Jaarstukken 2023

Vult de gemeentelijke beleidsvrijheid in voor het beheersen en voorkomen van geluidshinder bij ontwikkelingen. Bevat concrete acties ter verbetering van de akoestische situatie door de aanpak van bestaande knelpunten. Vult de gemeentelijke beleidsvrijheid in om in bijzondere gevallen af te wijken van het plaatsgebonden risico en het groepsrisico.

78

Luchtkwaliteitsbeleid en – uitvoeringsprogramma ‘Utrecht kiest voor gezonde lucht’

2020

Actieplan Schoon Vervoer

2015

Gebiedsplan gebiedsgericht grondwaterbeheer en visie op duurzaam gebruik van de ondergrond

2015

Nota Bodembeheer 2017-2027

2017

Gemeentelijk beleid inzake PFAS

2020

Beleid en maatregelen om snel gezondheidswinst te bereiken door maatregelen te nemen die de luchtkwaliteit verbeteren op weg naar de WHOadvieswaarden-2005. Beleid en maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren en om CO2 te reduceren door het faciliteren en stimuleren van schoon vervoer en -waar nodig- te reguleren. Beheer van de kwaliteit van het grondwater van een groot deel van de stad. Voor dit onderwerp is nieuw beleid in de maak. Dit kan leiden tot een aanpassing van doelstelling en indicatoren in de volgende programmabegroting Faciliteert het gebruik maken van bodemkwaliteitskaarten om de kwaliteit van de bodem te bepalen. Aanvulling op de Nota Bodembeheer.

79

Bereikbaarheid Portefeuillehouder(s): Lot van Hooijdonk en Eva Oosters Ambitie:

We willen dat Utrecht aantrekkelijk en duurzaam bereikbaar is en blijft voor iedereen. We bewegen ons steeds meer lopend en fietsend of met ov en deelvervoer naar en door de stad. We maken gebruik van gezonde, schone, veilige en ruimte-efficiënte vervoerwijzen. We werken vaker thuis en reizen meer buiten de spits. We werken er aan dat alle voorzieningen, zoals winkels, sport, onderwijs, cultuur en groen, voor alle Utrechters dichtbij zijn, zodat we makkelijker lopend of fietsend naar onze bestemming kunnen.

Wat hebben we bereikt? Doelstelling 1: Toename van het aandeel duurzame, gezonde en ruimte-efficiënte vervoersmiddelen We streven naar groei van de stad zonder toename van het autogebruik. Door verbetering van het netwerk maken we lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit aantrekkelijker. Daarom werken we aan betere trein- en tram- en busverbindingen en meer en beter toegankelijke (intercity)stations en bushaltes. Een regionaal fietsnetwerk met ruimere fietspaden en meerdere routekeuzes maakt fietsen op langere afstanden prettiger. Daarnaast maken we volop ruimte voor de voetganger door groene ommetjes en een hoofdwandelnetwerk te ontwikkelen dat belangrijke voorzieningen en centrumfuncties makkelijk, toegankelijk en veilig bereikbaar maakt. Ook willen we dat de goederenstroom in de stad efficiënt, schoon en veilig plaatsvindt. We werken daarom aan meer bundeling van het goederenvervoer, om het aantal gereden kilometers in de stad en de uitstoot van de voer- en vaartuigen zo efficiënt en duurzaam mogelijk te houden. Dit zorgt voor schonere lucht, weinig geluidsoverlast en laag energieverbruik. En omdat alles lopend of met de fiets makkelijker bereikbaar is, bewegen we meer. Wat hebben bereikt in 2023?  We lopen voor op schema wat betreft het aandeel inwoners dat afgelopen jaar lopend of met OV naar de binnenstad ging.

Voor het aandeel inwoners dat per auto naar de binnenstad ging lopen we op schema; minder inwoners reizen meestal met de auto naar de binnenstad. Dit cijfer is tussen 2021 en 2023 gedaald van 5,4 naar 4,6 procent. Het aandeel inwoners dat per fiets naar de binnenstad ging, lopen we nog iets achter in vergelijking met onze doelstelling.  Het Uitvoeringsprogramma Goederenvervoer 2023-2026 is vastgesteld in het college met daarin 5 actielijnen en 15 maatregelen om goederenvervoer duurzamer en efficiënter te maken.  Voor emissieloos vervoer is het aantal publieke laadpunten gestegen van 3.000 naar 3.700 en daarmee ook de beschikbaarheid van laadpunten voor gebruikers. Doelstelling 2: Mobiliteits- en parkeergedrag dat bijdraagt aan een gezonde en leefbare stad Minder (vaak), buiten de spits en met een actief (lopen of fietsen) en/of met een gedeeld vervoermiddel reizen zorgt voor een gezonde toekomst. Anders reizen is namelijk gezond voor jezelf en je omgeving. Door de weg slim in te richten en technologie in te zetten, kunnen we het verkeer slim sturen en doseren. We zorgen voor voldoende voorzieningen, bijvoorbeeld om je fiets te stallen of om op een P+R over te stappen op ander vervoer. We pakken het fietsstallingstekort in de Binnenstad aan, we maken ruimte voor fietsen stallen in vooroorlogse wijken en realiseren extra stallingscapaciteit

80

bij het Centraal Station. We maken de openbare ruimte aantrekkelijker door minder parkeerplekken voor auto’s op straat en de wegen anders in te richten. Je auto parkeert je aan de rand van de stad of je wijk en je fiets in één van de fietsenstallingen in de buurt. De ruimte die ontstaat, kunnen we zo gebruiken voor groen en lopen, fietsen, verblijven en spelen. Wat hebben we bereikt in 2023?  Voor mobiliteitsmanagement, verkeersmanagement en Smart Mobility liggen we op schema met de werkzaamheden. We hebben verder invulling gegeven aan het bevorderen van duurzame mobiliteit, het uitwerken van de ambities (uit het Mobiliteitsplan 2040) op het gebied van Dynamisch Verkeersmanagement (DVM). Daarnaast hebben we pilots voor het spreiden van fietsstromen, intelligente toegang en slim laden -en lossen voorbereid.  We liggen op schema met de uitvoering van de activiteiten uit het Plan van Aanpak deelmobiliteit. We zien in 2023 een groei in het aanbod van alle modaliteiten: het aantal deelfietsen steeg van 500 naar 1000, het aantal e-bakfietsen steeg van 106 naar 186 en het aantal deelauto’s steeg van 1172 naar 1194. Alle modaliteiten worden intensiever gebruikt dan voorgaande jaren.  We liggen voor op schema met de gestelde doelstellingen voor zowel het aandeel huishoudens dat gebruik maakt van een deelauto, als het aandeel huishoudens dat gebruik maakt van deelmobiliteit.

