor het organiseren van vervoer, waardoor zij minder afhankelijk zijn van het aangepast vervoer; • regelgeving: de betrokkenheid van ouders op de regels en de uitlegbaarheid; • aanbesteding taxivervoer: ouders geven graag input over wat zij belangrijk vinden bij de volgende aanbesteding. Al deze thema’s krijgen een vervolg, de aanwezige ouders hebben allemaal aangegeven mee te willen blijven denken op specifieke onderwerpen. Ook onderzoeken we of in dit kader of we de leerlingenparticipatie kunnen bevorderen. Gesprekken met de vervoerder Uw raad heeft ons op 14 november 2024 tevens gevraagd om structureel het gesprek te voeren met de vervoerder over het belang van opleiding en instructie van chauffeurs en onderaannemers in het kader van de kwaliteitsafspraken. Dit hebben wij toegezegd. Deze gesprekken vinden structureel plaats in de vorm van doorlopend contact tussen de gemeente en de vervoerder, en de periodieke formele contractgesprekken met de vervoerder. Klanttevredenheidsonderzoek Recentelijk is ook het klanttevredenheidsonderzoek leerlingenvervoer uitgevoerd. Over de resultaten van dit onderzoek wordt u, zoals gebruikelijk met de jaarstukken geïnformeerd.

Met de constante evaluatie in onder andere de kwartaalmonitor, het klanttevredenheidsonderzoek en de benchmark geven we gehoor aan toezegging 774 over de evaluatie van de huidige stand van zaken in het leerlingenvervoer. Verzelfstandiging in het leerlingenvervoer In de commissie van 10-10-2024 vroeg uw raad om een overzicht van alles wat we momenteel doen om de zelfstandigheid in het leerlingenvervoer te stimuleren. In de eerste plaats bespreken consulenten met ouders van leerlingen die met de taxi reizen de mogelijkheden om zelfstandiger naar school te gaan. Hierbij zijn er de volgende mogelijkheden: • Vergoedingen voor het OV, een begeleider in het OV of een fietsvergoeding • Een bikeflip-abonnement, waarbij ouders een fiets kunnen leasen voor hun kind. Deze fietsen kunnen worden aangepast of worden ingeruild naar mate het kind groeit • E-bikes inclusief budget voor accessoires zoals regenkleding Daarnaast brengen we bij scholen en ouders bestaand aanbod vanuit de NS en de provincie onder de aandacht, zoals het NS TreinTrainPakket. Er is vaak maatwerk mogelijk; kinderen kunnen stapsgewijs de overstap maken van taxi naar het openbaar vervoer, de fiets of de e-bike. Bijvoorbeeld door met één dag per week zelfstandig te beginnen. Is de stap toch te groot, dan kunnen zij terugvallen op het aangepast vervoer.

Naast het aanbod voor individuele leerlingen, verzorgen de Fietsmeesters van Sport Utrecht fietslessen op acht GO scholen, Ithaka en de Taalschool. De Gemeente Utrecht financiert deze lessen met de verwachting dat kinderen die jong leren fietsen straks minder afhankelijk zijn van leerlingenvervoer wanneer zij ouder worden. De Fietsmeesters hebben hun methode toegespitst op kinderen in het Gespecialiseerd Onderwijs en hebben de methode inmiddels uitgebreid naar twee lessenreeksen: “Leren trappen in etappen” en “Veilig fietsen in het verkeer” Kinderen leren op drie niveaus: 1. Fietsen met ondersteuning; 2. Zelfstandig fietsen en 3. Veilig fietsen met anderen. De 12/20

