Manifest Buurtinitiatieven en Warmtenetten Utrecht.pdf

Bijdragen bij aan warmtetransi e, manifest Utrechtse Buur ni a even De Utrechtse buur ni a even *) die werken aan een warmte oplossing voor hun wijk of buurt presenteren de volgende aandachtspunten voor ontwikkeling van lokaal beleid in Utrecht m.b.t. bestaande en nieuwe of uit te breiden warmtene en. *) Zij worden aan het einde genoemd. 

De Utrechtse buur ni a even zijn verschillend in omvang en karakter. Sommige buur ni a even zijn al aangesloten op het bestaande warmtenet, terwijl andere buur ni a even een nieuw warmtenet willen ontwikkelen, of een warmteoplossing waar een warmtenet een onderdeel van kan zijn. Tegelijker jd is er groot verschil in type buurt en woningen, bouwperiode en gebouweigenaren (woningbouwcorpora es, eigenaren, par culiere huurders, VvE’s). De buur ni a even staan voor een beweging die breder is en kan groeien met nieuwe ini a even. Deze verscheidenheid moet een plek krijgen in het beleid en de aanpak omtrent warmtene en binnen de gemeente Utrecht.



De Publieke Waarden zoals gepresenteerd in de Transi evisie Warmte deel II herkennen en onderschrijven wij als buur ni a even. Als gemene deler sluiten ze goed aan bij hoe wij warmte alterna even willen ontwikkelen. Het zijn voor ons belangrijke voorwaarden voor ontwikkeling van warmtene en (bestaand en nieuw) in Utrecht.



Bijdrage aan draagvlak en (buurt)samenhang: Buur ni a even die werken aan een duurzame warmte oplossing voor hun wijk of buurt kunnen zorgen voor draagvlak onder bewoners. Een warmteoplossing waar de buurt bij betrokken is en met een bron in de nabijheid kan bewoners (extra) aanspreken en mo veren. Samenwerking met buur ni a even kan ook bijdragen aan een betere betaalbare warmteoplossing, bijvoorbeeld door een hogere deelname. En het kan een posi eve impuls geven aan de samenhang in de buurt. Deze meerwaarde verdient het om te worden meegewogen.



invloed en zeggenschap: Buur ni a even willen invloed en zeggenschap over energie en warmte in hun buurt. Ondanks de verschillen in achtergrond, omvang en insteek is voor alle ini a even invloed of zeggenschap erg belangrijk. De mate en invulling kan verschillen per ini a ef. Invloed en zeggenschap is van belang in zowel de ontwikkelingsfase als in de exploita efase. En kan vorm krijgen via (mede)eigendom, maar ook via geformaliseerde vormen van medezeggenschap op buurtniveau. Wij missen een expliciete aandacht voor invloed en zeggenschap in de Publieke Waarden.



Een gelijk speelveld is nodig, zodat buur ni a even voldoende kans en ruimte krijgen hun bijdrage te leveren aan een duurzame en lokaal gedragen warmtetransi e. Dat vraagt o.a.: ◦ Vroeg jdig betrokken worden en serieus genomen worden als (poten ële) partner en stakeholder bij het ontwikkelen van buurt- of gebiedsplannen voor warmteoplossingen. ◦ Voldoende ruimte voor de plannen van buur ni a even bij het vaststellen van warmtekavels en het verlenen van concessies voor (nieuwe) warmtene en. ◦ Gelijke toegang tot financiële bronnen, waaronder lokale en landelijke subsidies en systemen voor financiering voor de ontwikkeling van warmtene en en bronnen. ◦ Een duidelijk afwegingskader vanuit de gemeente waarmee plannen vanuit een buur ni a ef in een gelijk speelveld als reële op e beoordeeld kunnen worden ten opzichte van grote commerciële/professionele aanbieders.

Lokale bronnen en lokale decentrale ne en kunnen een belangrijke bijdrage leveren aan het ontwikkelen van een warmtenet infrastructuur en beoogde verduurzaming. Ruimte hiervoor moet ac ef geboden en benut worden. Waarin zowel plaats is voor het grote centrale warmtenet als kleinere decentrale (deel)ne en, die elkaar kunnen aanvullen of op termijn in combina e kunnen gaan werken. Dit vraagt open ne en waar meerdere bronnen van verschillende aanbieders op kunnen invoeren. ◦ Regels voor het verlenen van concessies aan warmteaanbieders en bepalen van kavels voor ontwikkeling van warmtene en moeten ruimte bieden voor lokale ini a even. ◦ Wees terughoudend met het vroeg jdig uitbreiden van aanslui ngen op de bestaande stadsverwarming. Ga pas uitbreiden als zeker is dat voldoende grootschalige duurzame bronnen beschikbaar zijn bovenop wat nodig is voor de verduurzaming van de huidige aanslui ngen. ◦ Transparan e over duurzaamheid en kosten van stadsverwarming nú en in de beoogde eindsitua e is nodig. Zodat wijken/buurten en eindgebruikers inzicht hebben in wat dit voor hen betekent en vergelijking mogelijk wordt met alterna even, zoals (o.a.) via buur ni a even kunnen worden ontwikkeld. 

