Presentatie-RIB-Uzws-GU

Raadsinformatiebijeenkomst Utrecht zijn we samen 2.0 / de herijking

18 april 2024

Utrecht.nl/utrechtzijnwesamen

Aanleiding • Nieuwe en andere vormen van radicalisering, extremisme en polarisatie • Signalen vanuit het netwerk UZWS • Dreigingsbeelden NCTV als ook AIVD jaarrapporten • Afspraken college B&W in Coalitieakkoord ‘Investeren in Utrecht’

Proces herijking •

Programma bestaat sinds 2015

•

Beleidsevaluatie naar werkwijze en organisatiestructuur

•

Participatieproces op diverse momenten • Bij formulering speerpunten, bij de beleidsevaluatie, bij de vorming van ideeën rondom inclusiekader, bij input rondom interventies. • Intern afstemmingsrondes collega’s en MT’s

•

Onderzoek naar trends en ontwikkelingen en interventiemogelijkheden

•

Twee trajecten liepen gelijk op:​ • Herijking Utrecht zijn we samen • Ontwikkeling inclusiekader gemeente Utrecht (kader voor brede aanpak op weg naar een inclusieve stad)​

Belangrijkste conclusies • Behoud de integrale samenwerking en de faciliterende rol van de gemeente hierin van preventie tot persoonsgerichte aanpak. • Zorg voor blijvend commitment op de opgave. • Behoefte aan een gezamenlijke visie. • De basis van de aanpak staat al goed. • Aandachtspunt is de complexiteit van de nieuwe dreigingen, polarisatie, online dimensie, beschikbaarheid van evidenced based interventies en concreetheid van interventies. • Er is sprake van ontwikkelingen binnen de verschillende vormen van extremisme, bv. intersectionele ideologieën

Uitwerking • Toekomstbeeld en opdracht • Basis van de aanpak met drie pijlers en interventies blijft staan: 1.

Preventie is de basis - aandacht voor acceptatie, integratie en identiteitsvorming, opvoeding, onderwijs, werk en communicatie;

2.

Signalering - het op tijd (kunnen) herkennen van radicalisering of polarisatie onder andere via deskundigheidsbevordering;

3.

Persoonsgerichte aanpak hulpverlening aan degene die dreigt te radicaliseren en aan zijn/haar directe omgeving en een persoonsgerichte aanpak wanneer sprake is van radicalisering.

• Doorontwikkeling in drie speerpunten

Toekomstbeeld • In Utrecht streven we naar een samenleving waarin iedereen zichzelf kan zijn en zijn democratische rechten kan uitoefenen. Waarin scherp verschillen van mening kan en mag; een gezonde vorm van polarisatie is immers onderdeel van een goed functionerende democratische rechtsstaat. Er is echter géén plaats voor extremisme, bedoeld om deze wijze van samenleven te beschadigen of onze rechtsstaat te ondermijnen. Deze samenleving kunnen we alleen realiseren met de hulp van al onze inwoners en professionals; Utrecht zijn we niet alleen, Utrecht zijn we samen!

Inzet op drie speerpunten Speerpunten in de herijking op basis van ontwikkelingen van preventie, via signalering tot persoonsgerichte aanpak:

1. Verbreding van de aanpak naar alle vormen van polarisatie, radicalisering en extremisme; 2. Versterken van de online aanpak; 3. Gerichtere aanpak van schadelijke polarisatie.

Netwerken

• Bondgenoten Stedelijk / wijkgericht • Taakaccenthouders netwerk • Sleutelfiguren netwerk

Speerpunt 1 Verbreding van de aanpak naar alle vormen van polarisatie, radicalisering en extremisme • Doel: In 2026 is een structuur opgebouwd waarin alle professionals met nieuwe vormen van radicalisering en extremisme kunnen omgaan. Professionals hebben zicht op trends en ontwikkelingen, weten waar ze melding kunnen doen van (vermoedelijke aankomend) extremistisch gedrag en weten waar ze advies kunnen halen. Het casusoverleg radicalisering is geëquipeerd om met de nieuwe vormen van extremisme om te gaan. Resultaat is een verkleinende voedingsbodem voor extremisme.

Speerpunt 1 Verbreding van de aanpak naar alle vormen van polarisatie, radicalisering en extremisme

• Werkgroep integrale preventie van radicalisering en extremisme • Stimuleren maatschappelijke dialoog • Identiteitsontwikkeling • Baanperspectief

• Werkgroep Analyse, signalering en kennisbevordering • Bijspijkersessies • UZWS informatiebeeld

Speerpunt 1 Verbreding van de aanpak naar alle vormen van polarisatie, radicalisering en extremisme • Werkgroep uitbouwen en verbreden netwerk

• Verbreding Bondgenoten netwerken

• Werkgroep Persoonsgerichte aanpak, hulpverlening en reintegratie • Verbreden persoonsgerichte aanpak • Ontwikkeling duidingsinstrumentarium voor nieuwe vormen van extremisme (o.a. salad bar) • Werkwijze ontwikkelen rondom beperkte mogelijkheden PGA vanwege vrijwillige deelname • Analyse en werkwijze op radicalisering binnen het antiinstitutionalisme (door)ontwikkelen

Speerpunt 2 Versterken van de online aanpak • Een Utrechtse Online Coalitie (verzoek van netwerkpartners) kan opzetten die: • kennis en interventies voor online aanpak bij elkaar brengen • Trends rondom algoritme, echochambers, AI, etc doorvertalen naar beleid / kennis / deskundigheidsbevordering van professionals binnen en buiten gemeente ophalen en delen.

Speerpunt 3 Gerichtere aanpak van schadelijke polarisatie

• Doel: In Utrecht zijn we maatschappelijk sensitief en wordt schadelijke polarisatie waar mogelijk voorkomen en actief tegengegaan door gemeente en een breed netwerk van inwoners en professionals. • Wijkpilots polarisatie • Handreiking ontwikkelen over complottheorieën en gespreksvoering hierover • Trainingen over polarisatie

Tot slot Alleen samen bewaken we in deze stad het grondrecht van vrijheid van meningsuiting. Alleen samen geven we radicalisering en extremisme geen ruimte. Alleen samen bewaken we de grenzen van onze democratische rechtstaat. We staan namelijk voor een Mensenrechtenstad waarin iedereen zichzelf kan zijn.

Dank voor de aandacht! Vragen?