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

resultaten zijn veelbelovend, 90% van de kinderen behaalt het fietsdiploma. Daarnaast geven zowel ouders als deelnemende kinderen aan meer vertrouwen te hebben om fietsend deel te nemen aan het verkeer. Vervolgonderwijs In dit gedeelte van de brief wordt u achtereenvolgens geïnformeerd over de voorlopige cijfers voortijdig schoolverlaten 2023-2024, het wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’ en implementatie daarvan in Utrecht, de nieuwe vsv-definitie, de Samenwerkingsagenda met het hbo en wo en het stopzetten subsidie taalonderwijs voor doelgroep HBO+. U ontvangt in het tweede kwartaal van 2025 eveneens een Raadsbrief Jaarlijkse voortgangsrapportage mbo-uitvoeringsplan. Voorlopige cijfers voortijdig schoolverlaten 2023-2024 Het aantal voortijdig schoolverlaters (hierna: vsv’ers) in de stad Utrecht is gestegen naar 536 jongeren, ten opzichte van 500 jongeren in 2022-2023. Dit blijkt uit de voorlopige vsv-cijfers van het schooljaar 2023-2024 die het Ministerie van OCW op 24 maart jl. bekend maakte. Landelijk zien we een lichte daling van het aantal vsv'ers, van 2,34% naar 2,29%. In Utrecht stad zien we een lichte stijging van 0,10% maar we blijven met een totaal van 2,23% onder het landelijke gemiddelde.

Als we inzoomen op het mbo zien we dit schooljaar een stijging van het percentage vsv’ers vanuit mbo-1 (Entree) en mbo-2 De uitval ontstaat zowel gedurende de opleiding als in de overgang van school naar werk. Onder de paraplu van het wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’ en het regionale programma werken we als doorstroomregio op dit moment toe naar aanvullende maatregelen om deze groep jongeren extra te ondersteunen naar de meest kansrijke startpositie en waar mogelijk een startkwalificatie. Het percentage vsv’ers vanuit mbo-4 blijft nagenoeg gelijk en vanuit mbo-3 daalt het percentage vsv’ers. In het voortgezet onderwijs zien we landelijk een stijging van het aantal vsv’ers in zowel de onderbouw als de bovenbouw. In Utrecht zien we deze stijging alleen in de bovenbouw met name onder nieuwkomers en in de doorstroom naar het vervolgonderwijs. Tot slot zien we een daling in het percentage vsv’ers vanuit het voortgezet algemeen volwassenenonderwijs (vavo)3. De afgelopen twee jaar zetten we vanuit het doorstroompunt ook preventiever in op het vavo, om zo dreigende uitval vroegtijdiger te signaleren. Om goed zicht te houden op de actuele Utrechtse situatie maken we gebruik van uitvalcijfers. Deze cijfers laten zien hoeveel jongeren zonder startkwalificatie4 gedurende het schooljaar worden uitgeschreven van de opleiding.

De uitvalcijfers worden op maandelijkse basis gegenereerd en elk kwartaal besproken met het samenwerkingsverband vo (SterkVO) en de mbo-instellingen. Uit deze cijfers blijkt een daling van de uitval ten opzichte van vorig jaar in het vo en in het mbo, met uitzondering van de entree-opleidingen (mbo 1); daar zien we een stijging van de uitval zonder startkwalificatie. Uit gesprekken met de mbo-instellingen blijkt dat persoonlijk functioneren (o.a. taalvaardigheden) en persoonlijke omstandigheden de belangrijkste redenen zijn voor uitval op de Entree. De helft van de jongeren die we terugzien in de uitvalcijfers van de Entree, hebben hun opleiding succesvol afgerond. Een Entree-diploma wordt echter niet gezien als een startkwalificatie waardoor zij alsnog terugkomen in de uitvalcijfers. Vanuit de Focus-aanpak (Team Leerlingzaken) monitoren en begeleiden we waar nodig deze jongeren actief in hun route richting een verdere vervolgopleiding/startkwalificatie of richting werk.

3 Deze daling betreft de groep jongeren die zichzelf heeft aangemeld bij het vavo, en daarmee niet de jongeren die zijn

uitbesteed vanuit het voortgezet onderwijs. 4 Een startkwalificatie is minimaal een mbo-2, havo of vwo diploma. 13/20

