CConstaterende datUtrecht
Koppel je AI →
Document · PDF

Meerjaren Perspectief Ruimte 2026 (na verwerking erratum)

Gemeenteraad 9 juli 2026, gemeente UtrechtBij agendapunt: Raadsvoorstel Meerjaren Perspectief Ruimte 202642.819 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 6

MPR 2026 1 Meerjaren Perspectief Ruimte 2026

MPR 2026 2 INLEIDING GRONDEXPLOITATIES Pijl naar rechts, deze pijl linkt naar het betreffende hoofdstuk Pijl naar rechts, deze pijl linkt naar het betreffende hoofdstuk DOELSTELLINGEN ONTWIKKELINGEN PER GEBIED RUIMTELIJKE KOERS RUIMTELIJKE KOERS Inhoudsopgave We beschrijven de doelen van het MPR en geven aan wat de relatie is tussen het MPR en de P&C-cyclus. 1. Inleiding In de ruimtelijke koers geven we aan hoe we ervoor staan en welke keuzes we maken. 2. Ruimtelijke koers Per doelstelling kijken we naar de opgave tot 2040, geven we de actuele ontwikkelingen weer en geven we inzicht in de ruimtelijke programmering. 3. Doelstellingen Per gebied kijken we naar de opgave tot 2040, geven we de actuele ontwikkelingen weer en geven we inzicht in de gebiedsontwikkelingen en de ruimtelijke investeringen per gebied. 4. Ruimtelijke ontwikkelingen per gebied We rapporteren over de actualisatie van grondexploitaties. 5. Grondexploitaties MPR 2026 3 Inleiding Inleiding MPR 2026 4 ONTWIKKELINGEN PER GEBIEDINLEIDING GRONDEXPLOITATIESDOELSTELLINGEN RUIMTELIJKE KOERS RUIMTELIJKE KOERS De doelen van het MPR Utrecht heeft haar ruimtelijke koers t/m 2040 vastgelegd in de Ruimtelijke Strategie Utrecht 2040 (RSU2040) en de oplegger bij de RSU. Het Meerjarenperspectief Ruimte (MPR) is het monitoring en uitvoeringsprogramma van de RSU.

In het MPR laten we jaarlijks de voortgang van de uitvoering van de ambities uit de RSU2040 zien. In het MPR komen de verschillende ruimtelijke doelstellingen samen. Per doelstelling geven we aan hoe ver we daarmee zijn en wat onze concrete plannen voor de komende jaren zijn. Ook biedt het MPR inzicht in relevante financiële ontwikkelingen. Zo laten we zien hoeveel geld ingezet kan worden voor het bereiken van onze ruimtelijke doelstellingen. Daartoe bieden we actueel inzicht in de ontwikkeling van de parkeerinkomsten, de inkomsten uit woningbouw en gebiedsontwikkeling en geven we inzicht in de bijbehorende reserves en voorzieningen. MPR als instrument voor stedelijke sturing ruimtelijke domein In de oplegger bij de RSU zijn “Groei in balans” en “Kwaliteit en leefbaarheid van de stad leidend in de ontwikkeling van de bestaande en groeiende stad” opgenomen als extra uitgangspunten in de RSU2040. Bij de groei van de stad gaat het niet alleen om de groei van het aantal woningen en arbeidsplaatsen. Het gaat ook om noodzakelijke groei van bijvoorbeeld groen, duurzame mobiliteit en maatschappelijke voorzieningen. In de oplegger is, in lijn met het coalitieakkoord, het tegengaan van ongelijkheid in de stad als uitgangspunt opgenomen. Ieder jaar maken wij in het MPR de balans op waar wij staan ten opzichte van onze koers.

We bouwen aan een gezonde stad voor al onze bewoners nu en in de toekomst. Tegelijkertijd kunnen we niet op elke plek en op elk moment alle ambities en doelstellingen realiseren. Integraal programmeren Door de ontwikkelingen vanuit de gebieden, de verschillende doelstellingen en monitoring te combineren, kunnen we beter onderbouwd toekomstige investeringen programmeren en keuzes maken. Dit doen wij integraal en in samenhang. 'In samenhang' betekent gezamenlijk programmeren met de verschillende doelstellingen van Openbare ruimte, klimaat en groen, Duurzame mobiliteit, Maatschappelijke voorzieningen, Gebiedsontwikkelingen, Water en riolering en Beheer openbare ruimte en waar mogelijk werk met werk maken. Relatie MPR en de Begrotingscyclus Met de Voorjaarsnota actualiseren we het financiële beeld en leggen we op basis van integrale afweging wijzigingen van financiële kaders ter besluitvorming voor. Besluitvorming in de begrotingscyclus (Voorjaarsnota, Programmabegroting, Bestuursrapportages) over de ruimtelijke doelstellingen vindt plaats op basis van het MPR. In een regulier jaar wordt het MPR gelijktijdig met de Voorjaarsnota aan de raad voorgelegd. Vanwege de verkiezingen die 18 maart 2026 hebben plaatsgevonden, is dit jaar het MPR 2026 als meelopend stuk aan de raad voorgelegd bij de Eerste Bestuursrapportage.

Het MPR is het uitvoeringsprogramma voor Duurzame mobiliteit, Openbare ruimte, klimaat en groen, Cultuur, Sport en Welzijn, reserve betaalbaar wonen en de reserve ruimtelijke ontwikkelingsprojecten. In het hoofdstuk Grondexploitaties lichten wij de in de jaarstukken verantwoorde actuele resultaten per grondexploitatie, de actuele risico- en scenarioanalyses en de doorwerking daarvan op de reserve Grondexploitatie toe. Inleiding MPR 2026 5 ONTWIKKELINGEN PER GEBIEDINLEIDING GRONDEXPLOITATIESDOELSTELLINGEN RUIMTELIJKE KOERS RUIMTELIJKE KOERS Leeswijzer Het MPR is opgedeeld in vier onderdelen: • De Ruimtelijke koers • Doelstellingen • Ruimtelijke ontwikkelingen per gebied • Grondexploitaties We gaan eerst in op de hoofdlijn van de ruimtelijke koers en de keuzes die we maken. Daarna gaan we per doelstelling en gebied in op de stand van zaken in relatie tot de doelen uit de RSU en op de programmering van de ruimtelijke investeringen. In hoofdstuk 5 gaan we in op de stand van zaken van de grondexploitaties. Projecten op de kaart In dit MPR hebben we per gebied de ruimtelijke investeringen uit het MPR op de kaart weergegeven (zie hoofdstuk gebieden). Daarnaast zijn via de website alle bouwprojecten op de kaart weergegeven.

Overzicht Bijlagen MPR - Projectenlijst woningbouwprojecten 100+ - Overzicht Sociale huurprojecten en Middenhuurprojecten - 6e tranche maatregelen op gang houden woningbouw - Programmering Meerjaren Perspectief Ruimte (geheime bijlage) - Overzicht voorstellen betaalbaar wonen (geheime bijlage) - Mandaat mer-beoordelingsbeslissing 2025 - Gegevens grondexploitatieprojecten Gemeente Utrecht (geheime bijlage)

MPR 2026 6 Ruimtelijke koers RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Hoofdlijn Ruimtelijke koers MPR in verkiezingsjaar | kansengelijkheid centraal. We zien dat de druk op de woningmarkt | heeft aan meer woningen, maar ook aan extra werkplekken, groen, Op woensdag 18 maart 2026 waren de verkiezingen. Hiermee is het | continu hoog blijft. Met name voor kwetsbare doelgroepen is dit | maatschappelijke voorzieningen, mobiliteitsmaatregelen en energie- MPR 2026 het laatste MPR verbonden aan het coalitieakkoord 2022- | probleem urgent; er zijn onvoldoende woningen beschikbaar. Het | infrastructuur. Groei in balans staat gezien de onzekere tijden en 2026. Vanwege deze overgangsperiode naar een nieuwe raad, een | tegengaan van kansenongelijkheid in onze stad is belangrijk om de | schaarste onder druk, en toch doen we er alles aan dit zoveel mogelijk nieuw coalitieakkoord en een nieuw college van burgemeester en | groeiende kloof in de maatschappij te dichten. De inzet op klimaat en | te bereiken. wethouders, is het MPR 2026 beleidsarm. Er worden geen nieuwe | de noodzaak om ons voor te bereiden op klimaatverandering zijn investeringsvoorstellen gedaan, met uitzondering van nieuwe projecten | essentieel voor een gezonde groei van onze stad.

| Grip op investeringen betaalbaar wonen en enkele voorbereidingskredieten verbonden aan | De gemeente Utrecht heeft grote investeringsambities en beperkte gebiedsontwikkelingen. Wel worden de verschillende | In de huidige marktomstandigheden blijft het uitdagend om in nieuwe | middelen om deze te realiseren, terwijl veranderingen in de wereld om investeringsprogrammeringen geactualiseerd en stellen we in dit MPR | plannen voldoende sociale- | en middeldurehuur woningen te | ons heen voortdurend voor nieuwe uitdagingen zorgen. Deze situatie voor een aantal onvermijdelijke knelpunten op lopende projecten op te | programmeren. Met de Utrechtse Aanpak en met behulp van | vraagt om zorgvuldige sturing, met aandacht voor planningsoptimisme, lossen. | overheidssubsidies slagen wij erin om woningbouwprojecten toch door | betaalbaarheid, financierbaarheid én uitvoerbaarheid van te laten gaan. Ook het realiseren van een (betaalbaar) werkprogramma | investeringsopgaven. Daar horen goed ontwikkelde Onzekere tijden | staat onder druk.

