Programmabegroting 2027 (inclusief erratum oktober 2026)
Tekst van het document
Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit: • | Uitkeringslasten bijstandsuitkeringen (198,955 miljoen euro) • | Kostentoerekening uitvoering (45,881 miljoen euro) • | Uitkeringslasten minimabeleid (23,081 miljoen euro) • | Sociale werkvoorziening (20,088 miljoen euro) • | Subsidieregeling Ondernemersfonds (20,108 miljoen euro) • | Re-integratie, Arbeidsmarktregio en Ondernemer Centraal (17,992 miljoen euro) De mutaties op de reserve van 1,4 miljoen euro betreffen een onttrekking van 0,4 miljoen aan de reserve Werk naar werk ten behoeve van de beleidsnota Arbeidsmarkt en de inzet 1 miljoen euro van de reserve Armoedebestrijding en schuldhulpverlening uit het coalitieakkoord. Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in hoofdstuk Financiën. 163 164 Baten en lasten meerjarig in beeld De grafieken hieronder tonen de ontwikkeling van de baten en lasten van het programma over een periode van meerdere jaren, exclusief reserves. Zowel in absolute bedragen, als in percentages van de totale baten en lasten van de begroting.
Relatie met Coalitieakkoord 2026-2030 We dragen bij aan de volgende opgaven vanuit coalitieakkoord: • | Een stad waar iedereen mee telt | 4.1. Economie en werkgelegenheid | 4.2 Bestaanszekerheid en passende ondersteuning: Tabel - Financiële keuzes coalitieakkoord In deze tabel staan alle extra middelen uit het coalitieakkoord voor de komende vier jaar x € 1.000 Begroting | Begroting | Begroting Begroting Omschrijving* | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | I/S Begeleiding voor passende zorgverzekering voor minima | 269 | 269 | 269 | 269 | S Bijzondere bijstand (motie 315 uit 2024 hand in eigen boezem) | 0 | 0 | 811 | 811 | S Coordinator EU arbeidsmigranten | 0 | 0 | 400 | 400 | I Inbesteding Utrechts Werkontwikkelbedrijf | 1.619 | 2.165 | -1.327 | -2.555 | S Indexatie armoederegelingen | 440 | 440 | 440 | 440 | S Intensivering juiste bedrijf op juiste plek | 195 | 195 | 195 | 195 | S Inzet reserve armoedebestrijding en schuldhulpverlening | -1.000 | 0 | 0 | 0 | I MKB ondersteuning Ondernemer centraal | 0 | 0 | 0 | 300 | S Subsidie ondersteuning ondernemerschap | 450 | 450 | 450 | 450 | S Uitvoering beleidsnota circulair | 743 | 743 | 743 | 743 | S U-pas groei mensen zonder papieren | 200 | 200 | 200 | 200 | S Upcycle centra | 300 | 300 | 300 | 300 | I Verbeteren aansluiting mbo arbeidsmarkt | 300 | 300 | 300 | 300 | S Totaal | 3.516 | 5.062 | 2.781 | 1.853 * De extra middelen uit
het coalitieakkoord die betrekking hebben op 'Utrecht leert' staan in deze begroting in het programma Kansrijk opgroeien. Tabel - Financiële dekking coalitieakkoord In deze tabel staan de bezuinigingen en de inkomstenverhogingen uit het coalitieakkoord x € 1.000 Begroting | Begroting | Begroting Begroting Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | I/S Minder inzet op re-integratie | 1.189 | 1.189 | 1.189 | 1.189 | S Afschalen bijdrage aan Utrecht International Centre | 125 | 125 | 125 | 125 | S Versoberen subsidieprogramma start up scale up | 400 | 400 | 400 | 400 | S Totaal | 1.714 | 1.714 | 1.714 | 1.714 165 166 Een aantal bedragen komen niet één op één overeen met de bedragen in het coalitieakkoord door onder andere de afdracht aan algemene middelen voor overhead en omdat bij de uitwerking van het coalitieakkoord verschuivingen tussen programma's hebben plaatsgevonden Doelstellingen Doelstelling 1: Werknemers en -gelegenheid Utrecht heeft voldoende toekomstbestendige werknemers en werkgelegenheid die passend is bij de groei van de stad. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument | Vastgesteld | Inhoud Beleidsnota Werklocaties | 2025 | Nieuw beleid voor Werklocaties waarin richting wordt geven aan Werklocaties en het ruimtelijk- economisch beleid voor alle typen werklocaties in één overzichtelijk document is gebundeld.
Ruimtelijke Strategie Utrecht | 2021 | De ambities die de gemeente Utrecht heeft op 2040 | de grote vraagstukken voor de stad, nu en in de toekomst. Regionale Economische Agenda | 2020 | Schetst de kaders voor onze gemeentelijke Utrecht 2020 - 2027 | strategie, beleid en uitvoering op het gebied van economie. Beleid tijdelijk verblijf (short stay) | 2019 | Nieuw beleid voor tijdelijk verblijf, bijstelling van en bijstelling hotels | het reguliere hotelbeleid. Ontwikkelingskader Horeca | 2018 | Kaders waarmee we willen bijdragen aan een Utrecht 2018 | gezonde groei van de stad en inspelen op nieuwe trends. City Deal Health Hub | 2016 | Gezond (stedelijk) leven, via samenhangende aanpak en versterking van de gezondheidsgerelateerde economie. Perspectief Toerisme 2020 - | 2015 | Werkwijze gemeente Utrecht in relatie tot Live like a local | toeristische ontwikkelingen. Ontwikkelingskader detailhandel | 2012 | Beleid dat bijdraagt aan een goede detailhandelsstructuur en leegstand tegengaat. Hotelnota | 2010 | Beleid voor ontwikkelruimte hotels. Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Toelichting op de indicatoren kunt u terugvinden in de webversie van de Programmabegroting 2027.
Indicator | Nulmeting | Realisatie | Doelstelling 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Totale werkgelegenheid per inwoner (15- | 0,96 | 1,14 | 1,06 | 1,06 | 1,06 | 1.06 75 jaar). | (2018) Aantal banen (in fte) in de stad per ha. | 28,0 | 36,4 | 34,5 | 35 | 35,5 | 36 (2018) Positie van regio Utrecht op EU-ranking | 1 (2022) | 1 | Top 3 | Top 3 | Top 3 | Top 3 economische competitiviteit (eens per 3 jaar). 167 168 Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar • Starten met het opstellen van een nieuw horeca- en retailbeleid onder andere op basis van motie M212/2025 Horeca 3.0 Tijd voor een Flexibel en Toekomstbestendig Kader. • We stellen een plan en nadere regels op voor de 'Subsidie ondersteuning ondernemerschap', inclusief de beoogde kapitaalstorting in de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) met als doel het ontwikkelen van talent, het investeren in een innovatieve economie en het optimaliseren van het ecosysteem. Ook werkt de ROM in samenwerking met haar aandeelhouders in 2026 aan een nieuwe meerjarenstrategie vanaf 2027. • Oprichting Social Impact Fonds om impact ondernemers een impuls te kunnen geven (via Kansen voor West) en versterken van het ecosysteem voor impact ondernemers o.a. door faciliteren van kennisdeling via impact 030.
• Opstellen gebiedsprogrammering met investeringsstrategie Lage Weide als vervolg op Omgevingsvisie Lage Weide. Activiteiten die we niet meer doen • Op dit moment vindt er geen uitbreiding van standplaatsen plaats. Ook het vergunningproces inbed in de organisatie. • Bekostiging van het Utrecht International Center (UIC), conform keuze coalitieakkoord. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen • De Voortgangsrapportage Actieagenda Utrechtse Economie 2023–2026 (editie 2027) opstellen en aanbieden aan de raad, inclusief het advies van de Review Council, de jaarlijkse meting van de Utrechtse Nieuwe Economie Index (NEx) en de evaluatie van de actieagenda . • Uitvoering geven aan het uitvoeringsprogramma werklocaties om de beleidsdoelen uit de beleidsnota werklocaties te kunnen realiseren. • Uitvoering geven aan het programma Ondernemer Centraal voor dienstverlening aan het mkb. • Uitvoering geven aan de doelstellingen uit de beleidsnota Utrecht Circulair in 2030, specifiek voor het onderdeel circulaire bedrijvigheid en ondernemerschap. • Via onze meerjarige opdracht aan Utrecht & Partners versterken we de economische positionering van Utrecht als aantrekkelijke stad voor bewoners, bezoekers en bedrijven.