 We liggen op schema met de doelstellingen uit de module fietsparkeren om fietsparkeerplekken toe te voegen. In 2023 hebben we afspraken gemaakt met de ontwikkelaar van het jaarbeurspleingebouw voor een fietsenstalling met ongeveer 1.800 fietsparkeerplekken. In de binnenstad zijn we in gesprek over een aantal kansen voor nieuwe fietsenstallingen. En we hebben ontwerpen gemaakt voor extra fietsparkeerplekken op Neude, Oudegracht en Janskerkhof waaronder 64 plekken op autoparkeerplekken aan de Oudegracht die begin 2024 geplaatst worden. Het loket fietsparkeren heeft in 2023 ruim 500 fietsparkeerplekken op meer dan 45 locaties in de stad gerealiseerd. We hebben in Rivierenbuurt, Dichterswijk, Zuilen en Wittevrouwen het tekort aan fietsparkeerplekken onderzocht en zijn gestart met de aanpak van het tekort.  We hebben betaald parkeren ingevoerd in 13 gebieden waar de parkeerdruk te hoog was of in wijken waar overlast zou kunnen ontstaan omdat er in de buurt woningbouw wordt ontwikkeld waar geen of weinig parkeervoorzieningen zijn. Het voorstel voor stadsbreed invoeren betaald parkeren is eind oktober naar de raad gestuurd. De raad heeft nog geen besluit genomen. Doelstelling 3: Daling van het aantal verkeersslachtoffers en verbetering gevoel van verkeersveiligheid Elk verkeersslachtoffer is er één te veel.

We werken er via onze projecten aan om onze wegen zo veilig mogelijk te maken. Concreet hebben we voor de komende jaren het doel om het aantal verkeersslachtoffers (met als bron de STAR-database) te laten dalen van bijna 478 slachtoffers (driejarig gemiddelde) in 2017-2019 naar 360 slachtoffers in 2023-2025. Ook willen we dat minstens 65% van de bewoners in 2025 tevreden is over de verkeersveiligheid. Wat hebben we bereikt in 2023? Het aantal geregistreerde verkeersgewonden in 2023 is 452, dat zijn er 6 minder dan in 2022. In 2023 is de tevredenheid over de verkeersveiligheid in Utrecht toegenomen naar 64%. Effectindicatoren In onderstaande tabel zijn de Effectindicatoren opgenomen voor meer gedetailleerde informatie klik hier.

81

Indicatoren

Doelstelling

Reali- Doelsatie stelling

RealiDoelsatie stelling

Nulmeting 2022 2022 2023 2023 Toename van het aandeel duurzame, gezonde en ruimte-efficiënte vervoersmiddelen Het percentage inwoners dat meestal lopend naar de 10% (2013) binnenstad gaat Het percentage inwoners dat meestal met de fiets naar 57% (2013 de binnenstad gaat Het percentage inwoners dat meestal met het OV naar 23% (2013) de binnenstad gaat Het percentage inwoners dat meestal met de auto naar 8% (2013) de binnenstad gaat

2024

17%

14%

17%

14%

58%

60%

55%

60%

18%

19%

21%

19%

4%

4%

5%

4%

Mobiliteits- en parkeergedrag dat bijdraagt aan een gezonde en leefbare stad Aantal fietsen dat buiten een fietsparkeervoorziening staat in binnenstad Aantal fietsen dat buiten een fietsparkeervoorziening staat in stationsgebied Aantal fietsen dat in een fietsvoorziening staat in de binnenstad Aantal fietsen dat in een fietsvoorziening staat in stationsgebied Percentage huishoudens dat gebruik maakt van een deelauto Gemiddeld aandeel gebiedsvreemd verkeer op de invalsroutes Aantal verkochte kaartjes/kaartjes P+R Kortingsregeling Percentage huishoudens dat gebruik maakt van deelmobiliteit

7.100 (2018)

7.100

7.100

8.615

7.100

1.600 (2018)

1.600

1.600

1.190

1.600

4.300 (2018)

5.700

6.100

5.414

6.500

14.800 (2018)

18.600

19.800

10.614

20.500

5% 2016

13%

15%

16%

17%

32% (2017)

27%

26%

21%

25%

270.000

280.000

153.565

300.000

18%

20%

26%

25%

179.951 (2016) 18% (2021)

21%

Daling van het aantal verkeersslachtoffers en verbetering gevoel van verkeersveiligheid Driejarig gemiddelde van verkeersslachtoffers Percentage bewoners dat tevreden is over de verkeersveiligheid in de eigen buurt

643 (20142016) 47% (2012); 42% (2014); 41% (2016)

max. 470

421 max. 450

51%

63%

440 max. 372 64%

64%

Wat hebben we gedaan? In de Programmabegroting 2023 hebben we de activiteiten onderverdeeld naar:  Wat hebben we gedaan in 2023?  Wat doen we altijd?  Meerjarige trajecten. Hiermee hebben we onderscheid gemaakt tussen onze opgaven en 'wat we altijd doen'. Wat hebben we afgelopen jaar gedaan?

Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2023 opgenomen. Doelstelling 1: Toename van het aandeel duurzame, gezonde en ruimte-efficiënte vervoersmiddelen.  Gestart met het opstellen van de Omgevingsvisie Overvecht.  Het verdiepend mobiliteitsonderzoek Rijnenburg tbv versnelling van de woningbouw is grotendeels gereed, 1e kwartaal 2024 wordt deze gedeeld met de raad. Fiets en voetganger  IPvE-FO (Integraal Programma van Eisen) voor de Weerdsingel Oostzijde en fietsroute Om de Noord vastgesteld.  Haalbaarheidsonderzoek naar de fietsverbinding Boorstraat afgerond en in de variantenstudie Demkabrug zijn twee voorkeursvarianten overgebleven.

