Presentatie Universiteit Leiden - RIB Lobbyregister - 21 november 2023

De (on)zin van een lobbyregister een blik vanuit de wetenschap

21-11-2023

1

Lobbyregulering oorsprong en doelen Lobbyreguling:

• Vindt oorsprong vaak in schandalen en crises • Is (daarom) vaak ontworpen vanuit de invalshoek van integriteit /transparantie Tegelijkertijd, is lobbyregulering vaak een ‘multi-purpose’ interventie/instrument • Het vergroten van het vertrouwen van burgers in de overheid / politiek • Het verminderen van gevoel/perceptie van corruptie door burgers • Het vergroten van vertrouwen van burgers in belangenbehartigers/lobbyisten • Inzicht vergroten in wie er zich politiek mobiliseert / lobbyt • Inzicht in en beoordelen van lobby invloed

2

Type lobby registers: doelstellingen en afwegingen Maatschappelijke belangenbehartiging participatie

Gelijk Speelveld

Publieke besluitvorming

Responsiviteit

(Register als Grensrechter)

(Register als Radar)

Publieke besluitvorming belangen afweging

belangen inbreng

Transparantie

(Register als Poortwachter)

Braun en Fraussen (2023) over regels van het samenspel tussen overheid en belangenbehartigers, Ars Aequi

Verantwoording

(Register als Scheidsrechter)

Maatschappelijke belangenbehartiging beïnvloeding

Faciliteren evenredige participatie Interveniëren in onevenredige belangenbehartiging

3

Scenario I: NL Register als Radar (evenredige participatie)

ü Publiek toegankelijke registratie op basis van toegang tot publieke instituties ü Publiek toegankelijke registratie van consultatie- en participatieprocessen ü Interventie overheid bij onevenredige participatie ü Verantwoorde lobby

Braun en Fraussen (2023) over regels van het samenspel tussen overheid en belangenbehartigers, Ars Aequi

4

Scenario II: NL Register als Scheidsrechter (inzicht in invloed) ü Publiek toegankelijke registratie op basis van toegang tot publieke instituties, inclusief TK en specificatie van beleidsdossier. ü Publiek toegankelijke registratie van consultatie & participatie processen ü Publiek toegankelijke registratie van concrete inbreng van alle belanghebbenden

ü Inzicht in hoe elke inbreng afgewogen is en waarom (beslisnota’s, MvT, politieke verantwoording) ü Gedragscodes; transparantie- en integriteits voorwaarden voor toegang ü Toezicht & sancties

5

Lobbyregister: scenario’s & routes

6

7