• Faciliteren van bedrijven die overwegen zich in Utrecht te vestigen om de komst van kansrijke bedrijven te bevorderen en de economische aantrekkelijkheid van de stad te vergroten. • Stapsgewijze ontwikkeling circulair bedrijvenpark Strijkviertel om zo ruimte te bieden aan circulaire bedrijvigheid en een voorbeeldfunctie te vervullen voor Nederland. • Bouwen aan innovatielocaties door koppelen van kansrijke locaties, instrumenten en initiatieven. • Stimuleren van een passende invulling van winkelpanden en een aantrekkelijke openbare ruimte voor Utrechters en bezoekers. • Faciliteren van het Ondernemersfonds Utrecht bij het versterken van de organisatiegraad en samenwerking tussen ondernemers om gezamenlijke te investeren in de grote opgaves van de stad, bijv. op gebied van vergroening, verduurzaming en veiligheid van bedrijventerreinen.
Financiën Werknemers en -gelegenheid x €1.000 Rekening | Actuele Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 Begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2026 Baten | 592 | 924 | 924 | 924 | 924 | 924 Lasten | 28.204 | 30.029 | 33.751 | 33.534 | 33.534 | 33.533 Saldo baten en lasten | -27.612 | -29.105 | -32.826 | -32.609 | -32.609 | -32.609 Onttrekking reserves | 903 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoeging reserves | 1.126 | 900 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo onttrekkingen en | -223 | -900 | 0 | 0 | 0 | 0 toevoegingen reserves Totaal | -27.835 | -30.005 | -32.826 | -32.609 | -32.609 | -32.609 In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2026 toegelicht. x €1.000 Toelichting verschillen | Bedrag | V/N | I/S Baten Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de baten. Lasten In het coalitieakkoord 2026-2030 zijn structurele | 450 | N | S middelen bestemd voor 'Subsidie ondersteuning ondernemerschap', inclusief de beoogde kapitaalstorting in de Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM). In het coalitieakkoord 2026-2030 is het | 400 | V | S subsidieprogramma start-up / scale-up versoberd. In het coalitieakkoord 2026-2030 zijn structurele | 195 | N | S middelen bestemd voor intensivering juiste bedrijf op juiste plek.
Door de verhoging OZB-niet woningen met 23% wordt | 3.777 | V | S ook de afdracht aan het Ondernemers Fonds Utrecht verhoogd. x €1.000 Toelichting verschillen in reserves | Bedrag | V/N | I/S Onttrekkingen Binnen deze doelstelling zijn er geen onttrekkingen die dienen te worden toegelicht. Toevoegingen In 2027 zijn geen toevoegingen aan de reserve OMU | 900 | V | I begroot. In 2026 zijn ten behoeve van het verdichten en verduurzamen van bedrijventerreinen middelen in de reserve gestort. 169 Doelstelling 2: Circulair We willen in 2050 volledig circulair zijn, in 2030 maximaal de helft aan primaire grondstoffen gebruiken en daarbij versterken we het vestigingsklimaat voor circulaire bedrijven. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument | Vastgesteld | Inhoud Visie Utrecht circulair 2050 | 2024 | In de visie Utrecht Circulair 2050 beschrijven we hoe we in 2050 volledig circulair willen zijn. Gericht op vier prioriteiten: bedrijvigheid en ondernemerschap, gebiedsontwikkeling en bouwen, opdrachtgeven en inkoop, materiaal- en reststromen. Beleidsnota Utrecht Circulair | 2024 | De beleidsnota Utrecht Circulair 2030 is een 2030 | uitwerking van de Visie Utrecht Circulair 2050 waarin per prioriteit de transitie- en effectdoelen worden beschreven. Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan.
Toelichting op de indicatoren kunt u terugvinden in de webversie van de Programmabegroting 2027. Indicator | Nulmeting | Realisatie | Doelstelling 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Massapercentage hernieuwbare en/of | 10% tot | n.v.t | >30% | n.v.t. | >45% | n.v.t. gebruikte materialen in gronduitgifte via | 15% tenders | (2023) Minimaal 45% circulair inkopen. | 16% | 34% | 55% | 57% | 59% | 59% (2018) Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar • | Om de doelstellingen uit de beleidsnota Utrecht Circulair 2030 te bereiken, gaan we het volgende doen: o | We monitoren hergebruik en circulariteit in ‘Top25-projecten’ in de openbare ruimte. o | We sturen op minder grondstoffenuitputting in projecten, naast sturen op een lagere MKI. o | We borgen ontwerpen en aanbesteden met MKI in onze gemeentelijke processen. o | We scherpen de inkooprichtlijnen voor circulair inkopen aan en ontwikkelen categorieplannen voor de openbare ruimte. o | We werken samen met stichting UP die bewonersactiviteiten organiseert voor hergebruik van huishoudelijke reststromen in de upcyclecentra. Daarmee dragen we bij aan preventie van afval, stimuleren werkgelegenheid en opleidingskansen in de circulaire economie.
170 171 o We bouwen samen met stichting UP aan circulaire ketens met ondernemers en onderwijsinstellingen voor hoogwaardig hergebruik van reststromen, met focus op gebruikt hout. o We werken samen met partijen in de circulaire houtketen en streven naar gebruik van minimaal 30% gebruikt hout in tijdelijke projecten waar hout wordt toegepast door de gemeente. o We werken samen met partijen om te zorgen dat de reststromen zo duurzaam en hoogwaardig mogelijk op de R-ladder (een model dat inzichtelijk maakt hoe we zuiniger kunnen omgaan met grondstoffen en afval) worden verwerkt en weer worden hergebruikt als grondstoffen. • We informeren de raad met een brief over hoe we invulling geven aan de middelen die in het Coalitieakkoord beschikbaar zijn gesteld voor Utrecht Circulair 2030 (Q1 2027) Activiteiten die we niet meer doen Niet van toepassing Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen • We geven interne trainingen om het kennisniveau over de circulaire doelen en de circulaire transitie binnen de gemeentelijke organisatie te verbeteren.
• Om het beleid voor circulaire bedrijvigheid en ondernemerschap, gebiedsontwikkeling en bouwen, opdrachtgeven en inkopen, materiaal- en reststromen te realiseren, gaan we het volgende doen: o We creëren ruimte voor circulaire bedrijvigheid in Utrecht op onder andere Lage Weide, circulair bedrijvenpark Strijkviertel en het Werkspoorkwartier, versterken van het circulaire ondernemersklimaat met partners als Circulair Utrecht, ROM en DigiC en verbeteren van de aansluiting op de arbeidsmarkt vanuit de arbeidsmarktaanpak circulair. o We verkennen de mogelijkheden voor een vervolg op de huidige innovatievouchers circulaire economie vanuit Kansen voor West. o We zetten samen met partners als G4, VNG, ICLEI en regionale stakeholders in op lobby richting Rijk en EU. o We nemen circulair bouwen op in tenders en in ons gemeentelijke maatschappelijk vastgoed. o We stimuleren - samen met Building Balance - biobased isoleren en de keten biobased bouwen. o Samen met partners als Cirkelstad en Het Nieuwe Normaal werken we aan het meetbaar maken van circulair bouwen. o We stimuleren circulair inkopen, waarbij we de focus leggen op de productgroepen waar we de meeste winst op milieu-impact kunnen behalen. o We werken met inkoopinstrumenten die de markt uitdagen om hergebruik en circulariteit te stimuleren.
We kopen ambitieus circulair in met behulp van de milieukostenindicator (MKI) en de eisen en gunningscriteria uit de MVOI-toolkit zoals gunnen op waardecreatie en waardebehoud. o We stimuleren circulariteit en hergebruik in openbare ruimte-projecten met behulp van het Stappenplan Duurzame Openbare Ruimte. Zo dragen we bij aan de verdere ontwikkeling van het grondstoffendepot. o We ronden de bouw van upcyclecentrum Lunetten af (Q4-2027).