Voor de realisatie van maatschappelijke | sturingsinstrumenten bij, die raad, college en ambtelijke organisatie in We staan in Nederland voor grote opgaven op het gebied van | voorzieningen zitten de uitdagingen in het waarborgen van de | staat stellen met inzicht en overzicht bij te sturen op de korte, verstedelijking, energie, wonen, leefomgeving, economische transities | betaalbaarheid en beschikbaarheid van passende voorzieningen voor | middellange en lange termijn. Onderdeel hiervan is de programmering en klimaat. Macro-economische ontwikkelingen zijn | onlosmakelijk | een diversiteit aan doelgroepen. | en bekostiging van uitbreidingsinvesteringen die verband houden met verbonden met de | (on)mogelijkheden die wij als stad | hebben om koers | de groei van de stad, waaronder maatschappelijke voorzieningen. We te houden. Ook hebben de | geopolitieke ontwikkelingen impact op | Ondanks de onzekere tijden laten we ons niet afleiden van datgene | willen de ruimtelijke investeringen meer in samenhang en verder nationaal-, regionaal- | en lokaal niveau.De onrust op de wereldmarkt | waar het echt om gaat: de huidige en toekomstige inwoners en | vooruit programmeren, door een meerjarige doorkijk op te nemen die houdt aan. De oorlog in | Oekraïne | heeft nog steeds een grote impact, | ondernemers van Utrecht. Voor hen werken we samen met alle | tien jaar vooruit kijkt.

Bovendien is het streven om vanaf de terwijl de oorlog in het Midden-Oosten verder is geëscaleerd. Op het | collega's iedere dag aan een leefbare, betaalbare, duurzame en | Voorjaarsnota 2027 te gaan werken met spelregels voor moment van schrijven zijn olie- | en energieprijzen fors gestegen. Dit | gezonde stad. | overprogrammering. zorgt voor kostenstijgingenen onzekerheid in de | financiële markten. Dit heeft effect op bijvoorbeeld | rentestanden en | de inflatie. Op landelijk | Groei in balans​ | ​Doordat wij bijna geen nieuwe investeringen programmeren in dit MPR, niveau is het coalitieakkoord op 30 januari 2026 gepresenteerd en zal | In het MPR staan ruimtelijke investeringen centraal. Met ons | leggen wij in 2026 de focus op uitvoering van reeds geplande de komende periode steeds duidelijker worden wat dit betekent op | investeringsprogramma dragen we bij aan “groei in balans”, inclusief de | investeringen. Dit jaar wordt gestart met de uitwerking van een regionaal- en lokaal niveau.​ Wel is zeker dat de eerdere kortingen op | collegeprioriteiten voor klimaat, wonen en kansengelijkheid. De basis | methode om jaarlijks te toetsen of voorgestelde toevoegingen aan de het gemeentefonds niet worden hersteld door het nieuwe kabinet dat in | voor het ruimtelijke investeringsprogramma is de RSU2040.

Die laat | investeringsprogrammering uitvoerbaar zijn, met inachtneming van februari 2026 is aangetreden. | zien op welke wijze we verschillende ambities voor ontwikkeling van de | beschikbare capaciteit en reeds geplande werkzaamheden. stad met elkaar combineren. De “Utrechtse barcode” staat daarin Ook in dit MPR staan de hoofddoelen wonen, klimaat en | centraal. Deze toont aan dat een groeiende stad niet alleen behoefte MPR 2026 | 7 RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Hoofdlijn Ruimtelijke koers Dit is onlosmakelijk verbonden met realistisch plannen en reëel | voorbereidingskredieten voor gebiedsontwikkelingen te verlenen. ramen. In voorbereiding hierop, zijn dit MPR alle investeringen op | Investeringsdeel van het groeikader eindwaarde geraamd. Alle verbeteringen vanuit de nieuwe | Netcongestie | Bij de Voorjaarsnota 2025 is besloten dat de groei-investeringen een investeringsstrategie zullen hun weerslag vinden in toekomstige | Op 21 april 2026 is een aansluitstop afgekondigd voor de provincie | zelfstandig onderdeel worden van de integrale afweging bij de MPR’s. | Utrecht voor nieuwe aansluitingen. Dit betekent dat een deel van de | Voorjaarsnota.

Voorheen werden uitbreidingsinvesteringen Cultuur, nieuwbouwprojecten niet zonder noodmaatregelen aangesloten kan | Sport en Welzijn gedekt vanuit het investeringsdeel van het Woningmarkt trekt aan​ | worden. In de raadsbief impactanalyse aansluitstop staat meer | groeikader, inclusief knelpunten in de lopende programmering. Mede dankzij de Utrechtse Aanpak, waarmee we maatregelen | informatie over de huidige situatie inclusief de impactanalyse | Daarom zijn de knelpunten vanuit de actualisatie van deze hebben genomen om de woningbouw op gang te houden, zien we | netcongestie. Ten tijden van het opstellen van dit MPR is nog niet | investeringen opgelost bij de Voorjaarsnota 2026. een herstel in het aantal woningen dat we in aanbouw kunnen nemen. | volledig in beeld wat de gevolgen zijn van de aangekondigde We verwachten de komende jaren jaarlijks circa 3.000 woningen in | aansluitstop. Per plan onderzoeken we wat de mogelijke oplossingen | Parkeerinkomsten​ aanbouw te kunnen nemen. In 2025 zijn er 4.195 woningen in | zijn. Netcongestie heeft een negatieve impact op de ontwikkeling van | De herijking van de parkeerinkomsten laat tegenvallers zien, die voor aanbouw genomen. Tegelijkertijd zien we verschillende risico’s - | zoals | de stad en ons investeringsklimaat.

De onvoorspelbaarheid van deze | een groot deel kunnen worden opgelost door middelen te onttrekken netcongestie - | urgenter worden en staan business cases nog steeds | belangrijke randvoorwaarde voor de groei van onze stad maakt dat | aan de parkeerreserve. Twee resterende knelpunten (garage- | en onder druk. De 6e tranche van de Utrechtse aanpak loopt mee met | we ruim in moeten zetten op alle mogelijkheden die we tot onze | straatparkeren) zijn opgelost in de Voorjaarsnota 2026. het MPR 2026, hiermee nemen we gerichte maatregelen om de | beschikking hebben. Vertraging als gevolg van netcongestie leidt tot woningbouw op gang te houden. | een vertraging in woningen die in aanbouw worden genomen, | Inkomsten uit woningbouw en gebiedsontwikkeling inclusief een financieel risico in de projecten waar de gemeente op dit | We houden nu geen rekening met extra inkomsten uit woningbouw en Werkwijze programmering | moment actief mee bezig is (grondexploitaties, anterieure projecten | gebiedsontwikkelingdie nu ingezet kunnen worden voor nieuwe In het MPR kijken we naar het huidige jaar en vier jaar vooruit en we | en projecten met Rijkssubsidies). Mitigerende maatregelen leveren | investeringen. Dat kan komende jaren veranderen. Behalve met voegen jaarlijks een nieuwe jaarschijf (nu 2030) toe aan de | geen sluitende oplossing.

