Raadsbrief Afsluiten Hoog Catharijne in de nacht

Burgemeester en wethouders Postadres Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Telefoon 14 030 www.utrecht.nl

Aan de gemeenteraad

Behandeld door

Heus

Datum

6 juni 2025

E-mail

v.heus@utrecht.nl

Kenmerk

30350012

Type brief

Onderwerp

Afsluiten Hoog Catharijne in de nacht

Bijlage(n)

Beleidsveld

Openbare Orde en Veiligheid

Geachte leden van de raad, Al langere tijd is er sprake van groepen personen die in de nachtelijke uren in Hoog Catharijne verblijven en ernstige overlast veroorzaken. Om de overlast in de nacht tegen te gaan, zijn wij voornemens om de eigenaar van Hoog Catharijne, toestemming te verlenen om van 00.00 ’s avonds tot 6.00 uur ’s ochtends Hoog Catharijne tijdelijk af te sluiten voor publiek. Met deze brief informeren wij u over dit voornemen. 24-uurs route door Hoog Catharijne In een contract tussen de gemeente Utrecht, de eigenaar van Hoog Catharijne en de NS zijn al jaren afspraken vastgelegd over een voetgangersverbinding tussen Utrecht Centraal en de binnenstad, de zogenoemde 24-uursroute: een route door Hoog Catharijne met als uitgangspunt dat voetgangers ook buiten winkeltijden de binnenstad of het station kunnen bereiken. Sinds de herontwikkeling van het winkelcentrum in 2015 is een deel van Hoog Catharijne in de nacht open als onderdeel van die 24uursroute. Ingangen en doorgangen die geen onderdeel uitmaken van deze route zijn in de nacht al afgesloten. In de afspraken over de 24-uurs route is opgenomen dat het, uit het oogpunt van veiligheid en beheer, nodig kan zijn om de route geheel of gedeeltelijk af te sluiten in de avond en nacht. De gemeente kan Hoog Catharijne hiervoor (tijdelijk) toestemming verlenen in afwijking van de privaatrechtelijke afspraken.

Overlast en incidenten in de nacht We zien de laatste maanden de keerzijde van deze nachtelijke openstelling vanwege de 24-uurs route, in combinatie met de centrale ligging: Hoog Catharijne is een aantrekkelijke ontmoetings- en hangplek geworden. Juist ook voor personen die afkomstig zijn van buiten Utrecht. De laatste zes tot acht maanden is zowel het aantal personen als de overlast en incidenten in Hoog Catharijne in de nacht toegenomen en wordt de sfeer grimmiger. Het gaat gemiddeld om zo'n 30 tot 50 personen, die Hoog Catharijne in trekken om daar te slapen, te hangen en/of om drugs te dealen en/of te gebruiken. Het is een fluïde groep: we zien Utrechtse inwoners en migranten uit Oost-Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten. Het betreft mensen met een (harddrugs)verslaving en / of mensen die overlast

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

6 juni 2025 30350012

veroorzaken en zich crimineel gedragen. Het rondhangen zorgt, in combinatie met het alcohol- en/of drugsgebruik, voor geweldsincidenten (o.a. onderlinge vechtpartijen), vermogensdelicten (slapers die bestolen worden), dealen, openlijk drugsgebruik, vernielingen en/of ernstige vervuiling. Met name de toename van het aantal (veelal minderjarige/ jong volwassene) Syrische en Algerijnse jongeren dat overlast veroorzaakt en/of zich crimineel gedraagt in de nacht heeft gezorgd voor meer (gewelds)incidenten en een grimmige sfeer (zie ook: beantwoording SV2025 nr 65). Zowel beveiligers van Hoog Catharijne als de politie worden steeds vaker geconfronteerd met agressief gedrag, als ze mensen aanspreken op de overlast. Door de geweldsincidenten en het agressieve gedrag maakt de eigenaar van Hoog Catharijne zich zorgen of de veiligheid van beveiligers nog voldoende is gewaarborgd. Er zijn afgelopen periode diverse maatregelen getroffen om de overlast in incidenten tegen te gaan: extra inzet van beveiliging in de nacht, politie is veelvuldig ter plaatse geweest, extra inzet van het eropaf-team aan het begin van de avond, extra inzet van Meldpunt Perspectief, veldwerk is aanwezig geweest in de nacht, we hebben de groepen in beeld gebracht om maatregelen op persoon te treffen en we hebben de capaciteit van de persoonsgerichte aanpak opgehoogd.