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

De belangrijkste reden voor het verlaten van een opleiding is (1) een niet passende studiekeuze. Dit betreft ongeveer een derde van de studenten die uitvallen en dit percentage blijft de afgelopen jaren constant. We zien dat jongeren vaker de keuze maken om te switchen van opleiding. Daarnaast zijn er ook jongeren die de behoefte hebben om de keuze voor een specifieke opleiding uit te stellen. Daarmee neemt ook de behoefte aan (her)oriëntatiemogelijkheden toe. Om jongeren te helpen met het maken van een passende studiekeuze, hebben we in de doorstroompuntregio Utrecht de afgelopen tijd projecten voor (her)oriëntatie in het mbo doorontwikkeld. Verder zien we (2) ook persoonlijke omstandigheden (o.a. jongeren met mentale problematiek, met schuldenproblematiek of met een taalachterstand) als oorzaken voor uitval. Tot slot zien we ook een groep studenten die stopt met de opleiding omdat ze (3) besluiten liever te gaan werken. Zodra wij de definitieve cijfers voortijdig schoolverlaten van 2023-2024 ontvangen, zullen wij uw raad daarover informeren. Dit doen we middels het jaarverslag van Leerlingzaken 2023-2024 dat u in Q1 2026 zult ontvangen. Daarnaast ontvangt uw raad eind Q1 2026 de voorlopige cijfers voortijdig schoolverlaten 2024-2025 inclusief een kwalitatieve duiding.

Wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’ en implementatie in Utrecht Per (vermoedelijk) 1 januari 2026 treedt het wetsvoorstel ‘Van school naar duurzaam werk’ in werking. Het doel van dit wetsvoorstel is om naast de inzet op het behalen van een startkwalificatie, de kansengelijkheid onder jongeren te vergroten door betere begeleiding mogelijk te maken bij zowel de overgang van school naar werk, als bij het behouden van werk. Een gevolg van deze wetswijziging is een landelijke herziening van de vsv-definitie. In de nieuwe vsvdefinitie wordt een jongere een voortijdig schoolverlater op het moment dat diegene jonger is dan 27 jaar en het onderwijs heeft verlaten zonder een startkwalificatie te behalen. In de huidige definitie ligt die grens op 23 jaar. Daarnaast worden er ook een aantal uitzonderingen in de huidige vsv-definitie geschrapt. Op dit moment tellen jongeren uit het vso met het uitstroomperspectief vervolgonderwijs, jongeren die een verlate startkwalificatie halen, eerstejaars nieuwkomers en jongeren met een entree diploma én een baan van minimaal 12u per week niet mee in de vsv-cijfers. Met ingang van de nieuwe vsv-definitie worden deze doelgroepen wél meegenomen in de cijfers. Dat betekent dat met ingang van de wetswijziging er een stijging zichtbaar zal zijn van het aantal voortijdig schoolverlaters.

Deze definitiewijziging heeft daarmee ook invloed op de uitvoering van de wettelijke taak door Leerlingzaken. Vanuit de stedelijke opdracht dienstverlening jongeren bereiden we ons op dit moment voor op wat deze nieuwe wettelijke taak van ons zal gaan vragen. Het is momenteel nog onduidelijk om hoeveel jongeren het zal gaan. De verruiming van de vsv-definitie heeft ook gevolgen voor de duiding van de vsv-cijfers waarover wij uw raad ieder jaar informeren. Zodoende vormen de voorlopige vsv-cijfers in 2026 een nulmeting, waarmee we de daaropvolgende vsv-cijfers objectief kunnen vergelijken. Samenwerkingsagenda met het hbo en wo In het debat van 19 januari 2023 over ‘Raadsbrief Utrechtse Onderwijsagenda’ is aan uw raad toegezegd dat wij de samenwerking met het Utrechtse hbo en wo intensiveren en vastleggen. Om hieraan uitvoering te geven is het afgelopen jaar intensief overleg geweest met de Hogeschool Utrecht (HU) en de Universiteit Utrecht (UU) over het opstellen van een samenwerkingsagenda. De HU En UU hebben de ambitie om als kennisinstellingen bij te dragen aan de stad en aan de regio, in 14/20

