Meerjaren Perspectief Ruimte 2026 (na verwerking erratum)
Tekst van het document
Het tempo daarvan | • | activering | van partners in de stad en/of; duurzame leefomgeving werken we ook aan de prioriteiten uit de | vertraagt. Het riool gaat bijvoorbeeld langer mee, de gevolgen | • | geschikt | voor buurtaanpak en/of; beleidsnota Utrecht Circulair 2030. We richten ons onder andere op | daarvan voor de vergroening zijn in deraadsbriefvan 25 februari | • | combi-aanpak met andere opgaven. circulair bouwen in gebiedsontwikkeling, openbare ruimte en | in beeld gebracht. | • | Voor de jaren 2026-2027 geldt ook nog het criterium of het maatschappelijk vastgoed. | • | steeds | meer opgaven vragen extra ruimte in de openbare ruimte, | project al vergevorderd is, al in uitvoering is, en of financiële zowel boven- | (bv. transformatorhuisjes) als ondergronds (bv. | verplichtingen zijn aangegaan. Actuele ontwikkelingenUtrecht Circulair | warmteleidingen, verzwaring | electriciteitnetwerk). Daardoor wordt Door een brede samenwerking en het verwerven van | de ruimte voor groen schaarser. Anderzijds geven we de auto | Wij proberen zoveel als mogelijk aan te sluiten bij integrale projecten. fondsen | realiseren wij tweeupcyclecentra. Het | upcyclecentrum | in het | minder ruimte. Dat levert ruimte op voor vergroening.
| Wanneer dat niet mogelijk | is maar er wel sprake is van urgentie, Werkspoorkwartier is in het voorjaar geopend, de bouw van | • | Naast fysieke knelpunten ismeer afstemming nodig met externe | voeren we zelfstandig projecten uit. In veel van deze projecten is het upcyclecentrum | bij het afvalscheidingsstation in Lunetten is | partners. De principes van ‘Samen Stad Maken’ leiden tot meer | sprake van cofinanciering | via subsidies | en bijdragen | van derden. gestart. Ook maken we de exploitatie van het grondstoffendepot | gemeentelijke inspanning om belangen en wensen van bewoners mogelijk zodat materialen gratis verstrekt kunnen worden. | mee te nemen en af te wegen. • | in de uitvoering zijn vaker vergaande en duurdere maatregelen Actuele ontwikkelingen Klimaatadaptatie, groen en bomen | nodig om groen en bomen in te passen in de bestaande stad. Wij leggen steeds meer nieuw groen aan en planten meer nieuwe | We merken dat het steeds beter lukt om bij andere gemeentelijke bomen. Dit lukt alleen niet evenredig met de groei van Utrecht, zoals | projecten groen en bomen toe te voegen. We blijven komende jaren beoogd in de RSU. De inzet is om het tempo van vergroening steeds | hierop inzetten. verder te verhogen omrond 2040 'Groei in balans'' te realiseren.
De versnelling willen we bewerkstelligen | middels het veranderprogramma MPR 2026 | 42 RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Hieronder een aantal voorbeelden uit de programmering: | Knelpunten | op lopende | projecten | bedrag voor vergroening in Rivierenwijk. • | Groene straten incl. bomen: | Projectbudgetten | zijn kaderstellend. Op basis vaneen | (globale) | • | Toevoeging van 1 miljoen euro subsidie van Provincie Utrecht Integraal: rioolvervanging in Kanaleneiland en Overvecht. | verkenning wordt het projectbudget bepaald.Bijstelling van het | als dekking van hoger dan geraamde uitvoeringskosten. Solo: vergroening straten in | Rivierenwijk en | budget kan gaandeweg nodig zijn vanwege meerkosten, bijvoorbeeld bewonersinitiatieven in Noordwest. | als gevolg van een langere looptijd van het project, een scope- | Vergoeding | vraatschade Extra bomen planten doen we stadsbreed. | wijziging of door prijsstijgingen. Deze knelpunten zijn weergegeven | We stellen voor een vergoeding uit te keren voor vraatschade van € • | Groenblauwe Routes: | exclusief rente, in het geval dat dekking van het knelpunt loopt via | 0,212 miljoen euro. De reservering is voor 6 jaar. Gemeente Utrecht Rondje Stadseiland: realisatie van de ontbrekende | kapitaallasten.
Dit is van toepassing voor de projecten Parkzone Den | en een pachter in Amelisweerd | hebben een overeenkomst om verbindingsbrug bij Parkzone Den Hommel, | en | Hommel en Natuurgebied Zuilen. | vraatschade door reeën en ganzen te vergoeden. De schade over de natuurvriendelijke oevers na overdracht Merwedekanaal. | afgelopen twee jaar blijkt veel groter dan bij aanvang ingeschat. Er is • | Parkgebieden:diverse projecten binnenSingelpark Noord om | Parkzone Den Hommel | inmiddels een hek geplaatst en er zijn afspraken gemaakt om biodiversiteit toe te voegen en nieuwe- | en bestaande bewoners | De actuele raming op basis van het Definitief Ontwerp bevat hogere | vraatschade te beperken. Toekomstige taxaties bepalen de hoogte en bezoekers een park te bieden waarin ze kunnen recreëren. | plankosten en hogere voorziene bouwkosten (voor de brug) dan | van de schade. • | Scheggen:start | uitvoering Natuurgebied Zuilen, onderdeel van de | eerder was geraamd in het voorlopig ontwerp (0,47 miljoen euro). Vechtscheg. Verdere vergroeningMaarschalkerweerd | en Kromme | Het andere deel van het knelpunt heeft betrekking op scope- | Financieel technische | wijzigingenkredieten Rijn Scheg.
| uitbreiding vanwege het vervangenvan de bestaande verharding | Voor een aantal bestaande projecten programmeren we de komende • | Groen rondom de stad: samen met partners in de regio is een | voor vergroening in de buurt van de Johan Wagenaarkade (ter | jaren uitgaven die we volgens het financiële kader (Nota | Waava) uitvoeringsprogramma opgezet en vastgesteld.We werken aan | hoogte van de Daphne Schippersbrug) ten gevolge van de ‘knip’ in | activeren. De programmering van deze projecten is gedekt vanuit het voorbeeldgebied Noorderpark en Kromme Rijn | 2023 (0,15 miljoen euro). | het Meerjaren | Groenprogramma (MGP). In Linielandschap. Ook investeren we | samen met de | Provincie | de bestuursrapportage | vragen we om autorisatie van de Utrecht in het Nedereindse | Park. | Natuurgebied Zuilen | bijbehorende investeringskredieten. Het gaat om een tweetal nieuwe We stellen voor om het krediet op te hogen met 1,97 miljoen euro | kredieten. Eén krediet voor hetvergroenen | van straten in de jaren Subsidies:technischemutaties | zodat de hoogte van het krediet gelijk is aan de te verwachte | 2026 t/m 2030, o.a. in de wijken Rivierenwijk en Overvecht. Deze technische | mutaties | betreffensubsidies. Hiermee | verhogen we | uitvoeringskosten.
Deze ophoging is inclusief ondergenoemde | Daarnaast een krediet voor het toevoegen van bomen in de jaren de projectbudgetten en vragen | we in de bestuursrapportage | het | punten. Het restant wordt gedekt vanuit het MGP door inpassing van | 2026 t/m 2030. bijbehorende krediet vrij. | Dit betreft: | toekomstige hogere kapitaallasten.De onderdelen: • | 0,15 miljoen euro, | voor Royaards | van de Hamhoff | en | • | Knelpunt van 0,28 miljoen euro op de plankosten vanwege een | De programmering per schaalniveau van het Badhuisplantsoen. | extra stap in het | participatieprocesen | Meerjarengroenprogramma, verdeeld over de verschillende jaren, • | 1 miljoen euro, | voor Natuurgebied Zuilen. | de ambtelijke | ondersteuning bij | het initiatiefvoorstel:Plan CDA | staat op de volgende pagina. • | 3 miljoen euro, | voor Rondje Stadseiland. In 2023 | Natuurgebied Zuilen. ontvangen, | nu aan het krediet toegevoegd. | • | Amendement A170 (Geld uitkijktoren kunnen we beter besteden) leidt tot 0,2 miljoen euro minder uitvoeringskosten.
