Openbaar gepubliceerd Technisch advies De Installatie Adviseur 15 april 2021 incl. bijlage

RAPPORTAGE Advies voor het aanpassen van de installaties voor luchtbehandeling in de grote zaal TivoliVredenburg Utrecht

Bron: website TivoliVredenburg

Projectnummer: Datum: Versie :

21701 0006 15 april 2021 Definitief

OPDRACHTGEVER Gemeente Utrecht Postadres: Bezoekadres: Contactpersoon: E-mail:

Postbus 16200, 3500 CE Utrecht Stadsplateau 1 @utrecht.nl

ADVISEUR TECHNISCHE INSTALLATIES De Installatie Adviseur B.V. Post- en bezoekadres:

Contactpersoon: E-mail:

Driebergseweg 17, 3708 JA Zeist (hoofdvestiging). Mollerusweg 84, 2031 BZ Haarlem. Ericssonstraat 2, 5121 ML Rijen. Molenveldstraat 90, 6001 HL Weert. Boerhaavelaan 40, B11-026, 2713 HX Zoetermeer. @deinstallatieadviseur.nl

2

Inhoudsopgave: 1.

Inleiding: ............................................................................................................................................................ 4

1.1 Aanpak: ................................................................................................................................................................................. 4

2.

Ontwerpfase:..................................................................................................................................................... 4

2.1

Integraal installatie ontwerp ..................................................................................................................................... 5

2.2

Bouwkundige werkzaamheden ................................................................................................................................. 5

2.3

Vergunningen ............................................................................................................................................................ 6

2.4

Risico’s ....................................................................................................................................................................... 6

3

Planning ............................................................................................................................................................. 7

4

Begroting ........................................................................................................................................................... 7

5

Kwaliteit ............................................................................................................................................................ 8

6

Organisatie ........................................................................................................................................................ 8

7

Bijlage .................... ........................................................................................................................................... 8

3

1. INLEIDING: Onderliggende rapportage omvat de resultaten van het advies m.b.t. de aanpassingen alsmede het onderliggende ontwerp voor de Grote Zaal, onderdeel van het complex Vredenburgkade 11 (TivoliVredenburg). In de afgelopen jaren – na de renovatie en nieuwbouw – is geconstateerd dat de ventilatie van de grote zaal bij intensief gebruik niet overal in de zaal goed functioneert. Er zijn regelmatig klachten geweest over de luchtkwaliteit (temperatuur en CO2) en luchtstromingen (tocht). Investeringen in de aanpassing van de regelinstallatie hebben niet geleid tot het gewenste effect verbetering. De covid-situatie heeft een aanpassing van instellingen tot gevolg, die de situatie op onderdelen verergert en een aanpak nodig maakt. Onderzoek en metingen eind 2020 hebben aangetoond dat met name de temperatuur, vochtbeheersing en luchtstromen problemen geven. Deze resultaten bevestigen de uitkomsten van onderzoek naar onderdelen van de prestaties in voorgaande jaren. De veronderstelling was dat een investering van €500.000,- tot €800.000,- excl. BTW benodigd zou zijn om het systeem van luchtbehandeling van de grote zaal structureel op orde te brengen. De Gemeente Utrecht heeft De Installatieadviseur (DIA) opdracht gegeven om een uitgewerkt advies (in een technische definitie en een ontwerp) op te stellen.

Bij het opstellen van het advies is Stichting TivoliVredenburg nauw betrokken. In onderliggende rapportage zijn de resultaten op hoofdlijnen beschreven. Doelstelling van deze rapportage is het geven van inzicht in de noodzakelijke technische aanpassingen, het bijbehorende budget, de planning, de doorlooptijd na besluitvorming en de risico’s.

1.1 Aanpak: Het traject is opgedeeld in twee fases, de definitiefase en de ontwerpfase. In de definitiefase is gekeken naar de technische uitgangspunten. Deze zijn vervolgens vastgelegd in een programma van eisen (PvE) wat door de gemeente en TivoliVredenburg is bekrachtigd als uitgangspunt voor de fase van het ontwerp (bijlage 1). Vanuit dit programma van eisen zijn verschillende senario’s onderzocht, rekening houdend met risico’s zoals vergunningen, planning, complexiteit, investering. In de fase ontwerp heeft DIA een integraal installatie-ontwerp gemaakt kijkende naar de bouwkundige en installatietechnische aanpassingen en de daarbij behorende risico’s. Er is een keuze gemaakt voor een scenario dat voldoet aan het gestelde programma van eisen en het beste past in de investeringsraming en risicofactoren. Op dit moment bevindt DIA zich in de detailafronding van de ontwerpfase en de daarbij behorende verificatie van het ontwerp.