Temperatuur, bronnen en duurzaamheid: Varia e en verlagen van net temperatuur is nodig om een groter bereik aan lokale bronnen te kunnen benu en en meer duurzame warmte te kunnen aanbieden. Zorg dat het bestaande warmtenet (dat nu ingericht is op hoge temperatuur warmte) kan afschalen naar lagere temperaturen. En dat warmte van lagere temperatuur kan worden ingevoerd in (delen van) het centrale net en via decentrale ne en, zodat meer bronnen benut kunnen worden. ◦ Met gedifferen eerde temperaturen in het warmtenet kunnen verschillende temperatuur behoe en van gebruikers(groepen) bediend worden. En ontstaan mogelijkheden voor uitwisseling tussen delen van het net. Bijvoorbeeld door het benu en van de (lage) retour temperatuur van hogere warmte als bron voor een lager temperatuur net. ◦ Gezien de grote opgave en het beperkte en onzekere aanbod van grootschalige duurzame bronnen in Utrecht moeten we op korte termijn ook experimenteren met meer kleinschalige duurzame bronnen en warmtene en. Dit moet vooral beoordeeld worden op wat het kan bieden aan leereffecten, de poten e voor opschaling en of ze relevant zijn in de eindsitua e en niet of ze nu al de laagste kosten opleveren. De gemeente zou hierover middelen moeten zoeken.

Dit soort ini a even die vaak gebonden zijn aan een kleiner gebied zouden voor realisering niet moeten wachten op een haalbaar wijkuitvoeringsplan voor de hele wijk.



Warmtekosten en tarieven. Het ontbreekt aan transparan e voor het bepalen van de kosten van warmte (via investeringen en exploita e min subsidies) en hoe dit leidt tot tarieven voor de eindgebruiker. Betaalbaarheid, geloofwaardigheid, en een vorm van varia e en keuze in tariefsysteem voor de eindgebruiker moeten daarbij voorop staan. Daarnaast moet inzichtelijk zijn hoe financiële ruimte ontstaat voor investeren in noodzakelijke verduurzaming van warmte systemen. En hoe afwegingen gemaakt worden tussen de financiële ruimte voor (o.a.) betaalbaarheid en verduurzaming. De huidige koppeling van de (maximale) prijs van warmte aan de prijs van gas belemmert deze transparan e en ondergraa het draagvlak voor warmtene en.



De factor jd: Dit betre zowel het jdsverloop voor de ontwikkeling van de plannen van bewoners als de jdsinvestering van bewoners.

◦ Zorg voor voldoende jd voor ontwikkeling van plannen van buur ni a even in samenhang met de gemeentelijke plannen. En voor inzicht in de gemeentelijke planning en transparan e over stappen in beleid en besluitvorming. Dit vraagt een goede afstemming met de (buurt)processen en planning vanuit buurini a even. ◦ Er moet ruimte zijn om haalbare plannen voor een deelgebied of buurt door te ze en, ook als nog geen haalbare oplossing voor de hele wijk in beeld is. ◦ Het ontwikkelen van een warmteoplossing met en door bewoners kan heel veel opleveren aan maatschappelijke winst en draagvlak voor de warmtetransi e. Maar vraagt van betrokkenen veel jd en investeren in deskundigheid en in het buurtproces. Hiervoor zijn ondersteunende faciliteiten nodig. En er moet gezocht worden naar manieren om de geïnvesteerde jd van bewoners te belonen en compenseren. Utrecht, 21 februari 2021 De Utrechtse buur ni a even: • • • • • • •

Veemarkt Samen LINK-Youtube / Link-Coöpera e Karel Doormanlaan Duurzaam LINK-Website Oog voor Warmte LINK-Website Expedi e Tirol LINK-Website / LINK-Youtube Warm Tuindorp LINK-Website Nieuwe Energie voor de Vechtzoom LINK-Website Klopvaartbuurt aardgasvrij LINK-Website

Meer informa e en contactgegevens is per buur ni a ef te vinden via LINK hierboven. Energie-U onderschrij het manifest van de buur ni a even. Energie-U is geen buur ni a ef en ontwikkelt niet zelf een warmte oplossing voor een of meer buurten. Energie-U kan wel warmte opwekking (helpen) realiseren en beheren met bewoners. Zij ondersteunt de buur ni a even met kennis, advies en lobby in haar rol als Utrechtse bundeling en belangenorganisa e voor duurzame energie en warmte oplossingen.