In lijn met de strekking van het amendement programmeren we dit MPR 2026 | 43 MPR 2026 44 INLEIDING DOELSTELLINGEN ONTWIKKELINGEN PER GEBIED RUIMTELIJKE KOERS RUIMTELIJKE KOERS GRONDEXPLOITATIES Actualisatie Meerjaren Groenprogramma (MGP) Budget* 2026 2027 2028 2029 2030 Budget- vanuit het Meerjaren Groenprogramma 6.332€ 7.713€ 7.542€ 7.042€ 7.042€ Programmering per schaalniveau** 2026 2027 2028 2029 2030 Groene straten, inclusief toevoegen bomen 2.056€ 3.799€ 3.500€ 3.800€ 3.150€ Groenblauwe routes 2.068€ 1.863€ 2.150€ 900€ 2.250€ Parkgebieden 225€ 325€ 385€ 350€ 425€ Groene scheggen 134€ 217€ 250€ 314€ 513€ Groen rondom de stad 1.166€ 956€ 681€ 681€ 481€ Overig*** 897€ 493€ 493€ 493€ 493€ Vrije programmeringsruimte**** -214€ 61€ 83€ 505€ -270€ Toelichting * Dit budget is inclusief de voorgestelde mutaties in de Eerste Bestuursrapportage 2026. ** Deze tabel geeft het totaal van de reguliere exploitatielasten, kapitaallasten en reservemutaties weer van de geprogrammeerde projecten. In tegenstelling tot vorig jaar, waarin ook de uitgaven van investeringsprojecten waren meegenomen. *** Overig bestaat voornamelijk uit de algemene kosten voor aansturing van het Meerjaren Groenprogramma. **** In voorgaand MPR stonden deze bedragen onder de noemer "over/onder-programmering". Per ingang van dit MPR vervangen we deze term door "vrije programmeringsruimte". Bedragen *€1.000.
MPR 2026 45 INLEIDING DOELSTELLINGEN ONTWIKKELINGEN PER GEBIED RUIMTELIJKE KOERS RUIMTELIJKE KOERS GRONDEXPLOITATIES Actuele ontwikkelingen Spelen, Sporten en Bewegen In 2023 is het programma gestart, de afgelopen jaren werkten we aan de opzet van het programma en konden we beperkt inzetten op uitvoering. De komende jaren staan in het teken van uitvoering waarmee we toewerken naar meer buurten die voldoen aan de speel- en sportnormen. De druk op de openbare ruimte beperkt in sommige gevallen het realiseren van de doelen. Ook is de beschikbare capaciteit een aanhoudende onzekere factor die de realisatie bemoeilijkt. Toelichting op de programmering Spelen, Sporten en Bewegen Wijkspeelruimtescans hebben de knelpunten in beeld gebracht. Deze programmeren we afgewogen in afstemming met andere opgaven. De openbare ruimte is in gebieden met een lage SES extra belangrijk voor de bewoners vergeleken met buurten waar bewoners makkelijker naar (betaalde) speel- en sportvoorzieningen kunnen of een eigen tuin hebben. Prioriteit hebben dan ook de speelbuurten die onder de norm zijn en in wijken liggen met een lage SES. Zo werken we aan een buurtplek in Parkwijk Zuid, dragen we bij aan projecten in Kanaleneiland en realiseren we een calisthenics in Overvecht. In 2027 en 2028 starten en realiseren we extra projecten vanuit het investeringsbudget dat in eerdere jaren in de reserve is gestort.
Budget* 2026 2027 2028 2029 2030 2026-2030 Budget- uitvoeringsprogramma SSB 2.038€ 1.776€ 1.546€ 1.485€ 1.454€ 8.298€ Programmering 2026 2027 2028 2029 2030 2026-2030 Binnenstad 85€ 245€ 190€ -€ 325€ 845€ Leidsche Rijn 210€ 390€ 190€ -€ -€ 790€ Noordw est 769€ 570€ 445€ 198€ 180€ 2.162€ Overvecht 357€ 788€ 830€ 250€ 1.175€ 3.400€ NOZU (Noordoost, Oost, Zuid, USP) 423€ 303€ 320€ 88€ -€ 1.133€ Zuidw est 185€ 703€ 320€ 588€ -€ 1.795€ Overig** 100€ 100€ 100€ 100€ 100€ 501€ Vrije programmeringsruimte*** -90€ -1.322€ -849€ 262€ -327€ -2.326€ Totaal 2.038€ 1.776€ 1.546€ 1.485€ 1.454€ 8.298€ Toelichting *** In voorgaand MPR stonden deze bedragen onder de noemer "over/onder-programmering". Per ingang van dit MPR vervangen we deze term door "vrije programmeringsruimte". * Het budget is gecorrigeerd voor een inschatting van de af te dragen kosten voor beheer. ** Overig bestaat uit de algemene kosten voor aansturing van het Uitvoeringsprogramma SSB. Bedragen *€1.000. RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Integrale aanpak openbare ruimte Integrale aanpak met beheer openbare ruime | elektrische bussen. Dit leidt tot meer slijtage waardoor er eerder en | koppelkansen om integrale projecten uit te voeren. Doordat de Met ruimtelijke investeringen bereiken we uiteenlopende ambities.
Door | frequenter onderhoud of vervanging moet worden uitgevoerd. | rioolvervangingsprojecten vanwege de langere levensduur de komende ruimtelijke investeringen in samenhang met alle programmeringen in | • | Strengere wet- | en regelgeving: | jaren niet verder toenemen, zijn er minder nieuwe koppelkansen om de openbare ruimte integraal af te wegen, proberen we onze ambities | Dit kan er toe leiden dat bepaalde objecten in de openbare ruimte | integrale projecten uit te voeren. | Rioolvervanging blijft echter een zo goed mogelijk te realiseren. Vanuit een integrale aanpak | koppelen | moeten worden versterkt of eerder aan het einde van hun | belangrijke motor voor wijkvernieuwing en een integrale aanpak.De we indien mogelijk groot onderhoud en vervangingsinvesteringen zoals | levensduur zijn omdat ze niet meer voldoen aan de huidige wet- | en | toenemende onderhouds- | en vervangingsopgave kan bij goede opgenomen in het Meerjaren | Investeringsprogramma Beheer | regelgeving. Zo schrijft het Bouwbesluit voor dat een bouwwerk | afstemming mogelijk ook nieuwe kansen bieden voor een integrale Openbare Ruimte (MJIP) voor o.a. riolering en verharding, aan | aantoonbaar sterk genoeg moet zijn voor zijn functie.
| aanpak of kleine verbeteringen, mits er aanvullende middelen mobiliteitsingrepen, verbeteringen van de kwaliteit van de openbare | beschikbaar zijn vanuit de programma’s in het MPR. ruimte, gebiedsontwikkelingen en/of toevoegingen van groen onder het | Te zien is dat, conform de landelijke trend, de onderhouds- | en motto “in één keer goed”. Het MJIP is het uitvoeringsprogramma voor | vervangingsopgave voor civiele infrastructuur in Utrecht groeit en er | Samenwerking in programmering de Nota Beheer Openbare Ruimte en wordt tegelijk aangeboden met | meer middelen nodig zijn om deze groeiende opgave aan te kunnen. | In de samenwerking tussen de ontwikkel- | en beheerorganisatie hebben het MPR. | Wat hier de (financiële) gevolgen van zijn, moet nader worden | we in de afgelopen jaren forse stappen gezet richting een integrale en onderzocht. Dit wordt gedaan via de herziening van de Nota Beheer | stedelijke programmering. We hebben geconstateerd dat we al in het Actuele ontwikkelingen | beheer openbare ruimte | Openbare Ruimte. In de herziening van de Nota Beheer Openbare | beleid meer keuzes en prioritering moeten aanbrengen om tot een Een belangrijke ontwikkeling die direct invloed heeft op de | Ruimte wordt gekeken naar hoeveel geld nodig is voor de gehele | goede programmering te kunnen komen.
Duidelijke keuzes en Beheerprogrammering (het MJIP) is de toenemende onderhouds | - en | onderhouds- | en vervangingsopgave inclusief die voor het openbaar | prioritering in beleid en gebieden leidt namelijk tot duidelijke kaders vervangingsopgave. TNO-onderzoek (2023) naar de omvang van de | groen. De herziening wordt in 2026 uitgewerkt en naar verwachting in | voor het opstarten van projecten en de afstemming die hierbij komt vervangings- | en renovatieopgave van de civiele infrastructuur | 2027 ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. | kijken. Deze helderheid versterkt de afstemming van de (bruggen, kades, etc.) in Nederland toont aan dat deze opgave de | programmering van het MPR en het MJIP. Hierbij worden vanuit een komende jaren fors toeneemt. Volgens TNO moeten gemeenten | Daarnaast heeft de verwachte langere levensduur van riolering (van | gebiedsgerichte benadering integrale projecten vormgegeven. rekening houden met een verdubbeling van de jaarlijkse kosten in circa | gemiddeld 70 naar gemiddeld 100 jaar) impact op de | Voorbeelden hiervan zijn de integrale projecten die onderdeel zijn van 10 tot 15 jaar. Deze ontwikkeling zien we ook in Utrecht terug. | vervangingsopgave van de hele openbare ruimte. Dit wordt | de gebiedsaanpak Kanaleneiland: Bernadottelaan, Afrikalaan en de meegenomen in de actualisering van de Nota Beheer Openbare | Vasco da Gamalaan.