Financiën Circulair x €1.000 Rekening | Actuele Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 Begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2026 Baten | 274 | 2 | 2 | 2 | 2 | 2 Lasten | 1.382 | 1.704 | 1.759 | 1.756 | 1.754 | 1.756 Saldo baten en lasten | -1.108 | -1.702 | -1.758 | -1.754 | -1.752 | -1.754 Onttrekking reserves | 366 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoeging reserves | 694 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo onttrekkingen en | -328 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 toevoegingen reserves Totaal | -1.436 | -1.702 | -1.758 | -1.754 | -1.752 | -1.754 In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2026 toegelicht. x€1.000 Toelichting verschillen | Bedrag | V/N | I/S Baten Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,500 miljoen euro of meer dan 10% van de baten en lasten. Lasten Aflopende realisatie twee Upcycle centra. | 904 | N | I Uitvoering beleidsnota circulair | 372 | N | S Upcycle centra subsidie | 300 | N | I Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht. Doelstelling 3: Werken en re-integreren Utrechters hebben duurzaam betaald werk, of krijgen de kans om zich te ontwikkelen richting de arbeidsmarkt. Zij ervaren dat de werkdienstverlening van Werk en Inkomen positief bijdraagt aan hun welbevinden.
Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument | Vastgesteld | Inhoud Beleidsnota Werk en Re- | 2024 | Beleidskaders voor de periode 2024-2032 op het integratie | gebied van werk en re-integratie in het kader van de Participatiewet. Uitvoeringsprogramma Werk | 2024 | Programma van concrete acties die uitvoering geven en Inkomen | aan de ambitie om Utrechters te laten meedoen, rondkomen en schuldenvrij te worden. 172 Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Toelichting op de indicatoren kunt u terugvinden in de webversie van de Programmabegroting 2027. Indicator | Nulmeting | Realisatie | Doelstelling 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 % inwoners met werkdienstverlening dat | 67% | 60% | 67% | 67% | 67% | 67% de dienstverlening positief vindt bijdragen | (2024) aan hun welbevinden. % inwoners met aanbod dat succesvol is | In 2024 | Nnb | Nnb | Nnb | Nnb | Nnb afgerond | (volgt) % bijstandsgerechtigden dat duurzaam | 89% | 87% | 89% | 89% | 89% | 89% aan het werk is gegaan. | (2024) Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar • | We bereiden voor dat we UW onderdeel van de gemeentelijke organisatie maken, waarmee we de kans op de beweging naar werk voor inwoners vergroten.
• | We zetten onze werkmatchers in voor inwoners waar de kans op duurzaam herstel het grootst is. • | We benutten loonkostensubsidie beter om inwoners met een arbeidsbeperking meer naar duurzaam werk te helpen, waarmee we de uitstroom naar werk bevorderen. • | We implementeren de wetswijziging Participatiewet in balans, waarbij we invulling geven aan maatschappelijke participatie van inwoners die (nog) niet werkfit zijn. • | We bieden de dienstverlening van het Werkgeversservicepunt vanaf 2027 aan via Werkcentrum Midden Utrecht, waar zowel werkgevers, werkenden en werkzoekenden terecht kunnen voor advies en hulp op het gebied van werk en scholing. Activiteiten die we niet meer doen • | We stoppen met Arbeidsmarkt dichtbij. Om te taakstelling op re | -integratie van 1,6 miljoen euro te realiseren werken we uit hoe we onze werkcoaches gerichter kunnen inzetten om duurzame uitstroom te realiseren dit kan betekenen dat we minder inzetten op doelgroepen voor wie duurzaam herstel niet mogelijk is. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen • | We gaan door met Ondernemer Centraal om (startende) ondernemers, zzp’ers en mkb’ers laagdrempelige hulp, coaching en advies te bieden om hun bedrijf gezond en toekomstbestendig te houden.
• | We zetten in op uitstroom naar werk door het optimaliseren van de Basiswerkdienstverlening voor alle doelgroepen en verder uitwerken Werkdienstverlening-Plus voor de specifieke doelgroepen voor wie extra ondersteuning noodzakelijk is. • | We Werken samen met het onderwijs aan een soepele overgang van school naar duurzaam werk waarmee we ook instroom in de bijstand voorkomen. We zetten in op het verbeteren van de overgang tussen activering en (beschut) werk • | We bieden een intensieve intake met de talentenscan en het talentenprogramma bij UW, om beter zicht te krijgen op de mogelijkheden van werkzoekenden om stappen naar werk te maken. • | Werken in de wijk met onder andere werkwinkels en inzet bewonersverbinders. • | We bieden een passende werkomgeving voor inwoners met een arbeidsbeperking via beschut werk en de voormalige Wsw.
173 Financiën Werken en re-integreren x €1.000 Rekening | Actuele Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 Begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2026 Baten | 2.059 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Lasten | 52.834 | 50.094 | 50.392 | 49.922 | 44.705 | 43.836 Saldo baten en lasten | -50.775 | -50.094 | -50.392 | -49.922 | -44.705 | -43.836 Onttrekking reserves | 1.774 | 2.129 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoeging reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo onttrekkingen en | 1.774 | 2.129 | 0 | 0 | 0 | 0 toevoegingen reserves Totaal | -49.001 | -47.965 | -50.392 | -49.922 | -44.705 | -43.836 In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2026 toegelicht. x €1.000 Toelichting verschillen | Bedrag | V/N | I/S Baten Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,500 miljoen euro of meer dan 10% van de baten en lasten. Lasten De lasten voor de toerekening van uitvoeringskosten zijn hoger onder | 327 | N | S andere door loonindexatie. De lasten voor de Arbeidsmarktregio zijn lager door diverse incidentele | 1.734 | V | I budgetten in 2026 (decembercirculaire gemeentefonds 2025 en Resultaatbestemming 2025). De lasten voor de Arbeidsmarktregio zijn hoger vanwege een stijging van | 531 | N | I het impulsbudget Arbeidsmarktregio's (meicirculaire | s gemeentefonds 2025 en 2026).
De lasten voor re-integratie zijn hoger door de loon- en prijsindexatie. | 500 | N | S De lasten voor re-integratie zijn lager door diverse mutaties in | 315 | V | S rijksbijdrages voor re-integratie en de overheveling van het budget voor EU Arbeidsmigranten naar de doelstelling een weerbare en wendbare arbeidsmarkt. De lasten voor re-integratie zijn hoger door de hogere | 1.000 | N | S begeleidingsvergoeding Loonkostensubsidie De lasten voor Ondernemer Centraal zijn lager vanwege de ontwikkeling | 532 | V | I van een applicatie, hiervoor is in de decembercirculaire gemeentefonds 2025 een rijksbijdrage ontvangen. De lasten voor de uitvoering van de sociale werkvoorziening zijn lager | 298 | V | S vanwege de afnemende rijksbijdrage als gevolg van de dalende Wsw populatie. De lasten zijn hoger door kosten voor de inbesteding van UW | 1.419 | N | I De lasten zijn lager door een incidentele aanvullende bijdrage voor UW in | 600 | V | I 2026. 174 Toelichting verschillen in reserves | Bedrag | V/N | I/S Onttrekkingen In 2027 is geen onttrekking aan de reserve begroot. De onttrekking in | 2.129 | N | I 2026 betreft de Resultaatbestemming Jaarstukken 2025 en de toevoeging van rijksbijdragen vanuit de decembercirculaire gemeentefonds 2025. Doelstelling 4: Inkomenszekerheid Utrechters kunnen rondkomen, meedoen en zijn schulden(zorg)vrij.
Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument | Vastgesteld | Inhoud Beleidsnota Financiële | 2024 | Beleidskader voor hulp aan inwoners bij rondkomen, Bestaanszekerheid | meedoen en schulden. Uitvoeringsprogramma Werk | 2024 | Programma van concrete acties die uitvoering geven en Inkomen | aan de ambitie om Utrechters te laten meedoen, rondkomen en schuldenvrij te worden. Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Toelichting op de indicatoren kunt u terugvinden in de webversie van de Programmabegroting 2027. Indicator | Nulmeting | Realisatie | Doelstelling 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Aantal huishoudens dat | 9208 | 10.046 | 10.350 | 9.900 | Nnb | Nnb inkomensondersteuning ontvangt volgens | (2022) de participatiewet. Van alle Utrechters die aangeven slecht te | 50% | 62% | - | 54% | - | 56% kunnen leven van hun inkomen stijgt het | (2021) percentage dat 'weinig tot geen problemen ervaart met meedoen’ Aantal huishoudens met schulden dat | 2200 | 2.967 | 3.200 | 3.200 | 3.250 | 3300 professionele hulp krijgt. | (2018) Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar • | We verstrekken een U-pas aan inwoners zonder papieren.