82



Planontwikkeling gestart van verschillende regionale -en doorfietsverbindingen, zoals de Gageldijk, Klopdijk, Utrecht-Hilversum en Houten-Lage Weide.  Variantenstudie voor de fietsverbinding langs de Waterlinieweg als onderdeel van de fietsroute om de zuid afgerond (zoals opgenomen in investeringspakket 'groei in balans').  Herinrichting van de kruising Platolaan/Weg tot de Wetenschap en de Ooster- en Westerkade afgerond.  Voorbereiding gestart van de uitvoering van de Maliebaan.  Pilot gestart om de speed pedelec toe te staan op het fietspad door middel van een ontheffing.  Uitwerking gestart van "voetganger op netwerkniveau" in samenwerking met groene ommetjes. Openbaar vervoer en auto  21 bushaltes toegankelijk gemaakt.  Oplevering deel 24 oktoberplein tot Majellaknoop en deel Cartesiusweg tot Marnixbrug van de Westelijke Stadsboulevard.  Afronding project Busbaan Dichterswijk. Goederenvervoer  Uitvoeringsprogramma Goederenvervoer 2023-2026 vastgesteld.  Uitvoeringsprogramma bouwlogistiek vastgesteld en deze ingebed in het nieuwe programma 'Duurzame Bouw’.  Samenwerkingsovereenkomst “Schoon Goederenvervoer over Water” getekend met regionale partners om zo meer logistiek over water in de stad te realiseren.  Digitale vrachtwagen-bereikbaarheidskaart met routeplanner ontsloten.

Luchtkwaliteit We hebben ons ingezet voor het versneld verbeteren van de luchtkwaliteit. Hiertoe zijn de maatregelen uit het uitvoeringsprogramma ‘Utrecht kiest voor gezonde lucht’ verder uitgevoerd:  Milieuzones voor personenauto’s, bestelauto’s, vrachtwagens en autobussen waren ook in 2023 van kracht.  Onderzoek gedaan naar hoe we via het Omgevingsplan de maatregel op gebied van het weren van de meest vervuilende mobiele (bouw)werktuigen kunnen invoeren. Dit onderzoek loopt.  Inzet van subsidies voor het verwijderen van rookkanalen en voorlichtingscampagne over het verminderen van houtstook.  Stimulering juiste bandenspanning van auto's door aanbieden gratis slimme bandenpompen nabij de drie afvalscheidingsstations.  Metingen uitgevoerd via het luchtmeetnet en onderzoek naar mogelijkheden voor de inzet van sensoren.  Landelijk samengewerkt in het Schone Lucht Akkoord en deelname op bestuurlijk niveau aan landelijke stuurgroep. Emissieloos vervoer  We stimuleerden en faciliteerden de transitie naar emissieloos vervoer ook in 2023. We breiden de aanpak emissieloze bouwwerktuigen in samenwerking met marktpartijen uit tot emissieloos bouwen.  Datagestuurd (op basis van de bezetting van de bestaande laadpalen) hebben we oplaadpalen bijgeplaatst voor personenauto's, logistiek vervoer en voor taxi’s.

Vanaf 2024 rapporteren we over het luchtmaatregelenpakket en emissieloos vervoer vanuit het Programma Duurzame en Aantrekkelijke Stad. Doelstelling 2: Mobiliteits- en parkeergedrag dat bijdraagt aan een gezonde en leefbare stad. Mobiliteitsmanagement

83



Afspraken gemaakt met werkgevers (over fietsstimuleren, stimuleren deelmobiliteit en stimuleren om buiten de spits te reizen) en onderwijsinstellingen over thuiswerken, duurzaam reizen en hybride onderwijs.  Werkgeversaanpak doorgezet in 3 gebieden: Utrecht Oost, Stationsgebied, Lage Weide/De Wetering/Haarrijn.  Werkgeversaanpak uitgebreid met het gebied A12-zone.  Fietsactiviteiten zijn op scholen en fietslessen in 5 wijken en het AZC aangeboden om veilig fietsen te stimuleren en fietsen voor iedereen toegankelijk te maken. In 2023 zijn 3.480 kinderen op basisscholen bereikt en aanvullend hierop zijn met het praktisch verkeersexamen 88 basisscholen bereikt (van de 115 inclusief speciaal onderwijs).  Fietshub doorgezet. Ambitie was om minimaal 500 fietsen aan te bieden, we hebben ongeveer 900 fietsen uitgegeven.  Afspraken gemaakt voor de samenwerking in het programma Goedopweg 2025-2030.  Gemeentelijke leidraad mobiliteitsmanagement ontwikkeld.  Onderzoek naar dwingende maatregelen voor duurzaam reisgedrag afgerond en naar de raad gestuurd. Verkeersmanagement  Voorbereiding en/of uitvoering van verschillende Dynamisch VerkeersManagement (DVM) projecten gestart voor: Socrateslaan, Westelijke Stadsboulevard, Lombokplein en Zuid-West.  Regionale samenwerking voor multimodaal verkeersmanagement hernieuwd.

Smart Mobility  Vanuit de hernieuwde Smart Mobility aanpak 2 nieuwe innovatieve projecten gestart: intelligente toegang voor stadslogistiek bij autoluwe wijken en dynamische fietsspreiding.  Project digitalisering overheden afgerond en hierbij 15 mobiliteitsdata-items gedigitaliseerd en ontsloten. (Fiets)parkeren  Gewerkt aan oplossingen voor de toekomstige tekorten aan stallingsruimte voor fietsen rond Utrecht Centraal in samenwerking met NS en ProRail , Bv. in het nieuw te bouwen jaarbeurspleingebouw en in het nieuwe Knoopcomplex naast de huidige knoopstalling.  Studies verricht naar uitbreiding van de fietsparkeercapaciteit op station Lunetten, Vleuten, Vaartsche Rijn en Zuilen.  Communicatiecampagne gevoerd in de openbare stallingen in de binnenstad om het gebruik te stimuleren. Daarnaast de gevels van de stallingen opgefrist en voorzien van verlichting.  In de binnenstad gezocht naar plekken waar fietsparkeerplekken toegevoegd kunnen worden, door het bijplaatsen van rekken en door autoparkeerplaatsen op te heffen. Ook is gekeken hoe de overlast rondom Neude en Nobelstraat te verminderen.  Met Klepièrre is het overleg weer opgepakt om twee parkeergarages in Hoog Catharijne in te richten tot fietsenstalling. In oktober 2023 hebben we deze raadsbrief gestuurd om u te informeren over de stand van zaken.

Het is onze verwachting dat we in 2024 een concreet voorstel over deze stallingen aan uw raad kunnen voorleggen.  Tarief vastgesteld voor het nieuwe ringhubabonnement voor bewoners van nieuwe gebieden, die op afstand willen parkeren in een parkeergarage.  Voorbereiding gestart om parkeergarage Springweg per 15 mei 2024 in beheer te nemen. (Fiets)parkeren  Raadsvoorstel met de aanpassing van de belastingverordening betaald parkeren is naar de raad gestuurd ter besluitvorming. Hierin staat de wijze waarop en de volgorde waarin we stadsbreed betaald parkeren gaan invoeren.  Nieuwe webpagina gemaakt waar bewoners terecht kunnen die plannen hebben voor verfraaiing en verbetering van de openbare ruimte, zoals meer groen in de straat (bijvoorbeeld geveltuinen en boomspiegels) en meer plek om fietsen te stallen.

