Raadsbrief Beeindiging tender Het Nieuwe Zandpad en instellen expertcommissie.pdf

Burgemeester en wethouders Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl

Aan de gemeenteraad

Behandeld door

J. Hoogendoorn

Datum

5 november 2021

Doorkiesnummer

14030

Kenmerk

9275857

E-mail

j.hoogendoorn@utrecht.nl

Onderwerp

Beëindigen tender het Nieuwe Zandpad en instellen expertcommissie

Bijlage(n)

1 (geheim)

Beleidsveld

Prostitutie

Geachte leden van de raad, Met deze brief informeren wij u over de tender voor het Nieuwe Zandpad. De Stichting Huisvesting het Nieuwe Zandpad kan de inschrijving geen gestand doen, omdat zij niet kan voldoen aan de tendervoorwaarden. Helaas leidt dit tot de conclusie, dat hiermee deze tender tot een einde komt. Dat is bijzonder spijtig, want de afgelopen jaren hebben we met uw raad gezamenlijk een grote inspanning geleverd om een veilige en goede locatie te zoeken voor sekswerkers in onze stad. Die ambitie is niet veranderd. Daarom stellen we een expertcommissie in die met een voorstel komt over de toekomst van sekswerk in Utrecht. Een voorstel waarin recht wordt gedaan aan de ontwikkelingen die in dit legale beroep gaande zijn en een betere positie van sekswerkers, veilige werkomstandigheden en vergunde (thuis)werkplekken vooropstelt. Minister van Staat Winnie Sorgdrager is bereid voorzitter van deze commissie te zijn. Geheimhouding Wij hebben op de bijlage ‘Extern Advies Utrecht Nieuwe Zandpad’ geheimhouding opgelegd tot het moment dat de tender voltooid is inclusief de afronding van eventuele juridische procedures, op grond van artikel 55 lid 1, artikel 86 lid 2 en artikel 25 lid 2 Gemeentewet om redenen genoemd in artikel 10 lid 2 sub g Wet openbaarheid van bestuur.

In het document wordt van gemeentezijde een weergave van feiten gegeven en geoordeeld over handelingen van bij de tender en financiering betrokken rechtspersonen. De kans is aanwezig dat meteen na, doch uiterlijk vijf jaar daarna (verjaringstermijn), juridische procedures worden gestart tegen de gemeente en deze informatie in civielrechtelijke procedures wordt gebruikt. Ter voorkoming van de onevenredige benadeling van de gemeente in haar rechtspositie dient deze bijlage daarom geheim te blijven. Verloop tender Uw raad besloot in 2019 tot een vernieuwde aanpak van het Nieuwe Zandpad om de kans van slagen van een tender te vergroten. Met het Nieuwe Zandpad wilde de gemeente een plek mogelijk maken waar raamsekswerkers veilig, zelfstandig en in vrijheid hun beroep kunnen uitoefenen, met zo min mogelijk overlast voor de omgeving. Met het besluit in 2019 heeft uw raad substantiële wijzigingen doorgevoerd in het beleidskader. Daarnaast heeft de gemeente in de tender een dialoogfase ingericht om in gesprek te kunnen gaan met inschrijvende partijen.

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

5 november 2021 9275857

Op 8 juni 2021 informeerden wij u over de voorlopige gunning aan Stichting Huisvesting het Nieuwe Zandpad. Voorwaarde bij deze voorlopige gunning was het positief afronden van de zogeheten verificatiefase. In de verificatiefase controleert de gemeente de geleverde informatie en komen de laatste vragen aan de orde die de gemeente en marktpartij over en weer hebben. Pas na een positieve afronding hiervan, zou de voorlopige gunning een feit zijn. Uit de controle van de informatie en de verificatiegesprekken die de gemeente met de stichting heeft gevoerd, is gebleken dat de stichting niet kan voldoen aan de tendervoorwaarden. De stichting beschikt niet over de financiering om het Nieuwe Zandpad te kunnen ontwikkelen, omdat de ABN AMRO Bank een garantstelling van de gemeente als voorwaarde heeft gesteld om tot financiering over te gaan. Bij de inschrijving van de Stichting Huisvesting het Nieuwe Zandpad leek de stichting, op basis van de ingediende documenten, over de benodigde financiering te beschikken in de vorm van een lening van de bank. Uit verificatiegesprekken is in de zomer gebleken dat één van de voorwaarden voor deze lening van de bank een garantstelling van de gemeente was voor het gehele bedrag van de lening en waarin de gemeente nakoming van alle verplichtingen door de stichting aan de bank garandeert. Een dergelijke garantstelling kunnen wij niet afgeven.