2. ONTWERPFASE: In de ontwerpfase zijn we verder gaan onderzoeken op detail niveau wat er nodig is om de prestaties te halen. Daarin is een afweging gemaakt om het uitgangspunt voor de grote zaal aan te passen voor wat betreft de situatie “pop”. De voorzieningen die hiervoor getroffen moeten worden wegen echter niet op tegen de klantbeleving in de pop situatie. De bezoekers verwachten dat de ruimte wat warmer is en minder geventileerd dan bij klassiek. Door deze afweging (uitgangspunt) kan een groot deel van de bestaande installatie hergebruikt worden. De installatie kan met aanpassingen hergebruikt worden; dit is getoetst door de betrokken leveranciers. 4

De grote zaal is een omvangrijke ruimte met veel hoeken, dit maakt de zaal uniek maar ook complex voor goede ventilatie. Daarom zal het ontwerp worden gecontroleerd door middel van een simulatieberekening, uit te voeren door een gespecialiseerde universiteit in Engeland. In onderstaand hoofdstuk staat omschreven welke aanpassingen uitgevoerd moeten worden om de gewenste prestatie van de zaal te realiseren. Tevens zijn de daarbij behorende risico’s in kaart gebracht

2.1 INTEGRAAL INSTALLATIEONTWERP Vanuit het PvE vragen 4 thema’s om aandacht, namelijk: 1. Ventilatie; 2. Koeling; 3. Ontvochtiging; 4. Geluid. 1. Ventilatie Op hoofdlijnen wordt er extra lucht toegevoerd op de plekken waar nu onvoldoende ventilatie is. Deze lucht wordt toegevoerd door nieuwe roosters te plaatsen in het plafond. Daarmee worden de bestaande 40 jaar oude roosters vervangen voor kwalitatief betere roosters. De extra ingevoerde lucht wordt afgezogen door de te vervangen ventilatoren op het dak met een grotere capaciteit. 2. Koeling Door het toevoegen van de extra lucht en het aanpassen van de bestaande luchtbehandelingskast is er voldoende koeling te realiseren zonder dat er ingrijpende aanpassingen aan de infrastructuur noodzakelijk zijn. Wel moet de aanvoertemperatuur worden gestabiliseerd. Dat is reeds door de Gemeente in onderzoek. 3. Ontvochtiging De bestaande installatie levert niet altijd een constante temperatuur om voldoende te kunnen ontvochtigen. De bestaande opwekking wordt aangepast zodat er voldoende ontvochtiging gerealiseerd kan worden. 4. Geluid Om aan de geluidseisen te voldoen worden de bestaande geluiddempers aangepast, en extra geluiddempers geplaatst.

2.2 Bouwkundige werkzaamheden De bouwkundige aanpassingen beperken zich hoofdzakelijk tot het maken van voorzieningen om plaatsing van de nieuwe roosters in de grote zaal te realiseren. Hiervoor dienen grote steigers geplaatst te worden, hier heeft TivoliVredenburg ervaring mee. Deze werkzaamheden worden dan ook niet als een probleem gezien. De Grote Zaal is niet luchtdicht, er zijn grote gaten aanwezig waardoor lucht vanuit de expeditie wordt afgezogen. Deze gaten dienen afgesloten te worden. 5

Aanvullend zal er een onderzoek uitgevoerd moeten worden naar mogelijke andere bouwkundige lekken. Een bouwkundig lek werkt nadelig voor wat betreft de ventilatie van de zaal. Onder de tribune wordt lucht afgezogen, echter bevindt zich in deze ruimte ook een centimeter water. Dit water heeft een nadelig effect op de installaties die zich in deze ruimte bevinden en dit probleem dient dan ook hersteld te worden. Het is momenteel onbekend waar dit water vandaan komt, dit wordt apart onderzocht, voor de herstelwerkzaamheden is een post opgenomen.