• | We trekken meer geld uit voor de bestrijding van armoede door onze armoederegelingen te indexeren. • | We geven uitvoering aan het nieuwe uitvoeringsprogramma Werk en Inkomen 2027 | -2028 dat in het eerste kwartaal 2027 met de raad wordt gedeeld. 175 • | Inwoners krijgen toegang tot MijnInkomen, een inwonersloket waar zij hun bijstandsaanvraag kunnen indienen en volgen. Hiermee krijgen inwoners digitaal toegang tot hun gegevens en kunnen zij de status van hun aanvraag volgen. Activiteiten die we niet meer doen • | We stoppen met de uitvoering van Bestaansbalans omdat deze vanaf 1 januari 2027 structureel wordt opgenomen in de wettelijke uitvoering van het bufferbudget binnen de Participatiewet. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen • | We blijven mensen helpen om problematische schulden te voorkomen, beheersbaar te maken of op te lossen. • | We zetten in op beter bereik van onze verschillende regelingen met onder andere de campagne 'Weet waar je recht op hebt' en de inzet van het sleutelpersonennetwerk. • | Met bijzondere bijstand voorkomen we dat inwoner financieel in de knel komen door onvoorziene uitgaven. • | We geven een impuls voor kinderen voor meedoen aan sport en cultuur via de U-pas en de subsidiering van fondsen. • | We bieden van inkomensondersteuning in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en BBZ.
• | We zetten in op proactieve dienstverlening en maken maximaal gebruik van de ruimte die de wet ons biedt. Financiën Inkomenszekerheid x €1.000 Rekening | Actuele Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 Begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2026 Baten | 191.056 | 189.057 | 189.057 | 189.057 | 189.057 | 189.057 Lasten | 260.207 | 260.770 | 258.134 | 252.352 | 251.961 | 251.207 Saldo baten en lasten | -69.151 | -71.713 | -69.077 | -63.295 | -62.904 | -62.150 Onttrekking reserves | 1.474 | 978 | 1.000 | 0 | 0 | 0 Toevoeging reserves | 745 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo onttrekkingen en | 729 | 978 | 1.000 | 0 | 0 | 0 toevoegingen reserves Totaal | -68.422 | -70.735 | -68.077 | -63.295 | -62.904 | -62.150 In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2026 toegelicht. x €1.000 Toelichting verschillen | Bedrag | V/N | I/S Baten Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,5 miljoen euro of meer dan 10% van de baten. Lasten De toevoeging van middelen uit de prijscompensatie en het | 760 | N | S groeikader leidt tot hogere lasten. De lasten zijn hoger voor de toerekening van uitvoeringskosten | 504 | N | S onder andere vanwege loonindexatie. Tot en met 2026 werd de toerekening aan de producten Minimabeleid en Schulddienstverlening geheel verantwoord onder het product Minimabeleid.
Vanaf 2027 is dit gescheiden. Hierdoor is een verschuiving van de lasten zichtbaar van Minimabeleid naar Schulddienstverlening. 176 177 x €1.000 Toelichting verschillen Bedrag V/N I/S De lasten zijn hoger door de kosten van begeleiding naar een passende zorgverzekering voor mensen met een lager inkomen of voor mensen die extra hulp nodig hebben. 269 N S De lasten zijn hoger vanwege de mogelijkheid dat inwoners zonder papieren ook gebruik kunnen maken van de U-pas. 200 N S De lasten zijn hoger door de indexatie van de armoederegelingen. 440 N S De lasten zijn lager door het incidentele budget voor lokale energiehulp in 2026. 142 V I De lasten van de bijstandsverstrekking zijn lager door verwachte besparingen vanuit de inbesteding UW vanaf 2026. 800 V S De lasten van de bijstandsverstrekking zijn lager door een lagere incidentele rijksbijdrage voor de implementatie van Participatiewet in balans in 2026. 1.110 V I Voor 2026 en opvolgende jaren is eerder extra dekking toegekend vanuit de algemene middelen voor verwachte tekorten op de bijstandsverstrekking. Deze aanvullende dekking neemt in 2027 ten opzichte van 2026 af met 3 miljoen euro (in 2028 neemt deze af met 5 miljoen euro ten opzichte van 2027).
3.000 V I x €1.000 Toelichting verschillen in reserves Bedrag V/N I/S Onttrekkingen In 2027 wordt 1 miljoen euro uit de reserve Minimabeleid en Schuldhulpverlening ingezet ten behoeve van de dekking van het coalitieakkoord. De onttrekking in 2026 betreft de toevoeging van rijksbijdragen uit de circulaires gemeentefonds 2025. 22 N I Binnen deze doelstelling zijn er geen reservemutaties die dienen te worden toegelicht. Doelstelling 5: Een weerbare en wendbare Utrechtse arbeidsmarkt Bij een weerbare en wendbare arbeidsmarkt zijn vraag naar en aanbod van arbeid nu en in de toekomst beter op elkaar afgestemd. Dit kan door 1) het verbeteren van de huidige en toekomstige match tussen vraag naar en aanbod van arbeid, 2) het vergroten van het arbeidsaanbod en 3) het verminderen van de vraag naar arbeid. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Vastgesteld Inhoud Beleidsnota Arbeidsmarkt 2025 In dit beleid staat de inzet van de gemeente Utrecht beschreven om te komen tot een weerbare en wendbare arbeidsmarkt.
Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Toelichting op de indicatoren kunt u terugvinden in de webversie van de Programmabegroting 2027. Indicator | Nulmeting | Realisatie | Doelstelling 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 De mate waarin werkenden geen ‘nieuwe’ | 83% | nnb | 85% | 85% | 85% | 85% kennis of vaardigheden hoeven op te doen | (2023) om aan de eisen van de arbeidsmarkt te kunnen blijven voldoen (weerbaar) De mate waarin werkenden gemakkelijk | 84% | nnb | 85% | 85% | 85% | 85% ander werk kunnen vinden (wendbaar) | (2023) Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar • | Eventuele nieuwe activiteiten komen aan bod in het nog te verschijnen uitvoeringsprogramma arbeidsmarkt 2027-2028. • | We geven uitvoering aan het Uitvoeringsprogramma EU Arbeidsmigranten dat eind 2026 aan de raad wordt gestuurd, waarin we de gecoördineerde aanpak EU | -arbeidsmigranten uitwerken. Activiteiten die we niet meer doen • | We stoppen met het ondersteunen van de U-Tech community, i.v.m. de opheffing van deze stichting. Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen • | We continueren onze sectorale aanpak, waarmee we werken aan de tekorten in bijvoorbeeld de kraamzorg, de ouderenzorg en de techniek.
• | We blijven investeren in de omscholing naar tekortsectoren via het Regionaal Talentfonds • | Via onze deelname aan de Utrecht Talent Alliantie worden regionale arbeidsmarktprojecten en -programma's gesubsidieerd. • | Via de arbeidsmarktaanpak circulair brengen we vraag en aanbod bij elkaar. Hiermee stimuleren we de transitie naar een circulaire economie. Financiën Een weerbare en wendbare arbeidsmarkt x €1.000 Rekening | Actuele Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 Begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2026 Baten | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Lasten | 0 | 0 | 1.405 | 1.005 | 1.005 | 1.005 Saldo baten en lasten | 0 | 0 | -1.405 | -1.005 | -1.005 | -1.005 Onttrekking reserves | 0 | 0 | 400 | 0 | 0 | 0 Toevoeging reserves | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo onttrekkingen en | 0 | 0 | 400 | 0 | 0 | 0 toevoegingen reserves Totaal | 0 | 0 | -1.005 | -1.005 | -1.005 | -1.005 178 179 In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2026 toegelicht. x €1.000 Toelichting verschillen Bedrag V/N I/S Baten Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,500 miljoen euro of meer dan 10% van de baten en lasten. Lasten Betreft overheveling budget voor uitvoeren beleidsnota arbeidsmarkt.