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

het bijzonder op de thema’s rondom de jeugd. Tegelijkertijd hebben wij in de overleggen geconstateerd dat een aparte samenwerkingsagenda opstellen niet voor de hand ligt omdat er al inhoudelijke agenda’s liggen: de UOA Werkagenda en de beleidsnota Jeugd ‘samen opgroeien, samen opvoeden’, die voldoende aanknopingsmogelijkhedenbieden. Daarnaast speelt dat er geen extra geld beschikbaar is om extra ambities toe te voegen. Er is daarom gewerkt aan een samenwerkingsplan, waarin de hbo en wo instellingen in Utrecht actief de samenwerking opzoeken met de gemeente Utrecht en alle partners die bijdragen aan het realiseren van de bestaande beleidsnota’s. Door de Hogeschool Utrecht, Universiteit Utrecht en de gemeente Utrecht is er op de Centrale overlegdag Jeugd Onderwijs een sectoroverleg ingericht om te verkennen hoe vanuit de kennisinstellingen bijgedragen kan worden aan de realisatie van de beleidsnota’s en sluiten de HU en UU aan bij de stadstafel Jeugd-Onderwijs. De komende maanden wordt eraan gewerkt ook de andere hogescholen en universiteiten een plek te bieden aan dit overleg. Op onderdelen is er al een goede samenwerking met het hbo en wo. Een goed voorbeeld is de ULOA, waarin onderwijsbesturen en lerarenopleidingen samenwerken aan het thema ‘versterking van de professional’ en daarmee aan voldoende docenten voor de klas.

Een ander voorbeeld van samenwerking is de Kenniswerkplaats Jeugd Utrecht Stad (KJUS) waar wordt samengewerkt rondom de opgaven van de beleidsnota Jeugd. De komende periode verkennen we op welke thema’s en opgaven we de samenwerking met de kennisinstellingen nader kunnen verbreden en/of versterken. De samenwerkingspartners zijn enthousiast en we kijken ernaar uit op deze manier een waardevolle invulling te kunnen geven aan de samenwerking met het hbo en wo. Stopzetten subsidie taalonderwijs voor doelgroep HBO+ In 2024 heeft het Rijk aangekondigd om vanaf 2026 te gaan bezuinigen op middelen voor volwasseneneducatie met 10%. Daarom is gekeken naar het totaalbeeld van de financiën die we inzetten voor volwasseneneducatie. In lijn met het principe ongelijk investeren voor gelijke kansen is besloten om de subsidie die verstrekt wordt aan de Volksuniversiteit voor de doelgroep expats met ingang van 2026 te stoppen. De middelen die voor taalondersteuning HBO+ beschikbaar waren worden per 2026 ingezet in het formele of non/informele taalonderwijs voor kwetsbaardere doelgroepen. Hiermee voorkomen we dat de landelijke bezuinigingen landen bij de inwoners die het meest afhankelijk zijn van taalondersteuning.

Seksueel- en grensoverschrijdend gedrag In onderstaande gedeelte van de brief over seksueel- en grensoverschrijdend gedrag gaan we in op voorlichting over seksuele gezondheid op scholen, de pilot SchoolsOut en het rondetafelgesprek over seksueel- en grensoverschrijdend gedrag. Voorlichting seksuele gezondheid op scholen In de commissie van 6 februari jl. is gevraagd naar de lokale en landelijke voor seksuele voorlichting op scholen en hoe daar grosso modo gebruikt van wordt gemaakt. Via het landelijk programma de Gezonde School-aanpak kunnen scholen in het primair-, voortgezet- en middelbaar beroepsonderwijs een stimuleringsregeling aanvragen op het thema relationele en seksuele vorming en sociale veiligheid. Scholen ontvangen voor het schooljaar 25/26 een stimulering van maximaal 1.200 euro per school. We weten niet precies hoeveel scholen een aanvraag hebben gedaan. Wel weten we dat tot april 2025 73 scholen in Utrecht een stimuleringsregeling hebben ontvangen voor de regeling Gezonde Relaties en Seksualiteit. Scholen die een stimuleringsregeling ontvangen, krijgen daarnaast 10 uur ondersteuning van de Gezonde Schooladviseur vanuit de gemeente. Scholen kunnen ook advies en begeleiding vragen rond het thema relationele en seksuele vorming van de JGZ als er iets 15/20