| Naast maatregelen die wij zelf treffen, is | specifieke subsidies, bevordert de rijksoverheid woningbouw ook met investeringsprogrammeringen. Een deel van deze investeringen wordt | vooral urgent en daadkrachtig ingrijpen nodig door Rijksoverheid en | de Realisatiestimulans. Met deze regeling ontvangen gemeenten een gedekt vanuit gelden van derden (met name subsidies). Met het | netbeheerders om vertraging van de bouwproductie te verminderen. | vaste bijdrage van € 7.000 per betaalbare woning waarvan de bouw beschikbare meerjarige investeringsbudget programmeren we | start in de periode 2025 tot en met 2029. In de loop van 2026 projecten over de jaarschijven. We maken onderscheid tussen | Financiële ontwikkelingen | verwachten we hieruit voor het eerst inkomsten te ontvangen. Er knelpunten en aanvullende noodzakelijke investeringen. Een knelpunt | De ruimtelijke investeringen betalen we vanuit verschillende | wordt geen bijdrage toegekend voor woningen die reeds een andere betekent extra kosten bij een lopend project, die niet kunnen worden | dekkingsbronnen: | subsidie van het ministerie van VRO hebben ontvangen. Een ander opgevangen binnen het bestaande projectbudget. Een knelpunt niet | • | Het investeringsdeel van het groeikader​; | aandachtspunt is dat voor twee gebieden (Groot-Merwede en programmeren, houdt in dat we een project niet kunnen voortzetten.

| • | De parkeerinkomsten​; | Overvecht) geldt dat via bestuurlijke afspraken de te ontvangen Aanvullende noodzakelijke investeringen zijn investeringen waarvan | • | Inkomsten uit woningbouw en gebiedsontwikkeling​; | realisatiestimulans reeds is bestemd voor investeringen in die we het noodzakelijk vinden dat deze plaatsvinden. ​Dit MPR 2026 is | • | Middelen voor projecten van Duurzame mobiliteit en Openbare | gebieden. Als er daarna nog middelen overblijven, zouden we deze beleidsarm en bevat geen nieuwe noodzakelijke investeringen, met | ruimte, klimaat en groen; | vanaf volgend jaar kunnen betrekken bij de integrale afweging over de uitzondering van projecten verbonden aan de reserve betaalbaar | gemeentelijke investeringsstrategie. wonen (6e | tranche Utrechtse Aanpak). Ook is het voorstel enkele | MPR 2026 | 8 MPR 2026 9 INLEIDING GRONDEXPLOITATIESDOELSTELLINGEN ONTWIKKELINGEN PER GEBIED RUIMTELIJKE KOERS RUIMTELIJKE KOERS ​De actualisatie van onze 14 actieve grondexploitaties laat zien dat het overall risicoprofiel is toegenomen en toont per 1 januari 2026 op hoofdlijnen een lichte verslechtering. De reserve grondexploitaties heeft een licht positief meerjarig beeld van 2,45 miljoen euro in jaarsnede 2030. We zien dat de budgetten voor specifieke civieltechnische kostenramingen onder druk staan en dat inpassings- en bijsturingsmaatregelen nodig zijn.

De onzekerheid in de wereldmarkt houdt aan. Netcongestie heeft invloed op de fasering, contractvorming en uitgifte, vooral in projecten die zich in de voorbereidingsfase bevinden. Het risicoprofiel is toegenomen doordat de omvang van de verwachte opbrengsten en kosten in de lopende grondexploitaties zijn toegenomen. De benodigde risicoreservering binnen de reserve grondexploitaties neemt daarom toe met €2,7 miljoen. Vanuit onze grondexploitaties vindt jaarlijks een structurele afdracht plaats aan de algemene middelen. Bestaande winstgevende grondexploitaties lopen af en er worden geen nieuwe winstgevende grondexploitaties verwacht. Daarom is deze afdracht vanaf 2030 niet meer mogelijk: dit knelpunt is opgelost in de Voorjaarsnota 2026. Duurzame mobiliteit en Openbare ruimte, klimaat en groen De middelen voor projecten van Duurzame mobiliteit en Openbare ruimte, klimaat en groen worden ingezet voor de programmering van investeringen in deze domeinen. Ieder jaar wordt een nieuwe jaarschijf toegevoegd. De middelen in de nieuwe jaarschijf zijn noodzakelijk om eerder geprogrammeerde projecten voort te zetten en knelpunten op te lossen.

Voor Openbare ruimte, klimaat en groen is het voorstel om drie knelpunten op te lossen in het Meerjarengroenprogramma, worden ontvangen subsidies verwerkt en wordt voorgesteld bij de Eerste Bestuursrapportage twee kredieten voor lopende projecten te autoriseren. Ook actualiseren we de investeringsprogrammering Spelen, Sporten en Bewegen. Bij Duurzame mobiliteit is het voorstel knelpunten op te lossen bij acht projecten voor een bedrag van 17,84 miljoen euro, en voor enkele onderdelen de inzet van geprogrammeerde middelen te wijzigen. Voorbeeld van systematiek Grip op investeringen: Merwedelijn De voorgenomen investering in de Merwedelijn laat zien hoe de huidige werkwijze van het MPR zich verhoudt tot de verbetervoorstellen van Grip op investeringen. Het MPR is conform de Utrechtse Standaard een Uitvoeringsprogramma en vertaalt de ambities in de RSU naar concrete projecten die we willen realiseren. Momenteel kijken we – analoog aan de Voorjaarsnota en Begroting - naar welke investeringen we doen in het huidige jaar en de komende vier jaar. Voor de ruimtelijke investeringen in het MPR 2026 is dit tot en met 2030. Alleen voor de grondexploitaties kijken we verder vooruit. Er is geen overzicht in het MPR van voorgenomen investeringen na 2030, ook niet in die gevallen waar we wel al voorbereidings- of plankosten maken voor die investeringen.

De voorgenomen investering in de Merwedelijn valt qua verwacht investeringsbesluit en verwachte uitvoering buiten de tijdshorizon van het MPR 2026 en is daarom nu niet opgenomen in de investeringslijsten. Tegelijkertijd kan het onverstandig zijn om een dergelijke omvangrijke toekomstige investering niet mee te nemen in onze afwegingen nu: de investering zal naar verwachting namelijk een groot beslag leggen op de inzet van onze middelen na 2030. Eén van de verbeteringen van Grip op investeringen is om in de toekomst duidelijker inzicht te geven in alle investeringsopgaven, de fasering en de prioritering, inclusief de financiële doorvertaling op de langere termijn. De investeringsplanning die in de raadsbrief over Grip op investeringen is aangekondigd, zal een doorkijk geven voor de komende tien jaar. In een volgend MPR is daarom te verwachten dat de Merwedelijn wel als voorgenomen investering is terug te vinden in die tienjarige investeringsplanning. In de tussentijd hebben wij ervoor gekozen alvast jaarlijks te sparen voor de voorgenomen investering in de Merwedelijn. Dit is opgenomen in het MPR. Hoofdlijn Ruimtelijke koers

RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Barcode als instrument voor ruimtelijke planning De Utrechtse Barcode en afwegingen in ruimtelijke plannen | Barcode Methodiek | Hoe staan we er nu voor? De Barcode is ontwikkeld als een stedelijke hulpmiddel bij de RSU | Met de toezegging tijdens de behandeling van de programmabegroting | Zowel de fysieke als de financiële ruimte in de stad is beperkt, daarom 2040 om te sturen op groei in balans, door de ruimteclaim van | 2026 hebben wij aangegeven dat we in beeld brengen hoe de stad zich | moeten we constant afwegingen maken wat haalbaar is. Er zijn op alle verschillende functies in beeld te brengen. De stad groeit, en dit vraagt | ontwikkelt op de barcode in het MPR. Het uitgangspunt is dat we een | onderdelen van de barcode ambities die we niet waarmaken. voldoende voorzieningen, groen en andere benodigde functies. | grove inschatting maken van de ontwikkeling met de ruimtelijke | Desondanks realiseren we veel in de stad en voegen we op veel ingrepen die gepland staan. Niet alle data die wij hierbij nodig hebben, | plekken kwaliteit toe in de stad, bijvoorbeeld in gebiedsontwikkelingen. De gestelde ambities in de RSU 2040 zijn hoog. We proberen zoveel | zijn op dit moment beschikbaar.