Er zijn verschillende oorzaken voor de toename van de onderhouds- | en | Ruimte en de herziening van de Visie Water en Riolering vervangingsopgave. De voornaamste hiervan zijn: | (besluitvorming naar verwachting in 2028). Door de herziening van • | Bouwjaar openbare ruimte: | deze beleidskaders maken we inzichtelijk wat er vanuit beheer op de Veel van de openbare ruimte in Nederland, ook in Utrecht, is | stad af komt en hoe we de groeiende onderhouds- | en aangelegd in de jaren ’50 tot en met ’70 en nadert het einde van de | vervangingsopgave kunnen realiseren om de stad leefbaar, bereikbaar technische levensduur. | en veilig te houden. • | Intensiever gebruik: De openbare ruimte wordt intensiever gebruikt dan waar het bij | De toenemende onderhouds- | en vervangingsopgave en de verwachte aanleg voor is ontworpen. Er is meer en zwaarder verkeer, zoals | langere levensduur van riolering zijn beide van invloed op de MPR 2026 | 46 MPR 2026 47 INLEIDING DOELSTELLINGEN ONTWIKKELINGEN PER GEBIED RUIMTELIJKE KOERS RUIMTELIJKE KOERS GRONDEXPLOITATIES Toelichting op programmering Voor de programmering gaan we zoveel mogelijk uit van een integrale en buurtgerichte aanpak. De volgorde wordt in eerste instantie bepaald door de noodzaak tot vervanging of aanpassing vanuit veiligheid of functionaliteit.
Bij gelijke noodzaak geven we vanuit het leidende principe van ongelijk investeren voor gelijke kansen de voorkeur aan het aanpakken van de openbare ruimte in de gebieden met een lage SES-score. In praktijk betekent dit dat we de komende jaren vooral inzetten op het vervangen en opknappen van de openbare ruimte in de wijken Overvecht, Kanaleneiland, Hoograven en Zuilen. Zoals aangegeven doen we dit bij voorkeur buurtgewijs. Er kunnen echter altijd redenen zijn dat we ook in andere wijken aan de slag gaan. Bijvoorbeeld vanwege aansluiting bij gebiedsontwikkelingen of mobiliteitsaanpassingen. Deze intensievere samenwerking zorgt voor een grotere afhankelijkheid tussen deze programmeringen en de realisatie van integrale projecten. Zo kan het zijn dat door het wegvallen van financiering vanuit de programmering in het MPR of vanuit het Rijk, geplande gezamenlijke integrale projecten naar achter worden geschoven of doorgaan als beheerprojecten vanwege de noodzaak vanuit beheer om een vervanging of groot onderhoud tijdig uit te voeren om aan onze zorgplicht te voldoen. Om inzicht te geven wanneer er sprake is van een integrale aanpak, is in de geheime bijlage met een overzicht van de MPR-projecten aangegeven of Beheer Openbare Ruimte en de Ontwikkel Organisatie Ruimte integraal met elkaar samenwerken.
Een volledig overzicht van deze beheerprojecten is ook te vinden in het MJIP 2027-2036, dat gelijktijdig aan het MPR aan de raad wordt aangeboden. Onder andere vanuit het MJIP, MGP, MPB en reserve ruimtelijke ontwikkelingsprojecten (voorheen reserve investeringsimpuls RSU) doen we bestedingsvoorstellen die bijdragen aan de integrale aanpak van de openbare ruimte. Op de volgende pagina is de actualisatie van de reserve ruimtelijke ontwikkelingsprojecten weergegeven. Integrale aanpak openbare ruimte
RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Ruimtelijke ontwikkelingsprojecten Toelichting op de reserve | Achtervang | voorbereidingskredieten gebiedsontwikkeling | Aankoopbudget ten behoeve van groen en sport De reserve ruimtelijke ontwikkelingsprojecten is bestemd voor door de | In 2025 is 0,8 miljoen euro uit de risicovoorziening voor kostenverhaal | In de Voorjaarsnota 2021 is 3 miljoen euro beschikbaar gesteld om raad vastgestelde projecten die bijdragen aan het realiseren van de | ingezet als achtervang | voor voorbereidingskredieten voor toekomstige | aangekochte grond om te kunnen zetten naar de bestemming groen of ruimtelijke ambities uit de RSU 2040. | gebiedsontwikkelingen: 0,6 miljoen euro voor de ontwikkeling van | sport. Met dit bedrag kan de waardedaling van de grond en de inrichting deelgebied 6 in de Merwedekanaalzone en 0,2 miljoen euro voor de | worden bekostigd. Het beschikbare budget hebben wij als volgt Reserve ruimtelijke ontwikkelingsprojecten | herontwikkeling van de locatie Einsteindreef 101-13. In lijn met het | bestemd: voorstel voor de Einsteindreef hevelen wij in dit MPR de gereserveerde | • | 0,075 miljoen euro voor de aankoop en herinrichting van drie Saldo begin 2026 | 33.431 | achtervang | van 0,8 miljoen euro financieel-technisch over naar de | percelen aan de Offerhausweg.
Toevoeging 2026 | 6.844 | reserve grondexploitaties. Daarbovenop stellen wij voor om 0,2 miljoen | • | 1,5 miljoen euro voor de ontwikkeling van Ockhuizen. Voor dit Saldo (excl. resultaatbestemming meerwaarde | 40.275 | euro uit de risicovoorziening over te hevelen naar de reservering voor | bedrag kopen wij percelen voor de ecologische en recreatieve afdracht 2023) | de voorbereidingsfase van gebiedsontwikkelingen binnen de reserve | corridor in het noorden en de landschappelijke zone ten zuiden van Resultaatbestemming meerwaarde afdracht 2023 | 2.497 | grondexploitaties. Daarmee is voldoende achtervang | beschikbaar voor | het zonneveld en wijzigen we de bestemming van deze percelen. de voorbereidingskredieten, zoals opgenomen in hoofdstuk 5 | • | 0,3 miljoen euro ter compensatie van de aantasting van groen en Saldo (incl. resultaatbestemming meerwaarde | 42.772 | Grondexploitaties, onderdeel reserve grondexploitaties. | verlies van biodiversiteit in het plangebied Tussen de Rails. Hiervoor afdracht 2023) | hebben wij de aankoop gepland van een perceel in de directe Fietsmaatregelen gekoppeld aan gebiedsontwikkelingen | omgeving van 1,8 hectare groot. Actualisatie ruimtelijke ontwikkelingsprojecten | Vanaf 2021 zijn middelen beschikbaar voor fietsmaatregelen die zijn | • | 1,125 miljoen euro voor o.a.
de uitbreiding van het sportpark Nieuw Het saldo in de reserve is volledig bestemd. De bijlage ‘ | Programmering | gekoppeld aan gebiedsontwikkelingen. Tot en met 2024 hebben wij | Welgelegen. Meerjaren | Perspectief Ruimte 2026’ geeft een actueel beeld van de | daarvan in totaal 2 miljoen euro bestemd voor fietsmaatregelen en voortgang van alle projecten en de begrote kosten. Op basis van de | verbindingen ten behoeve van de gebiedsontwikkeling | Tot en met 2025 is 0,554 miljoen euro daadwerkelijk besteed. actuele stand is er financiële ruimte voor het ophogen van de | Merwedekanaalzone. Vanaf 2025 zijn deze middelen voor een totaal risicovoorziening kostenverhaal met 1,366 miljoen euro. Hiermee | van 3,6 miljoen euro bestemd voor de fietsverbinding Papendorp – | 24 dekken wij het risico af van het niet kunnen verhalen van plankosten. | oktoberplein. Meerwaarde afdracht De in 2023 ontvangen meerwaarde afdrachten uit de verkoop van sociale huurwoningen zijn – | lopende het overleg met de woningcorporaties over de inzet van deze middelen – | gereserveerd in de reserve ruimtelijke ontwikkelingsprojecten. Nu er niet langer een verplichting geldt voor de bestemming van deze middelen stellen wij voor deze over te hevelen naar de reserve betaalbaar wonen.
