Presentatie wintersessie adviescommissie 3 februari 2023.pdf

Programmabegroting 2024

Werksessie adviescommissie Controle & Financiën

3 februari 2023 FIJ en Control

Ochtendprogramma 1. Opening (10.00 - 10.20) • Incl. korte terugblik commissie VBF en adviescommissie 26 januari j.l.

2. Beleidscyclus en begrotingscyclus (10.20 - 10.30) • Korte toelichting in welke cyclus welk besluit wordt genomen.

3. Verbetervoorstellen Programmabegroting 2024 (10.30 - 11.00) • Toelichting op verbetervoorstellen, en hoe de suggesties uit de adviescommissie daarin zijn meegenomen.

4. Aan de slag in drie groepen (11.00 - 12.15) • In drie groepen gaan we de verbetervoorstellen toepassen op een programma uit de begroting.

Lunch (12.15 - 13.00)

Middagprogramma 5. Plenaire terugkoppeling (13.00 – 13.30) • Bespreken opbrengst uit de groepen.

6. Toelichting onderzoek beïnvloedbaarheid (13.30 – 14.00) • Berenschot geeft uitleg over hun onderzoek naar een methode om inzicht te geven in beïnvloedbaarheid.

7. Programma-indeling 2024 (14.00 – 14.30) • Denkrichting voor een aanpassing in de programma-indeling + toelichting budgetrecht.

Borrel (14.30 - …)

1. Opening en korte terugblik • Augustus 2022: zomersessie • November 2022: evaluatie Programmabegroting 2023 • 26 januari 2023 • Presentatie studenten, inspirerende ideeën • Versterking beleidscyclus en doorontwikkeling MPR • 26 januari 2023, commissie VBF • Raadsbrief Uitvoeringsbrief coalitieakkoord • Raadsbrief proces Sturen en Verantwoorden

2. Beleidscyclus en begrotingscyclus

Sturingsmomenten beleid en geld

Gemeenteraad Raadsbesluit Voorjaarsnota Raadsbesluit / Beleidsnota

Begroting Raadsvoorstel

“Financiële” koppeling beleidscyclus en begrotingscyclus • In de beleidsnota staat: • wat de kosten zijn om de (maatregelen uit de) beleidsnota uit te voeren, en • hoe deze dekking is georganiseerd (uit welke programma’s).

• Als niet alle maatregelen binnen de beschikbare begrotingsruimte passen, maakt de nota inzichtelijk welke activiteiten worden uitgevoerd en welke niet. De raad kan deze afweging amenderen. • Wijzigingen in de begroting vinden hun basis in het beleid. Dat betekent dat nog niet uitvoerbare activiteiten uit beleidsnota’s worden afgewogen als wensen in de Voorjaarsnota. • In de Voorjaarsnota volgt de integrale afweging. • Op het moment dat aanvullend budget beschikbaar is, kan ook de resterende uitvoering starten. Twee voorbeelden: • Raadsvoorstel Nota Grenzen stellen en perspectief bieden • Raadsvoorstel Subsidie licentie lokale omroep

De begroting(scyclus) nader bekeken

Gemeenteraad Kaders Amendementen /moties Vastgestelde Begroting Jaar T

Technische wijzigingen 1e Berap Juli (+ VJN) Technische wijzigingen 2e Berap November

1e Begrotingswijziging 1e kwartaal 2e Begrotingswijziging 3e kwartaal 3e Begrotingswijziging 4e kwartaal

Controle

Gewijzigde Begroting Jaar T

Jaarrekening Jaar T

3. Verbetervoorstellen Programmabegroting 2024 • Relatie met de beleidscyclus  doelstellingen  indicatoren  minder beleidsteksten in begroting • Verbetering van de financiële informatie  minder technische toelichting  inzicht beïnvloedbaarheid/keuzes  historisch perspectief

Relatie met de beleidscyclus In PB2024 leggen we voor het eerst een expliciete relatie tussen doelstellingen in beleid en doelstellingen in de begroting. Hiervoor wordt onderstaande werkwijze voorgesteld, die we ook toepassen op de indicatoren: 1.