84

Deelmobiliteit  Kwalitatief en kwantitatief onderzoek uitgevoerd om beter inzicht te krijgen in de behoefte van (potentiële) gebruikers, waaronder groepen die moeilijk toegang hebben tot mobiliteit.  Stimuleringsregelingen gestart gekoppeld aan verandermomenten in het leven van mensen, herinrichting in de stad, specifieke doelgroepen (minima, studenten, onderwijzers, zorgpersoneel).  Informatiepunt opgericht voor vragen, klachten, aanbod etc. rondom deelmobiliteit.  Uitvoeringsprogramma Deelmobiliteit ligt op schema.  Nieuw samenwerkingsmodel gerealiseerd met deelauto-organisaties die de opschaling naar meer professionele wijze vormgeeft. Doelstelling 3: Daling van het aantal verkeersslachtoffers en verbetering gevoel van verkeersveiligheid.  In 2023 de volgende projecten opgeleverd:  Moldaudreef: verbetering oversteekbaarheid en overzicht, aanleg rotonde.  Kruising Zandweg/Meernbrug/Castellumlaan/Regenboogbrug: maatregelen ter verduidelijking verkeerssituatie.  Koeweitdreef/Bombaydreef: verminderen snelheid dmv snelheidsremmers.  Kruispunt Einsteindreef/ Humberdreef/ Oranjerivierdreef: meer ruimte voor fietsers langs de Oranjerivierdreef.  Amerikalaan: verminderen snelheid dmv snelheidsremmers.  Van Heuven Goedhartlaan: verminderen snelheid dmv snelheidsremmers.

 Tramkruising Weg der Verenigde Naties/Overste den Oudenlaan: kruising aangepast  Verder gegaan met de uitwerking van verkeersveiligheidsmaatregelen voor de integrale projecten Welgelegen en Den Hommel, Amazonekwartier, Taagdreef en Rotsoord.  Meerdere ontwerpvarianten uitgewerkt voor de verbetering van de fietsveiligheid op de Niels Bohrweg.  Via de scholen- en wijkenaanpak hebben we in 2023 theoretische en praktische verkeersexamens verzorgd op, daarbij zijn 88 scholen en 3480 scholieren bereikt.  Met het project Doortrappen (ouderen langer en veiliger laten fietsen) hebben we in 2023 205 senioren bereikt.  Pilot voorbereid voor de inzet van camerahandhaving voor snorfietsers met als doel dat meer snorfietsers op de juiste plek op de weg gaan rijden.  BOA’s ook in 2023 ingezet op verkeershandhaving, voor de verkeersveiligheid.  Meerdere onderzoeken naar verkeersveiligheid uitgevoerd, o.a.: beleving verkeersveiligheid Koekoekstraat, voorrangsplein ’t Goylaan en Van Egmondkade, voetgangersbrug naast Meernbrug, omvorming 30km/uur in relatie tot reistijden en aanrijtijden openbaar vervoer en nood -en hulpdiensten.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2023. Doelstelling 1: Toename van het aandeel duurzame, gezonde en ruimte-efficiënte vervoersmiddelen.  De verwachte uitvoering van de projecten: herinrichting Jutfaseweg (onderdeel van de doorfietsroute naar Nieuwegein/IJsselstein), Archimedeslaan en regionale doorfietsroute Utrecht – Amersfoort is nog niet gestart in 2023 o.a. vanwege een gebrek aan personele capaciteit en/of een vertraagde aanbesteding van het werk.  Het ontwerp van de Fietsroute om de Zuid is nog niet vastgesteld vanwege een gebrek aan personele capaciteit. Inmiddels is wel gestart.

85



Studie naar de nieuwe brug over de Kromme Rijn bij de Mytylweg is on hold gezet vanwege een te laag uitvoeringsbudget t.o.v. de verwachte uitvoeringskosten én i.v.m. de verdere ontwikkelingen in het kader van de verbreding A27. Openbaar Vervoer en auto  De verwachte uitvoering van de Europalaan Noord, Socrateslaan en Amsterdamsestraatweg is niet gestart in 2023 o.a. vanwege vertraging van werkzaamheden Nutsbedrijven, een mogelijke rechtszaak en bezwaren tegen bomenkap.  We werken aan de samenwerkingsovereenkomst voor de Alliantie Stedelijk OV Utrecht (OV alliantie), deze is nog niet is afgerond.  De verwachte oplevering van de Kanaalstraat is een paar maanden vertraagd door o.a. werkzaamheden van de Nutsbedrijven. Goederenvervoer  Pilot “logistiek lab pakketbezorging/buurtdepots”: In plaats van 3 zijn er 2 buurtdepots opgezet. Er waren onvoldoende geschikte locaties om er 3 op te zetten en in overleg met de private partij (Mypup) is besloten met 2 locaties voldoende body aan de pilot te geven. Emissieloos vervoer  We plaatsten 6 snellaadpunten op 3 winkellocaties. De overige 16 snelladers zijn nog niet geplaatst. Dit vanwege juridische verwikkelingen met de exploitanten rond de concessies.

 We onderzochten in het kader van de nieuwe beleidsnota Luchtkwaliteit aanvullende maatregelen om de luchtkwaliteit te verbeteren, om een goed afgewogen voorstel voor een maatregelenpakket in de beleidsnota op te nemen. De beleidsnota is daardoor vertraagd. Raadsbrief Uitbreiding Ontwerp-beleidsnota Luchtkwaliteit. Doelstelling 2: Mobiliteits- en parkeergedrag dat bijdraagt aan een gezonde en leefbare stad. Mobiliteitsmanagement  De mobiliteitsmanagementaanpak bij de werkzaamheden Jutfaseweg zijn nog niet gestart omdat de werkzaamheden pas in 2024 uitgevoerd gaan worden.  Bij de herinrichting van de Westelijke Stadsboulevard (WSB) is de mobiliteitsmanagementaanpak uitgevoerd. Er is nog geen beeld of de doelstelling van 300 spitsmijdingen is bereikt, wel rijdt er sinds de start van de herinrichting structureel minder verkeer op de WSB.  Goedopweg heeft bij 40 in plaats van 100 MKB-bedrijven in 2023 een mobiliteitsscan uitgevoerd om mobiliteitsgedrag te stimuleren. De prioriteit van veel MKB bedrijven ligt op dit moment minder bij mobiliteit en meer bij zaken als herstel na Corona en invullen van vacatures. Verkeersmanagement  De update autobewegwijzering is voor 95% gerealiseerd. Deze wordt in 2024 afgerond.  Voor de update fietsbewegwijzering zoeken we nog naar middelen.