Ondanks deze maatregelen neemt de overlast niet af. Hoog Catharijne afsluiten in de nacht Om de aanhoudende en toegenomen overlast te doorbreken staan wij positief tegenover het voornemen om de eigenaar van Hoog Catharijne tijdelijke toestemming te verlenen om Hoog Catharijne in nacht te sluiten voor publiek. Het doel van deze maatregel is om de veiligheid te waarborgen, daarmee zal verdunning en verspreiding optreden. We hopen dat door het ontbreken van onderdak in Hoog Catharijne, al dan niet met hulp van zorgpartijen, mensen gestimuleerd worden om gebruik te maken van een bestaande zorgplek, teruggaan naar hun COA-locatie (waar ze ingeschreven staan) of dat we ze kunnen toeleiden naar zorg. Door Hoog Catharijne in de nacht af te sluiten voor publiek verwachten wij op korte termijn de overlast rondom het station te verminderen. De maatregel is echter geen structurele oplossing voor het tegengaan van overlast en (gewelds)incidenten in de stad. Na het invoeren van de tijdelijke maatregel gaan wij daarom met de veiligheids- en zorgpartners monitoren of de overlast zich gaat verplaatsen. Met het pakket aan maatregelen (zowel vanuit veiligheid als zorg) wat we nu hebben, kunnen we snel signalen van een eventuele nieuwe overlastlocatie bij elkaar leggen.

Hierbij blijft onze aanpak: om wie gaat het, waar komt hij/zij vandaan, welke problemen spelen er en wat kunnen we aan interventies inzetten om te voorkomen dat het een exces van overlast wordt? Op sommige locaties is alleen de inzet van het Eropaf-team en een paar relatief simpele zorginterventies voldoende. En op sommige locaties of in sommige situaties kan er meer nodig zijn, zoals: extra handhaven, inzet van (flexibel) cameratoezicht of fysieke maatregelen in de omgeving. Afspraken sluiting Voor het afsluiten van de 24-uurs route is een omgevingsvergunning nodig omdat de route is opgenomen in het bestemmingsplan Nieuw Hoog Catharijne. De eigenaar van Hoog Catharijne zal deze zo spoedig mogelijk aanvragen. Wij wegen de reacties mee in het uiteindelijke besluit. Daarom kunnen wij op dit moment nog geen exacte ingangsdatum communiceren, maar gelet op de urgentie zetten we in op zo snel mogelijk wat haalbaar is binnen de procedure. Het uiteindelijke besluit wordt gepubliceerd. Als de omgevingsvergunning wordt verleend, treedt de tijdelijke nachtsluiting naar verwachting deze zomer in werking en worden omwonenden en belanghebbende geïnformeerd over de definitieve ingangsdatum. De nachtsluiting geldt minimaal voor een jaar, zodat we de effecten van alle seizoenen goed in beeld krijgen. In het laatste kwartaal van 2026 informeren wij u over de uitkomsten en het vervolg.

2/3

Burgemeester en wethouders Datum Ons kenmerk

6 juni 2025 30350012

Tot slot Mensen kunnen gebruik maken van alternatieve routes (buitenom Hoog Catharijne) om in de nacht de binnenstad of het Centraal Station te bereiken. De routes via Smakkelaarskade en via Moreelsepark worden momenteel goed gebruikt en zijn door herinrichting aantrekkelijker geworden. De informatie over de 24-uurs route in en rondom Hoog Catharijne wordt de komende tijd aangepast, zodat voor publiek de alternatieve routes duidelijk en zichtbaar zijn. We zullen goed monitoren en alert zijn op mogelijk effecten van de nachtsluiting in de omgeving van Hoog Catharijne voor publiek en bewoners. Bij relevantie ontwikkelingen zullen we u daarover informeren. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Utrecht,

de secretaris,

de burgemeester,

3/3