Presentatie-RIB-Digitale-Stad-Impakt.pdf

CODE, digitale burgerrechten

[Centrum voor Mediacultuur] Arjon Dunnewind

Het project CODE, Reclaiming Digital Agency is een samenwerking tussen kunstorganisaties in Nederland, België en Duitsland. Het is in 2021 geïnitieerd als reactie op de groeiende vrees dat we de zeggenschap verliezen over de digitale instrumenten en platforms die we dagelijks gebruiken. We zijn ervan overtuigd dat betere wetten en regels nodig zijn om ons als digitale consumenten en burgers te beschermen. Ons doel is met creatieve en artistieke interventies de beleidsvorming op nationaal en internationaal niveau te beïnvloeden en het bewustzijn van de relevante kwesties te verhogen. We willen inspiratie en gesprekstof bieden en kunstenaars, politici, beleidsmakers en bezorgde burgers met elkaar in gesprek brengen.

“Ik denk dat het slim is nu eigenlijk gewoon te zeggen: leg alle algoritmische besluitvorming binnen de overheid, zowel landelijk als lokaal, stil.”

"Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum."

Communicatie burgers en overheid 1)In wiens belang is de keuze voor digitale oplossingen? Wat als het makkelijker wordt voor de overheid maar moeilijker voor de burger? 2)Wie sluiten we uit? Of voor wie maken we het moeilijker als we kiezen voor digitale oplossingen? 3)Blijft de overheid bereikbaar langs niet digitale wegen? 4)Krijgen burgers die de niet-digitale weg bewandelen dezelfde kansen? 5)Is het niet vreemd dat de overheid steeds vaker het gesprek met de burgers aangaat op de platforms van commerciële buitenlandse partijen, zoals Facebook.

Fraudebestrijding 1) Worden er goede afwegingen gemaakt tussen privacy en efficiency? Zijn deze transparant? De vragen die altijd al speelden (welke gegevens zijn inzichtelijk? wie moet er toegang hebben? Wie mag geen toegang hebben?) zijn onverminderd relevant. Maar in het proces van digitalisering zijn er ook nieuwe vragen 2) Welke technologieën worden gebruikt. Worden er algoritmes gebruikt? Worden deze ook op ethische normen beoordeeld? 3) De toeslagenaffaire heeft ons geleerd wat er mis kan gaan als onvoldoende kritisch wordt gekeken naar de manier waarop de overheid technologie inzet. 4) Moeten er wel algoritmes gebruikt worden? Wie levert de algoritmes? Wie controleert hun werking? Waar en hoe worden ze ingezet?

Veiligheid in de publieke ruimte 1)Hoe wordt technologie ingezet tbv handhaving en veiligheid in de publieke ruimte? 2)Welke regels gelden er voor het gebruik van bewakingscamera's door de overheid? 3)Wat is anno 2023 het beleid van de Gemeente Utrecht? 4)Wat is het beleid mbt burgers met deurbellen met videocamera? En het gebruik daarvan door overheid, bijvoorbeeld de politie?

Veiligheid in de publieke ruimte 2) Welke regels gelden er voor het gebruik van bewakingscamera's door de overheid? Te veel camera’s ? In 2018 verscheen er een kritisch artikel over Utrecht en andere Nederlandse steden in de Engelse krant, The Guardian. "Utrecht has become a tangle of individual pilots and projects, with no central overview of how many cameras and sensors exist, nor what they do" (1 March 2018) https://www.theguardian.com/cities/2018/mar/01/smart-cities-data-privacy-eindhoven-utrecht Te weinig camera’s? De nabestaanden van een van de slachtoffers van de tramaanslag in Utrecht van 2019 stellen vervoersbedrijf Qbuzz en de provincie Utrecht mede-aansprakelijk voor zijn dood. De monitor van de bewakingscamera was kapot waardoor de bestuurder van de tram niet kon zien wat er aan de hand was in het tweede tramstel

Veiligheid in de publieke ruimte 4) Wat is het beleid mbt burgers met deurbellen met videocamera? En het gebruik daarvan door overheid, bijvoorbeeld de politie? Bedrijven, burgers en de overheid hebben samen ruim 314.000 beveiligingscamera's aangemeld in de politiedatabank Camera in Beeld. Daarvan zijn er 236.000 van bedrijven, 55.000 van burgers, en 23.000 van de overheid. Vooral deurbellen met videocamera zijn "een grote succesfactor", zegt landelijk projectleider.

Samenwerking met commerciële partijen. 1) Hoe werkt de overheid samen met commerciële bedrijven. Welke gegevens kunnen hierbij in handen komen van deze partijen? Voldoen deze bedrijven aan dezelfde ethische normen die de overheid zelf hanteert? 2) De data van burgers, die in beheer zijn van de overheid en de bedrijven waar de overheid mee werkt, moeten voldoende beschermd zijn. 3) Als de Gemeente bijdraagt aan het beschikbaar stellen van computers aan kansarme gezinnen, welke software staat er dan op deze computer? 4) Waarom staat er altijd WhatsApp op buurtpreventie borden, en niet het privacy vriendelijkere Signal? 5) De makkelijkste of goedkoopste oplossing is niet altijd de beste. Hoe zorgen we dat bij de keuzes de belangen van de burgers voorop staan?

Reacties op Visie Digitale Stad 2021 2025 1. Optimistisch - of naïef optimistisch? 2. “De bewoner heeft bijvoorbeeld recht erop dat de overheid goed omgaat met haar data; het is tenslotte naast mensen en geld haar belangrijkste organisatiemiddel.” Maar … zijn de data van de overheid of van de burger? 3. Het Utrechtse waardenmodel is een mooi model. Maar hoe wordt het in de praktijk gebracht? Wie zit er in Team Uthiek (Utrechtse Ethiek)? De pandemie is onder controle en daarom is de Druktemonitor al lang geen issue meer. Op welke projecten is team Uthiek nu actief? 4. Mbt “Het fundament Digitale Stad met de bijbehorende sporen”: De economische focus lijkt het meest belangrijk gezien de 4 sporen waar het fundament mee opent. 5. Mbt hoofdstuk “Grondrechten en ethiek in de digitale tijd”: d link naar het Utrechtse algoritmeregister doet het niet. Als ik google kom ik op een pagina waar ik een RDF bestand kan downloaden, waar voor mij althans niets bruikbaars in staat. Als je transparant wil zijn zorg er dan ook voor dat je dat op een toegankelijke en goed functionerende manier doet.

CODE, digitale burgerrechten

[Centrum voor Mediacultuur] Lange Nieuwstraat 4, Utrecht