 Pas op de plaats gemaakt bij de ontwikkeling en realisatie van iVRI’s (nog te weinig aangetoonde meerwaarde beleid en te hoge kosten). De focus leggen we op het uitvoeren van pilots met nieuwe dynamisch verkeersmanagementsystemen. (Fiets) parkeren  Inventarisatie is gestart van gehandicaptenparkeerplaatsen in de binnenstad, de uitvoering is vanwege capaciteitstekort nog niet gestart. In 2024 pakken we dit op en werken we verder aan optimalisatie van het aantal plekken en inrichting van plekken. Doelstelling 3: Daling van het aantal verkeersslachtoffers en verbetering gevoel van verkeersveiligheid.

86





Uitvoering Donaudreef: deze activiteit gaat later plaatsvinden omdat in de ontwerpfase vertraging is opgelopen door onvoldoende budget. Die dekking is inmiddels gevonden. Start uitvoering begin 2025. Uitvoering snelheidsremmende maatregelen Amsterdamsestraatweg Noord: deze activiteit vindt later plaats in 2024 omdat uitwerking van effectieve maatregelen meer tijd heeft gekost dan gepland.

Wat hebben we van ‘wat we altijd doen’ gedaan?

Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2023 opgenomen. Doelstelling 1: Toename van het aandeel duurzame, gezonde en ruimte-efficiënte vervoersmiddelen.  De monitor mobiliteitsplan uitgebracht ter monitoring van de doelstellingen uit het Mobiliteitsplan.  In 2023 hebben de wijkverkeersadviseurs ruim 3500 meldingen ontvangen en afgehandeld. Fiets en Voetganger  We blijven inzetten op verbetering en uitbreiding van het fietsnetwerk. Doelstelling 2: Mobiliteits- en parkeergedrag dat bijdraagt aan een gezonde en leefbare stad. (Fiets)parkeren  Betaald parkeren ingevoerd in de volgende wijken: Rivierenwijk, Cartesiusdriehoek, Cartesiusweg, Schepenbuurt, Leidsche Rijn Centrum Oost, Voordorp Sportpark, Werkspoor, Wisselspoor, Merwede, Bedrijventerrein Kanaleneiland, Nieuwe Defensie en Wilhelminawerf, Rivierenwijk-Zuid.  In totaal 58 parkeerplekken opgeheven tbv groen, spelen, fietsparkeren en/of verblijven, waarvan 18 in de binnenstad.  Een nieuwe procedure opheffen parkeerplaatsen vastgesteld, waarmee het makkelijker wordt om parkeerplaatsen om te zetten naar andere functies. Doelstelling 3. Daling van het aantal verkeersslachtoffers en verbetering gevoel van verkeersveiligheid.

 Met de G4 voor maatwerk gelobbyd voor plaats op de weg van Licht Elektrische Voertuigen (LEV’s), resultaat is het uitvoeren van een gezamenlijke studie door G4 en ministerie van IenW naar doel en vorm van het maatwerk.  Overeenstemming bereikt met de politie en het CVOM voor de inzet van mobiele flitspalen in de stad naast de extra vaste flitspalen.  Voor de ‘gebiedsontsluitingsweg 30’ (GOW30) een doorvertaling gemaakt van de (voorlopige) inrichtingskenmerken in het Utrechtse handboek openbare ruimte. Bij de actualisatie van het Handboek nemen we deze mee. Ook hebben we gewerkt aan een ‘standaard’ evaluatie voor GOW30-straten.  Aanpak verder uitgewerkt voor de verkeersveiligheid van maaltijdbezorgers.

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2023. Doelstelling 2: Mobiliteits- en parkeergedrag dat bijdraagt aan een gezonde en leefbare stad. (Fiets)parkeren  Voorwaarde voor gewenst parkeergedrag is voldoende locaties. Doelstelling van 3 nieuwe buurtstallingen in 2023 is niet gehaald omdat er geen geschikte locaties beschikbaar waren. De vastgoedmarkt is hierin bepalend en daarmee is deze indicator niet voldoende te

87

beïnvloeden vanuit de gemeente. We kijken naar een nieuwe betekenisvolle indicator voor de aanpak van fietsparkeertekorten in vooroorlogse wijken. Deelmobiliteit  12 extra deelmobiliteitshubs gerealiseerd, dit is meer dan de begrote 4-8 stuks. Er is optimaal gebruik gemaakt van de middelen die beschikbaar waren binnen de VSD Subsidie, en konden daardoor meer hubs realiseren voor het gereserveerde bedrag dan oorspronkelijk ingeschat. Doelstelling 3: Daling van het aantal verkeersslachtoffers en verbetering gevoel van verkeersveiligheid  Biltse Rading: om de oversteek waar een tragisch verkeersongeval plaatsvond in april 2023 veiliger te maken voor fietsers en voetgangers zijn, door vervroegde programmering, maatregelen getroffen.  Vleutenseweg: na een tragisch verkeersongeval in maart 2023 vond een onafhankelijk onderzoek plaats gericht op mogelijkheden om de verkeersveiligheid hier te vergroten. Meerdere maatregelen zijn onderzocht en beoordeeld op verkeersveiligheidswinst ook in relatie tot de investering. Deze maatregelen zullen in 2024 worden uitgevoerd.  Loevenhoutsedijk: na de Motie M79 is een project gestart om de verkeersveiligheid op de Loevenhoutsedijk te verbeteren waarbij aandacht is voor de toename van verkeer gelet op de komst van extra woningen aan de Jagerskade voorjaar 2024. Wat hebben we voor de meerjarige trajecten gedaan?