MPR 2026 | 48 MPR 2026 49 INLEIDING DOELSTELLINGEN ONTWIKKELINGEN PER GEBIED RUIMTELIJKE KOERS RUIMTELIJKE KOERS GRONDEXPLOITATIES Ambitie van de opgave Utrecht werkt aan een toekomstbestendig energiesysteem van en voor iedereen dat duurzaam, betaalbaar en betrouwbaar is. We willen voor onze energievoorziening minder afhankelijk zijn van geopolitieke ontwikkelingen. Dit doen we door zoveel mogelijk verschillende duurzame bronnen te benutten, inwoners en ondernemers te helpen met energie besparen en de infrastructuur klaar te maken voor duurzame energie. Zo blijft Utrecht een prettige en gezonde stad voor iedereen, nu en in de toekomst. In de voortgangsrapportage Energie van de stad en de jaarplanbrief geven we de stand van zaken weer. Actuele ontwikkelingen Voor de energietransitie is het belangrijk om juist nu keuzes te maken die passen bij het (toekomstbestendige) energiesysteem voor onze stad. We zien dat de energietransitie stagneert. Dit komt omdat de landelijke overheid achterblijft met de benodigde instrumenten en financiën. En het is verergerd door de problemen met netcongestie. Het stroomnet in Utrecht zit overvol en is een aansluitstop aangekondigd vanaf 1 juli. Door het nemen van tijdelijke maatregelen in de vorm van congestieverzachters om de ontwikkelingen in de stad te faciliteren, zal de uitstoot van CO2 toenemen.
Tegelijkertijd biedt netcongestie de kans nu keuzes te maken die passen bij het geïntegreerde energiesysteem waarin opwek, opslag en verbruik van zowel elektriciteit als warmte meer decentraal in tijd en plaats georganiseerd zal zijn. Dit soort energiesystemen is de toekomst voor onze stad. Voor de netcongestieproblematiek houden we nauw contact met het Rijk, netbeheerders, provincie Utrecht en andere gemeenten over mogelijke maatregelen om de aansluitstop te voorkomen. We nemen (tijdelijke) maatregelen in de vorm van congestieverzachters, het plaatsen van (nood)stroomgeneratoren, extra trafohuisjes en het verbeteren van energiemanagementsystemen en het opzetten van e- hubs voor bedrijven. Programmering We werken programmatisch langs drie sporen: a. gebouwen energiezuiniger maken. b. de infrastructuur aanpassen. c. bronnen verduurzamen om te werken aan het toekomstige energiesysteem. De Beleidsnota Warmte werken we verder uit in het warmteprogramma waarin we o.a. netbewuste nieuwbouw, bodemenergie, de opgroeiruimte van buurtwarmte-initiatieven en de reservering voor de ruimtelijke inpassing verder invullen. We nemen de stap naar voren door zelf (opwek) projecten te ontwikkelen, omdat op dit moment marktpartijen niet bereid zijn te investeren. Aandacht voor energiearmoede en hoge gasprijzen blijft nodig door onverwachte ontwikkelingen in de wereld, zoals in het Midden-Oosten.
We werken aan korte termijn oplossingen om de gevolgen van de aansluitstopen te verminderen. Tot slot werken we aan lange termijn oplossingen om te zorgen dat de huidige verwachte einddatum van de congestieperiode (2035) vervroegd kan worden. Energie
MPR 2026 50 Ruimtelijke ontwikkelingen per gebied MPR 2026 51 INLEIDING DOELSTELLINGEN ONTWIKKELINGEN PER GEBIED RUIMTELIJKE KOERS RUIMTELIJKE KOERS GRONDEXPLOITATIES Ontwikkelingen per gebied In de gebieden komen onze doelstellingen samen in de verschillende projecten. We onderscheiden hierbij zes verschillende gebieden. Per gebied laten we zien wat de stand van zaken is en in hoeverre we op koers liggen met het realiseren van onze ambities voor de doelstellingen van wonen, werken, maatschappelijke voorzieningen, duurzame mobiliteit, openbare ruimte, klimaat en groen, energie en beheer openbare ruimte. Per gebied maken we inzichtelijk welke ontwikkelingen er plaats vinden en wat de stand van zaken is. In de bijlage 100+ lijst geven we aan wat de stand van zaken is van de woningbouwprojecten met meer dan 100 woningen en rapporteren we over de reden van eventuele vertragingen in projecten. Op 14 november 2024 heeft de raad besloten het college te mandateren voor het nemen van de mer-beoordelingsbeslissing (raadsbesluit). Daarbij heeft de raad via een motie het college opgedragen om de raad jaarlijks in het MPR een evaluatieverslag te sturen waarin wordt gerapporteerd over het gebruik van de gemandateerde bevoegdheden met daarbij een overzicht van de genomen besluiten, inclusief een toelichting op eventuele knelpunten of afwijkingen van het vastgestelde beleid.
In 2025 zijn er 12 mer- beoordelingsbeslissingen genomen op basis van de gemandateerde bevoegdheid. In alle gevallen gaat het om een mer-beoordeling bij een wijzigingen TAM-omgevingsplan (Tijdelijke Alternatieve Maatregel). In alle gevallen heeft het college besloten dat er geen noodzaak is tot het opstellen van een milieueffectrapport. Zie het evaluatieverslag in de bijlagen voor nadere informatie. 1. Centrum 2. Zuidwest inclusief Merwedekanaalzone 3. Leidsche Rijn, Vleuten-De Meern en Rijnenburg 4. Noordoost, Oost en Zuid en Utrecht Science Park 5. West en Noordwest 6. Overvecht MPR 2026 52 INLEIDING DOELSTELLINGEN ONTWIKKELINGEN PER GEBIED RUIMTELIJKE KOERS RUIMTELIJKE KOERS GRONDEXPLOITATIES Centrum Stand van zaken van het gebied in relatie tot de ambities Voor de binnenstad is de Omgevingsvisie Binnenstad de leidraad voor de ambitie en deze voeren we stapsgewijs uit. Ook voor Lombokplein en voor Beurskwartier zijn de omgevingsvisies vastgesteld. Hierin staan de ambities beschreven waar we op sturen. Omdat Jaarbeurs zich op dit moment opnieuw op haar uitgangspunten voor haar vastgoedontwikkeling bezint, schuift de vaststelling daarvan op. Komende jaren wordt het centrum vooral verder ontwikkeld aan de westkant van het spoor (o.m.
het Beurskwartier, Lombokplein, Jaarbeurs, de realisatie van trappen aan de Moreelsebrug, Jaarbeurspleingebouw Oopen, de Knoop, Rabo/Matserterrein, De Raadsheren, Kruisvaartkade en de herstart van de realisatie van de Galaxy toren). Verder gaat het om het afronden van het Smakkelaarspark en de start bouw renovatie/transformatie van het Gildenkwartier (de Nieuwe Tuin) voor nieuwe huisvesting van PGGM. In de historische binnenstad vinden meer lokale interventies plaats (Wolvenplein, Museumhotel, herontwikkeling parkeergarages Springweg en Paardenveld etc.). Park Paardenveld en Vrouwe Justitiaplein worden afgerond. We zijn gestart met de plannen voor de herinrichting Ledig Erf/Bleekstraat en de Strosteeg. We houden in 2026 vast aan dezelfde focus als in 2025. Ontwikkelingen per gebied
RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Liggen we op koers met het behalen van de ambities? Wonen | Werken | • | Knoop 2 en 3 nieuwbouw 52.000m2. De totale omvang en samenstelling van de planvoorraad is nagenoeg | Het Stationsgebied is een nationale magneet voor talent, werkgevers | • | Beurskwartier nieuwbouw 50.000m2. ongewijzigd. In 2025 zijn er bestuurlijke besluiten genomen voor | en investeerders. De opdracht voor de stad is om de | • | De Nieuwe Tuin (vm.Gildenkwartier) renovatie in uitvoering ongeveer 800 woningen (Wolvenplein, Hojel, Knoop, Kop | aantrekkingskracht zo goed mogelijk te benutten. Niet met een | 32.000 m2 (netto +3000m2). Amsterdamse straatweg). Voor 2026 verwachten we verdere | monotoon zakelijke opzet, maar juist met een levendige diverse mix | • | Hojel 1 herontwikkeling en uitbreiding netto 25.000m2. bestuurlijke besluitvorming voor ongeveer 200 woningen: | Strosteeg | van werkers, bewoners, bezoekers en reizigers. De magneetwerking is | • | Hojel 2 in uitvoering herontwikkeling en uitbreiding netto (NvU), Wolvenplein (omgevingsplan), Rabo/Matserterrein | niet compleet zonder cultuur, voorzieningen, innovatie, creatieve | 7.000m2. (omgevingsplan). | broedplaatsen en aantrekkelijke (groene) buitenruimte. Het | • | Jaarbeurspleingebouw nieuwbouw 44.000m2.
kantorenprogramma is divers van aard. Enerzijds waarderen we het | • | Amrath hotel nieuwbouw | in uitvoering | 16.000m2. De planvoorraad bevat ruim 5.000 woningen waarvan 32% sociaal | gebied op met nieuwbouw en renovaties waarmee ambitieuze | • | Smakkelaarsveld | in uitvoering, met aandeel kantoren 4600 m2. (inclusief studenten), 38% middensegment en 30% vrije sector. Om te | kantoorgebouwen van topkwaliteit gerealiseerd worden. Anderzijds voldoen aan de doelen uit de Beleidsnota Wonen zal voor toekomstige | stimuleren we ook betaalbare ruimte voor startups, culturele, creatieve | Maatschappelijke voorzieningen projecten met name het aandeel sociaal hoger moeten zijn (40%). In | en impactondernemers, waarin ook innovatie kan plaatsvinden. | In het centrum zijn veel stedelijke voorzieningen die de gehele stad het Stationsgebied komt een groot aandeel | nultredenwoningen., | bedienen. De uitdaging blijft het waarborgen van de betaalbaarheid en Daarmee draagt dit deelgebied in ruime mate bij aan de gemeentelijke | De economische uitgangspunten voor kantoorontwikkeling in het | beschikbaarheid van voorzieningen, met name in de eerstelijnszorg en en regionale doelstelling. De Binnenstad en het Stationsgebied lijken | Stationsgebied zijn: | voor diverse doelgroepen.