Soms moeten we inschattingen | Maar ook elders in de openbare ruimte, zoals Park Paardenveld of mogelijk van onze ambities te realiseren bij het ontwikkelen van onze | maken. We proberen dit jaarlijks te verfijnen en beter in beeld te | door herinrichtingen integraal aan te pakken en extra groen toe te stad, maar de beschikbare middelen, capaciteit en ruimte zijn beperkt. | krijgen. Hierbij zijn een aantal kanttekeningen van belang: | voegen. Of, door groen beter toegankelijk te maken, zoals in | het Daarom moeten we voortdurend afwegingen maken, zowel binnen | Kromme Rijn Linie landschap. Deze elementen komen niet één op één projecten, tussen gebieden als op stedelijk niveau. Niet alle ambities | • | De barcode gaat alleen over kwantitatieve toevoegingen in de stad. | terug in de barcode monitor. Door alleen naar de barcode te kijken kunnen een plek krijgen. Daarom kijken we naar wat er nodig is op een | Niet over kwaliteit die we toevoegen met projecten. | vertellen we dus niet het volledige verhaal over hoe we onze ambities plek, welke voorzieningen er al aanwezig zijn en welke tekorten er zijn. | • | De barcode is een inschatting op basis van de data die we hebben. | in de stad realiseren. Zo moeten onze gebiedsontwikkelingen en ruimtelijke investeringen | Zo moet het dus ook geïnterpreteerd worden.

We hebben niet over leiden tot een fijne stad waarin mensen prettig kunnen wonen, werken | alles data in de stad. Reeds beschikbare gegevens zijn soms niet | Wonen en verblijven. | volledig en/of niet gedetailleerd genoeg en sommige data hebben | Onze ambitie is om 3.000 woningen per jaar te realiseren. We liggen we niet. | op koers om in de komende jaren deze ambitie te halen. Met name in Barcode als hulpmiddel | • | In deze analyse kijken we naar de jaren 2026 t/m 2030, hierdoor | de Merwedekanaalzone, de Cartesiusdriehoek, Beurskwartier, De Barcode is niet bedoeld als blauwdruk in projecten maar als | kan het zijn dat voorzieningen zoals groen en sport net in een | Groenewoud en Leidsche Rijn Centrum realiseren we in de komende hulpmiddel om het gesprek te voeren over welke functies we nodig | periode daarvoor of daarna vallen, volgend op woon/werk | jaren veel woningen. hebben bij het toevoegen van woningen (zie ook Barcode animatie ). | ontwikkeling. Het gaat dus om het totaal van projecten die samen moeten bijdragen | Voor de Barcode monitor is de realisatie van de projecten uit het MPR aan groei in balans. Het ontwikkelen van de stad gaat niet alleen over | We hebben in beeld gebracht wat de theoretische opgave is per 3.000 | vertaald naar onze ambitie van 3.000 woningen per jaar.

de optelling van ambities of een mathematische berekening van wat we | toe te voegen woningen. Deze theoretische opgave is de ambitie die realiseren. Het gaat vooral over het toevoegen van kwaliteit en het | we na streven. Daarnaast hebben we in beeld gebracht wat er | Groen ontwikkelen van plekken waar mensen op een prettige manier kunnen | daadwerkelijk gerealiseerd wordt in de komende vier jaar op basis van wonen, werken en recreëren. Dit kan je niet uit een barcode halen, | de projecten die geprogrammeerd zijn. maar is wel van belang voor de leefbaarheid van de stad. Let op: de theoretische barcode is gebaseerd op 10.000 woningen in Barcode Nulmeting | een weiland. De meeste (gebieds-)ontwikkelingen vinden plaats in de We hebben in 2023 een barcode nulmeting uitgevoerd om te zien hoe | bestaande stad. Dit vraagt om weloverwogen keuzes op welke de stad er voor staat. We zullen deze nulmeting om de paar jaar | bestaande functies geleund kan worden, zie hiervoor hoofdstuk 5.1.1 herhalen om de ontwikkeling van de stad langdurig te volgen. De | en 5.3 van de RSU 2040. | We liggen met onze programmering volgens de theoretische barcode nulmeting gaat met name over wat er in het verleden is gerealiseerd. | voor groen nog niet op koers om de volledige barcode ambitie te De huidige plannen moeten nog worden gerealiseerd en zijn pas over | realiseren.

We voegen groen toe in de stad met de volgende type enkele jaren terug te zien in de barcodemeting. | projecten: MPR 2026 | 10 MPR 2026 11 INLEIDING GRONDEXPLOITATIESDOELSTELLINGEN ONTWIKKELINGEN PER GEBIED RUIMTELIJKE KOERS RUIMTELIJKE KOERS • Gebiedsontwikkelingen. • Integrale herinrichtingen van straten. • Vergroening van straten. • Groenblauwe Routes zoals het Rondje Stadseiland. • Parkgebieden zoals Tuinen van Moreelse. • Scheggen zoals Natuurgebied Zuilen. • Groen Rondom de stad zoals Kromme Rijn Linie Landschap. We werken niet alleen aan het kwantitatief toevoegen van groen, maar ook aan het kwalitatief verbeteren en beter toegankelijk maken van bestaand groen, zoals bij de Johan Wagenaarkade en Lunettenpark. Nu maar ook richting de toekomst blijft het lastig de ambitieuze groenopgave te realiseren. De beschikbare ruimte en de financiële middelen zijn hierin bepalend. Er liggen kansen in het toevoegen van groen in de straten, plantsoenen en pleinen van de bestaande stad, maar dat vraagt om scherpe keuzes (tussen bijvoorbeeld groen en parkeren). Veel gebiedsontwikkelingen bouwen we binnenstedelijk in hoge dichtheid zoals de Merwedekanaalzone en Cartesiusdriehoek. Op deze voormalige bedrijventerreinen zetten we in op zowel een kwalitatieve als een kwantitatieve verbetering van het groen. Het lukt niet om daarbinnen de hele groenopgave te realiseren.

Een uitleglocatie als Rijnenburg vraagt weer om een andere benadering, maar we verwachten sowieso vele concurrerende ruimteclaims. Maatschappelijke Voorzieningen Let op: het roze vlak geprogrammeerd bevat zowel onderwijs als zorg (onderverdeling m2 onbekend). We voegen op verschillende plekken maatschappelijke voorzieningen toe in de stad. Echter qua sport en spelen blijven we achter. • Sport: Uitbreiding van sportvoorzieningen zoals bijvoorbeeld het Zwembad Maximapark en sporthallen bij Cartesius en Merwede en de uitbreiding van sportvelden. • Welzijn​: We realiseren buurcentra in Overvecht en een jongerenhuiskamer in de Merwedekanaalzone. • Cultuur: we realiseren een wijkcultuurhuis in de Merwedekanaalzone en jongerencultuurhuizen op het Berlijnplein en in Vleuten de Meern. Daarnaast reserveren we in gebiedsontwikkelingen ruimte voor cultuur. We hebben stappen gezet richting de gewenste programmering. De ambitie is hoger dan we op dit moment waar kunnen maken en is groter dan de beschikbare fysieke ruimte. Voor sportvelden is veel ruimte nodig in de stad en er zijn veel kosten mee gemoeid om deze sportvelden in te passen in de bestande stad. Energie We liggen voor de komende vier jaar op koers met het realiseren van duurzame opwek in de stad.

In gebiedsontwikkelingen met een hoge dichtheid is het lastig om te voorzien in de eigen energie behoefte, maar komende jaren staan een aantal grote opweklocaties op de planning zoals windmolens in Rijnenburg, Zonnepark Ockhuizen en Nedereindseplas. Voor de periode daarna verwachten we dat het lastiger wordt de ambitie waar te maken vanwege de beperkt beschikbare ruimte, beperkingen vanwege cultureel erfgoed en conflicterende ruimteclaims in en met name om de stad. Er is nog een aantal locaties in de zogenoemde focusgebieden waar kansen liggen. In de periode daarna kennen de zoekgebieden die in beeld zijn forse uitdagingen. Ook de opwek binnen gebiedsontwikkelingen zal door de dichtheid weinig kansen bieden. De vraag is wat de verwachting is qua toename van duurzame opwek door het beter benutten van grote daken en particuliere opwek. Dit is niet meegenomen in deze berekening. Werken Qua kantoren en detailhandel liggen we op koers. Qua bedrijventerreinen komen er geen nieuwe locaties bij in deze periode. De groei en/of transformatie van m2 op bestaande bedrijventerreinen is niet bekend en niet meegenomen in deze berekening, maar zal na verwachting geen grote verschillen opleveren. Vanaf 2030 start de bouw van circulair bedrijvenpark Strijkviertel.

