MV 11 Politieoptreden tegen klimaatactivisten.docx

Mondelinge vragen: Politieoptreden tegen klimaatactivisten 4 maart 2021

Vragen: Op vrijdag 26 februari jl. vond op diverse plaatsen in Utrecht een actie plaats van klimaatactivisten, georganiseerd door Extinction Rebellion. Eerder werden hierover schriftelijke vragen gesteld (SV 2021/57) die nog dezelfde dag door de burgemeester zijn beantwoord. Inmiddels zijn nog meer berichten via de mail en de (social) media tot ons gekomen en heeft een aantal politieke jongerenorganisaties een brief aan de burgemeester gestuurd. Wij constateren dat er licht zit tussen de ervaring van demonstranten, omstanders en fotografen en de antwoorden als het gaat om zaken als toiletbezoek, het wel of niet (drie keer) gesommeerd zijn, beschikbaarheid van voedsel en dergelijke. Wij hebben echter niet de behoefte hierover in een welles-nietesdiscussie te belanden. Toch roepen de beantwoording en de nadere informatie via mail en media bij GroenLinks, Partij voor de Dieren, SP, PvdA en Student & Starter nog een aantal vragen op, vooral met het oog op het omgaan met dergelijke protesten in de toekomst: 1. De burgemeester geeft aan dat niet aanmelden van een demonstratie betekent dat deze niet meer valt onder de bescherming van de WOM. Experts als Berend Roorda (tijdens rib februari 2019), Amnesty en de Ombudsman geven echter aan dat dit strikt genomen weliswaar een strafbaar feit oplevert, maar in zichzelf geen reden is voor verbod of beëindiging.

Hoe kijkt de burgemeester daar tegenaan? 2. Zelfs als de bijeenkomsten in de stad niet als demonstratie worden gezien, was naar het oordeel van partijen het optreden van de politie buitenproportioneel. Covid-19 brengt uiteraard andere maatstaven met zich mee. Zo is groepsvorming van meer dan 2 personen niet toegestaan. Toch zien wij dit helaas op meer plekken in de stad. Is de burgemeester het met partijen eens dat het overtreden van deze coronaregel alleen het niet rechtvaardigt dat mensen massaal worden opgepakt en urenlang vastgehouden? Was het opleggen van een boete hier geen adequatere en meer proportionele maatregel geweest? Zo nee, waarom niet?

3. De burgemeester verwijst in antwoord op de eerdere SV naar de aankondiging van ‘disruptieve acties’ als reden voor het oppakken van de activisten. Niet overal werden deze acties echter daadwerkelijk ingezet of uitgevoerd: sommige mensen besloten alsnog naar de demo op het Jaarbeursplein te gaan, maar werden alsnog tegengehouden en gearresteerd. Geldt naar het oordeel van de burgemeester de aankondiging of de daadwerkelijke situatie? En hoe kijkt zij dan achteraf naar het arresteren en langdurig vasthouden van 110 personen? 4. De ‘licht disruptieve acties’ die wel doorgezet werden (blokkades), vallen inderdaad buiten de wet. Actievoerders die daaraan meedoen, nemen bewust het risico opgepakt te worden, omdat zij met nadruk aandacht willen vragen voor het klimaatprobleem. Onze fracties gaan er vanuit dat de veiligheid van actievoerders niettemin zoveel mogelijk wordt gewaarborgd. Het urenlang met 40 mensen in een bus gezet worden in een covid-pandemie valt daar niet onder. Is de burgemeester het met partijen eens dat die situatie onvergelijkbaar is met de situatie in het OV, waarin mensen zelden in een volle bus zitten en in elk geval niet uren achtereen? Zo nee, waarom niet? En wat gaat zij doen om de veiligheid van arrestanten ook tijdens de covid-pandemie voortaan beter te waarborgen?

Gesteld door:     

Heleen de Boer en Peter van Corler, GroenLinks Maarten van Heuven, Partij voor de Dieren Ruurt Wiegant, SP Bülent Isik, Partij van de Arbeid Myrthe van Mil, Student & Starter