Tegelijkertijd werken we verder aan een kansrijke gebieden voor het toevoegen van ouderenwoningen in alle | • | Voldoende tempo bij uitbreiding kantorenprogramma is | betere spreiding van voorzieningen richting de westkant van het segmenten. Het zou goed zijn als een deel van de geplande | noodzakelijk omdat de vraag structureel hoger blijft dan het | centrum, de Zuidpoort, Hoog Catharijne en de randen van de stad om nultredenwoningen | ook als geclusterd of zorggeschikt worden | aanbod op deze locatie. | de binnenstad te ontlasten. In lopende gebiedsontwikkelingen blijven gerealiseerd. | • | Renovatie en verduurzaming van verouderde kantoorruimte is | maatschappelijke functies onderdeel van het programma. Zo zijn in het noodzakelijk omdat werkgevers op een toplocatie ook hoge eisen | Beurskwartier voorzieningen opgenomen zoals een basisschool met Ten opzichte van MPR 2025 zien we vertraging in de verwachte | stellen aan het gebouw. | kinderopvang, gymzaal, supermarkt en gezondheidscentrum, en wordt opleveringen van 1 á 2 jaar. De eerstvolgende woningopleveringen | • | Bij nieuwbouw streeft de stad naar 10% diversiteit en | gewerkt aan een broedplaats voor sport, leisure | en cultuur aan het zullen plaatsvinden vanaf 2027 (in plaats van 2026), en de grote piek | kleinschalige betaalbare werkruimte. | Paardenveld.
Op Domplein | 4/5 is een tijdelijke invulling gerealiseerd, aan opleveringen verwachten we nu vanaf 2031 in plaats van 2029. In | • | Stimuleren broedplaatsen voor creatieven, startups, | waar onder andere een huisartsenpraktijk tijdelijk onderdak heeft 2026 wordt bij verschillende projecten gestart met de bouw, zoals | impactondernemers en innovatiehubs. | gekregen vanwege een verbouwing elders. Tegelijkertijd verandert het Kruisvaartkade. Het project Ondaatje | is helaas ook vertraagd, omdat | • | Door toevoegen van kantoren en woningen is het belangrijk dat | voorzieningenlandschap door het sluiten van het wijkbureau, waardoor de afstemming met de beoogde corporatie meer tijd in beslag nam dan | het voorzieningenniveau op peil blijft, en daarmee dus meegroeit | wordt gekeken naar nieuwe manieren om functies en voorzieningen in aanvankelijk gedacht. De verwachting is dat Ondaatje | in 2029 wordt | met het overige programma. Hier kan het nabijgelegen | de binnenstad te blijven faciliteren. opgeleverd. | Beurskwartier ook een rol in spelen. Belangrijkste deelprojecten in omvang (netto toename): • | Rabobank herontwikkeling en uitbreiding netto 39.000m2.
MPR 2026 | 53 RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Liggen we op koers met het behalen van de ambities? Openbare Ruimte, Klimaat en Groen | Duurzame Mobiliteit | het opnieuw inrichten van de eerste straten en pleinen. Vanaf 10 juli We werken in het gehele centrumgebied aan het | vergroenen | en | We verbeteren de bereikbaarheid van het centrum door in te zetten op | 2026 is er sprake van de versnelde invoering van 30 km/uur. Zo ook klimaatbestendig maken van de openbare ruimte. In het Beurskwartier | fietsparkeerplekkenen door verbindingen in het fietsnetwerk te | voor de eerste wegen in de Zuidpoort: Ledig Erf, Bleekstraat, blijven circulaire tenders een belangrijk instrument om duurzame en | verbeteren. Er loopt een haalbaarheidsstudie voor een nieuwe | Catharijnesingel (deels), Abstederdijk, Tolsteegsingel (deels) en klimaatbestendige ontwikkeling te stimuleren. | verbinding onder het spoor (Nicolaas Beetsstraattunnel). We heffen | Diamantweg. parkeerplaatsen op maaiveld op, zoals op de Oudegracht. Verder komt Sinds het | vorige MPR zijn onder andere bomen geplant op de Neude | er uitbreiding van de capaciteit voor fietsparkeren | in het stationsgebied | Energie en is de herinrichting van park Paardenveld vrijwel afgerond. | vanaf 2027.
Voor de lange termijn (na 2028) staan de Dubbele | Beursgebied is een belangrijke pilot voor bodemwarmte. Het Daarnaast lopen de voorbereidingen en realisatie van eerder | Knoopstalling en Jaarbeurspleingebouwstalling gepland. | stationsgebied maakt hoofdzakelijk gebruik van WKO-bronnen aangekondigde vergroeningstrajecten door, zoals het Lombokplein | (warmte-koude opslag). We hebben een concessie verleend aan (circa 12.000 m² groen), twee nieuwe parken in het Beurskwartier en | De bestemming Catharijnesingel is nog niet geëffectueerd, een | Eneco om voor het Beursgebied (dat is groter dan het Beurskwartier) de ontwikkeling van het Smakkelaarspark | en Wolvenplein. Ook de | concrete datum voor de introductie van de knip voor autoverkeer is in | collectief Warmte en Koude te leveren. Hierbij onderzoeken we of, en herinrichting van het Janskerkhof draagt bij aan een groener centrum. | afwachting van juridische procedures nog niet te geven. | hoe, de WKO-bronnen in het tweede watervoerend pakket aangelegd mogen worden. Eneco voert momenteel met verschillende De Tuinen van Moreelse | fase 1 zijn gerealiseerd; fase 2 is in verdere | De eerste werkzaamheden voor de herinrichting van het Lombokplein | ontwikkelaars gesprekken over de aansluiting op Beursnet. uitwerking.
Tegelijkertijd werken we verder aan het vergroenen | van het | zijn in 2025 gestart door de verlegging van de stadsverwarming door centrumwinkelgebied en aan het doortrekken van het singelpark aan | Eneco. In 2025 en 2026 is in bouwteamverband met de aannemer het | Voor de binnenstad is maatwerk nodig. We programmeren samen met de noordwestzijde van de binnenstad. | Definitief- en Uitvoeringsontwerp gemaakt, zodat de herinrichting in | beheer, ontwikkeling, energietransitieen mobiliteit om te komen tot een 2026 start. Ook werken we na het besluit van afgelopen jaar aan het | integrale aanpak per straat of buurt. Dit is een langere termijn kwestie. In deze plannen is nadrukkelijk aandacht voor robuuste ecologische | realiseren in 2028 van trappen aan de Moreelsebrug | naar de | Er is een nieuwe beleidsnota Warmte vastgesteld, waarin voor de verbindingen. We verbeteren de kwaliteit van oevers, onderwaternatuur | treinperrons en doen we onderzoek naar de trappen richtingregionale | binnenstad (nog steeds) uitgegaan wordt van isoleren en aansluiting op en waterkwaliteit van de grachten. Zo wordt langs de Leidse Rijn | bus- en tramhaltes. | stadsverwarming. Voor het stationsgebied is de voorkeur (nog steeds) gewerkt aan een natuurvriendelijke oever. Een groen, ecologisch | het toepassen van bodemwarmte.