Hierdoor zal een periode een toename zijn van het areaal bedrijventerrein, maar de grote gebiedsontwikkelingen in de stad kunnen juist een negatief effect hebben op het bestaande areaal aangezien deze deels gepland staan op bestaande bedrijventerreinen zoals Westraven. Mobiliteit We hebben op dit moment geen barcode voor mobiliteit, omdat het niet mogelijk is investeringen in mobiliteit in m2 uit te drukken. We richten ons op in welke mate projecten bijdragen aan de mobiliteitstransitie, verkeersveiligheid en een goede bereikbaarheid. Deze data is terug te vinden in de Voortgangsrapportage Duurzame Mobiliteit 2025. Binnen gebiedsontwikkelingen zien we een afname van het areaal verkeer (verhard terrein) ten gunste van het langzaam verkeer en groen. Circa ¼ van het plangebied van gebiedsontwikkelingen is gereserveerd voor mobiliteit.

MPR 2026 12 Doelstellingen MPR 2026 13 INLEIDING DOELSTELLINGEN ONTWIKKELINGEN PER GEBIED RUIMTELIJKE KOERS RUIMTELIJKE KOERS GRONDEXPLOITATIES Doelstellingen Wonen Werken Maatschappelijke voorzieningen Duurzame mobiliteit Openbare Ruimte, Klimaat en Groen Ruimtelijke ontwikkelingsprojecten Integrale aanpak openbare ruimte Energie

RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Wonen Ambitie van de opgave | toegevoegd. Dit ligt onder de ambitie van 3.000 woningen per jaar om | ​De druk om een sociale huurwoning toegewezen te krijgen neemt toe. De Utrechtse | woningmarkt is steeds moeilijker bereikbaar voor | veel | aan de woningbehoefte te voldoen. Het afgelopen jaar zijn 3.103 | Dit komt doordat het aantal actief woningzoekenden harder toeneemt woningzoekenden, en het is lastiger voor mensen die het wel lukt, om | woningen toegevoegd, daarmee hebben we onze doelstelling | dan het aantal beschikbare woningen. Ook het aantal te huisvesten een woning te vinden die aansluit bij hun wensen. Met name veel | gerealiseerd. Daarnaast zijn er in 2025 4.195 woningen in aanbouw | kwetsbare groepen neemt toe. De sociale huurvoorraad in bezit van mensen met | een kleine | portemonnee, mensen in een kwetsbare | genomen. Ook in de komende jaren verwachten we dat we meer dan | corporaties groeit in aantal, maar blijft procentueel ten opzichte van de positie, spoedzoekers en | starters komen nog steeds moeilijk aan een | 3.000 woningen per jaar in aanbouw kunnen nemen. | totale voorraad gelijk. Het aantal en aandeel sociale huurwoningen van woning.​ Ons doel is een betaalbare woning voor | iedereen die in | particulieren neemt af.

Tegelijkertijd constateren we dat de corporaties Utrecht wil (blijven) wonen. We willen | dat woningzoekenden | Met de Utrechtse Aanpak en subsidies van het Rijk stimuleren we de | onvoldoende leencapaciteit richting 2030-2035 hebben om het een passende​ woning kunnen vinden, zowel qua prijs, kwaliteit als | woningbouw. Mede door de Utrechtse Aanpak zien we dat we de | gewenste aantal woningen te realiseren zoals vastgelegd in de qua grootte. We willen de Utrechtse woningvoorraad in deperiode tot | bouwproductie op peil houden. Desondanks zien we dat de financiële | Woondeal. Ook loopt het verduurzamen van woningen mogelijk 2040 met ongeveer 60.000 woningen laten | toenemen. | Hierbij streven | haalbaarheid van projecten blijvend onder druk staat. Ook zien we dat | vertraging op. ​ we naar een woningvoorraad in 2040 die | bestaat uit 35% sociale huur, | besluitvormingsprocessen in combinatie met de complexiteit van de 25% middencategorie | (middenhuur | en betaalbare koop) en 40% | vrije | integrale opgaven bij een aantal projecten meer tijd en aandacht vergt. | In het middensegment zien we dat als gevolg van prijsstijgingen het sector (huur en koop). ​ | Daarom blijven we inzetten op het versnellen van de woningbouw. | aandeel betaalbare koop afneemt. In 2019 bestond 19% van de woningvoorraad uit een betaalbare koopwoning.

Dit is in 2024 In 2025 hebben we de beleidsnota Wonen vastgesteld. Doelstelling 1 | Netcongestie zorgt voor een steeds groter risico in | afgenomen tot 9%. In dezelfde periode is het aandeel van deze nota is: In 2030 maken meer mensen kans op het vinden | gebiedsontwikkelingen. Op 21 april is een aansluitstop afgekondigd | middenhuurwoningen | met 3% toegenomen tot 14%. De van betaalbare woonruimte in Utrecht. Dit doen we onder andere | voor kleinverbruik. De bouwproductie kan stagneren als woningen niet | nieuwbouwproductie van middenhuurwoningenen betaalbare koop kan door het bouwtempo van 3.000 zelfstandige woningen per jaar op peil | meer kunnen worden aangesloten op het net. In de raadsbrief | de vraag niet bijbenen. Het realiseren van middenhuurwoningen | wordt te houden.​ We streven naar een bouwprogramma dat voor 75% uit | impactanalyse aansluitstopstaat meer informatie over de huidige | steeds lastiger. Het is voor ontwikkelaars onaantrekkelijk om in dit betaalbare woningen bestaat. Waarvan 40% sociale huur, minimaal | situatie inclusief de impactanalyse netcongestie. Ten tijden van het | segment te investeren. We constateren dat we het minimale aandeel 25% middenhuur | en maximaal 10% betaalbare koop.​ In het | opstellen van dit MPR is nog niet volledig in beeld wat de gevolgen zijn | van 25% in de nieuwbouwproductie niet halen.

Betaalbare coalitieakkoord is afgesproken om 30% van de nieuwbouw van sociale | van de aangekondigde aansluitstop. Per plan onderzoeken we wat de | koopwoningen bieden op de langere termijn geen alternatief voor de huurwoningen door corporaties toe te wijzen aan mensen in een | mogelijke oplossingen zijn. | doelgroep. Deze woningen verdwijnen uit het bereik van deze kwetsbare positie. Daarnaast wordt sinds 2024 jaarlijks een | doelgroep bij doorverkoop. Als dit doorgaat, leidt dit tot een verdeelbesluit gemaakt (over het vrijkomende woningaanbod) wat aan | Op koers? | onevenwichtige samenstelling van de samenleving in de stad. Op dit deze doelgroep wordt toegewezen. | Om de ambities waar te maken, moet extra worden ingezet op het | moment onderzoeken we verder hoe we betaalbare koopwoningen sociale huursegment en het middensegment. Met de huidige verdeling | langer in het betaalbare segment vast kunnen houden. ​ Actuele ontwikkelingen | in de plannen redden we de beoogde verdeling (naar segmentatie Vanaf 2020 hebben we gemiddeld 2.850 woningen per jaar | zoals in de RSU vastgelegd) niet.

MPR 2026 | 14 MPR 2026 15 INLEIDING DOELSTELLINGEN ONTWIKKELINGEN PER GEBIED RUIMTELIJKE KOERS RUIMTELIJKE KOERS GRONDEXPLOITATIES Maatregelen om woningmarkt op gang te houden​ Met oog op de urgente vraag aan woningen op de (zeer) korte termijn, is komende jaren extra aandacht en inzet nodig voor het op tempo houden van de bouwproductie. Hiervoor zetten we in op vier manieren: 1. Permanente woningbouw 2. Samenwerking in de regio 3. Optimaliseren van de bestaande voorraad 4. Inzet van eigen vastgoed / aankoop van vastgoed In het MPR rapporteren we over de permanente woningbouw. De uitvoering vindt plaats door continu aandacht te vragen en het plegen van interventies om de planvorming, besluitvorming en uitvoering van de woningbouwprojecten (in samenhang met andere opgaven) te optimaliseren, opdat vertragingen worden voorkomen en versnellingen worden gerealiseerd middels de Utrechtse Aanpak. Dit alles om de woningbouw op gang te houden Utrechtse Aanpak om woningbouw op gang te houden Om de Utrechtse woningmarkt op gang te houden, hebben we in het MPR 2023 de Utrechtse aanpak geïntroduceerd met als doel om permanente woningbouwprojecten die stilliggen of vertragen toch doorgang te laten vinden.