2.3 Vergunningen De aanpassingen die benodigd zijn hebben geen invloed op de bouwkundige kaders en er is geen vergunning benodigd.

2.4 Risico’s 1. Er komt vertraging in het aanbestedingsproces. o Beheersmaatregel 1: De uitvraag wordt gedaan om in 1 fase de installatie aan te passen. Wanneer dit niet mogelijk is kunnen de kritische werkzaamheden in de grote zaal worden uitgevoerd in de zomerperiode, en kunnen de andere installaties op een later moment aangepast worden zonder beperkingen van het gebruik van de zaal. o Beheersmaatregel 2: De kritische onderdelen kunnen als een directielevering eerder besteld worden. Bespreken i.v.m. mogelijke vertraging in besluitvorming en verificatie vanwege complexiteit. Dit besluit moet genomen worden alvorens de aanbesteding plaatsvindt. 2. De opgegeven planning is door de installateur niet haalbaar. Gevolg is dat TivoliVredenburg het geplande muziekprogramma onnodig heeft vrijgehouden. o Beheersmaatregel 1: De uitvraag wordt gedaan om in 1 fase de installatie aan te passen. Wanneer dit niet mogelijk is kunnen de kritische werkzaamheden in de grote zaal worden uitgevoerd in de vakantiezomerperiode, en kunnen de andere installaties op een later moment aangepast worden in een nieuwe fasezonder beperkingen van het gebruik van de zaal. o Beheersmaatregel 2: Vooraf dient er een selectie van installateurs plaats te vinden.

Deze dienen daarbij aan te geven dat ze over voldoende capaciteit beschikken; o Beheersmaatregel 3: In het ontwerp zijn zoveel mogelijk componenten gekozen die korte levertijden hebben, zonder afbreuk aan het PvE te doen. Echter is dit niet mogelijk/volledig bekend voor de benodigde roosters. 3. De huidige bouwkundige toestand (zoals wateroverlast en luchtdichtheid) wordt niet tijdig opgelost of er komen aanvullende bouwkundige problemen naar boven. o Beheersmaatregel 1: De installatie kan functioneren, alleen de werking is niet optimaal maar wel beter dan bestaand. Aanpassingen kunnen separaat plaatsvinden. Dit heeft wel een kostenverhogend effect tot gevolg o Beheersmaatregel 2: 6

o

Er wordt parallel een onderzoek ingesteld naar de wateroverlast en lekdichtheid; Beheersmaatregel 3: In het budget is hiervoor een reservering opgenomen waarmee deze maatregel uitgevoerd kan worden.

4. Verificatie van het ontwerp is nog niet gereed in week 15 zodat de aanbesteding niet kan starten. o Beheersmaatregel 1: Leverancier van de CFD-berekening (universiteit Engeland) geeft week 14-2021 uitsluitsel over doorlooptijd en kosten; o Beheersmaatregel 2: Bij uitloop of negatief resultaat aanbesteding te annuleren of ontwerp en planning aan te passen. Uitstel uitvoering is dan onvermijdelijk. 5. De huidige opwekking kan de stabiele en lagere temperatuur niet leveren. o Aanvullend onderzoek wordt uitgevoerd door een gespecialiseerde adviseur, met als voorlopige conclusie dat de warmtepomp aangepast kan worden.

3 PLANNING 2021 Opdrachtvertrekking bouwkundige onderzoeken Indienen fasedocument Voorbereiden aanbesteding Verificatie ontwerp Besluitvorming Onderhandse uitvraag drie aannemers Rekentijd Beoordelen offertes Voorlopige gunning Definitieve gunning Levertijd kritische materialen Start werkvoorbereiding Start bouw Uiterste oplevering kritische installatie grote zaal

Week 13 Week 14 Week 15 en 16 Week 15 t/m 17 Week 16 Week 16 3 weken (uitloop mogelijk met 2 weken) Week 19 17 mei (week 20) Week 21 ca 8 weken Week 22 Week 30 (mogelijk 2 weken eerder) Week 35

4 BEGROTING In bijlage 2 is de begroting uitgewerkt. De bouwkosten zijn €520.000,- excl. btw, excl. directiekosten, honoraria advies en begeleiding. Prijspeil april 2021. Installatie advieskosten Bouwfysica Adviseur CFD-studie Constructeur Onderzoek Warmtepomp Uitvoeringsbegeleiding Totaal advieskosten en begeleiding