Is er vastgesteld beleid met concrete doelstellingen, dan nemen we de (hoofd)doelstellingen uit het beleid over in de programmabegroting 2024. Deze kunnen afwijken van de doelstellingen in de programmabegroting 2023.

2.

Is er geen vastgesteld beleid en/of concrete doelstellingen ontbreken, dan nemen we de doelstellingen uit de programmabegroting 2023 over in de programmabegroting 2024. Indien nodig passen we deze aan.

3.

Is er beleid ter besluitvorming aangeboden aan de raad, dan nemen we de (hoofd)doelstellingen uit het nog vast te stellen beleid over in de programmabegroting 2024, mits het beleid voor de Voorjaarsnota wordt aangeboden aan de raad.

We leggen de aangepaste set doelstellingen en indicatoren voor PB2024 ter besluitvorming voor aan de raad.

Verbetering van de financiële informatie • Voorstel is om in de Programma's onderstaande financiële informatie op te nemen: • visual van baten en lasten op programmaniveau voor het begrotingsjaar, • toelichting op hoofdlijnen op de verdeling van de baten en lasten van het begrotingsjaar (nieuw in PB2024), • meerjarige tabel baten, lasten, en reserves uitgesplitst naar doelstelling, • grafische weergave van de mate waarin lasten beïnvloedbaar zijn, met een toelichting op hoofdlijnen (nieuw in PB 2024)  in de middag komt Berenschot hierover vertellen. • Onderstaand idee willen we vandaag graag toetsen als we aan de slag gaan in drie groepen: • Overhevelen van de (toelichting op de) mutaties in de baten, lasten, en reserves in de Programma’s naar het algemene hoofdstuk Financiën. • Voordeel hiervan is dat we het onderdeel Programma's compact houden en de financiële informatie bij elkaar houden in het hoofdstuk Financiën. • Het onderdeel Financiën zou hierdoor een andere opzet krijgen.

Verwerking suggesties adviescommissie (1/2) Voorstellen Eén Utrecht A. Verdeling per programma/taakveld in kosten ambtelijk apparaat versus bestedingen met/door derden.  Komt terug in de toelichting door Berenschot

B. Specifieke budgetten voor partners, zoals DOCK, Buurtteam, JOU, VIVE, SPDO, enzovoorts. B. Historisch perspectief: budget t+1 vergeleken met bestedingen van t-1 tot t-5 jaar voorheen.  Verschillende mogelijkheden bespreken aan de hand van drie programma’s uit de begroting

C. Aantallen medewerkers/fte gemeente (intern en extern/ingehuurd) bijv. inzet op THOR, RO, Wijkbureaus.

Historisch perspectief Budget t+1 vergeleken met bestedingen van t-1 tot t-5 jaar voorheen. A. Overzicht van één Programma (in programma’s)

B. Overzicht van alle programma’s (in hfdstk Financiën)

Verwerking suggesties adviescommissie (2/2) Voorstellen Eén Utrecht E. Buurtindicatoren vastleggen op alle buurten minimaal cijfer X i.p.v. een stedelijk gem. min. Y.  Informatie is veelal beschikbaar, bijv. op de website Utrecht in cijfers en in de Utrecht monitor  Aan de hand van drie programma’s bespreken wanneer wenselijk is om op buurtniveau te rapporteren in de begroting

F. Verdeling van budget over wijken of buurten voor deel van de begroting. G. Soms op een dieper niveau het budget als gemeenteraad vaststellen.  Sturingsmoment van de raad vervroegen en op dieper niveau organiseren in de beleidscyclus met financiële paragraaf in beleidsnota’s.

H. Inzichtelijk maken wat beïnvloedbaar is in de begroting.  Komt vanmiddag terug in toelichting door Berenschot

4. Aan de slag in 3 groepen • Elke groep gaat de verbetervoorstellen toepassen op een programma uit de begroting: • Veiligheid • Bereikbaarheid • Ondersteuning op Maat (onderdeel WMO)

• Op deze manier willen we toetsen of de verbetervoorstellen aansluiten bij de behoefte van de raad.