Uw raad heeft namelijk als uitgangspunt meegegeven dat de rol van de gemeente beperkt blijft tot de verhuur van de grond en er geen financiële betrokkenheid is bij de ontwikkeling. Als de gemeente de door de stichting gewenste garantstelling zou geven, zou de gemeente het volledige ondernemersrisico dragen voor de exploitatie van de raamprostitutiezone. Dat staat haaks op de toezichthoudende taak van de gemeente. In de tenderprocedure hebben wij dit mondeling en schriftelijk expliciet kenbaar gemaakt aan de stichting. Om de ontstane situatie te verhelderen, zijn wij begin september in gesprek gegaan met de bank. Uit dit gesprek bleek dat de bank altijd is uitgegaan van een volledige garantstelling door de gemeente voor het te lenen bedrag en van de garantie dat de stichting alle verplichtingen aan de bank zal nakomen. De bank heeft dat ook vanaf het begin als voorwaarde aan de stichting gesteld. Extern juridisch advies Op basis van deze feiten en de tendervoorwaarden namen wij aan dat er geen mogelijkheden zijn om deze procedure voort te zetten. Deze veronderstelling hebben we extern juridisch laten toetsen om zeker te zijn dat alle mogelijkheden zijn onderzocht. Dit hebben wij laten uitvoeren door professor mr. P. Kuypers, advocaat bij AKD Advocaten en bijzonder hoogleraar Europees en Nationaal Aanbestedingsrecht aan Radboud Universiteit Nijmegen.

De conclusie van het advies luidt: “Wij adviseren de gemeente om de huidige tenderprocedure te beëindigen, niet te gunnen aan de stichting en geen tenderkosten (of schade) te vergoeden. Deze beslissing van de gemeente houdt rechtens stand. Onzes inziens is de voortzetting van de huidige tenderprocedure zeer waarschijnlijk onrechtmatig. Wij zien dan ook geen ruimte om binnen de huidige tenderprocedure op een alternatieve wijze te handelen of om de voorwaarden omtrent de vergoedingsregeling of garantstelling nog substantieel aan te passen.” Naar aanleiding van de ontstane situatie en dit advies zijn wij het gesprek aangegaan met de stichting. Deze bevestigde dat zij de financiering van de ontwikkeling van het Nieuwe Zandpad niet rond krijgt. We hebben vandaag een voorwaardelijke intrekking van haar inschrijving ontvangen van de stichting. Een intrekking onder voorwaarden is echter niet mogelijk, deze moet uit zijn aard onvoorwaardelijk zijn. Vervolgens hebben wij besloten de inschrijving af te wijzen en de tender te beëindigen. Er is binnen de huidige tender geen mogelijkheid om verder in gesprek te gaan met andere marktpartijen, omdat deze eerder zijn afgevallen vanwege het niet voldoen aan essentiële voorwaarden bij hun aanmelding, dan wel inschrijving.

2/4

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

5 november 2021 9275857

Toekomst sekswerk In de periode dat wij met elkaar gewerkt hebben aan het realiseren van het Nieuwe Zandpad zien we dat de sekswerkbranche fundamenteel aan het veranderen is. Er is landelijk een sterke verschuiving van de meer traditionele en locatie gebonden seksinrichtingen naar vormen van (onvergund) sekswerk, waarbij vraag en aanbod via internet wordt bemiddeld. De coronacrisis lijkt dit proces nog verder versneld te hebben. Dit wordt door veel steden gezien als de grootste uitdaging voor sekswerk. Soortgelijke signalen ontvangen wij ook van sekswerkers zelf. Deze uitdaging vraagt om een brede en hernieuwde blik op de toekomst van sekswerk in Utrecht. Sekswerk is een legaal beroep en wij zijn overtuigd dat daar in een stad als Utrecht ruimte voor moet zijn. Wij blijven ons inzetten om ervoor te zorgen dat sekswerkers hun beroep legaal en veilig kunnen uitoefenen en dat zij toegang hebben tot zorg, hulp- en dienstverlening. Gezien de grote veranderingen in de sekswerkbranche vinden wij dat een herziening van het sekswerkbeleid nodig is, om antwoord te geven op de vraag hoe wij als gemeente in de huidige realiteit het beste kunnen bijdragen aan de positieverbetering van sekswerkers. Voor deze herziening schakelen wij een commissie in, bestaande uit gerenommeerde experts uit diverse geledingen, waarvan de samenstelling recht doet aan de diversiteit aan visies op sekswerk.