40.000,10.000,13.000,5.000,5.000,10.000,83.000,- excl btw

7

5 KWALITEIT Installaties Het ontwerp is gecontroleerd op basis van de uitgangspunten zoals omschreven in het PvE (bijlage 1). Om te verifiëren of het ontwerp in de werkelijkheid voldoet aan de uitgangspunten wordt er een simulatieberekening gemaakt (CFD). Gezien de complexiteit van de zaal zal dit door medewerkers van een gespecialiseerde universiteit in Engeland worden uitgevoerd. Zij stellen met zekerheid vast of de uitgangspunten betreffende het comfort en de doorspoeling zoals omschreven in het PvE worden gehaald. Bouwkundig De bouwkundige gebreken die zijn geconstateerd dienen onderzocht te worden zodat hiervoor een passende oplossing bedacht kan worden. Dit traject loopt parallel aan de aanbesteding. De gebreken zullen door een bouwkundig aannemer worden verholpen. In de raming is een voorziening opgenomen om deze herstelwerkzaamheden uit te voeren.

6 ORGANISATIE In dit traject zijn de volgende partijen betrokken. Zij en onderschrijven de resultaten die in deze rapportage zijn genoemd. Gebruiker: Gebouweigenaar:

TivoliVredenburg; vertegenwoordigd door Hanneke Buseman; Gemeente Utrecht; vertegenwoordigd door Edwin van der Voort en John Otten.

7 BIJLAGE 7.1 Programma van Eisen 7.2 Begroting

8

De Installatie Adviseur Project

TivoliVredenburg te Utrecht Aanpassing Grote Zaal

Onderwerp Project nr. Datum Opsteller Status Onderdeel NR.

Optie (Optoeren bestaande LBK's grote zaal)

10

DEMONTAGE & SLOOPWERK

€

3.300,00

11

BOUWKUNDIGE

€

91.800,00

60

VERWARMINGSINSTALLATIE

€

22.935,00

61

VENTILATIE EN LUCHTBEHANDELING

€

337.700,00

62

KOELINSTALLATIE

€

31.900,00

68

REGELINSTALLATIE

€

31.920,00

€/m2 594 €

519.600,00

€

520.000,00

19701 0071 15-04-2021 RBR/MKR Werkomschrijving Elementenraming W-installaties (utiliteit) OMSCHRIJVING

TOTAAL W-INSTALLATIES TOTAAL W-INSTALLATIES excl. BTW De raming is exclusief: - bouwkundige werkzaamheden anders dan genoemd - terreinvoorzieningen - honoraria - losse/vaste (gebruikers)inrichting - subsidies Betreft raming directe bouwkosten en daarmee exclusief: - algemene coordinatiekosten - beheerkosten - winst en risico hoofdaannemer - prijsstijgingen tijdens onderhoudsperiode - bankgarantie - CAR verzekering

875 m TOTAAL

2

Opp.

De Installatie Adviseur

15-04-2021

19701 0071 TivoliVredenburg te Utrecht Aanpassing Grote Zaal NR. 10

AANT. EENH.

1 post

11

Prijs per eenheid

OMSCHRIJVING DEMONTAGE & SLOOPWERK Demontage huidige dakventilatoren Onvoorzien 10%

€

3.000,00

Totaal per onderdeel

€ €

Totaal per post

3.000,00 300,00 €

3.300,00

€

91.800,00

BOUWKUNDIGE 1 post 1 post 4 post 1 post

Lekkage en sparing dichtmaken Stijger opbouwen (grote zaal) Aanpassen bestaande dak sparingen Stalen raveling (sparing) onvoorzien 20%

€ € € €

30.000,00 40.000,00 1.000,00 2.500,00

€ € € €

30.000,00 40.000,00 4.000,00 2.500,00

€

15.300,00

De Installatie Adviseur

15-04-2021

19701 0071 TivoliVredenburg te Utrecht Aanpassing Grote Zaal NR. AANT. EENH. OMSCHRIJVING 60

Prijs per eenheid

2 st 2 st

VERWARMINGSINSTALLATIE Voor verwarmer lbk (pomp) techniekruimte 8 € groep Naverwamer (afsl/inr.afsl/pom) techniekruimte€ 8