Er wordt gewerkt aan een waardevol en hittebestendig centrum vraagt een blijvende inzet. | In de Binnenstad doen we onderzoek naar de mogelijkheden om | warmteprogramma, als uitwerking van de beleidsnota Warmte. vervoer over water te stimuleren door het realiseren van Circulair bouwen is een belangrijk thema in het Beurskwartier. In | aanlegplaatsen (zgn. Stadshaltes). | Netcongestie vormt een risico voor ontwikkelingen. Projecten kunnen tenders sturen we onder meer op de CO₂-impact van bouwmaterialen. | aanzienlijke vertraging oplopen als gevolg van netcongestie. We Bij de restauratie van de werven aan de Kromme Nieuwegracht wordt | Vrachtwagens en bestelbussen krijgen vanaf 1 mei 2026 te maken met | bekijken per project wat de mogelijke oplossingen zijn. circulair restaureren in de praktijk gebracht. Het realiseren van een | nieuwe toegangsregels in de Utrechtse binnenstad. volledig circulair centrumgebied in 2030 blijft onze stevige ambitie. De komende jaren veranderen we de straten en pleinen binnen de Zuidpoort en omgeving.
We zijn nu bezig om plannen te maken voor MPR 2026 | 54 RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Centrum: overzichtskaart ruimtelijke projecten 1 Amrath Galaxy Tower | 25 Lucasbrug tot Park Lepelenburg | -verbeteren 2 Andreashof | - verbeteren speelruimte | speelruimte 3 Bestemming Catharijnesingel | 26 Museumhotel 4 Beurskwartier – | noord | 27 Omgeving Weerdsluis 5 Beurskwartier – | zuid | 28 Ondaatje 6 Binnenstad Noord Begijnekade | -verbeteren speelruimte | 29 Onderwijshuisvesting Beurskwartier/Lombokplein 7 De Knoop | 30 Opheffen parkeren Binnenstad 8 Doorfietsroute Noordelijke singelring | 31 Paardenveld - | verbeteren speelruimte 9 Fietsenstalling Jaarbeurspleingebouw | 32 Parkeergarage Paardenveld 10 Fietsenstallingen binnenstad P1/P4 | 33 | Pelmolenplantsoen/Geertebolwerk/Willemsplantsoen 11 Grifthoekbrug (Wolvenplein) | - verbeteren speelruimte 12 Herinrichting Janskerkhof | 34 Raadsheren 13 Herinrichting kop Lucasbolwerk/Wittevrouwenstraat | 35 Rabobank/Matserterrein 36 Singelpark noord 14 Herinrichting Ledig Erf, - Catharijnesingel Zuidoost – | 37 Smakkelaarspark Bleekstraat 15 Herinrichting Park Paardenveld | 38 Strosteeg (parkeergarage) 16 Hojel I | 39 Strosteeg 18-36 17 Jaarbeurspleingebouw | 40Trappen Moreelsebrug | naar bus-, trein- en tramperrons 18 Knoopstalling | 41 Tuinen van Moreelse
19 Kop Amsterdamsestraatweg/Oude Daalstraat | 42 Utrecht Central Plaza 20 Korte Rozendaalstraat - | verbeteren speelruimte | 43 Openbare ruimte Van Sijpesteijnkade 21 Kruisvaartkade 22 Leonardohotel | 44Verbeteren kwaliteit openbare ruimte centrumwinkelgebied 23 Lombokplein | 45 Vergroenen | binnenstad 24 Lombokplein: Hotelblok/Parkblok/Leidseblok | 46 Wolvenplein MPR 2026 | 55 RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Ontwikkelingen per gebied Zuidwest inclusief Merwedekanaalzone Stand van zaken van het gebied | in relatie tot de ambities | voorkeursrecht behouden en verwachten we ook in 2026 meerdere | identiteit van het gebied, uitgangspunten voor een ruimtelijk raamwerk De wijk Zuidwest bestaat uit de buurten Merwedekanaalzone, | locaties aan te kopen. Ondertussen zijn we in gesprek met een aantal | en programma, een overzicht van wat er nodig is om dat te bereiken en Kanaleneiland, Transwijk, Rivierenwijk, Dichterswijk en het | grondeigenaren in het noorden van het gebied voor de ontwikkeling | welke keuzes dit vraagt. In 2026 en 2027 onderzoeken we de bedrijvengebied Woonboulevard en Westraven. | van die locaties. We verwachten in 2026 de grondexploitatie te openen. | haalbaarheid en wenselijkheid van de ambities en betrekken wij de omgeving hierbij.
Dat gaat onder andere om de impact op de Merwedekanaalzone | Kanaleneiland, Transwijk, Rivierenwijk en Dichterswijk | bereikbaarheid van het zuidwestelijk deel van Utrecht en de rest van de De Merwedekanaalzone (deelgebieden 4, 5 en 6) is aangewezen als | Volgend uit de Omgevingsvisie Kanaleneiland en Transwijk voegen we | stad en regio, milieu en gezondheid en het economisch profiel. één van de belangrijke verdichtingslocaties om de groei van de stad | verspreid over de wijk 1.500 – | 2.000 woningen en andere functies toe. | Hiervoor werken we nauw samen met Rijk en Regio en sluiten we aan binnenstedelijk op te vangen. De ambities voor de Merwedekanaalzone | Ook vernieuwen we de openbare ruimte. De opgave voor de openbare | bij het vervolg op de MIRT-verkenning OV en wonen en het MIRT- zijn vastgelegd in de Omgevingsvisie Merwedekanaalzone deel 2 | ruimte pakken we integraal aan: we combineren de vervanging van de | onderzoek ontwikkeling A12-zone i.s.m. Rijnenburg. In januari 2026 (oktober 2021). In december 2024 is het bestemmingsplan voor | riolering en verharding met de ambities voor vergroening en | zijn in het BO MIRT vanuit het Rijk middelen beschikbaar gesteld voor deelgebied 5 onherroepelijk vastgesteld. De bouw van fase 1 (4.250 | klimaatbestendigheid. In 2025 is voor Park Transwijk een | de toekomstige Merwedelijn.
woningen en voorzieningen) is in volle gang en loopt voorspoedig. De | uitvoeringsprogramma vastgesteld met maatregelen om de kwaliteit bouw van Merwede ligt hiermee op schema om de eerste woningen in | van het park te verbeteren en beter aan te laten sluiten op het huidige 2027 op te leveren. In oktober 2025 is de Energiehub | Merwede | en toekomstige recreatieve gebruik van het park. Coöperatief U.A. opgericht ten behoeve van de energievoorziening in Merwede. In 2026 worden dienstverleners geselecteerd om dit | De ontwikkelingen van de Merwedekanaalzone en Zuidpoort zijn ook technisch te ondersteunen. In 2026 werken we aan het omgevingsplan | van invloed op de omliggende bestaande wijken. We werken aan de voor fase 2, waarin we de geleerde lessen van fase 1 toepassen. Ook | herinrichting van het Balijelaan, Rijnlaan, Waalstraat en Zijldiepstraat, richten we de Gebiedsvereniging op die zich richt op het collectief | zodat deze passend zijn voor de toekomstige verkeersstromen door de organiseren van cruciale leefbaarheidszaken, zoals pakketdistributie in | wijk vanuit o.a. Merwede. Net als in Kanaleneiland en Transwijk de autovrije wijk en het beheer van bezoekersfietsenstallingen. | pakken we in Rivierenwijk de herinrichting integraal aan en werken we de verschillendeopgaven voor o.a.
parkeren, groen en riolering in Deelgebied 6 is onderverdeeld in een oostelijk en westelijk deel. Op 17 | samenhang uit. juli 2025 is het omgevingsplan voor deelgebied 6 fase 1, het oostelijk deel, vastgesteld. Ontwikkeling van het westelijk deel (fase 2) wordt | Stadseiland Zuid (A12-zone) pas op langere termijn voorzien. Om regie te kunnen voeren op de | Om goed te kunnen sturen op de ontwikkeling van Stadseiland Zuid beoogde herontwikkeling, zijn er verschillende locaties verworven in | (Woonboulevard, Westraven | en deelgebied 6 MWKZ) | is in 2025 een het gebied. Dankzij het tijdig vaststellen van het omgevingsplan is het | Programmatische Verkenning uitgevoerd met daarin de gewenste MPR 2026 | 56 RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Liggen we op koers met het behalen van de ambities? Wonen | Maatschappelijke voorzieningen | met dezelfde aantallen doorzetten als in de lopende projecten, dan In Zuidwest wordt op meerdere plekken gebouwd en veel projecten zijn | Zuidwest is de wijk met de grootste woningtoename tot en met 2040. | verwachten we onze ambitie om 7 ha groen toe te voegen in in voorbereiding. Ten opzichte van het MPR 2025 noemen we de | Tegelijkertijd ligt er al druk op het huidige voorzieningenaanbod. Zo is | Kanaleneiland en Transwijk te behalen.
