MentalMotion

Geachte leden van de Utrechtse Gemeenteraad, Dank voor de mogelijkheid om in te spreken over de toekomst van Utrechtse Studentenvoorzieningen en de gevolgen van het OWC-beleid. Als mede-oprichter van MentalMotion, het eerste peer support centrum voor studenten in Utrecht, gaat dit onderwerp me zeer aan het hart. Niet alleen omdat ik me zorgen maak om het mentale welzijn van jonge mensen, maar ook omdat ik al tweeënhalf jaar ervaar hoeveel moeite het kost om genoeg financiële middelen bij elkaar te krijgen voor iets wat we allemaal willen: een bottom-up georganiseerd initiatief waar studenten elkaar helpen om met de uitdagingen van deze tijd om te gaan. Wij richten ons op het vergroten van veerkracht, eigen regie en zingeving bij studenten door middel van peer support, omdat we geloven én zien dat studenten elkaar kunnen helpen als het gaat om thema’s zoals eenzaamheid, prestatiedruk, overwerkt raken of zorgen om de wereld. In een realiteit van wachtlijsten in de GGZ en een steeds grotere nadruk op participatie zijn dit soort initiatieven hard nodig. Voor wie daar nog aan twijfelt, verwijs ik graag naar het Rekenkamerrapport uit 2023. Het beperken van publieke financiering voor studentenwelzijn rondom sport, cultuur, of initiatieven zoals wij, kunnen we ons op dit moment simpelweg niet veroorloven. MentalMotion is er voor studenten van het MBO, HBO en WO.

Allemaal hebben ze op hun eigen manier last van de uitdagingen die je nou eenmaal tegenkomt in deze levensfase, maar ook van uitdagingen die horen bij opgroeien anno 2025. Als we nu publieke financiering voor studentenwelzijn in Utrecht korten, zijn er verstrekkende gevolgen op korte én langere termijn. Veel grassroot-initiatieven, die juist dicht bij de behoefte van de student zelf werken, kunnen zonder deze financiering niet voortbestaan. De druk op andere voorzieningen én de druk op de GGZ zal groeien. Er zal meer hulpvraag dan aanbod zijn. Juist de meest kwetsbare studenten, die minder middelen hebben om zelfredzaam te zijn, zullen tussen wal en schip vallen. Als studentvoorzieningen nu wegvallen, veroorzaakt dit een golfbeweging, want niet alleen de huidige studenten, maar ook de volgende generatie studenten wordt hiermee tekort gedaan. We weten dat de mentale druk onder jongvolwassenen toeneemt. Als we het nu laten afweten, hebben we daar de komende jaren allemaal last van. Studenten van vandaag én studenten van morgen verdienen beter. Utrecht verdient beter. Wij vinden het belangrijk dat er niet over studenten wordt gesproken, maar vooral met studenten zelf. Niet alleen omdat dit bijdraagt aan gevoelens van waardigheid, erkenning en eigenaarschap, maar ook omdat het beleid daardoor passender kan inspelen op wat er

nodig is. Daarom organiseert MentalMotion in samenwerking met VIDIUS één keer per maand een Beleidsbrainstorm. In onze kwartaalrapportages is te lezen wat we uit deze sessies ophalen. Ik zou nu graag mijn stem lenen aan de studenten die hebben deelgenomen aan onze Beleidsbrainstorm, en onze belangrijkste bevindingen delen. Belangrijkste bevindingen kwartaalrapportages Q1 & Q2 MentalMotion ●​ Laagdrempelige steun is hard nodig én wordt gewaardeerd ●​ Studenten willen beleid met hen, niet over hen ●​ Er is een groeiende beweging van vrijwilligers, peers en ervaringsdeskundigen, maar zichtbaarheid en structurele financiering zijn uitdagingen ●​ Vier terugkerende knelpunten uit de sessies: ○​ Zorg is onvindbaar; studenten vragen om overzichtelijke zorgkaarten en toegankelijke informatie ○​ keuzestress en prestatiedruk; studenten hebben behoefte aan eerlijke verhalen, alternatieve toetsvormen en onafhankelijke begeleiding ○​ financiële zorgen; behoefte aan voorlichting, flexibiliteit in onderwijs en laagdrempelige financiële loketten ○​ eenzaamheid; jongeren willen veilige ontmoetingsplekken en vaste check-ins om echt te kunnen delen hoe het gaat Deze bevindingen laten ons zien dat er behoefte is aan laagdrempelige voorzieningen waar studenten kunnen sporten, verhalen kunnen vertellen, elkaar ontmoeten en inspireren, maar ook samen kunnen praten over wat er moeilijk is.

Zulke voorzieningen zijn de basis van mentaal welzijn. Als we daar nu de financiële middelen voor inperken, doen we precies het tegenovergestelde van wat studenten nu nodig hebben. Jongeren moeten het zelf doen, hoor ik vaak. Dat kunnen we ook, maar we kunnen het niet alleen. Daarom verzoek ik met klem om de volgende acties tot uitvoer te brengen: Structureel budget Zorg dat er structurele middelen beschikbaar blijven ter bevordering van studentenwelzijn, zowel in het algemeen, als gericht op mentale gezondheid voor jongvolwassenen in Utrecht. Inspraak voor jongvolwassenen Zorg voor processen van directe inspraak, zodat jongvolwassenen direct betrokken raken bij het beleid dat hen treft. Bijvoorbeeld door het vormen van een jongerenraad, waar overigens al eerder een voorstel over is aangenomen, of door zelf naar de student toe te gaan. Dit vergroot niet alleen eigenaarschap, maar zorgt ook voor passender beleid. We weten zelf immers het beste wat we nodig hebben.

Erkenning van preventie & vertrouwen in grassroot initiatieven Erken het belang van een sterke sociale basis. Het is nodig om in te zetten op preventie om uitval, isolement en zwaardere zorg of langere trajecten te voorkomen. Er is groeiende aandacht voor het inzetten van ervaringsdeskundigheid en peer support. In de praktijk lopen veel grassroot initiatieven echter tegen bureaucratisch wantrouwen aan. Geef ruimte aan bottom-up georganiseerde initiatieven, daar zit veranderkracht op lange termijn. Tot slot: een van de redenen dat ik betrokken ben geraakt bij MentalMotion, is mijn eigen ervaring met mentale kwetsbaarheid. Op mijn veertiende ging ik voor het eerst in therapie, en tijdens mijn verdere school- en studietijd heb ik vaak geworsteld met de onrust in mijn hoofd. Wat me heeft geholpen is een divers pallet: sport, therapie, boeken en films waarin ik mezelf herkende, docenten met een luisterend oor, uit huis gaan, mijn eigen geld verdienen, vrienden die in mijn leven willen blijven. Ik had veilige plekken nodig om mijn emoties toe te laten en te zien dat ze mij niet tot monster, maar juist tot mens maken. Die veilige plekken ontstaan alleen in verbinding met anderen, daar waar we elkaar echt kunnen ontmoeten. Utrecht heeft zulke plekken nodig om een gezonde jonge generatie te voeden. Zulke plekken zijn er al, we horen vandaag prachtige voorbeelden langskomen.

Zorg ervoor dat deze plekken kunnen floreren, voor alle studenten van nu én voor het Utrecht van morgen. Sofia Drost mede-oprichter MentalMotion Utrecht, 30 september 2025