Presentatie adviescommissie 20 maart 2025 eindversie

Doel vandaag en aanleiding Doel vandaag 1. Raadscommissie meenemen in aanpak gemeentebreed risicomanagement 2. Ophalen input voor nota risicomanagement Aanleiding: • Nav RRP adviescie behoefte gesprek over totale bestuurlijke risicomanagement • Herziening nota Risicomanagement – aanpak in lijn met kaders • Naar aanleiding van Motie 415: discussie over samenhang financiële kengetallen waaronder weerstandsvermogen ØFinancieel risicomanagement, weerstandsvermogen en kengetallen op 17 april

Inhoud presentatie 1. Korte inleiding strategisch risicomanagement – doelen en aanpak Utrecht 2. Terugblik zomersessie augustus 2022 – wat hebben we waargemaakt? 3. Herziening beleidsnota risicomanagement – wat is nieuw? 4. Totale risicomanagement: bestuurlijk en ambtelijk 5. Wat hebben we nog te doen? Wat willen jullie ons meegeven?

1. Korte inleiding strategisch risicomanagement – doelen en aanpak Utrecht

Risicomanagement in notendop

Drie vragen

1. Wat is het doel? 2. Welke onzekerheden en dilemma’s? 3. Wat gaan we er aan doen?

Langsl ep beslec end conflict o ht; Utre cht ver ver bushokba liest we n er rech kjes nog niet tszaak

Soorten risico’s en maatregelen Kaplan en Mikes “rules or dialogue”

Voorbeelden

Te voorkomen risico’s

Strategische risico’s

Externe risico’s

Intern en beheersbaar Onrechtmatig handelen Fouten in processen Data lekken

Investeringen, samenwerkingen, subsidies, fusies, nieuwe activiteiten

Nieuwe wet- en regelgeving Bezuinigingen Rijk Economie en demografie Natuurrampen

Vaak veel media-aandacht Gevaar voor risicoregelreflex

Maatregelen

Actieve preventie Gedragsregels Monitoring en controle Opleiding Instructies

Inherent aan uitvoering beleid Uitvoering in regie

Integrale aanpak besluitvorming Dialoog met partners Draagvlak bij stakeholders Zorgen dat gevolgen niet hele organisatie raken (pilot)

Monitoring signalen Lobby naar Rijk Dialoog en communicatie Flexibiliteit organisatie Financiële reserve

Doel en aanpak Utrecht Brede verankering risicomanagement 1. Bewustwording in de organisatie dat regelmatig de dialoog voeren over risico’s bijdraagt aan het verwezenlijken van ambities en doelstellingen: “voor elk spannend traject een risicosessie” 2. Positieve en open cultuur ten aanzien van strategische onzekerheden en dilemma’s bij bestuur, management en organisatie 3. Zorgdragen voor gemeenschappelijkheid in aanpak risicomanagement

Wanneer zet je het in? Coalitieakkoord en programma’s begrotingscyclus

Wat nodig? Overkoepelende visie en beleid

Beleidsontwikkeling, (strategische) opgaven, samenwerkingen Projecten

Thema’s zoals financiën, informatiebeveiliging etc

Uniformiteit in aanpak formats training

Governance: rollen risicomanagement

2. Terugblik zomersessie 2022 Wat merkt de raad er van?

• Vanaf begroting 2023: overzicht belangrijkste risico’s en aanpak per begrotingsprogramma • Vanaf jaarverslag 2021: Verbeterde informatievoorziening in paragraaf weerstandsvermogen • Heldere omschrijving van de belangrijkste financiële risico’s • Inzicht in de maatregelen • Inzicht in beslag op benodigd weerstandscapaciteit • Verbeterd inzicht in strategische onzekerheden, dilemma’s en risico’s bij raadsvoorstellen • Informatie om met elkaar dialoog te voeren over strategische onzekerheden en dilemma’s • Mogelijkheid organiseren workshop “Ambities en risico’s nemen” voor (nieuwe) raadsleden

2. Terugblik zomersessie 2022 Wat merkt de raad er van?

Hebben we dit waargemaakt? Wat nog te doen?

• Vanaf begroting 2023: overzicht belangrijkste risico’s en aanpak per begrotingsprogramma • Vanaf jaarverslag 2021: Verbeterde informatievoorziening in paragraaf weerstandsvermogen • Heldere omschrijving van de belangrijkste financiële risico’s • Inzicht in de maatregelen • Inzicht in beslag op benodigd weerstandscapaciteit • Verbeterd inzicht in strategische onzekerheden, dilemma’s en risico’s bij raadsvoorstellen • Informatie om met elkaar dialoog te voeren over strategische onzekerheden en dilemma’s • Mogelijkheid organiseren workshop “Ambities en risico’s nemen” voor (nieuwe) raadsleden

3. Nieuwe beleidsnota Risicomanagement Welke afspraken college – raad komen terug in de nota

Doen we al Nieuw N

Oude nota

Vernieuwing

BBV

Begrotingscyclus Begrotingsprogramma: Belangrijkste strategische risico’s en maatregelen in relatie tot de ambities van het programma’s Paragrafen: belangrijkste strategische risico’s en maatregelen • Belangrijkste risico’s per verbonden partij • Top 5 risico’s bedrijfsvoering

Nieuw

Rapportage systeem van risicomanagement in paragraaf bedrijfsvoering

Nieuw

Top 10 risico’s met financiële gevolgen Weerstandsratio Financiële kengetallen

-

ja

-

-

-

ja

ja ja -

ja ja ja

Beleidscyclus Standaard voor beleidscyclus: Beleidsnota’s, voortgangsrapportages en raadsbrieven

-

RRP: Informatievoorziening over de meest risicovolle projecten

-

Management cyclus Aandacht in management cyclus voor systeem en risico’s

Nieuw

-

4. Financieel risicomanagement Doelstelling: financieel gezonde begroting

Kengetallen

Financieel risicoprofiel

Kennen risico’s ook financiële gevolgen?

Risico’s beleid, projecten, bedrijfsvoering

• Ratio weerstandsvermogen in relatie tot financiële kengetallen • Netto schuldquote • Solvabiliteitsratio • Grondexploitatie • Exploitatieruimte • Belastingcapaciteit

• 17 april op agenda raadscommissie

4. Regeling risicovolle projecten “Welke positie heeft de Regeling in het totale ambtelijke, bestuurlijke en politieke risicomanagement?” Regeling kent een spin-off in de organisatie • Meer uniformiteit en versterking programmamanagement, projectmanagement en projectbeheersing • Gebruik formats • IJkinginstrument wordt gebruik bij start van projecten • >30 punten mogelijk RRP • Tussen 20 en 30 punten, richtlijnen voor risicomanagement • In fysieke domein poules met procesbegeleiders voor risicosessies

Management cyclus Vertaling naar management cyclus

• “voor elk spannend traject een risicosessie” uitbreiden van projecten naar overige trajecten • Uitvraag en afspraken hiervoor in jaarplannen en management afspraken • Integraliteit in bedrijfsvoeringrisico’s: Gemeentebrede top 10

Wat willen jullie ons meegeven? • Wat kan de raad hiermee? • Kunnen jullie hierop sturen? • Voldoende handvatten om het gesprek met college aan te gaan? • Waar liggen aandachtspunten? • Wat willen jullie terugzien in de beleidsnota?