presentatie-RIB-Loten-school-onderzoek-VU.pdf

Schoolkeuze Voortgezet Onderwijs in Utrecht Pieter Gautier, Monique de Haan Bas van der Klaauw, Hessel Oosterbeek (Amsterdam)

Augustus 2022

School loting in Utrecht

In de eerste ronde melden leerlingen zich op één school aan. Bij te veel aanmeldingen wordt er geloot. Dit systeem lijkt op het zogenaamde Boston systeem. Uitloting is sowieso vervelend, maar zeker als in de tweede ronde veel scholen al vol zitten. Daarom kan strategisch gedrag aantrekkelijk zijn. Er bestaan alternatieve systemen om leerlingen op scholen te plaatsen.

Deferred-acceptance (DA) nu in A’dam Leerlingen maken een voorkeurslijst. Elke leerling krijgt een lotingsnummer en wordt tijdelijk geplaatst op de school van eerste voorkeur. Als een school te veel leerlingen heeft, dan gaan leerlingen met hoge lotnummers naar de tweede voorkeur (ook als deze school al vol is). Alle volgende ronden: Op scholen met te veel leerlingen wordt geloot en uitgelote leerlingen gaan naar hun volgende voorkeur. Dit gaat door tot alle leerlingen geplaatst zijn. Twee varianten: Single tie-breaking (STB): elke leerling heeft één lotingsnummer dat geldt voor alle scholen. Multiple tie-breaking (MTB): elke leerling krijgt voor elke school een nieuw lotingsnummer.

Onderzoek

Meteen na de aanmelding in de eerste ronde in 2015 ontvingen alle ouders een vragenlijst per email. 51% van de 3315 ouders heeft de vragenlijst ingevuld. Respons is het hoogst onder VWO leerlingen en neemt af met basisschooladvies. We vroegen o.a. naar echte voorkeuren en punten (tussen 0 en 100) voor elke school.

School van aanmelding en eerste voorkeur

School van aanmelding Totaal Amadeus Lyceum Christelijk Gymnasi.. De Passie Gerrit Rietveld College Leidsche Rijn College St-Gregorius College St. Bonifatius Coll. Unic Utrechts Stedelijk Buiten Utrecht

Amad 18 15 1 0 0 1 0 0 0 0 1

CGU 119 0 92 0 3 3 0 6 0 0 15

Passie 2 0 0 2 0 0 0 0 0 0 0

Eerste voorkeur GRC LR Greg 90 43 3 0 0 0 1 0 0 0 0 0 65 0 0 0 32 0 0 0 3 2 1 0 0 0 0 0 0 0 22 10 0

Bon 73 0 0 0 1 0 0 61 0 0 11

Unic 16 0 0 0 0 0 0 0 15 0 1

U 5

4

Simulaties

3600 keer drie plaatsingssystemen gesimuleerd: Boston (huidige systeem) DA-MTB DA-STB

Aantal voorkeurspunten

Boston Punten % beter dan Boston

78,6

Punten % beter dan Boston

61,4

Punten % beter dan Boston

51,0

DA-MTB DA-STB VWO 79,5 79,6 95,8% 96,2% HAVO 59,2 61,3 1,0% 45,3% VMBO gl/tl 53,3 53,8 99,5% 100%

Eigenschappen van lotingssystemen Boston Leerlingen hoeven maar één school te kiezen (behalve degenen die uitgeloot worden). Maximaliseert aantal leerlingen op school van aanmelding. Houdt rekening met de intensiteit van voorkeuren. Uitgelote leerlingen komen laag op voorkeurslijst. Strategisch gedrag kan lonen (maar daarbij worden fouten gemaakt). Capaciteitsproblemen onderschat.

DA-STB Opstellen (langere) voorkeurslijst noodzakelijk. Geen strategisch gedrag. Veel leerlingen op eerste voorkeur. Pareto efficiënt.

Conclusies

Ouders hebben moeite met het inschatten van de lotingskansen. Er bestaat geen optimaal plaatsingsmechanisme (elk mechanisme heeft voor en nadelen). Mogelijk strategisch gedrag maakt optimale keuze lastig. Door fouten worden voordelen vaak overschaduwd door de nadelen.