1.328 N I x €1.000 Toelichting verschillen in reserves Bedrag V/N I/S Onttrekkingen Betreft onttrekking vanuit reserve Werken naar Werk ten behoeve van de beleidsnota Arbeidsmarkt. 400 V I Toevoegingen Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan 0,500 miljoen euro of meer dan 10% van de baten en lasten. Risico's Strategische programmarisico’s Maatregel Een laagconjunctuur leidend tot onder meer teruglopende investeringen in vastgoed heeft negatieve gevolgen voor de groei van bedrijven en werkgelegenheid. • In ons arbeidsmarktbeleid focussen we ons op sectoren waarvan we verwachten dat deze in de toekomst en/of tijdens laagconjunctuur nog steeds werkgelegenheid bieden. Krapte op de arbeidsmarkt, zowel in markt als bij gemeenten de markt leidt dit tot belemmeringen in ondernemerschap, bij de gemeente tot belemmeringen in het uitvoeren van onze ambities • Marktgroepenaanpak, om zoveel mogelijk mensen toe te leiden naar duurzaam werk en passend bij de maatschappelijke opgaven van onze stad. • Inzet op behoud uitvoeringskracht Economie Inflatie en ongunstige marktomstandigheden, zoals stijgende kosten voor grondstoffen en energie en netcongestie. Dit kan leiden tot problemen in de bedrijfsvoering bij ondernemers, en stagneert groei en het aantrekken van kapitaal. Door stijgende lasten en inflatie hebben Utrechters met hetzelfde inkomen minder te besteden.
• Inkomensbeleid is voorbehouden aan het Rijk. Wij monitoren de ontwikkelingen in wet- en regelgeving. • Ondernemer Centraal • Uitvoeringsprogramma netcongestie inclusief aanpak bedrijven(terreinen) • Faciliteren verduurzaming / circulair ondernemen 180 Strategische programmarisico’s Maatregel Bij huishoudens met een laag inkomen staat de bestaanszekerheid onder druk. Door de stijgende lasten bestaat het risico op een verbreding van deze problematiek richting de lage middeninkomens. De gemeente heeft niet de beleidsinstrumenten om structurele inkomenstekorten te dempen en het Rijk biedt tot nu toe geen oplossing in de vorm van toereikend inkomensbeleid. • Toeleiding naar kapitaal via ROM • Investeren in en uitvoering geven aan het regionaal talentfonds Toenemend ruimtegebrek voor werkgelegenheid (kantoren, bedrijven, winkels, instellingen), waardoor er onvoldoende mogelijkheden zijn voor meegroeien van de werkgelegenheid met groei van de bevolking • Aanpak intensivering werklocaties. • Regionale afstemming werklocaties • Uitgifte Strijkviertel (op termijn) • Acties vanuit beleidsnota Werklocaties worden uitgevoerd. Door toenemende ruimtedruk komt de betaalbaarheid van diverse werkfuncties onder druk. Dit kan een negatieve impact hebben op de diversiteit van het Utrechtse bedrijvenbestand. Bedrijven die maatschappelijke waarde toevoegen kunnen niet goed doorgroeien in Utrecht.
• In de beleidsnota werklocaties worden voorstellen gedaan hoe hier mee om te gaan. Input hiervoor is onder andere een onderzoek naar betaalbaarheid dat wordt uitgevoerd • Investeren in verdichten en verduurzamen van bedrijventerreinen (samen met de OMU) Teruglopende budgetten bij het Rijk waardoor er onvoldoende middelen zijn om regionaal te kunnen sturen op o.a. kennis en innovatie en onzekerheid over vervolg Kansen voor West/EFRO middelen. • Zoeken naar alternatieve dekkingsbronnen zoals publiek-private cofinanciering, Europese/nationale subsidies etc., en (door)ontwikkeling van stimulerend en verbindend sturingsinstrumentarium Nieuwe wetgeving of financieringssystematieken kunnen betekenen dat er een groter beroep gedaan wordt op bepaalde instrumenten of dat er een nieuwe prikkel ontstaat om instrumenten meer in te zetten, zoals bij LKS. Dit kan leiden tot afwijkingen van de ingeschatte inzet van instrument waardoor bijvoorbeeld het subsidieplafond voortijdig bereikt wordt. • Monitoren ontwikkelingen wetgeving Netcongestie kan leiden tot vertraging van uitgifte en verkoop van panden voor bedrijfsmatig vastgoed. Dit kan een remmend werking hebben op de economische ontwikkeling. • Gemeente stimuleert en faciliteert bij het zoeken naar slimme alternatieve oplossingen (o.a.
E- hubs) en tijdelijke maatregelen Voucherregeling voor advies over netcongestie voor ondernemers De financiële risico’s zijn in een totaaltabel terug te vinden in de paragraaf Weerstandsvermogen en de risico’s met betrekking tot de Verbonden partijen zijn opgenomen in de paragraaf Verbonden partijen Investeringen Onderstaande tabel geeft een overzicht van de investeringen per programma. Per doelstelling is daaronder een aparte tabel met | toelichting opgenomen. Een nadere specificatie van de geautoriseerde en de voor 2027 nog te autoriseren investeringen is opgenomen in de desbetreffende investeringsstaten (geheime bijlage bij de programmabegroting). Zie de paragraaf investeringen voor een toelichting op de verschillende categorieën en uitgangspunten en een totaaloverzicht van alle investeringen.
x € 1.000 Aanvullend Totaal | Te | Kredietwijziging te Geautoriseerde | gerealiseerde Geautoriseerde autoriseren | in apart | autoriseren | Totaal Werk, toekomstbestendige economie | uitgaven t/m PB | uitgaven t/m | wijzigingen in | wijzigingen in | (raads)besluit | wijziging in | geautoriseerd en bestaanszekerheid | 2026 | 2025 | 1e berap | 2e berap | 2026 | PB2027 | t/m PB2027 Totaal investeringen | 2.833 Circulair | 2.833 Uitbreidingsinvesteringen A | 2.833 | 1.274 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.833 Totaal | 2.833 | 1.274 | 0 | 0 | 0 | 0 | 2.833 x € 1.000 Uitgaven- Werk, toekomstbestendige economie | Uitgaven-raming | Uitgaven- | Uitgaven- | Uitgaven- | Uitgaven- | Uitgaven- | raming 2032 en bestaanszekerheid | 2026 | raming 2027 | raming 2028 | raming 2029 | raming 2030 | raming 2031 | e.v. Circulair Uitbreidingsinvesteringen A | 500 | 1.059 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal | 500 | 1.059 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 181 182 Toelichting Voor het jaar 2027 verwachten we geen extra krediet aan te vragen. 183 Verbonden partijen x €1.000 Omschrijving Doel Bijdrage gemeente Utrecht Wijkontwikkelingsmaatschappij (WOM) Noord West Beheer BV De Wijkontwikkelingsmaatschappij Noordwest (WOM Noordwest) is in 2008 opgericht om bij te dragen aan de sociaaleconomische vitaliteit in het gebied Noord West met het beheer en de ontwikkeling van vastgoed met een focus op de Amsterdamsestraatweg.
Geen bijdrage Wijkontwikkelingsmaatschappij (WOM) Lombok BV De WOM Lombok is een BV. Doel is om de economische structuur van Lombok te verbeteren door het aankopen, opknappen en aan gewenste branches te verhuren van panden. Geen bijdrage Regionale Samenwerkingsmaatschappij Regio BV Aan de ROM gelieerde BV met als doel regionale fondsen en projecten op te zetten waar het ministerie van EZK geen aandeelhouder van is (onder andere POC fonds). 2% van de exploitatiebijdrage aan de ROM (zie hieronder) Regionale Ontwikkelingsmaatschappij (ROM) Utrecht BV Stimuleren innovatief ondernemerschap rond prioritaire maatschappelijke opgaven door te innoveren, investeren en internationaliseren. 1.133 Coöperatieve Vereniging Wigo4it U.A. Het ontwikkelen en verrichten van administratieve en informatietechnologische ondersteuning aan de deelnemende gemeenten op het terrein van werk, inkomen en zorg. Daardoor verbetert de dienstverlening aan de inwoners en wordt de effectiviteit en doelmatigheid van de uitvoerende organisaties van de deelnemende gemeenten vergroot. 2.269 UW Holding B.V. Uitvoering van de taken Wet sociale werkvoorziening. UW Holding BV is een belangrijke partner bij de uitvoering van de Participatiewet. 1.500 Voor detailinformatie de paragraaf Verbonden Partijen.