Deze maatregelen zijn aanvullend aan maatregelen van het Rijk en de provincie die met de startbouwimpuls (SBI) en woningbouwimpuls (WBI) subsidieregelingen in het leven hebben geroepen om woningbouwontwikkelingen vlot te trekken. Met de Utrechtse aanpak nemen we specifieke maatregelen om een aantal projecten die binnen afzienbare termijn starten met bouwen, vlot te trekken. De Utrechtse aanpak gaat uit van versnelling van woningbouw door: • Maatwerk • Projectspecifieke maatregelen (wijziging ambities, beleid, programmatisch of financieel) • Op korte termijn starten met bouwen • Transparant (open boeken) • Op basis van wederkerigheid • Gericht op betaalbare woningbouw Dit doen we in verschillende tranches. Met dit MPR leggen we de zesde tranche aan de Raad voor (zie bijlage 6e tranche maatregelen op gang houden woningbouw). Met de Utrechtse aanpak stellen we onze ambities zorgvuldig bij. We zorgen hierbij voor een afgewogen pakket. Dit vergt altijd een stedelijke- en projectspecifieke afweging tussen het op gang houden van projecten en bovenwettelijke, door ons gewenste eisen zo veel mogelijk overeind houden. De grafiek toont een stand van zaken en prognose van de start bouw van de projecten uit de vijf tranches van de Utrechtse aanpak. In 2025 betaalde de inzet zich uit en zijn bijna 3.000 woningen uit de Utrechtse aanpak in aanbouw gegaan.

Dit was boven verwachting, maar leidt ook tot een lager aantal in 2026. De projecten zijn deels naar voren gehaald, maar dit is niet voor alle projecten mogelijk. De laatste projecten zijn projecten met complexe uitgangspunten zoals het Krachtstation en de latere fasen van grote ontwikkelingen zoals Archimedes, Hoogbouwkavel MARK of Hojel 1 uit de 5e tranche. Wonen 0 500 1000 1500 2000 2500 3000 3500 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Start bouw Utrechtse aanpak

RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Wonen Met de Utrechtse aanpak hebben we voor bijna 11.500 woningen | verdere planuitwerking zicht nodig op een sluitende business case. In | woningzoekenden, waaronder aandachtsgroepen. Het eerste project in maatregelen op het gebied van woonprogramma | totaal is er ruimte voor circa 385 woningen. De huidige plannen houden | de Fast | Track is Papendorp Valck, waarin Woonin | 215 sociale (segmentering/typologie, oppervlakte, prijs), energie (stadswarmte) en | rekening met 135 woningen op de locatie van de P+R en 250 | huurwoningen en 50 middenhuurwoningen | zal realiseren. stedenbouw (volume) genomen om projecten financieel haalbaar te | woningen bij de herontwikkeling Rosendael. Op deze locaties zetten maken. Over de gehele aanpak is de segmentering van de | we in op een minimaal 75% betaalbaar programma. Dit ligt hoger dan | Overige subsidies wooncategorieën slechts beperkt gewijzigd. Dit komt doordat bij een | in Overvecht vereist is, maar dit hangt samen met de voorgenomen | De Startbouwimpuls regeling (SBI) van het Rijk heeft ook bijgedragen aantal projecten het betaalbare programma significant is vergroot door | verkleuringsstrategie van de bestaande sociale voorraad. | aan het continueren van de woningbouwproductie. Dit heeft financiële bijdragen.

Onderstaande tabel toont de segmentering voor | - | geresulteerd in de geplande startbouw in 2024 en 2025 van ca. 1.856 en na de Utrechtse aanpak. Het aantal woningen in het sociale en | Verkleuringsstrategie Overvecht | woningen. Inmiddels zijn zes van de acht projecten in aanbouw en middensegment is licht toegenomen en het aantal woningen in de vrije | In Overvecht zoeken we ruimte voor tenminste 5.000 woningen. Deze | wordt verwacht dat later in 2025 de laatste projecten in aanbouw gaan. sector licht afgenomen. | woningen moeten bijdrage aan de doelstelling om meer variatie aan | In 2025 heeft het Rijk een Woningbouwimpuls-subsidie van € 2,3 Sociaal | Midden | Vrije sector | Totaal | het woningaanbod toe te voegen: voor Overvechters | om door te | miljoen toegekend voor de ontwikkeling van het voormalig Pieter Baan Voor | 4.842 | 2.958 | 3.571 | 11.371 | stromen en om andere woningzoekenden een plek te bieden. Dit doen | Centrum en de toekomstige herontwikkeling van de Koningsweg 2. we door het aantal sociale huurwoningen gelijk te houden maar het | Voor verschillende projecten is een Regeling Huisvesting Na | 4.923 | 3.067 | 3.466 | 11.456 | aandeel in het totaal naar beneden te brengen.

| Aandachtsgroepen (RHA)-subsidie verkregen en de provincie verstrekt Verschil | 80 | 109 | -105 | 85 | De ontwikkeling naar een meer gemengde wijk bereiken we door het | naast een subsidie van circa €1,5 miljoen voor de Ivoordreef die vorig realiseren van nieuwbouw waarin ook voldoende ruimte is voor nieuwe | jaar al bekend was ook een subsidie van €3 miljoen voor Merwede. De 6e tranche Utrechtse Aanpak | sociale huurwoningen. Dit biedt corporaties ruimte om in hun | komende jaren blijven er mogelijkheden om subsidies voor Met dit MPR bieden we een zesde tranche maatregelen op gang | bestaande voorraad woningen in het middensegment te verhuren of | woningbouw en bijbehorende voorzieningen en infrastructuur aan te houden woningbouw aan. Er blijft noodzaak om de woningbouw te | om binnen de sociale huur een ander prijsbeleid te hanteren. Op dit | vragen. stimuleren. Ondanks een aantrekkende markt voor bestaande | moment wordt werken gemeente en corporaties aan een actieagenda koopwoningen, staat de haalbaarheid van nieuwbouwontwikkelingen | Volkshuisvesting voor Overvecht. Als uitwerking van die actieagenda | Inzet op tijdelijke woonruimte onder druk door de combinatie van hoge bouwkosten, rente en | maken we nadere afspraken over deze verkleuringsstrategie. | We hebben de afgelopen jaren ingezet op de realisatie van tijdelijke complexiteit bij verdichting van de stad.

| woonruimte. Er wordt geen extra inzet meer op geleverd, mede omdat Fast | Track | de realisatie door verschillende factoren weerbarstiger blijkt dan De zesde tranche bestaat uit de volgende projecten, waarbij per project | We zetten in op de realisatie van meer sociale huurwoningen. Voor | voorzien. Desondanks hebben we in 2024 315 woningen (Pagelaan en een projectbeschrijving met de maatregelen zijn opgenomen in de | aandachtsgroepen is het van groot belang dat er voldoende sociale | Befu) opgeleverd en zorgen we voor de randvoorwaarden voor bijlage ‘6e tranche maatregelen op gang houden woningbouw’: | huurwoningen beschikbaar komen, bijvoorbeeld om de doorstroom | oplevering van 162 woningen in 2026 (Wetering-Zuid) en 460 vanuit opvang en andere voorzieningen te verbeteren. In het | woningen in 2026-2027 (“tussen de rails” in Lunetten). Conform het • | P+R Aïdadreef. | coalitieakkoord is afgesproken om 30% van de vrijkomende sociale | Uitvoeringsprogramma Realisatie Sociale Huisvesting worden in 2027 • | Herontwikkeling Rosendael | Indusdreef. | huurwoningen toe te wijzen aan aandachtsgroepen. Met de fast | track | de laatste tijdelijke woningen opgeleverd. Het betreft de projecten proberen we projecten met sociale woningbouw gericht te versnellen. | Wetering Zuid en Tussen de Rails.

In totaal zijn dan 1.093tijdelijke Beide projecten hebben te maken met een tekort en hebben voor | Bij snellere realisatie komen woningen eerder beschikbaar voor | woningen gerealiseerd. MPR 2026 | 16 RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Wonen: planvoorraad | Plancapaciteit woningbouw 2026-2040 (opleveringen) 25.000 De actuele plancapaciteit woningbouw 2026 - | 2040 is circa 60.000. Naarmate projecten verder in de tijd liggen, neemt de onzekerheid toe. | 21.275 Om de plancapaciteit op middellange | -en lange termijn op orde te houden, is het zaak om de ‘zachte’ plannen te concretiseren. Jaarlijks | 20.125 brengen we in het MPR drie categorieën plancapaciteit in​ beeld:​ | 20.000 | 19.000 1. Harde plancapaciteit. 22.000 | woningen vallen​ onder de door het | 5.200 Rijk (ABF Research) gehanteerde strikte definitie van harde​ | 3.600 plancapaciteit (minimaal vastgesteld of onherroepelijk planologisch | juridisch​ kader). De harde plancapaciteit is met zo'n 2.000 | 15.000 | Tijdelijke woonruimten woningen toegenomen ten opzichte van het aantal woningen in de | Potentiele locaties / zacht Peilstok Stedelijke Ontwikkeling (peildatum juli 2025).​ De | 18.400 aangekondigde aansluitstop kan van invloed zijn op planning van | 6.950 | Aanvullend 'hard' conform def. GU projecten.