Deze activiteiten hebben we uitgevoerd zoals in de Programmabegroting 2023 opgenomen. Doelstelling 1: Toename van het aandeel duurzame, gezonde en ruimte-efficiënte vervoersmiddelen.  Voorlopig ontwerp uitgewerkt van de Europalaan Zuid.  Integraal Programma van Eisen (IPvE/FO) van de OV verbinding Overvecht – USP (Kardinaal de Jongweg) uitgewerkt.  Ontwerp afgerond voor de Linschotensingel.  Studie Zuidpoort afgerond en voorgelegd aan het bestuur.  Binnen de OV-alliantie gewerkt aan de ontwikkelagenda die heeft geleid tot het aanscherpen van de programmering voor OV-maatregelen.  We hebben gewerkt en blijven werken aan meerjarige programmering van nieuwe fiets- en voetgangersnetwerken, waarbij we gebruik maken van momenten waarop de weg toch al op de schop wordt genomen voor bijvoorbeeld vervanging van asfalt, riolering of warmteleiding. Voorbeeldprojecten zijn de Klopdijk en Gageldijk. U-NED/ARU/NRU Raadsbrief BO-MIRT  In 2023 hebben we in U Ned:  Nota Reikwijdte en Detailniveau opgeleverd binnen de MIRT-verkenning.  Gestart met het MIRT-onderzoek A12 in samenhang met Rijnenburg.  Pakket van kleinschalige multimodale maatregelen afgerond in de Aanpak 2030.  Gestart met studie naar uitwerking Corridorhubs.  Rapport van de Regiopoorten opgeleverd.  Programmaplan Korte Termijnaanpak/Goedopweg 2025-2030 vastgesteld.

 Adviezen Modellenwerkgroep aan diverse programmalijnen.  In kader van ARU samen met de provincie, het alternatief voor het Tracébesluit Ring Utrecht aangeboden aan de minister van IenW en gepresenteerd aan raden en staten.  Doorgegaan met het voorbereiden van korte-termijnmaatregelen aan de Noordeljike Randweg (NRU). De maatregelen verwachten we in 2024 en 2025 gelijktijdig met het onderhoud uit te voeren. In najaar 2023 hebben we gezamenlijk met Provincie de NRU in samenhang met het Alternatief Ring Utrecht (ARU) bekeken. Uit deze verkennende studie volgen meerdere

88

kansrijke NRU-varianten die we nader willen onderzoeken. Met het Rijk hebben we afgesproken dat we de besluitvorming over de NRU combineren met het besluit over ARU/Tracébesluit Ring Utrecht. Doelstelling 2: Mobiliteits- en parkeergedrag dat bijdraagt aan een gezonde en leefbare stad.  We hebben gewerkt en blijven werken aan meerjarige programmering van nieuwe fiets- en voetgangersnetwerken, waarbij we gebruik maken van momenten waarop de weg toch al op de schop wordt genomen voor bijvoorbeeld vervanging van asfalt, riolering of warmteleiding. Voorbeeldprojecten zijn de Klopdijk en Gageldijk. Doelstelling 3: Daling van het aantal verkeersslachtoffers en verbetering gevoel van verkeersveiligheid.  Voor de 30km per uur aanpak de volgende activiteiten in 2023 uitgevoerd:  uitrol communicatiecampagne 30 km/per uur.  bijdragen aan herinrichtingen straten naar 30 kilometer per uur maken | gemeente Utrecht.  lobbywerk verricht voor de handhaving op 30 km per uur.  Voorbereidingen getroffen voor de uitvoering van een pilot voor camerahandhaving voor snorfiets naar de rijbaan. De pilot heeft in eerste instantie een looptijd van een jaar.  In 2023 subsidie aangevraagd bij de provincie voor de uitvoering van de verkeersveiligheidsmaatregelen op de Donaudreef. Deze is ook toegekend.  Een overeenkomst gesloten met Veiligheid NL t.b.v.

de ontsluiting en het gebruik van de data van verkeersongevallen van de RAVU (ambulances).

Deze activiteiten hebben we afwijkend of anders gerealiseerd dan opgenomen in de Programmabegroting 2023. 

Niet van toepassing.

Wat heeft dat gekost? x € 1.000 Omschrijving

Actuele Realisatie Nominale Actuele Realisatie Verschil begroting 2022 begroting begroting 2023 actueel/ 2022 2023 2023 realisatie

Actuele begroting 2024

Baten Groei aandeel duurzame vervoersmiddelen Mobiliteits en parkeergedrag beïnvloeden Daling aantal verkeersslachtoffers Totaal Baten Lasten Groei aandeel duurzame vervoersmiddelen Mobiliteits en parkeergedrag beïnvloeden Daling aantal verkeersslachtoffers

7.204

4.038

3.649

4.340

6.046

1.706

3.169

53.158

55.160

60.946

69.791

69.392

-399

75.026

393

868

0

1.016

231

-785

0

60.755

60.067

64.595

75.147

75.669

522

78.195

23.915

21.890

34.919

24.015

21.302

2.713

35.389

38.242

36.531

35.039

41.670

39.540

2.131

45.073

2.697

5.034

2.109

3.233

3.016

217

3.332

89

Totaal Lasten

64.854

63.454

72.068

68.918

63.857

5.061

83.794

Saldo baten en lasten Mutaties reserves

-4.099

-3.387

-7.473

6.229

11.812

5.583

-5.599

Toevoeging reserves

20.661

20.661

20.009

26.230

28.288

2.058

15.041

Onttrekking reserves

16.497

11.382

21.049

10.665

7.727

-2.937

13.740

Totaal

-8.263

-12.666

-6.433

-9.336

-8.749

587

-6.900

Toelichting In de jaarstukken 2023 geven we een toelichting op verschillen ten opzichte van de actuele begroting 2023, indien deze groter zijn dan 0,1 miljoen euro dan wel 10% van de baten of lasten van de doelstelling. Kleinere verschillen worden toegelicht als ze politiek relevant zijn.

Baten

1. Groei aandeel duurzame vervoersmiddelen 04-1-1-2 Uitvoeren maatregelen gebruik openbaar vervoer. Voor de projecten OV-doorstroming en HOV baan Europalaan Zuid zijn minder kosten gemaakt, waardoor er minder subsidie is ontvangen (zie toelichting lasten).

Coalitie

I/S

x € 1.000 Verschil actueel / realisatie

I

-543

I

405

I

313

De inkomsten uit de laadinfraconcessie zijn hoger uitgevallen en er zijn extra bijdragen vanuit het rijk ontvangen vanuit de samenwerking Regionale Aanpak Laadinfra (RAL II) en de uitvoering van het Klimaatakkoord (CDOKE).