Subsidies x € 1.000 Waarvan | Meerjarig Doelstelling | Omschrijving | Begroting Begroting | 'vaste' | verleend 2026 | 2027 verlening met | t.l.v jaarsubsidies | 2027 Bovengemeentelijke belangen BIZ Woonboulevard | BIZ subsidie (Bedrijf Investering Zone) | 145 | 145 | 0 | 145 Ondernemersfonds Utrecht | Subsidie aan Stichting Ondernemersfonds Utrecht voor | 16.331 | 20.108 | 16.331 | 0 stimulering economische structuur van Utrecht en economische vitaliteit van de stad Totaal doelstelling | 1 | 16.476 | 20.253 | 16.331 | 145 Werknemers en -gelegenheid Economic Board Utrecht | U10, EBU en ROM Utrecht 2025 - 2028 | 47 | 47 | 47 | 0 Totaal doelstelling | 2 | 47 | 47 | 47 | 0 Werken en re-integreren Inkomens en bestaanszekerheid ondernemers | Ondernemen preventief voorzien van passende | 300 | 300 | 0 | 0 (ondernemer centraal) | dienstverlening om de toekomstigbestendigheid van de onderneming te borgen Persoonlijke ondersteuning bij werk (jobcoaching | Werkgevers kunnen subsidie ontvangen voor de | 300 | 300 | 0 | 0 en interne werkbegeleiding) | begeleiding van een medewerker met een afstand tot de arbeidsmarkt door een jobcoach en/of werkbegeleider.
Werkgeverspremie | Een vergoeding aan de werknemer voor eenmalige extra | 50 | 50 | 0 | 0 kosten die direct en specifiek te relateren zijn aan het krijgen van een werkplek Werknemerscheque | Een vergoeding aan de werknemer voor eenmalige extra | 50 | 50 | 0 | 0 kosten die direct en specifiek te relateren zijn aan het krijgen van een werkplek Wet Sociale werkvoorziening | Uitvoering sociale werkvoorziening en begeleid werken | 17.187 | 16.313 | 15.778 | 0 Totaal doelstelling | 3 | 17.887 | 17.013 | 15.778 | 0 Inkomenszekerheid 184 x € 1.000 Waarvan | Meerjarig Doelstelling | Omschrijving | Begroting Begroting | 'vaste' | verleend 2026 | 2027 verlening met | t.l.v jaarsubsidies | 2027 Actieagenda Utrechters schuldenvrij | Zorgen dat alle Utrechters kunnen rondkomen, meedoen | 150 | 300 | 0 | 0 en blijvend schulden(zorg)vrij zijn. We doen dit door er op tijd bij te zijn en hulp op maat te bieden.
Deelname sport en cultuur | Stimuleren van sport- en cultuurdeelname door | 300 | 300 | 0 | 300 minderjarige kinderen Huisvesting voedselbanken | Door het wekelijks verstrekken van voedsel aan de meest | 150 | 150 | 0 | 0 kwetsbare inwoners en/of hun huisdieren, kunnen kwetsbare inwoners rondkomen en meedoen Loonkostensubsidie | Loonkostensubsidie aan werkgevers die mensen uit de | 8.700 | 8.700 | 0 | 0 doelgroep WWB in dienst nemen Totaal doelstelling | 4 | 9.300 | 9.450 | 0 | 300 Totaal | 43.710 | 46.763 | 32.156 | 445 Zie voor het totaaloverzicht alle subsidies per programma de bijlage | subsidies. 185 Kansrijk opgroeien Programmaoverzicht Kinderen en jongeren in Utrecht groeien kansrijk op in een stabiele, gezonde, stimulerende en liefdevolle omgeving.
Portefeuillehouder(s): Dennis de Vries Financiën programma x €1.000 Rekening | Actuele Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 Begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2026 Baten | 36.762 | 23.779 | 22.760 | 27.261 | 27.865 | 27.865 Lasten | 291.334 | 293.450 | 313.761 | 316.344 | 316.157 | 317.922 Saldo van Baten en Lasten | -254.572 | -269.670 | -291.001 | -289.082 | -288.292 | -290.056 Onttrekking reserves | 1.976 | 1.444 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoeging reserves | 750 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo onttrekkingen en | 1.226 | 1.444 | 0 | 0 | 0 | 0 toevoegingen reserves Totaal | -253.346 | -268.226 | -291.001 | -289.082 | -288.292 | -290.056 Financiële toelichting op hoofdlijnen op baten/lasten/reserves voor jaar | 2027. De baten in dit programma zijn 22,760 miljoen euro. Deze baten bestaan hoofdzakelijk uit: • | Vergoeding Materiële instandhouding (MI) onderhoud vanuit schoolbesturen (3,285 miljoen euro) • | Rijksmiddelen als specifieke uitkering voor Onderwijsachterstandenbeleid | en passende Plek (19,475 miljoen euro) De lasten in dit programma zijn 313,761 miljoen euro.
Deze lasten bestaan hoofdzakelijk uit: • | Subsidie Bibliotheek Utrecht (21,416 miljoen euro) • | Lasten en subsidies voor het tegengaan van onderwijsachterstanden (23,795 miljoen euro) • | Lasten en subsidies ter bevordering van scholen, schoolbesturen en instanties voor onderwijs en goede onderwijsprofessionals (9,907 miljoen euro) • | Lasten specifieke uitkering passende Plek (11,995 miljoen euro) • | Lasten voor uitvoeren leerplicht en leerlingenvervoer (6,409 miljoen euro) • | Kapitaallasten voor afschrijving en rente onderwijshuisvesting (32,035 miljoen euro) • | Huur gebouwen onderwijshuisvesting (13,092 miljoen euro) • | Belastingen en gebruikerslasten gebouwen onderwijshuisvesting (4,305 miljoen euro) • | Onderhoud gebouwen onderwijshuisvesting (4,204 miljoen euro) • | Overige lasten onderwijshuisvesting waaronder personeel (15,05 miljoen euro) • | Lasten voor het versterken veerkracht in de pedagogische basis (14,612 miljoen euro) • | Lasten voor het organiseren van de buurteams jeugd en gezin in de wijken (28,132 miljoen euro) 186 187 • Lasten voor aanbieders die cliënten voorzien van specialistische zorg (112,554 miljoen euro) • Lasten voor aanbieder Samen Veilig Midden Nederland voor de producten Veilig Thuis, Jeugdbescherming en Jeugdreclassering (14,921 miljoen euro) De mutaties reserves zijn 1,444 miljoen euro.
Deze hebben betrekking op: • Onttrekking aan de transitiereserve voor de hervormingen sociaal domein (0,944 miljoen euro) • Onttrekking G4 aanpak lerarentekort (0,500 miljoen euro) Zie voor een verdere toelichting het onderdeel Reserves in hoofdstuk Financiën. 188 Baten en lasten meerjarig in beeld De grafieken hieronder tonen de ontwikkeling van de baten en lasten van het programma over een periode van meerdere jaren, exclusief reserves. Zowel in absolute bedragen, als in percentages van de totale baten en lasten van de begroting. De baten van de doelstelling Aanvullende hulp nemen vanaf 2028 toe in verband met het invoeren van de Eigen Bijdrage regeling. Deze zijn als inkomsten in de begroting verwerkt.