De hoofdlijnen: volgende highlights: | er vraag naar meer sport | - en cultuurvoorzieningen en is er met name in | • | Rondom de Bernadottelaan | zijn we 2025 gestart met de realisatie • | In 2025 zijn 200 woningen aan de Beneluxlaan 901 opgeleverd. | Kanaleneiland behoefte aan meer kinderopvang. De hoofdlijnen: | en verwachten we in 2026 af te ronden. Daarna (2027 – | 2030) • | Merwede: in 2025 is de bouw gestart van ruim 2.700 woningen en | • | Merwede: in 2025 is de bouw gestart van ca. 26.000 m2 | volgen gefaseerd de vier andere projecten in andere delen van in 2026 start de bouw van nog eens ruim 800 woningen. De Nota | voorzieningen (incl. werken) en in 2026 start de bouw van ca. | Kanaleneiland. van Uitgangspunten voor fase 2 is vastgesteld en in 2026 wordt | 19.000 m2 voorzieningen (incl. werken). Tot deze voorzieningen | • | In park Transwijk zijn tot nu toe twee opknapbeurten van het park verder gewerkt aan het omgevingsplan voor fase 2 met onder | horen o.a. een | basisschool, | gymzaal, | twee gezondheidscentra, een | uitgevoerd. In 2026 werken we concrete maatregelen uit t.b.v. andere 1.750 woningen. | activiteitencentrum, buurtcentrum, wijkcultuurcentrum en | ecologie, fiets- | en wandelpaden, (recreatieve) functies, • | Daarnaast start in 2026 de bouw van | : | jongerenhuiskamer. | watersysteem en waterkwaliteit.
We organiseren meerdere sessies • | Reitdiepstraat: de sloop-nieuwbouw van sociale | • | Marco Pololaan: eind 2026 start bouw van een vernieuwd | waarin we samen met belanghebbenden de Urban Sport Zone, huurwoningen (81 sloop en 154 nieuwbouw). | gezondheidscentrum van c.a. 2.000 m2. | bestaande en nieuwe siertuin en de openbare speelplaats • | Europalaan 33 | -45: 99 woningen. | • | Begin 2026 is de voorkeursvariant voor Sportpark Nieuw | - | ontwerpen. • | Marco Pololaan 111 | -117: 240 huurappartementen. | Welgelegen vastgesteld, waarmee we in de eerste fase twee extra | • | In Dichterswijk passen we de oversteek van de Croeselaan | ter • | Truman-Rooseveltlaan: renovatie en op | -/ondertoppen | met | sportvelden gaan realiseren. Na uitwerking van deze variant tot een | hoogte van het Brederoplein aan. ca. 40 woningen. | ontwerp verwachten we in 2029 de werkzaamheden te starten. • | In 2026 verwachten we het omgevingsplan voor | Livingstonelaan | • | Het oude schoolgebouw aan het | Attleeplantsoen | 39 wordt in 2026 609 (640 woningen) vast te stellen. | verbouwd tot een tijdelijke creatieve en culturele werkplek. • | In 2026 selecteren we een initiatief voor de nieuwe invulling voor Werken | het ‘Huis van Mien’ en doorlopen we het benodigde planproces voor Aandachtspunt in Zuidwest is de groei van het aantal woningen en de | de nieuwe invulling.
stagnatie in groei van bedrijvigheid. Een ander aspect is het blijven | • | In 2026 werken we aan het omgevingsplan voor Merwede fase 2, faciliteren van lokale bedrijvigheid in de wijk en het inpassen van | waarin we 5.400 m2 maatschappelijke voorzieningen planologisch broedplaatsen en creatieve bedrijvigheid. Betaalbare kantoorpanden | inpassen, waaronder een basisschool, gymzaal en kinderopvang. worden in Zuidwest veel getransformeerd naar andere functies. Daarom is met de beleidsnota Werklocaties 2035 een | Openbare Ruimte, Klimaat en Groen beschermingszone ingesteld, waar vrijwel heel Zuidwest onder valt, op | In Kanaleneiland werken we met een integrale aanpak aan de Westraven | na. In Merwede wordt gebouwd | aan een grote | verbetering van de kwaliteit van de openbare ruimte. Via deze integrale kantoorruimte in Blok 8 en het Depot met een foodhall en ruimte voor | projecten voegen we groen toe en geven we uitvoering aan ambities op creatieve bedrijven en kantoorruimte. | gebied van bijvoorbeeld verkeersveiligheid en de vervangingsopgave van de riolering en verharding.
Als we de toevoegingen van m2 groen MPR 2026 | 57 MPR 2026 58 INLEIDING DOELSTELLINGEN ONTWIKKELINGEN PER GEBIED RUIMTELIJKE KOERS RUIMTELIJKE KOERS GRONDEXPLOITATIES Liggen we op koers met het behalen van de ambities? Duurzame Mobiliteit Om in de MWKZ door te kunnen groeien naar 10.000 woningen zijn passende mobiliteitsmaatregelen noodzakelijk. We doen het volgende: • In Merwede is eind 2025 de bouw van de eerste bezoekersfietsenstallingen en mobiliteitshubs (inclusief logistieke hubs) gestart. • In 2025 is de Energiehub Merwede Coöperatief opgericht die het groepscontract voor Merwede beheert. Hiermee kunnen we, ondanks de beperkingen van netcongestie, alle functies in Merwede van vermogen voorzien. • In 2026 richten we de Gebiedsvereniging op. Deze richt zich op het organiseren van cruciale leefbaarheidszaken, zoals pakketdistributie en het beheer van bezoekersfietsenstallingen. • In 2026 start de aanbesteding voor de realisatie van twee nieuwe bruggen over het Merwedekanaal. • In 2026 wordt de P+R Westraven uitgebreid met een bewaakte fietsenstalling t.b.v. de eerste bewoners van Merwede. • De herinrichting van de Jutfaseweg is in 2025 afgerond. • De herinrichting van de Socrateslaan is in 2025 gestart. • De herinrichting van de Europalaan Zuid start in 2026. • In 2025 is betaald parkeren ingevoerd in Kanaleneiland.
Energie We werken aan een duurzame en betrouwbare energievoorziening voor de toekomst in lijn met het nieuw vastgestelde beleid in 2025: • In de in 2025 vastgestelde beleidsnota Opwekgebieden voor schone energie zijn er in Zuidwest geen focus- of zoekgebieden voor energieopwekking door wind of zon aangewezen. • In de in 2025 vastgestelde Beleidsnota Warmte (2025-2035) zijn de voorkeurswarmteoplossingen voor de bestaande stad bepaald. In Zuidwest is dit aansluiting op (1) het stadswarmtenet voor Kanaleneiland en Transwijk, (2) het stadswarmtenet of buurtwarmtenet voor Dichterswijk en Rivierenwijk en (3) collectieve of individuele lage-termepartuuroplossing voor Westraven, Woonboulevard en MWKZ DG 6. • Voor nieuwbouwontwikkelingen geldt altijd een oplossing met netbewuste energiesystemen. Zo zetten we in de gebiedsontwikkelingen Marco Pololaan en Veilingstraat onder andere in op een bodemenergiesysteem (WKO). • In Merwede is gestart met de aanleg van een grootschalig bodemenergiesysteem (gebieds-WKO i.c.m. aquathermie uit het kanaal) waarmee de nieuwe woningen en voorzieningen aardgasvrij worden voorzien van warmte en koude. • Stedin werkt aan het versterken van de elektriciteitsinfrastructuur met extra trafohuisjes in de wijk. In 2026 worden in Kanaleneiland 7 nieuwe trafohuisjes geplaatst.
• In Papendorp wordt een nieuw transformatorstation ontwikkeld dat ook voor Zuidwest gebruikt gaat worden. • Risico netcongestie in Zuidwest: op dit moment gaat het concreet om drie projecten in deze fase met in totaal ca 1.000 woningen waarvan wordt onderzocht of de vergunningaanvraag kan worden versneld en een aansluiting op het stroomnet kan worden verzekerd. RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Zuidwest inclusief Merwedekanaalzone: overzichtskaart ruimtelijke projecten 1 Amerhof | -verbeteren speelruimte | 26 Marco Pololaan 111 – | 117 2 Culturele broedplaats Attleeplantsoen | 39 | 27 Merwede (deelgebied 4) 3 Europalaan 33 – | 45 | 28 Merwede (deelgebied 5) 4 Geinplantsoen - | verbeteren speelruimte | 29 Merwede Bruggen (Zijldiepstraat & Waalstraat) 5 Herinrichting Europaplein | 30 MWKZ Deelgebied 6 fase 1 6 Herinrichting openbare ruimte Afrikalaan e.o. | 31 Olof Palmelaan- | verbeteren speelruimte 7 Herinrichting openbare ruimte Balijeplein | 32 P&R Westraven 8 Herinrichting openbare ruimte Bernadottelaan | e.o.
| 33 Park Transwijk 9 Herinrichting openbare ruimte Kanaleneiland Zuid-Midden 10 | Herinrichting openbare ruimte Lanslaan - | Lomanlaan | 34 Park Transwijk - | urban | sportzone 11 | Herinrichting openbare ruimte Rijnlaan Noord - | Waalstraat Oost | 35 Raoul Wallenberglaan - | verbeteren speelruimte 12 | Herinrichting openbare ruimte Van Heuven | Goedhartlaan | 36 Reitdiepstraat 13 | Herinrichting openbare ruimte Vasco da Gamalaan | e.o. | 37 Ringpark Dichterswijk 14 | Herinrichting openbare ruimte Waalstraat West - | Zijldiepstraat | 38 Rondje Stadseiland 15 | HOV-baan MWKZ/ Europalaan Zuid | 39 Socrateslaan / Beneluxlaan Oost 16 | J.C.