Per plan onderzoeken we wat de mogelijke oplossingen zijn. | 10.000 | ‘Hard' conform ABF definitie 2. Aanvullende harde plancapaciteit.De gemeente hanteert | totaal een | ruimere definitie van harde plancapaciteit¹. Deze gemeentelijke | 14.775 definitie resulteert in​ een ‘aanvullende harde’ plancapaciteit van ruim 13.000 woningen. Dit aantal is afgenomen ten gevolge van een | 5.000 toename van de harde plancapaciteit. Onder deze categorie vallen ook | 7975 projecten die zich in een vroeg planstadium bevinden en waarbij we de intentie hebben uitgesprokenom​ mee te werken of (bij eigen initiatief) te realiseren. Daadwerkelijke​ realisatie is echter afhankelijk van vele | 2.875 voorwaarden op het gebied van | mobiliteit,​ overeenkomsten met | 0 | 0 ontwikkelende partijen, grondeigenaren, etc.​​ | 2026-2030 | 2031-2035 | 2036-2040 *Afronding op 25 tallen ¹De gemeente Utrecht hanteert een ruimere definitie en definieert projecten die aan een van onderstaande criteria voldoen als harde plancapaciteit: • | Bestuurlijke wenselijkheid bepaald • | onderdeel gemeentelijke grondexploitaties; MPR 2026 | 17 RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Wonen: planvoorraad 3. Zachte plancapaciteit.

| Aanvullend onderscheiden we nog | bij nieuwe projecten een prijsklasseverdeling van 40% sociale een zachte​ potentiële plancapaciteit van ongeveer 20.000 - | 25.000 | huurwoningen en 35% uit de middensegment (huur en koop) wordt woningen. | Dit aantal is eveneens nagenoeg gelijk aan de Peilstok | gehanteerd. Stedelijke Ontwikkeling 2025. Verdeling 'harde' plancapaciteit 2026 | -2040 (definitie gemeente Utrecht) Verdeling plancapaciteit​ Door bij te sturen op de verdeling van de wooncategorieën in projecten proberen wij onze ambitie bij de verdeling van de woningvoorraad in 2040 te realiseren. De verdeling in het figuur hiernaast laat zien dat de harde plancapaciteit voor 36% bestaat uit zelfstandige sociale huurwoningen waarvan 6% zelfstandige studenteneenheden en 30% | 5% reguliere sociale huurwoningen. Op dit moment is het aandeel | 11% | 6% | Studenten onzelfstandig onzelfstandige studenteneenheden 5% van de harde plancapaciteit. Hiermee liggen we op koers op het gewenste aantal | Sociale huur < €900,07 per mnd. studentenwoningen te realiseren. Deze percentages zijn gelijk aan het | (zelfstandige studenteneenheden) MPR 2025 en de Peilstok Stedelijke Ontwikkeling (peildatum 1 juli | Sociale huur < €900,07 per mnd. 2025).

Hierbij moet worden opgemerkt dat onzelfstandige eenheden in | 15% | (regulier) de Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG) -en daarmee in de | Betaalbare koop (t/m €405.000) woningvoorraad- | niet worden geregistreerd.​ 30% | Koop > €405.000 Van de totale plancapaciteit valt 27% in het middensegment (koop en huur). Dit valt uiteen in 15% middenhuur en 12% betaalbare koop. In | Beleggershuur middensegment de Woonvisie wordt gestreefd naar een woningvoorraad in 2040 in het | €900,07-€1.184,82 per mnd. middensegment van 25%. Doordat woningen duurder worden, | Beleggershuur > €1.184,82 per verschuiven betaalbare koopwoningen steeds meer naar de vrije | 21% | mnd. sector. Het gevolg is dat er in het middensegment steeds meer woningen verschuiven naar het dure segment. Om in 2040 de gewenste samenstelling van de woningvoorraad te bereiken, is extra | 12% inspanning nodig. Daarom is in de Beleidsnota Wonen opgenomen dat MPR 2026 | 18 RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Wonen: planvoorraad | Stedelijke prognose woningbouw (start bouw) per hoofdcategorie incl aftopping voor Start bouw productie | mogelijke planuitval (20% in 2026 en 40% in 2027 en 2028) Met het MPR en de Peilstok Stedelijke Ontwikkeling wordt twee keer | 7.000 paar jaar een prognose start bouw voor de korte termijn (3 jaar) gepresenteerd.

Daarbij is per project de stand van zaken beoordeeld | 6.080 en vertaald in de planning. Op basis van ervaringscijfers en een | 6.000 analyse per jaarschijf is een aftoppingspercentage voor mogelijke planuitval en vertraging bepaald van 20% voor 2026 en van 40% voor | Aftopping 2027 en 2028. Er zijn veel factoren die invloed hebben op de planning van woningbouwontwikkelingen. Daarom is het vanuit | 5.000 | Tijdelijk Wonen behoedzaamheid wenselijk om een bandbreedte te hanteren. We | 4.730 | 2.430 stellen uiteraard als doel dat de uiteindelijke realisatie van het aantal woningen aan de bovenkant van bandbreedte ligt. De omvang en | Koop > €405.000 verdeling van de plancapaciteit zijn dynamisch en worden jaarlijks | 4.000 | 3.830 bijgesteld op basis van de actuele projectinformatie. | ​Netcongestie zorgt | 1.890 | Betaalbare koop (t/m €405.000) voor een steeds groter risico in gebiedsontwikkelingen. De | 765 | 550 bouwproductie kan stagneren als woningen niet meer kunnen worden | Beleggershuur > €1.228,07 per mnd. aangesloten op het net. De impact per project moet nog nader | 3.000 | 320 onderzocht worden. | 500 | 0 | Beleggershuur middensegment 510 | 445 | €932,93-€1.228,07 per mnd. In 2025 zijn 4.195 woningen in aanbouw genomen. Dit ligt ruim boven | 545 | 170 | Sociale huur < €932,93 per mnd. onze voorgenomen doelstelling.

Op dit moment, rekening houdend met | 2.000 | 190 | 450 | 485 | (regulier) planuitval, verwachten we ongeveer 3.000 woningen in 2026 in | 305 | Sociale huur < €932,93 per mnd. aanbouw te nemen. Zonder rekening te houden met planuitval kunnen | 320 | (zelfstandige studenteneenheden) ruim 3.800 woningen in aanbouw worden genomen. | 385 | Studenten onzelfstandig 1.000 | 680 | 1.485 1.140 | 265 440 | 3600 0 | 00 2026 | 2027 | 2028 *Afronding op 5 tallen | MPR 2026 | 19 RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Wonen: planvoorraad Opleveringen | Stedelijke prognose opleveringen woningen per jaar (inclusief onzelfstandige We zien we het aantal opleveringen dit jaar toenemen tot bijna 3.000 | studenten woningen) woningen. De afgelopen 3 jaar zagen we bij verschillende projecten vertraging ontstaan als het gevolg van lastigere marktomstandigheden. | 4.500 Dit was enerzijds te zien in het aantal woningen wat in aanbouw werd genomen, logischerwijs had dit ook gevolgen voor het aantal | 4.000 opleveringen. Voor 2026 is de verwachting dat we wederom de jaarlijkse doelstelling van 3.000 te halen.