Relatie met Coalitieakkoord 2026-2030 We dragen bij aan de volgende opgaven vanuit coalitieakkoord: • | Een stad vol groen | 2.2 Groen, biodiversiteit en openbare ruimte • | Een stad voor preventie | 3.2 Jeugd | 3.3 Onderwijs • | Een stad waar iedereen meetelt | 4.1 Economie en werkgelegenheid | 4.2 Bestaanszekerheid en passende ondersteuning • | Een stad die we samen maken | 6.1 De stad in Tabel - Financiële keuzes coalitieakkoord In deze tabel staan alle extra middelen uit het coalitieakkoord voor de komende vier jaar x € 1.000 Begroting | Begroting | Begroting Begroting Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | I/S Aanpak netcongestie | 39 | 41 | 42 | 42 | I Extra onderuitputting kapitaallasten* | -2.500 | -1.800 | 0 | 0 | I Impuls aan bibliotheek op school | 0 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | S Investering in sterke pedagogische basis en basishulp | 7.000 | 4.000 | 2.000 | 0 | I MBO uitvoeringsplan | 300 | 300 | 300 | 300 | S Stelpost jeugd | 7.400 | 11.300 | 14.500 | 17.800 | S Utrecht leert** | 150 | 150 | 150 | 150 | S Voorschoolse educatie gratis in Kanaleneiland | 350 | 350 | 350 | 350 | S Voorschoolse educatie uitbreiding leeftijd | 1.650 | 1.650 | 1.650 | 1.650 | S Wegvallende rijksinkomsten*** | 1.200 | 1.200 | 1.200 | 1.200 | S Totaal | 15.589 | 18.191 | 21.192 | 22.492 * De post 'extra onderuitputting kapitaallasten' is in het coalitieakkoord gerubriceerd
onder het programma Algemene middelen en overhead. ** Deze extra middelen zijn in het coalitieakkoord gerubriceerd onder het programma Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid. *** De extra middelen uit het coalitieakkoord in verband met het wegvallende van rijksmiddelen voor jeugd (Woonplaatsbeginsel) zijn in het coalitieakkoord gerubriceerd onder het programma Algemene middelen en overhead. Een aantal bedragen komen niet één op één overeen met de bedragen in het coalitieakkoord door onder andere de afdracht aan algemene middelen voor overhead en omdat bij de uitwerking van het coalitieakkoord verschuivingen tussen programma's hebben plaatsgevonden 189 Doelstellingen Doelstelling 1: Eigen pad in het onderwijs Alle kinderen en jongeren doorlopen hun eigen unieke pad in het onderwijs naar kansrijke deelname aan de samenleving. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument | Vastgesteld | Inhoud Verordening Leerlingenvervoer | 2025 | Voorschriften op het gebied van leerlingenvervoer. Beleidsregel Leerlingenvervoer | 2025 | Lagere regelgeving op het gebied van leerlingenvervoer. Beleidsnota bibliotheek 2024- | 2024 | De beleidsnota biedt de gemeente een 2034 | inhoudelijk sturingskader en monitoringsinstrument voor de gesubsidieerde activiteiten van Bibliotheek Utrecht.
Utrechtse Onderwijsagenda | 2024 | De gezamenlijke agenda van 2024-2027 | schoolbesturen, kinderopvangpartners, (onderwijs)partners) en gemeente Utrecht. Nota van Uitgangspunten | 2023 | De uitgangspunten voor de beleidsregel Passende Kinderopvang vanaf | die aanbieders van Voorschoolse 2024 | Educatie (VE) de mogelijkheid biedt om subsidie aan te vragen voor het uitvoeren van VE. Deze nota is de opvolger van de beleidsnota Voorschoolse Educatie. Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan. Toelichting op de indicatoren kunt u terugvinden in de webversie van de Programmabegroting 2027 Indicator | Nulmeting | Realisatie | Doelstelling 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Bereik voorschoolse educatie | 74 (2022) | 83 | 90 | 90 | 90 | 90 Aantal beschikbare Voorschoolse Educatie | - | 1.245 | 1.350 | 1.350 | 1.350 | 1.350 (VE) plaatsen. Aantal thuiszittende kinderen als gevolg | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 van ontbrekend leerlingenvervoer. Klanttevredenheid leerlingenvervoer. | 7.1 (2023) | 7.9 | 8 | 8 | 8 | 8 % van de Utrechtse bevolking dat lid is van | 25,5 | 24.6 | 26 | 26 | 26 | 26 de bibliotheek. | (2024) 190 Indicator | Nulmeting | Realisatie | Doelstelling 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Aantal benaderde jongeren in de Focus | - | 1.822 | 1.000 | 1.000 | 1.000 | 1.000 aanpak Aantal thuiszitters 5-18 jaar.
| 133 | 272 | 0 | 0 | 0 | 0 (2023) % niet vervulde vacatures in het primair | 6% (2020) | 7.0 | - | - | - | - onderwijs Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar • | We investeren tot en met 2027 extra in een kansrijke start voor jonge kinderen met een driejarige impuls. De VE-aanbieders bieden hiermee extra spelinloop voor kinderen tot 2,5 jaar en VE in de kinderdagopvang wordt uitgebreid. Daarnaast wordt in samenwerking met de bibliotheek leesstimulering voor jonge kinderen uitgebreid. • | Gratis voorschoolse educatie wordt uitgebreid, waarmee alle kinderen in Kanaleneiland hier gebruik van kunnen maken. Ook kunnen kinderen vanaf twee jaar oud in de hele stad deel gaan nemen aan voorschoolse educatie. • | Om de sociale basis te versterken en de samenwerking met ouders te intensiveren is de afgelopen jaren op vier scholen gewerkt met de pilot | Familiescholen. We maken in 2027 een start met het uitbreiden naar alle basisscholen in Overvecht en betrekken daar ook de voorschoolse partners bij. • | In het nieuwe jaar komt er een nieuw mbo-uitvoeringsplan (ter vervanging van het mbo- uitvoeringsplan dat per 1 januari 2027 afloopt) waarin we gaan werken aan verschillende ambities ten behoeve van de versterking van het mbo.
Hierin zetten we de ambitie voort om te werken aan de omslag van selectie- naar talentenmaatschappij. • | Er zijn nieuwe subsidievoorwaarden vastgesteld op loopbaanoriëntatie- en begeleiding waarbij meer aandacht is voor praktisch talent en kansrijke sectoren. • | We borgen de continuïteit in het Leerlingenvervoer met een nieuwe opdracht aan een vervoersbedrijf per 1 augustus 2027. • | We geven invulling aan de | Rijke schooldag zoals geformuleerd in het coalitieakkoord. | Als financiering niet lukt voor alle scholen in Utrecht, kiezen we scholen op basis van het principe ‘ongelijk investeren voor gelijke kansen’. • | We starten een onderwijspilot voor jongeren zonder papieren. We maken geld vrij voor een pilot om onderwijs ook voor hen toegankelijk te maken. • | We stellen een nieuw convenant op met schoolbestuur NUOVO en de gemeenten uit onze Doorstroompunt regio over het onderwijs aan nieuwkomers van 12 tot 18 jaar. Dit nieuwe convenant sluit aan bij de veranderde omstandigheden in het nieuwkomersonderwijs en draagt bij aan het realiseren van voldoende aanbod. • | Samen met onze partners in kinderopvang, onderwijs, zorg en | de sociale basis werken we aan optimale ontwikkelkansen voor de Utrechtse jeugd (0-18 jaar) door te investeren in een duurzaam, inclusief continuüm van kinderopvang, onderwijs en zorg.
• | Binnen de integrale aanpak tegen onderwijssegregatie verkennen we welke spelregels voor het aanmeldbeleid kunnen bijdragen aan het tegengaan van segregatie. • | We verkennen met vo-schoolbesturen mogelijke vormen van solidariteit rond de vrijwillige ouderbijdrage in het voortgezet onderwijs. 191 192 • We werken aan een nieuwe Utrechtse Jeugdagenda (ter vervanging van de UOA die eind 2027 afloopt). In deze agenda verwoorden we onze inzet op het snijvlak onderwijs – jeugd in de jaren 2028-2032. Activiteiten die we niet meer doen • Niet van toepassing Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen • Gratis voorschoolse educatie voor alle kinderen met U-pas en voor alle kinderen in Overvecht wordt voortgezet. • Aan de hand van de verbeterkansen uit de kwaliteitsmeting voor- en vroegschool (vve) versterken we de kwaliteit op de vve en herzien we de vroegschoolse subsidie ‘Versterken van Taal’ • We blijven ons inzetten voor de realisatie van de doelen en ambities uit de UOA werkagenda 2024-2027, onder andere door het bevorderen van burgerschapsonderwijs, het stimuleren van ontmoetingen en het terugdringen van segregatie in het onderwijs, het versterken van de pedagogische basis, het realiseren van een stedelijk solidariteitsfonds vrijwillige ouderbijdrage in het PO en het gratis Professioneel Abonnement op de bibliotheek voor onderwijsprofessionals.