I

1.239

Er zijn rijksmiddelen ontvangen voor uitvoeringskosten van de voorbereiding voor de Zero Emissiezone. Een aantal bestedingen op de Specifieke uitkering op het Schone Lucht Akkoord zullen pas in 2024 worden gedaan Overige baten

I

386

I

-115

04-1-1-3 Uitvoeringsmaatregel doorgaande autoverkeer In 2023 heeft de gemeente Utrecht een samenwerkingsovereenkomst voor de verdere ontwikkeling van verkeers- en vervoersmodellen getekend met tien betrokken partners. Utrecht is verantwoordelijk voor het innen van de financiële bijdragen. Deze bijdragen waren niet begroot. In verschillende samenwerkingsprogramma’s met het Rijk en Metropool Regio Utrecht (MRU) zijn hogere baten dan begroot. Dit loopt gelijk met de hogere lasten.

04-1-1-4 Uitvoeren maatregelen luchtkwaliteit

2. Mobiliteits en parkeergedrag beïnvloeden 04-1-2-1 Uitvoeren maatregelen fietsparkeren De inkomsten voor fietsparkeren zijn hoger dan begroot in verband met een stijging van het aantal verwijderde gevaarlijk gestalde fietsen door o.a. parkeerverbod in het stationsgebied en drukte in de stad. 04-1-2-2 Uitvoeren maatregelen autoparkeren

21 I

143

90

In de tweede bestuursrapportage zijn de baten voor kort parkeren en parkeerhandhaving opgehoogd op basis van realisatie 1e helft 2023. De inkomsten voor parkeerhandhaving zijn echter te positief ingeschat. Tevens zijn de baten lager als gevolg van gratis parkeren tijdens kerst. Ten opzichte van de oorspronkelijke begroting zijn de baten nog steeds hoger.

I

-1.005

We hebben hogere opbrengsten gerealiseerd voor openbareen P&R garages door een toename van het aantal abonnementen, meer inkomsten voor kort parkeren en meer inkomsten laadpalen. 04-1-2-3 Uitvoeren maatregelen mob. en verkeersmanagement De inkomsten zijn lager dan begroot. Door de complexe uitvoering van het project Slimme kruisingen en lagere lasten voor het project Multimodaal Verkeersmanagement zijn er minder subsidieopbrengsten van de Provincie. Overige baten

I

1.079

I

-616

0

3.Daling aantal verkeersslachtoffers Uitvoeren verkeersmaatregelen veilige stad Voor de projecten Werkspoor, Rijnsweerd en Bernadottelaan zijn minder kosten gemaakt, waardoor er minder subsidie is ontvangen. De uitgaven en baten vallen in 2024 (kasritme). De baten zijn lager omdat de begrote subsidie voor de Moldaudreef niet is ontvangen. Het project is niet binnen de gesteld termijn afgerond. Overige baten

I

I

-484

-301

0

Totaal baten

522

x € 1.000 Lasten

Coalitie

I/S

Verschil actueel / realisatie

1. Groei aandeel duurzame vervoersmiddelen I

-166

Vertragingen en versnellingen in de uitvoering van projecten zorgt per saldo voor lagere lasten dan begroot.

I

265

Hogere lasten door niet begrote afschrijvingskosten. Deze worden gedekt door een overeenkomstige onttrekking uit de vaste activa reserve.

I

-225

De in 2023 toegekende en niet begrote nacalculatie en voor loon- en prijscompensatie. Het niet bestede deel voegen we toe aan het 'investeringsbudget bereikbaarheid' zodat het beschikbaar blijft voor prijsstijgingen op langlopende projecten en toekomstige investeringen.

I

1.056

04-1-1 Groei aandeel duurzame vervoersmiddelen Er zijn meer kosten gemaakt voor het project Alternatief Ring Utrecht (ARU) op gebied van zowel inhuur, onderzoek en projectleiding. Daarnaast zijn er hogere communicatielasten opgavebreed onder andere vanwege ernstige verkeersongevallen maar ook door invoeren betaald parkeren. 04-1-1-1 Uitvoeren maatregelen fiets en voetganger

91

04-1-1-2 Uitvoeren maatregelen gebruik openbaar vervoer Lagere lasten door onder andere lagere licentiekosten. Daarnaast is de evaluatie van het taxibeleid en bijbehorende proeven met nog een jaar uitgesteld.

I

217

De lasten zijn lager bij het project Europalaan Zuid. We werken verder aan het ontwerp in 2024. Het verschil in uitgaven betreft kasritme.

I

180

De lasten zijn lager bij OV-doorstroming, doordat er alleen onderzoek is gedaan voor “t Goyplein. De uitvoering en uitgaven zijn volgend jaar (kasritme).

I

379

In verschillende samenwerkingsprogramma’s met het Rijk en Metropool Regio Utrecht (MRU) zijn hogere lasten dan begroot. Dit loopt samen met hogere baten.

I

-313

De in 2023 toegekende en niet begrote nacalculatie voor loonen prijscompensatie (zie toelichting bij fiets en voetganger) Niet begrote interne verrekeningen voor het project Westelijke stadsboulevard. 04-1-1-4 Uitvoeren maatregelen luchtkwaliteit In samenwerking met de overige G4 steden zijn kosten gemaakt voor opstellen, actualiseren en uitvoeren van de Regionale Aanpak Luchtkwaliteit. De lasten zijn hoger uitgevallen door eenmalige overnamekosten van netaansluitingen binnen één van de laadinfraconcessies. 04-1-1-5 Uitvoeren maatregelen goederenvervoer De lasten van de maatregelen in het kader van goederenvervoer zijn lager dan begroot. Het uitvoeringsprogramma is pas medio 2023 gestart en projecten lopen door in 2024. Daarnaast zijn er minder subsidie aanvragen ingediend voor het stimuleren van efficiënt goederenvervoer. Overige lasten

I

201

I

1.555

I

-706

I

-442

I

301

04-1-1-3 Uitvoeringsmaatregel doorgaande autoverkeer

411

2. Mobiliteits -en parkeergedrag beïnvloeden 04-1-2-1 Uitvoeren maatregelen fietsparkeren De overschrijding wordt grotendeels veroorzaakt door de hogere eigenaarslasten van de stationstallingen CS. De kosten voor dagelijks onderhoud en servicekosten stationsstallingen CS zijn lager dan begroot. 04-1-2-2 Uitvoeren maatregelen autoparkeren De lasten voor uitvoeren maatregelen autoparkeren zijn per saldo hoger dan begroot. De overschrijding wordt grotendeels veroorzaakt door hogere energielasten bij de openbare parkeergarages. 04-1-2-3 Uitvoeren maatregelen mob.en verkeersmanagement De technische uitwerking van het project Slimme Kruisingen bleef complexer hierdoor zijn de werkzaamheden tijdelijk onderbroken (zie toelichting baten).