Een vertegenwoordiging vanuit de sekswerkers zelf zal eveneens deel uitmaken van deze commissie. We zijn dankbaar dat minister van Staat Winnie Sorgdrager voorzitter van deze commissie wil zijn. Naast haar indrukwekkende staat van dienst, heeft ze veel kennis over dit onderwerp. Deze commissie krijgt de opdracht om in het eerste kwartaal van 2022 met een voorstel te komen over de toekomst van sekswerk in Utrecht. Wij vragen de commissie om te onderzoeken hoe wij als gemeente actief kunnen bijdragen aan de positieverbetering van sekswerkers en aan het creëren van veilige werkomstandigheden. Hiermee geven wij tegelijkertijd concreet invulling aan de toezeggingen die wij in de raadscommissie Mens en Samenleving op 2 september jl. hebben gedaan over het mogelijk maken van nieuwe vergunde sekswerkplekken en het veiliger maken van thuiswerk door sekswerkers. Ook gaat de commissie in gesprek met de sekswerkbranche om te kijken welke belemmeringen er weggenomen kunnen worden voor ondernemers om een nieuw seksbedrijf in Utrecht te starten. In deze opdracht vragen wij ook naar oplossingen voor het gebrek aan geschikte locaties. Het Nieuwe Zandpad kan daarbij overigens nog steeds als mogelijke locatie dienen.

Daarnaast vragen wij de commissie om antwoord te geven op de vraag wat wij als gemeente (en ketenpartners) moeten doen om te zorgen dat thuiswerken door sekswerkers veiliger wordt en zo veel mogelijk uit de illegaliteit komt. De commissie zal hierbij de ervaringen van al lopende pilots (zoals in Tilburg) voor vormen van erkenning van thuiswerkers betrekken. Verder heeft uw raad ons opdracht gegeven om in Den Haag te lobbyen voor wetgeving die volledige decriminalisering van sekswerk als uitgangspunt neemt. Wij zullen in onze opdracht aan de commissie dan ook decriminalisering van sekswerk opnemen als uitgangspunt voor deze opdracht. Daarnaast blijft het opwerpen van barrières tegen mensenhandel een belangrijk uitgangspunt voor het sekswerkbeleid in Utrecht. Financiën De kosten voor het voorbereiden en uitvoeren van de tender zijn voorzien in de grondexploitatie het Nieuwe Zandpad. Uitgangspunt is dat de kosten die gemaakt zijn voor het realiseren van het Nieuwe Zandpad (ook van eerdere tenders) worden terugverdiend met de verhuur van de grond. Nu deze tender niet heeft geleid tot een succesvol resultaat vragen wij de expertcommissie om ons te adviseren over een herziening van het sekswerkbeleid.

Op basis van de uitkomst van de herziening zullen wij bepalen wat dit financieel betekent en hierover rapporteren bij het Meerjaren Perspectief Ruimte (actualisatie grondexploitaties), in lijn met hetgeen is opgenomen in het raadsvoorstel uit december 2019 ‘Het Nieuwe Zandpad: een vernieuwde aanpak.

3/4

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

5 november 2021 9275857

Tot slot Wij hebben ons er hard voor gemaakt om het Nieuwe Zandpad te laten slagen. Het is wederom niet gelukt om een partij te vinden die voldoet aan de voorwaarden. Aangezien we het zeer belangrijk vinden dat er ruimte is voor sekswerk, willen we op korte termijn met uw raad in gesprek over de toekomst van het sekswerk in onze stad. Wij nodigen u daarbij nadrukkelijk uit om mee te denken over de opdrachtverlening aan de expertcommissie. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

4/4