Presentatie RIB gemeenteraad Utrecht DT - bijdrage Vitens

(Drink)waterbeschikbaarheid Utrecht 08 oktober 2024

Vitens in een paar cijfers 365/24/7 drinkwater voor een derde van Nederland Waterbedrijf Groningen

6 miljoen klanten

1.635 medewerkers

WMD PWN

361 miljoen m3 kraanwater in 2023

Waternet

€ 1,28 voor 1.000 liter kraanwater

Vitens Dunea Oasen Evides

klanten geven ons een 8,5

Brabant Water

WML

Over Vitens Naamloze vennootschap met publieke aandeelhouders: • •

Gemeenten Provincies

De aandeelhouders zijn het hoogste orgaan en beslissen over de drinkwatertarieven Alle bestuursorganen hebben een zorgplicht voor een duurzame openbare drinkwatervoorziening

3

Betrokken partijen S Vitens levert voldoende drinkwater van goede kwaliteit S De Provincie is bevoegd gezag voor waterwinvergunningen en is hoeder grondwater en kan, net als vele gemeenten, aandeelhouder zijn. S De Inspectie Leefomgeving en Transport is toezichthouder en controleert of de drinkwaterwet wordt nageleefd S De Gemeenten doen het waterbeheer stedelijk gebied en verstrekken bouwvergunningen voor nieuwe winningen en beschermen grondwaterwingebieden. S De Waterschappen doen het waterbeheer (grondwater peil, sloten e.d.), waterveiligheid (dijken, rioolwaterreiniging)

5

De Utrechtse opgave voor drinkwater

Benschop

Drinkwater niet meer vanzelfsprekend

De Utrechtse drinkwateropgave Provincie Utrecht: 160.000 woningen Gemeente Utrecht: 60.000 woningen Factoren groei vraag: Toename vraag capaciteit door toename bevolking en woningbouwopgave Meer bevolking = meer bedrijvigheid Druk op de omgeving zorgt voor: Mogelijke vertraging ontwikkelen nieuwe winningen Afname aanbod door druk op bestaande winningen vanwege weersextremen en verdroging, energietransitie en vervuiling drinkwaterbronnen

8

Leveringszekerheid en het behoud van.. Voor de korte termijn: Spoor 1: Uitbreiden bestaande en verkrijgen nieuwe vergunningen Spoor 2: Waterbesparing Spoor 3: Behouden wat we hebben, winningen beschermen

Voor de lange termijn ook (spoor 4): Andere bronnen toevoegen, brondiversificatie Water grootschalig vasthouden (over)Capaciteit creëren Waterbesparing 9

Watertoren Doorn

10

Grote plannen voor uitbreiding aanbod van 100 naar 112 Mm3 in ? 2030 (spoor 1 en 4)

+ 1 + 5

+15

Mogelijkheden voor uitbreiden huidig grondwaterwinning 1. Benschop (winvergunning verleend) 2. Bremerberg (winvergunning verleend) 3. Eemdijk 4. Groenekan 5. Uitnutten bestaande winningen (max + 2,5)

Vanaf 2030: + 9

?

+ 3

Mogelijke nieuwe grondwater winlocatie 1. Schalkwijk 2. Zuidelijk Flevoland (5 en > Mm3) 3. Nieuwe winning Randmeren Mogelijkheden voor nieuwe bronnen 1. Waag

+1,5

Vanaf 2040: +3

Onderzoeken duurzame drinkwatervoorziening + ? 7

1. Alternatieve bronnen 2. Eemdijk/Schalkwijk 3. Ketelmeer

Spoor 2: Waterbesparing

11

•

Grootzakelijk toetsingskader

• •

Stimuleren waterbesparing via bewustwording en gedragsbeïnvloeding Watervriendelijk bouwen

Spoor 3: Behouden wat we hebben

• •

Winning Leidsche Rijn 5 miljoen kuub. Winning De Meern 1,9 miljoen kuub.

•

Verbruik binnen de gemeente Utrecht 19 miljoen kuub.

•

De omliggende winningen in de Provincie leveren aanvullende capaciteit aan de gemeente Utrecht.

•

Boringsvrijezone (40 m)

12

Spoor 3: Behouden wat we hebben Druk op bestaande winningen de Meern en Leidsche Rijn: Bestaande verontreinigingen (VOCL Cartesiusweg en Amsterdamsestraatweg). Versnelling verspreiding verontreinigingen door functiecombinaties (bodemenergie)

• •

Bij vervuiling moet óf gesaneerd worden óf zuivering uitgebreid. Dit zijn trajecten van 5 tot 10 jaar. We hebben niet meer de overcapaciteit om dan drinkwater te kunnen blijven leveren vanuit andere winningen. Kortom: Voorkomen is beter dan genezen.

13

Spoor 3: Behouden wat we hebben Leidsche Rijn als openbaar toegankelijk park - Eigendom Vitens, beheer gemeente - Graffiti op putten - Gemotoriseerde voertuigen - Bomen op leidingen

14

Hoe kan de gemeente Utrecht helpen? Algemeen

• Water op politiek/bestuurlijke agenda.

• Buurgemeenten helpen (lasten en lusten). Spoor 1 Uitbreiden winningen Meedenken en meewerken bij winningen die capaciteit verhogen.

•

Spoor 2 Waterbesparing Waterbesparing stimuleren, communicatie naar inwoners en bedrijven. Watervriendelijk woningbouw opgaven stimuleren. Openbaar groen voorzien van regenwater

• • •

15

Hoe kan de gemeente Utrecht helpen? Spoor 3 Behouden wat we hebben Eerst goed onderzoek naar verspreiding vervuiling door bodemenergie vóórdat er keuzes in bodemenergie worden gemaakt. Tot die tijd terughoudend zijn met bodemenergiesystemen in diepere lagen (o.a. Papendorp en Gebiedsgericht Grondwaterbeheerplan). Het voorkomen en aanpakken van verontreinigingen nu en in de toekomst (handhaving en preventie) Naleving beheerafspraken t.a.v. o.a. bomen, graffiti (o.a. locatie Leidsche Rijn).

• • •

16

Waarom grondwater? Filter 0 Minder zuivering en transport Lange reistijd Minder invloed droogte en warmte Functiecombinaties Maar….

18