Een aantal grotere projecten | Tijdelijke woonruimten in is geprognotiseerd voor oplevering in 2026, waaronder High Five op | 3.500 | planvorming/ voorbereiding het Utrecht Science | Park en woningen in verschillende deelfasen van | 2070 zowel Leidsche Rijn Centrum als Wisselspoor. | 3.000 160 | Tijdelijke woonruimten in Het aantal opleveringen is een inschatting op basis van start bouw | 20 | 590 | aanbouw datum en bouwtijd. De bouwtijd kan uitlopen of juist sneller gaan dan | 2.500 verwacht. In onze inschatting rekenen we onzelfstandige | 200 | Woningen in planvorming/ studentenwoningen mee als aparte woningen. De inschatting kan dus | 2.000 | voorbereiding afwijken van het uiteindelijke gerealiseerde aantal woningen. ​ 1.500 | Woningen in aanbouw 2.750 1.000 | 2150 | 2210 500 0 2026 | 2027 | 2028 *Afronding op 10 tallen MPR 2026 | 20 RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Wonen Woningbouw ontwikkeling in de afgelopen 5 jaar | afgenomen, ook door de gestegen rente. In aanvulling op het beperkte Onderstaand overzicht laat voor verschillende indicatoren het verloop | aanbod in de sociale sector en de midden huur sector, is hierdoor het door de jaren heen zien. Het aantal verleende bouwvergunningen geeft | vinden van een geschikte woning in Utrecht extra moeilijk.

een indicatie van het aantal woningen dat in de nabije toekomst in aanbouw wordt genomen. Het aantal in aanbouw genomen woningen | Waar in 2023 het prijsniveau van bestaande koopwoningen in Utrecht is een indicator voor wanneer woningen worden opgeleverd. Het aantal | harder daalde dan andere grote gemeenten en het Nederlands opgeleverde woningen bestaat uit nieuwbouw en overige toevoegingen | gemiddelde, is in 2024 en 2025 de toename in Utrecht juist het sterkst. zoals transformatie en splitsing. De uiteindelijke toename van de | In 2025 was de gemiddelde transactieprijs voor een bestaande woning woningvoorraad is het aantal opgeleverde woningen minus de afname | in Utrecht €549.113. Ter vergelijking: het landelijk gemiddelde bedroeg door sloop en overige onttrekkingen door bijvoorbeeld | vorig jaar €479.527. De gemiddelde prijs per m2 voor een bestaande samenvoegingen. | woning in Utrecht bedraagt €5.569. Dit betekent dat het 2021 | 2022 | 2023 | 2024 2025 | huishoudensinkomen ongeveer €108.000 moet bedragen om de Verleende bouwvergunningen*​ | 1.202​ 2.531​ 3.932​ 2.472​2.203​ | gemiddelde Utrechtse transactieprijs te kunnen financieren. Voor nieuwbouw ligt de gemiddelde verkoopprijs en daarmee ook de Woning in aanbouw | genomen**​ | 2.900​ 1.032​ 3.870​ 1.620​4.195​ | gemiddelde prijs per m2 hoger.

Opgeleverde woningen*​ | 3.020​ 3.337​ 2.156​ 2.048​3.103 | Prijsindex bestaande koopwoningen Toename | woningvoorraad*/***​ | 2.780​ 2.949​ 1.724​ 1.589​2.721​ | 160 *Bron: CBS | 150 **Bron: MPR *** Sloop, samenvoeging, verbouw en transformatie gebruiksfunctie, overig. | 140 Trends & marktontwikkelingen​ | 130 Tot de oorlog in Oekraïne hadden we te maken met oververhitting op | 120 de woningmarkt en snel stijgende prijzen. Vanwege de gestegen rente en inflatie zien we vanaf 2022 een kentering op de woningmarkt, met | 110 dalende prijzen tot gevolg. Vanaf 2023 zien we een snel herstel op woningmarkt en liggen de prijzen inmiddels weer boven het niveau van 100 2022. De betaalbaarheid van koopwoningen is hierdoor verder | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Nederland | Amsterdam 's-Gravenhage (gemeente) | Rotterdam Utrecht | MPR 2026 | 21 RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Actualisatie reserve Betaalbaar | wonen Toelichting op de reserve Betaalbaar wonen | Reserve betaalbaar wonen | Voorziening meerwaarde prestatieafspraken woningcorporaties Bij de Voorjaarsnota 2023 is besloten om het bestedingsdoel voor deze | Saldo begin 2026 | 5.990 reserve te verbreden van betaalbaar wonen naar betaalbaar wonen en | Saldo begin 2026 | 12.847 het op gang houden van woningbouwprojecten.

| Toevoeging 2026 | Reeds bestemd | 5.990 De reserve wordt gevoed met de opbrengsten uit de Conversieregeling | - Resultaatbestemming 2025 | 5.933 | Nog te bestemmen | - Erfpacht 2017. Motie 191/2017 draagt het college op om de opbrengst | - Meerwaardeafdracht sociale huurwoningen 2023 | 2.497 uit deze conversieregeling jaarlijks te oormerken voor het toevoegen | Subtotaal | 21.277 | Toelichting op de voorziening meerwaarde prestatieafspraken van meer betaalbare woningen. Via de resultaatbestemming 2025 | woningcorporaties worden de in 2025 gerealiseerde opbrengsten toegevoegd aan de | Reeds bestemd | Op basis van de Stedelijke afspraken 2020-2022 met reserve. Tevens wordt de in 2023 gerealiseerde meerwaardeafdracht | woningcorporaties en huurdersorganisaties is in die periode 2/3e deel uit sociale huurwoningen overgeheveld. | Overvecht Centrum (cofinanciering WBI) | 4.010 | van de meerwaardeafdracht bij bestemmingswijziging van sociale Maatregelen continuering woningbouw | 800 | huurwoningen gestort in de voorziening meerwaarde In de reserve is 12,03 miljoen euro reeds bestemd. In dit MPR stellen | Hindersteinlocatie (maatregelen Utrechtse aanpak 3e | prestatieafspraken woningcorporaties.

Op basis van voorstellen van de wij voor om 2,05 miljoen euro te bestemmen voor de P+R | Aïdadreef | en | tranche): | 2.300 | woningcorporaties zijn bestedingsvoorstellen 3,5 miljoen euro voor de herontwikkeling van het complex Rosendael | Transformatie en aankoop vastgoed (kantoren en | (verduurzamingsprojecten) vastgesteld voor dit deel van de afgedragen aan de Indusdreef. In deze projecten is in totaal ruimte voor circa 385 | woningen) | 4.500 | meerwaarde. In het coalitieakkoord 2022-2026 is een stop op de woningen. Op dit moment zit er op beide projecten een tekort. Het | verkoop van sociale huurwoningen opgenomen. Daarmee zijn de reserveren van de middelen voor deze projecten maakt verdere | Volkshuisvestingsfonds Overvecht (cofinanciering) | 420 | stortingen in de voorziening meerwaarde prestatieafspraken planuitwerking mogelijk met een sluitende business case. | Totaal reeds bestemd | 12.030 | woningcorporaties vervallen. Voorstel MPR | 2026 te bestemmen | 5.550 De geheime bijlage Overzicht voorstellen betaalbaar wonen | Nog te bestemmen | 3.697 (opbrengsten conversieregeling Erfpacht 2017) geeft de geïnventariseerde projecten weer als richtinggevend kader voor het nog te bestemmen bedrag. De daadwerkelijke inzet wordt ter besluitvorming aan de raad voorgelegd bij voorstellen over de financiële kaders van projecten.

Conform motie 2023/291 zetten we in op projecten met een aandeel van minimaal 75% betaalbaar programma en conform motie 2021/197 kunnen de middelen ook worden ingezet voor het realiseren van extra onzelfstandige studenteneenheden. | MPR 2026 | 22 RUIMTELIJKE KOERS INLEIDING | RUIMTELIJKE KOERS | DOELSTELLINGEN | ONTWIKKELINGEN PER GEBIED | GRONDEXPLOITATIES Werken Ambitie van de opgave | werklocaties is dus essentieel om ervoor te zorgen dat we in balans | op de ruimte voor werken steeds meer een rem op de groei. Dit zorgt In Utrecht streven we naar een economie die bijdraagt aan een | blijven groeien. | Om onze ambitie te behalen, | kiezen we ervoor om op | ervoor dat met name de ambitie om diverse werkgelegenheid (werk duurzame toekomst van de stad, met | werk voor iedereen. | een aantal vlakken bij te sturen. Hoe we dat willen doen staat | voor iedereen) te bieden, onder druk staat. Op termijn kan het ook Een | gezonde economie, waarin werkgelegenheid en ondernemerschap | beschreven in de Beleidsnota Werklocaties 2035. Dit jaar werken we | betekenen dat de functies die een stad nodig heeft om goed te kunnen samengaat met zorg voor onze leefomgeving en inwoners. | aan een Uitvoeringsprogramma bij deze beleidsnota. | functioneren, onvoldoende een plek kunnen krijgen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://utrecht.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/3fe7e4a4-817e-4a8d-a49a-198d2b50a3b2?agendaItemId=8f2cbb64-2944-4d78-a750-9813bbd86272