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

speelt rondom een jongere op school. Ook kan in individuele gesprekken tussen de JGZ-professional en het kind op scholen het thema ter sprake komen. De JGZ-professionals doen aan deskundigheidbevordering op dit thema en hebben allemaal de e-learning ‘Jong en Transgender’ gevolgd. Daarnaast heeft de JGZ twee Sense geschoolde verpleegkundigen in dienst die bij vragen geraadpleegd kunnen worden. Tot 2025 ontving de gemeente Utrecht via de SPUK ASG budget voor 286 uur per jaar voor inzet van de gezondheidsbevorderaar van de gemeente. De gezondheidsbevorderaar begeleidde met collectieve trainingen aan teams van docenten voornamelijk het VMBO, Praktijkonderwijs en het VSO waar de moeilijk bereikbare groepen jongeren zijn bij relationele en seksuele vorming. Deze vorm van preventie mag niet meer van het RIVM. Het budget moet volgens het RIVM alleen naar curatie gaan (SOA-poli). Per 2025 is deze inzet daarom gestopt. Daarnaast steunde het landelijk programma de Gezonde Schoolaanpak de gemeente met extra middelen om de stimuleringsregeling Gezonde Relaties en Seksualiteit goed op te zetten. Deze extra ondersteuning is in 2025 voor het laatst. Dit alles heeft als gevolg dat per 2025 vanuit de gemeente minder inzet is op het ondersteunen van onderwijsinstelling op het thema relationele en seksuele vorming.

Seksuele- en genderdiversiteit, SchoolsOut In maart 2022 is de gemeente van start gegaan met de pilot SchoolsOut. De pilot, die uitgevoerd werd door GGDrU, was een samenwerking tussen gemeente Utrecht, gemeente Amersfoort en de provincie Utrecht. De pilot is eind 2024 afgerond en geëvalueerd. De pilot had als doel om een positieve norm voor seksuele, gender- en seksediversiteit op scholen te realiseren. Dit betekent dat leerlingen en medewerkers weten dat ernaast heteroseksuele ook LHBTQIA+ mensen zijn, dit normaal vinden, zich niet negatief over hen uitlaten, hen niet anders behandelen en open staan voor contact. Uit de evaluatie van de GGD blijkt dat de pilot niet de gewenste resultaten heeft opgeleverd. Ondanks alle inspanningen hebben zijn slechts twee scholen actief begeleid tijdens de pilot. Op basis van de evaluatie is besloten om geen vervolg te geven aan de pilot SchoolsOut. We blijven ons wel onverminderd inzetten voor een sociaal veilig schoolklimaat voor lhbtiq+ leerlingen. In deze aanpak zullen we de aanbevelingen van de GGDrU actief meenemen. We gaan in gesprek met het onderwijs om samen een vervolg vorm te geven.

Rondetafelgesprek seksueel- en grensoverschrijdend gedrag Op 26 november 2024 vond voor de vierde keer een jaarlijks rondetafelgesprek plaats over seksueelen grensoverschrijdend gedrag met een vertegenwoordiging vanuit het primair onderwijs (gedeeltelijk), voortgezet onderwijs, mbo, hbo en universiteit. In februari 2023 is toegezegd om in gesprek te gaan met de mbo’s over sociale veiligheid op drie verschillende onderdelen: (1) plan van aanpak sociale veiligheid, (2) interventies om sociale veiligheid te bevorderen en (3) behoefte naar onderzoek (23/T547). Momenteel evalueren we waar de behoefte ligt over de informatie-uitwisseling met betrekking tot dit thema. Het rondetafelgesprek leverde veel informatie op over de wijze waarop de verschillende onderwijsinstelling omgaan met dit vraagstuk. Zaken die besproken zijn, zijn het gevoerde beleid, preventieve maatregelen, de rol van vertrouwenspersonen en de wijze van monitoring.

16/20

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

Convenant veiligheid in en om de school Het convenant veiligheid in en om de school Utrecht (2021) is verlengd tot 2026 en als bijlage toegevoegd bij deze kwartaalbrief (zie bijlage e). In het convenant hebben scholen, de politie, jongerenwerk, buurtteam, stichting Halt en de gemeente afspraken gemaakt om een veilige cultuur in en om school te creëren. Daarnaast zijn er afspraken gemaakt over het voorkomen en bestrijden van overlast, vandalisme en criminaliteit. Het doel daarbij is ook om zorgwekkend gedrag van leerlingen te signaleren en tegen te gaan. Aanpak lerarentekort We blijven ons samen met de schoolbesturen inzetten om het lerarentekort terug te dringen. Daarvoor worden op verschillende vlakken stappen gezet. Hieronder vindt u een overzicht van de actuele ontwikkelingen op de volgende onderwerpen: inzet zzp’ers in onderwijs, stagevergoeding PABOstudenten, pilot gedeeld wonen, parkeervergunning onderwijs, Utrecht Leert onderwijschallenge voor studenten en de Minor gespecialiseerd onderwijs en minor Urban education. Inzet zzp’ers in onderwijs Met ingang van 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst strenger op de inzet van zzp’ers, met de bedoeling om schijnzelfstandigheid te voorkomen. Een rondgang langs de grote schoolbesturen leert dat een deel van de schoolbesturen al nauwelijks werkt met zzp’ers, omdat zij niet bijdragen aan de kwaliteit van schoolteams.