• Samen met de bibliotheek continueren wij de Bibliotheek op School, zowel in het primair en voortgezet onderwijs als in het mbo. We zetten daarbij in op het behouden van samenwerking die al lopen en breiden uit met minstens 4 PO scholen. In de Kinderopvang wordt vanuit de bibliotheek BoekStart aangeboden. • De Utrechtse kernpartners werken samen met het onderwijs, de jeugdhulppartners en in afstemming met leerling en ouders aan het bieden van een passende plek in het onderwijs voor alle leerlingen. Hierbij geven we in het bijzonder uitvoering aan het initiatiefvoorstel ‘Tijd voor een nieuw pact’ ter voorkoming van thuiszitten. • Met de inzet van tiener- en jongerenwerk op straat, online en op scholen, in nauwe samenwerking met onderwijs en zorg- en veiligheidspartners, investeren we in sociale en online veiligheid door vroegsignalering, het verbinden van signalen uit wijk en school en het bieden van laagdrempelige ondersteuning ter voorkoming van risicogedrag en overlast. • We ondersteunen nieuwkomers in het onderwijs met: 1) een activiteitenprogramma en een zomerprogramma voor leerlingen van ISK Ithaka, 2) waar mogelijk alternatieve passende praktijkroutes voor ISK jongeren op ISK Ithaka, 3) continueren van de training nieuwkomersspecialisten.
• Met de Aanpak Utrecht Leert continueren we de samenwerking tussen primair onderwijs, voortgezet onderwijs, mbo en lerarenopleidingen om het lerarentekort terug te dringen. Daarbij ligt de focus op scholen en vakken met grote tekorten, behoud startende leraren en zijinstromers, onderwijs toekomstbestendig organiseren. • Naast onze inzet op het behalen van een startkwalificatie, richten we ons op een goede overstap naar duurzaam werk aansluitend op de talenten en mogelijkheden. Vanuit het doorstroompunt bieden we jongeren die daarbij extra hulp nodig hebben, gerichte ondersteuning en begeleiding. Sinds 2026 is de doelgroep van Focus veranderd van 18-23 naar 18-27 jaar door de Wet van school naar duurzaam werk.
Financiën Eigen pad in het onderwijs x €1.000 Rekening | Actuele Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 Begroting | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 2026 Baten | 19.164 | 19.475 | 19.475 | 19.475 | 19.475 | 19.475 Lasten | 69.265 | 71.962 | 74.855 | 74.715 | 74.628 | 74.824 Saldo baten en lasten | -50.101 | -52.487 | -55.379 | -55.240 | -55.153 | -55.348 Onttrekking reserves | 790 | 500 | 0 | 0 | 0 | 0 Toevoeging reserves | 50 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Saldo onttrekkingen en | 740 | 500 | 0 | 0 | 0 | 0 toevoegingen reserves Totaal | -49.361 | -51.987 | -55.379 | -55.240 | -55.153 | -55.348 In onderstaande tabel zijn de verschillen in de baten, lasten en reserves ten opzichte van begrotingsjaar 2026 toegelicht. x €1.000 Toelichting verschillen | Bedrag | V/N | I/S Baten Binnen deze doelstelling zijn er geen verschillen groter dan | 0 0,500 miljoen euro of meer dan 10% van de baten en lasten. Lasten | 2.236 | N | S In het coalitieakkoord zijn vanaf 2027 middelen | 2.450 | N | S beschikbaar gesteld om de leeftijd voor de voorschoolse educatie in de stad te verlagen van 2,5 jaar naar 2 jaar (1,65 miljoen euro) en voor gratis aanbod in Kanaleneiland (0,35 miljoen euro). Hogere lasten vanaf 2027 door de loon- en prijsindexatie. | 1.286 | N | S Lagere lasten vanaf 2027 in verband met de | -256 | V | S bezuinigingsmaatregel uit de Voorjaarsnota 2024 op 'Onderwijsimpuls'.
De incidentele bijdrage Lerarentekort G4 vervalt in 2027 | -500 | V | I (zie onttrekking reserve). x €1.000 Toelichting verschillen in reserves | Bedrag | V/N | I/S Onttrekkingen G4 aanpak lerarentekort | -500 | V | I In 2026 was er incidenteel rijksgeld beschikbaar vanuit eerdere jaren voor aanpak van lerarentekort voor de G4 gemeenten. Dit is via de algemene dekkingsreserve onttrokken. Toevoegingen Binnen deze doelstelling zijn er geen toevoegingen die dienen te worden toegelicht. 193 194 Doelstelling 2: Huisvesting scholen Moderne en toekomstbestendige huisvesting van scholen, die voldoende passend en duurzaam is. Beleidskader Deze doelstelling komt voort uit onderstaande beleidsdocumenten: Beleidsdocument Vastgesteld Inhoud Uitvoeringsplan Utrechtse Kindcentra 2025 In dit uitvoeringsprogramma Utrechtse Kindcentra staat beschreven welke acties we als gemeente ondernemen om de samenwerking rondom het kind in Utrechtse Kindcentra te stimuleren en te faciliteren. Beleidsnota Onderwijshuisvesting 2026- 2041 2025 Beleidskader op het gebied van onderwijshuisvesting. Verordening huisvesting scholen gemeente Utrecht 2021 In deze verordening beschrijven we de regels waaraan wij en schoolbesturen ons houden bij het bouwen van schoolgebouwen. Effectindicatoren We gebruiken de volgende indicatoren om te meten waar we staan.
Toelichting op de indicatoren kunt u terugvinden in de webversie van de Programmabegroting 2027. Indicator Nulmeting Realisatie Doelstelling 2025 2026 2027 2028 2029 Voortgang uitvoeringsprogramma onderwijs gerealiseerde projecten - 9 5 3 11 3 Aantal opgeleverde projecten is een energie neutraal gebouw (ENG) - 1 0 5 5 Activiteiten Om onze doelstelling te bereiken, gaan wij het volgende doen: Nieuwe activiteiten in het begrotingsjaar • We gaan werken met de nieuwe Verordening huisvesting scholen gemeente Utrecht. Uitgangspunt en belangrijkste wijziging is dat deze verordening aansluit op de visie op onderwijs en de beleidsuitgangspunten, zoals opgenomen in de vastgestelde Beleidsnota onderwijshuisvesting 2026-2041, inclusief het daarbij behorende uitvoeringsprogramma. Met deze verordening wordt de regelgeving verduidelijkt voor de gemeente en schoolbesturen (gereed in Q4 2026). • Medio 2027 komt de nieuwe Modelverordening beschikbaar naar aanleiding van een wetswijziging Wet planmatige aanpak onderwijshuisvesting en dit zal opnieuw aanpassingen vragen in de Verordening huisvesting scholen gemeente Utrecht (gereed in Q4-2027). • | We realiseren pilots voor buurtscholen (een centrale, bekende en laagdrempelige plek in de wijk waar verschillende organisaties samenwerken), die in 2027 en 2028 in drie wijken vorm krijgen (gereed in Q4-2027).
Activiteiten die we niet meer doen • | Niet van toepassing Activiteiten die we blijven doen en/of anders gaan doen • | In 2027 werken we aan de realisatie van de (vervangende) nieuwbouw, renovatie en uitbreiding van 25 schoolgebouwen, waarvan we er drie zullen opleveren. • | In 2027 werken we aan de nieuwbouw en renovatie van 23 gymzalen, zowel inpandig in scholen, stand alone en als onderdeel van een sporthal. Hiervan leveren we er twee op in 2027. • | We kennen subsidie toe voor het realiseren van tien groene schoolpleinen. De scholen realiseren op basis hiervan zelf de nieuwe schoolpleinen. We blijven hierbij onderscheid maken tussen wijken, waarbij wijken met een lagere SES-score in aanmerking komen voor een hoger subsidiebedrag. • | We blijven ons inzetten op multifunctioneel bouwen en meervoudig ruimtegebruik in scholen, onder andere door het stimuleren van samenwerking tussen onderwijs en kinderopvang (in Utrechtse Kindcentra). • | We blijven herschikkingsgesprekken per wijk voeren om toe te werken naar robuuste scholen en zo het gebruik van schoolgebouwen te optimaliseren. We gaan verder met de uitwerking van deze gesprekken voor de wijken Zuidwest, Overvecht en Leidsche Rijn/Vleuten-De Meern. • | In 2027 vervolgen we de uitvoering van de Beleidsnota onderwijshuisvesting 2026-2041.