Maylaan | 40 Sportpark Nieuw Welgelegen 17 | Jo Wütrichlaan | - verbeteren speelruimte | 41 Trumanlaan 307-425 en Rooseveltlaan 316-434 18 | Jongerencultuurhuis Peltlaan | 172 | 42 Van Zijstweg | 51 / Huis van Mien 19 | KEI projecten (Stanleylaan) - | verbeteren speelruimte | 43 Veilingstraat 10 20 | Krachtstation en wisselstrook herontwikkeling | 44 Vergroenen | Zuidwest 21 | Kruisvaartkade | 45 Wielingenplein - | verbeteren speelruimte 22 | Lanslaan - verbeteren speelruimte | 46 Winkelcentrum Nova 23 | Livingstonelaan | 609 24 | Lomanlaan 103-105 (De Zusters) 25 | Maatregelen Vondellaan en herinrichting Diamantweg MPR 2026 | 59 RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Ontwikkelingen per gebied Leidsche Rijn, Vleuten-De Meern en Rijnenburg Stand van zaken van het gebied | in relatie tot de ambities | Vleuten - De Meern | recreatieve doorontwikkeling van de stad om zowel aan huidige als In het gebied Leidsche Rijn, Vleuten de Meern en Rijnenburg wordt | In Vleuten staan de komende jaren ontwikkelingen gepland op | aan toekomstige bewoners voldoende groen, sport en gewerkt aan de verdere ontwikkeling van de stad. Het is | Hindersteinlocatie, Kloosterweide en Oskamlocatie. In De Meern | recreatiemogelijkheden te bieden.
Voor de oostelijke plas is het zonne- een volwaardig stadsdeel | met gemengde centra die zijn gelegen nabij | spelen de belangrijkste ontwikkelingen zich af in De Meern Zuid langs | eiland vergund en wordt verkend op welke wijze deze gerealiseerd kan openbaar vervoer. Het | gebied biedt de mogelijkheid fors aan de | de Rijksstraatweg en de Meerndijk. | worden. stedelijke ambities bij te dragen, waaronder het toevoegen van veel aanbod op de Utrechtse | woningmarkt zoals betaalbare en duurzame | De ambities voor Vleuten – | De Meern richten zich vooral op het (huur- en koop) woningen, het | realiseren van diverse commerciële en | verbeteren van de mentale gezondheid, zowel onder ouderen als onder maatschappelijke voorzieningen en het creëren van meer | jongeren, door het toevoegen van voorzieningen waar inwoners elkaar werkgelegenheid. Daarnaast is er veel ruimte voor groen, natuur en | kunnen ontmoeten. Alsook het bevorderen van doorstroming en recreatie. | creëren van levendige dorpscentra.Er wordt gekeken of (onderdelen van) de Omgevingsvisie uit 2019 geactualiseerd moeten worden om Leidsche Rijn | beter aan te sluiten bij de huidige ambities. De gebiedsontwikkeling Leidsche Rijn loopt tot circa 2040 en is opgedeeld in twee grondexploitaties: Uitvoeringsprogramma Leidsche | Rijnenburg Rijn en A2-zone.
De komende jaren worden nog circa 7000 woningen | In de Oplegger RSU2040 isdoor de raad richting gegeven aan de toegevoegd, de werkzaamheden concentreren zich rond de | ontwikkeling van Rijnenburg. De Leidende Principes Rijnenburg zijn deelgebieden | Haarrijn, Papendorp, Groenewoud, Strijkviertel, De | begin 2026 door de gemeenteraad vastgesteld als tussenstap op weg Wetering Zuid, Leeuwesteyn, Het Zand, Hooggelegen, Rijnvliet en | naar de Uitgangspuntennotitie (verwacht raadsbesluit in 2027). In 2024 Leidsche Rijn Centrum. De realisatie van de hoogbouw MARK en het | is met rijk-regio partners en consortium van grondeigenaren het Cultuurcluster Berlijnplein zijn daarbij | van wezenlijk belang (start bouw | Akkoord van Rijnenburg getekend en met het consortium van 2027), evenals de mobiliteitshub | voor Parkeren op Afstand in | grondeigenaren een Intentieovereenkomst. In 2026 werken we verder Papendorp. Hier | gaan we wonen en werken combineren zodat een | aan de Uitgangspuntennotitie en mogelijke ontwikkel- | en gemengde wijk ontstaat. De geplande start van de bouw vande | grondstrategieën. Voor het Windpark Rijnenburg en Reijerscop | is in woningen in Groenewoud is eind 2027 en in Papendorp starten we in | 2024 het bestemmingsplan vastgesteld. Voor het 2028. | hoogspanningsstation van TenneT | ligt de omgevingsplanwijziging ter vaststelling bij de raad.
Samen met TenneT | en Stedin | stemmen we tracés voor nieuwe verkabeling | af voor versterking van het hoogspanningsnet.Met het Nedereindsepark | werken we aan de MPR 2026 | 60 MPR 2026 61 INLEIDING DOELSTELLINGEN ONTWIKKELINGEN PER GEBIED RUIMTELIJKE KOERS RUIMTELIJKE KOERS GRONDEXPLOITATIES Wonen Er wordt voortvarend doorgewerkt aan de voorbereiding en uitvoering van het woningbouwprogramma voor Leidsche Rijn. In 2025 is gestart met de realisatie van 568 woningen. Inmiddels is gestart met het bouwrijp maken van Haarrijn en in 2026 start de bouw van de eerste woningen in dat gebied. In Terwijde wordt gestart met de bouw van de laatste woningen. De bestemmingsplannen voor Papendorp en Groenewoud zijn onherroepelijk. In Papendorp starten we met de aanpassing van infrastructuur om de bouw van de Mobiliteitshub XL mogelijk te maken. Voor de Mobiliteitshub is de aanbesteding gestart. Voor het warmtesysteem in Papendorp is een concessieovereenkomst gesloten. Het project Atlas in Papendorp gaat een Fast Track procedure volgen voor de realisatie van sociale woningbouw en middenhuur. Ook is een omgevingsvergunning in het kader van de omgevingswet voor een flora en fauna activiteit verleend om de hazen in Groenewoud en Strijkviertel te verplaatsen naar buiten het gebied. Voor de MARK wordt het verlenen van een omgevingsvergunning voorbereid.
De komende vijf jaar verwachten we in het gebied Leidsche Rijn-Vleuten de Meern te starten met de bouw van ongeveer 5700 woningen. Werken In Strijkviertel ontwikkelen we een grootschalig circulair bedrijventerrein. Eind 2025 is het bestemmingsplan Strijkviertel onherroepelijk geworden. We starten in 2026 met de eerste tender voor een kavelveld. We zijn gestart met het opstellen van de Nota van Uitgangspunten voor het Stationsgebied Leidsche Rijn Centrum inclusief het Vierde Kwadrant in Lage Weide. We verwachten hier vanaf 2032 te kunnen starten met de realisatie van kantoren. De bouw van de laatste kavel van locatie Beefland op bedrijventerrein Oudenrijn start dit jaar. Maatschappelijke voorzieningen Er wordt een haalbaarheidsstudie verricht naar de realisatie van een jongerencultuurhuis in De Tol bij Vleuten. We zijn gestart met het opstellen van Nota's van uitgangspunten voor een Gezondheidscentrum in De Meern Zuid en voor het toevoegen van Wlz intramurale zorg. Het strandpaviljoen in Haarrijn wordt in de zomer van 2026 geopend. We treffen voorbereidingen voor de verplaatsing van de Skaeve Huse. Na overleg met alle schoolbesturen blijkt er geen animo te zijn voor een basisschool in Haarrijn, we zoeken naar een andere invulling van de locatie waarmee sociale cohesie in de wijk toch vorm kan krijgen.