Alleen voor het tijdelijk opvangen van een noodsituatie doen zij een beroep op zzp’ers. Alle grote schoolbesturen geven aan per 1 augustus te stoppen met de inzet van zzp’ers op structureel werk. Stagevergoeding PABO-studenten De schoolbesturen PO hebben afspraken met elkaar gemaakt over de stagevergoeding voor 3e- en 4e-jaars studenten, zodat alle scholen dezelfde stagevergoeding hanteren. LIO-studenten worden betaald conform de CAO. Pilot gedeeld wonen Schoolbesturen PO en wooncorporatie Woonin starten in maart 2025 een pilot waarbij Woonin woonruimte beschikbaar stelt aan PO onderwijsprofessionals die werken op een PO school in de gemeente Utrecht. Voorwaarde is dat zij beschikken over een contract voor onbepaalde tijd of bepaalde tijd met uitzicht op vast. Het gaat om gedeeld wonen, dus badkamer, keuken en woonkamer worden gedeeld, in een aantal flats in Overvecht. Parkeervergunning onderwijs Uw Raad heeft in november 2024 een besluit genomen over de parkeertarieven 2025, waaronder ook een nieuw aangepast parkeertarief voor het onderwijs. Daarbij is ook motie M414 Verbeter de ‘parkeervergunning onderwijs’ aangenomen. Het college zal later dit jaar een besluit nemen over de nadere regel met voorwaarden waaronder schoolbesturen de parkeervergunning onderwijs kunnen aanvragen.

De mogelijkheid tot het aanvragen van de vergunning is afhankelijk van de voortgang rond het inrichten van nieuwe producten binnen het parkeervergunningensysteem. Met uw raad is afgesproken dat schoolbesturen tot die tijd zakelijke vergunningen kunnen aanvragen en met terugwerkende kracht vanaf 1 september 2024 restitutie plaats zal vinden van het verschil tussen de kosten van de zakelijke vergunning en de onderwijsvergunning. Utrecht Leert onderwijschallenge voor studenten In februari is Utrecht Leert gestart met de pilot Onderwijschallenge voor studenten. Doelgroep: studenten die tijdelijk niet studeren omdat ze twijfelen over hun studiekeuze of zijn gestopt met een 17/20

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

18 april 2025 30236951

studie die niet passend bleek. Als ze belangstelling hebben voor het onderwijs, kunnen ze tijdelijk aan het werk in een basisschool waar ze allerlei verschillende taken uitvoeren en daarbij begeleid worden. Ze komen in tijdelijke dienst bij SPO Utrecht, maar er doen scholen van vier verschillende schoolbesturen mee aan de pilot. Deelnemers ontvangen salaris conform de CAO. Dit is een kans voor mensen aan het begin van hun werkzame leven om vier maanden het onderwijswerk op een basisschool te ervaren. Daarmee kunnen ze een maatschappelijke bijdrage leveren en een goed onderbouwde keuze maken voor al dan niet een loopbaan in het onderwijs. Minor gespecialiseerd onderwijs en minor Urban education Een van de manieren om het personeelstekort in het gespecialiseerd onderwijs terugdringen is het wekken van belangstelling onder studenten en hen een opleidingsaanbod doen. De samenwerking binnen Utrecht Leert heeft de nieuwe minor Gespecialiseerd onderwijs opgeleverd. Deze is in februari 2025 voor het eerst gestart met 23 studenten van de PABO's van HU en Marnix Academie. Ook de minor Urban Education (lesgeven in grootstedelijke context) is in februari 2025 voor het eerst gestart. Er zijn 24 PABO studenten die bewust kiezen voor stage lopen op scholen in Overvecht.