Presentatie Onderzoek naar contact Utrechters-raad (24 september 2026)
Tekst van het document
Uitkomsten onderzoek ‘Contact tussen Utrechters en de raad’ Adviescommissie Participatie 24 september 2026
Waarom deden we dit onderzoek? Een opdracht van de raad (M56 ‘Participeren kun je leren’) Inzicht krijgen in de wensen van Utrechters, daar waar het gaat om hun contact met de gemeenteraad, om op basis hiervan dit contact te verbeteren. De oorspronkelijke motie en opdracht ging over inwonersagendering en inwonersmotie. Het raadsvoorstel zal hier betrekking op hebben. In het onderzoek hebben we al het contact met de raad meegenomen. Huidige inrichting contact Utrechters-raad Bijeenkomsten - Raadsinformatiebijeenkomsten - Raad in de Wijk Instrumenten - Mail, bellen, persoonlijke gesprekken & sociale media - Petitie - Marktkraam - Inwonersagendering - Inwonersmotie - Raadgevend referendum Onderzoeksmethode in het kort • Vragenlijst via het DenkMee-platform, aangevuld met fysieke afname op straat en verspreiding van de vragenlijst op posters bij o.a.
onderwijsinstellingen, buurthuizen en bibliotheken • 90 respondenten: ouder dan gemiddeld, Binnenstad, Noordoost, Overvecht en West oververtegenwoordigd en waarschijnlijk in enige mate al politiek betrokken niet representatief en generaliseerbaar, maar biedt waardevolle aanknopingspunten • Relatief veel kennis over en interesse in de lokale politiek, gematigder beeld bij vertrouwen in, ervaren invloed op en tevredenheid met de lokale politiek Onderzoeksresultaten De huidige situatie: hoe hebben Utrechters nu contact met de raad? • 82,2% van de respondenten weet dat zij contact op kunnen nemen met de raad en 46,7% van de respondenten heeft dit wel eens gedaan:
Onderzoeksresultaten Wat vinden Utrechters belangrijk in het contact met de raad? (1/5) Kenmerken van contact, beoordeling van belangrijkst naar minst belangrijk: • Dat het contact laagdrempelig is • Dat men zich veilig voelt om een mening te delen • Dat men invloed kan uitoefenen • Dat men snel contact kan leggen • Dat er verschillende manieren zijn om contact op te nemen • Dat het contact informeel is • Dat men hulp krijgt bij het contact • Dat men anoniem kan zijn Onderzoeksresultaten Wat vinden Utrechters belangrijk in het contact met de raad? (3/5) Kenmerken van contact, beoordeling van belangrijkst naar minst belangrijk: • Dat het contact laagdrempelig is • Dat men zich veilig voelt om een mening te delen • Dat men invloed kan uitoefenen • Dat men snel contact kan leggen • Dat er verschillende manieren zijn om contact op te nemen • Dat het contact informeel is • Dat men hulp krijgt bij het contact • Dat men anoniem kan zijn Toegankelijkheid en veiligheid Effectiviteit Onderzoeksresultaten Wat vinden Utrechters belangrijk in het contact met de raad? (4/5) Wordt beïnvloed door: • Houding tegenover lokale politiek: hoe meer vertrouwen, meer tevredenheid en meer ervaren invloed, hoe minder waarde men hecht aan de snelheid en effectiviteit van het contact. • Leeftijd: hoe jonger, hoe belangrijker laagdrempeligheid en veiligheid.
• Opleidingsniveau: praktisch opgeleiden vinden hulp, veiligheid en anonimiteit vaker belangrijk. Theoretisch opgeleiden keuzemogelijkheden en invloed. Onderzoeksresultaten Wat vinden Utrechters belangrijk in het contact met de raad? (5/5) Een persoonlijk gesprek (22,9%) en e-mail (40,7%) zijn de populairste kanalen om in contact komen met de gemeenteraad, fracties en/of raadsleden. • Jongere respondenten kiezen vaker voor digitale vormen van contact, bijvoorbeeld via sociale media of e-mail, terwijl oudere respondenten vaker de voorkeur geven aan bellen of een persoonlijk gesprek. • Theoretisch opgeleiden geven de voorkeur aan e-mail, terwijl praktisch opgeleiden vaker kiezen voor telefonisch contact, contact via sociale media. Onderzoeksresultaten Waarom nemen Utrechters contact op met de raad? Vooral als het ergens niet mee eens is (38,7%), als men ideeën heeft (30,6%) of bij de wens om iets te behouden (26,3%). Vrijwel nooit als men het ergens mee eens is (1,1%).
Onderzoeksresultaten Welke drempels ervaren Utrechters in het contact met de raad? • Het gevoel dat er niets met input wordt gedaan (31,1%) • Onduidelijkheid over waar of bij wie zij terechtkunnen voor informatie of over met wie ze contact kunnen opnemen (18,9%) • Slechte bereikbaarheid en trage respons (16,2%) • De tijd en moeite die contact opnemen kost (13,5%) • Onzekerheid over het uiten van een mening of gebrek aan kennis (8,1%) • Taalbarrières (1,4%) Onderzoeksresultaten Hoe kijken Utrechters naar de bestaande instrumenten? (1/2) • Vooral bekend bij mensen die meer interesse hebben in de lokale politiek, en minder vaak bij mensen die minder vertrouwen hebben of weinig invloed ervaren. Ook kennis over de lokale politiek speelt (uiteraard) een rol. • Theoretisch opgeleiden kennen vaker meerdere instrumenten. Praktisch opgeleiden kennen vaker alleen de petitie of helemaal geen instrumenten. Onderzoeksresultaten Hoe kijken Utrechters naar de bestaande instrumenten? (2/2) Respondenten oordelen overwegend positief over de petitie (50%), inwonersagendering (60%) en inwonersmotie (52%). De marktkraam wordt overwegend negatief beoordeeld. 34 respondenten lichtten hun beoordeling toe. De meest genoemde redenen voor een negatieve beoordeling zijn dat de huidige instrumenten niet laagdrempelig genoeg en te complex zijn (20,6%) en/of te veel tijd en/of werk kosten (17,6%).
Onderzoeksresultaten Overige opmerkingen, vragen en/of suggesties • Website met de agenda’s en stukken is onvoldoende toegankelijk voor Utrechters. Inhoud is ook nogal moeilijk. • Nieuwsbrief en webcare terug • Informeer Utrechters over hun mogelijkheid tot contact als er “niets aan de hand is”, zodat de kans groter is dat ook positieve ideeën een plek krijgen • Let erop dat je alle Utrechters hoort, niet alleen degene die willen inspreken of makkelijk contact zoeken met raadsleden. • Goed om de instrumenten voor bewoners beter onder de aandacht te brengen bij Utrechters. Wat betekenen deze resultaten voor de manier waarop we contact met de raad nu hebben ingericht? Wat wil de adviescommissie hiermee? Informatievoorziening aan de raad over samenwerking Adviescommissie Participatie 24 september 2026