Lunchpauze tot 13.00 uur

5. Terugkoppeling groepen • Wat zijn de bevindingen van de drie groepen? • Heeft het nog nieuwe inzichten opgeleverd? • Leidt het tot een aanpassing van de verbetervoorstellen?

6. Presentatie Berenschot Zie apart bestand

7. Programma-indeling: overwegingen Ervaren knelpunten: • Huidige indeling sluit niet aan op sturingslijnen organisatie en lange termijn doelen. • Raad herkent vastgesteld beleid (doelstellingen) niet in de begroting: is soms verspreid over programma’s. • Begroting is veel te omvangrijk, opgaven teveel verspreid over meerdere programma’s en daardoor veel dubbelingen. NB: Onderdeel van bredere probleemstelling sturen en verantwoorden. Aanpassing programmaindeling één element van bredere oplossing naast: • Andere opzet van de programma's (ochtenddeel) • Heldere kaders beleidscyclus (adviescommissie 26 januari) • Doorontwikkeling MPR

Betere aansluiting op sturingslijnen

Nieuwe programmaindeling Betere clustering van beleid leidt tot meer herkenbare aansluiting voor de raad

Compactere en beter leesbare begroting door vermindering dubbelingen en verwijzingen

Denkrichting programma-indeling en -naamgeving Huidige programma Bewoners en Bestuur

Baten

Lasten

Concept Nieuwe programma

5.867

49.625

Betrouwbare overheid

Ruimtelijke ontwikkeling, wonen & erfgoed

125.657

142.600

Openbare ruimte en groen

121.721

Duurzaamheid Bereikbaarheid

Baten

Lasten 5.711

49.475

Ontwikkelen en wonen voor iedereen

125.354

139.464

191.1418

Aantrekkelijke en groene leefomgeving

122.377

206.013

1.362

19.865

Klimaatvriendelijke stad

1.139

9.698

64.595

72.068

Duurzame bereikbaarheid

64.495

69.642

15

20.304

152.593

270.627

152.421

249.059

Toekomstbestendige economie en ondersteuning

0

59.335

Levendige en gezonde stad

48.385

207.354

Vastgoed

28.021

29.233

Samenleven en Sport

18.117

93.958

Volksgezondheid

2.247

31.120

Onderwijs

19.220

116.355 Kansrijk opgroeien

19.220

236.787

Zorg dichtbij

6.268

228.191

622

62.724

Economie & werkgelegenheid voor iedereen Werk en Inkomen Cultuur

Ondersteuning op maat Veiligheid Algemene middelen Overhead Vennootschapsbelasting Totaal

6.268

342.331

662

62.724

Veilige stad

1.143.938

33.823

Algemene middelen en overhead

1.148.511

253.548

4.572

203.914

0

250

1.694.643

1.717.981

Totaal

1.694.643

1.717.981

Toelichting denkrichting en budgetrecht raad Toelichting denkrichting programma-indeling: • Aantal programma’s is samengevoegd volgens logische clustering opgaven; • Beperkt aantal producten verschoven van ene naar andere programma; • Namen van de programma's zijn aangepast; representeert het langere termijn, overkoepelende doel Budgetrecht raad en vaststelling financiële kaders: • Vaststelling begroting: • Is het moment dat de raad financiële kaders stelt op programmaniveau inclusief investeringen (deels) en onttrekking reserves. De raad autoriseert budget per programma. Eventuele verschuivingen tussen programma's moeten vooraf ter goedkeuring aan de raad worden voorgelegd. • Dieper niveau: • Investeringskredieten: voor bepaalde investeringen separaat kredietbesluit. • Vaststelling beleid: raad stelt beleid vast inclusief financiële paragraaf: wat en hoe wordt uitvoering beleid gedekt en hoe landt dit in de begroting. NIEUW o.b.v. kaders beleidscyclus

Borrel