30 m1 2 st 2 st

Leidingen ongeisoleerd DN100 afsluiter DN100 inregelafsluiter DN100

30 m1 20 st 1 post

isolatie leidingen isolatie appendages waterzijdig inregelen Onvoorzien 10%

Totaal per onderdeel

1.750,00 4.500,00

€ €

3.500,00 9.000,00

€ € €

100,00 125,00 500,00

€ € €

3.000,00 250,00 1.000,00

€ € €

20,00 50,00 2.500,00

€ € € €

600,00 1.000,00 2.500,00 2.085,00

Totaal per post

€

22.935,00

De Installatie Adviseur

15-04-2021

19701 0071 TivoliVredenburg te Utrecht Aanpassing Grote Zaal NR. AANT. EENH. OMSCHRIJVING 61 4 st 2 st

Prijs per eenheid

VENTILATIE EN LUCHTBEHANDELING nieuwe ventilatoren in LBK 8.1 en 8.2 (Toevoer) € nieuwe ventilatoren in LAK 8.1 en 8.2 (Retour) €

Totaal per onderdeel

5.000,00 5.000,00

€ €

20.000,00 10.000,00

6 post 1 post 4 st

montage nieuwe ventilatoren verticaal transprort (lbk) Nieuwe dakventilatoren 10.000 m3/h inclusief demper en opstand

€ € €

500,00 5.000,00 5.500,00

€ € €

3.000,00 5.000,00 22.000,00

2 st 2 st 2 st

Aanpassen GKW batterij in LBK 8.1 emn 8.2 € Aanpassen Cv batterij in LBK 8.1 emn 8.3 € Extra Naverwamer batterij in LBK €

6.500,00 7.500,00 6.000,00

€ € €

13.000,00 15.000,00 12.000,00

1 post

demontage LBK & kanalan TR

€

10.000,00

€

10.000,00

50 m2

Kanalen en toebehoren rechthoekig kanaal thermisch verzinkt

€

250,00

€

12.500,00

24 st 28 st 8 st

Roosters toevoerrooster speciaal (dode hoek zaal) € Toevoer rooster (vervang berstaande nozzels) € retourrooster (wand) €

480,00 3.000,00 500,00

€ € €

11.520,00 84.000,00 4.000,00

100 m2 160 m2 16 st

Kanalen en toebehoren rechthoekig kanaal thermisch verzinkt rond kanaal >Ø315 mm therm.verz. akoestische slang + CAV regelklep

€ € €

100,00 85,00 475,00

€ € € €

10.000,00 13.600,00 7.600,00

20 st 2 st 2 st 1 post

geluiddemper retour (bouwkundige kelder) Geluiddemper boven zaal Geluiddemper boven zaal aanpassing luchtkanalen onder dak

€ € € €

500,00 6.000,00 6.000,00 10.000,00

€ € € €

10.000,00 12.000,00 12.000,00 10.000,00

160 m2

isolatie uitwendige isolatie 25 mm wol

€

30,00

€

4.800,00

€

5.000,00

€ €

5.000,00 30.702,00

1 post

luchtzijdig inregelen Onvoorzien 10%

Totaal per post

€

337.722,00

De Installatie Adviseur

15-04-2021

19701 0071 TivoliVredenburg te Utrecht Aanpassing Grote Zaal NR. AANT. EENH. OMSCHRIJVING 62 2 st 1 post 50 m1 10 st 1 post

68 1 post 6 st 8 st 8 st 1 post

KOELINSTALLATIE groepen koeling (inr.afsl, corr.org) Aanpassen warmtepomp temperatuur isolatie leidingen Armaflex AF isolatie appendages Armaflex waterzijdig inregelen Onvoorzien 10%

REGELINSTALLATIE Aanpassen GBS cv-groep of GKW-groep i/o (digitaal of analoog bekabeling per i/o bekabeling Onvoorzien 20%

Prijs per eenheid € € € € €

€ € € € €

2.500,00 20.000,00 20,00 50,00 2.500,00

6.500,00 1.250,00 450,00 250,00 7.000,00

Totaal per onderdeel € € € € € €

€ € € € € €

Totaal per post

5.000,00 20.000,00 1.000,00 500,00 2.500,00 2.900,00 €

31.900,00

€

31.920,00

6.500,00 7.500,00 3.600,00 2.000,00 7.000,00 5.320,00