I

-427

I

161

I

-237

I

582

92

De gemeentelijke bijdrage aan het project Korte Termijn Aanpak in samenwerking met de Provincie Utrecht (Goed op Weg) is lager dan begroot omdat de uitvoering van enkele geplande werkzaamheden doorschuift naar 2024. Het project VRI Meldpunt is in 2023 succesvol afgerond, de kosten waren lager dan begroot. De resterende middelen blijven voor toekomstige investeringen beschikbaar. In 2023 hebben we minder kosten gerealiseerd voor verschillende projecten van Anders Reizen projecten (o.a. Smart Mobilty, DIT4tram, Deelmobiliteit en Multimodaal Verkeersmanagement). Projecten zijn grotendeels wel voorbereid.

I

600

I

140

I

880

192

De in 2023 toegekende en niet begrote nacalculatie voor loonen prijscompensatie (zie toelichting bij Fiets en Voetganger. Overige lasten

240

3.Daling aantal verkeersslachtoffers 04-1-3-1 Uitvoeren verkeersmaatregelen veilige stad De lasten voor het project snorfiets naar de rijbaan zijn lager dan begroot, omdat het doorlopen van het project driehoek en akkoord CVOM langer heeft geduurd dan verwacht. Het verschil in uitgaven betreft kasritme. Overige lasten

I

217

0

Totaal lasten

5.061 x € 1.000

Mutatie reserve

Coalitie

I/S

Verschil actueel / realisatie

Onttrekking 04-1-1-1 Uitvoeren maatregelen fiets en voetganger Een niet begrote onttrekking aan de materiële vaste activareserve in verband met hogere afschrijvingslasten.

I

214

I

-2.159

Vertraging in de uitvoering van de projecten OV, zorgen voor een lagere onttrekking aan de reserve meerjarige investeringen bereikbaarheid.

I

-369

04-1-1-4 Uitvoeren maatregelen goederenvervoer De afwijkingen ten opzichte van de begrote planning, zijn hierboven toegelicht en hebben geleid tot een lagere onttrekking aan de reserve ten behoeve van de uitvoeringsprogramma Goederenvervoer.

I

-314

04-1-2-1 Uitvoeren maatregelen autoparkeren

I

1.144

De onderschrijding op de lasten van de projecten fiets en voetganger, de niet begrote nacalculatie voor de loon- en prijsindex en de lagere dotatie aan de vaste activa reserve zorgen voor een lagere onttrekking aan de reserve Meerjarige investeringen Bereikbaarheid. 04-1-1-2 Uitvoeren maatregelen gebruik openbaar vervoer

93

Door het positieve parkeerresultaat heeft de begrote onttrekking aan de parkeerreserve ten behoeve van de Croeselaan niet plaatsgevonden. 04-1-2-3 Uitvoeren maatregelen mob.en verkeersmanagement De afwijkingen ten opzichte van de begrote planning zijn bij de lasten toegelicht en hebben geleid tot een lagere onttrekking aan de reserve ten behoeve van de projecten Anders Reizen. 04-1-3-1 Uitvoeren verkeersmaatregelen veilige stad In 2023 is meer onttrokken dan begroot in verband met de uitvoering van projecten in het kader van verkeersveiligheid. Overige toevoegingen reserves Storting

I

-2.099

I

496

04-1-1-1 Uitvoeren maatregelen fiets en voetganger Vertragingen in de uitvoering van geactiveerde projecten zorgen voor een lagere dotatie aan de vaste activa reserve dan begroot.

I

891

04-1-1-2 Uitvoeren maatregelen gebruik openbaar vervoer Meer uitgaven op het geactiveerde project Europalaan Noord zorgen voor een hogere dotatie aan de vaste activa reserve dan begroot.

I

-384

04-1-1-3 Uitvoeringsmaatregel doorgaande autoverkeer In verband met onder andere de vertraging van de Socrateslaan is de storting in de Materiële vaste activa reserve lager

I

1.098

De vertraging van het project Socrateslaan, de niet begrote nacalculatie voor de loon- en prijsindex en de lagere storting in de vaste activa reserve zorgen voor een hogere storting in de Meerjarige investeringen Bereikbaarheid 04-1-1-4 Uitvoeren maatregelen luchtkwaliteit Diverse mutatie op de projecten binnen het Luchtmaatregelenpakket hebben geleid tot een hogere dotatie aan de reserve dan begroot.

I

-2.861

I

-373

04-1-2-1 Uitvoeren maatregelen autoparkeren In de tweede bestuursrapportage zijn de baten voor kort parkeren en parkeerhandhaving opgehoogd op basis van realisatie 1e helft 2023. De inkomsten voor parkeerhandhaving zijn echter te positief ingeschat. Overige toevoegingen reserves

I

-872

Totaal mutatie reserves

150

443 -4.995

Risico's Belangrijkste bestaande strategische risico's Risico 1: Benodigde samenwerking en cofinanciering voor de noodzakelijke maatregelen komen niet rond. Hierdoor kan de mobiliteitstransitie niet volgens het gewenste tempo worden gerealiseerd.  Stand van zaken risico:  Risico is toegenomen. Schaalsprong OV staat ook voor een bezuiniginsopgave.  Stand van zaken maatregel:  Met de provincie verrichten we onderzoek naar het Wiel met Spaken (Schaalspong OV), zoals de regionale studie Lunetten Koningsweg- Binnenstadsas. In U Ned verband werken we gezamenlijk aan diverse programma's, zoals de MIRT Verkenning OV en Wonen. Doel van die samenwerking is te komen tot een gedragen uitkomst als

94

randvoorwaarde voor verkrijgen mogelijke cofinanciering door het Rijk. We werken nu en komende jaren daarvoor toe naar de BO-Leefomgeving en BO-MIRT. De begroting van het ministerie van IenW is verder onder druk komen te staan. De opgave voor het wegwerken van het achterstallig onderhoud en de instandhouding van de rijksinfrastructuur is daar mede debat aan. Hierdoor is de kans op een passende rijksbijdrage niet groter geworden. Aan de cofinanciering is in de meeste gevallen de randvoorwaarde verbonden dat de gemeente een eigen bijdrage inbrengt. Zeker bij de grote mobiliteitsprojecten is de dekking daarvan een uitdaging. Risico 2: Onvoldoende beschikbaarheid van alternatieven voor de auto en benodigde innovatie gaat niet snel genoeg of is niet voldoende voor groei stad (infrastructuur voor voetganger en fietser, beschikbaarheid OV, opschaling deelmobiliteit, MaaS, parkeerhubs etcetera).  Stand van zaken risico:  Risico ligt eerder op het vlak van beschikbaarheid van voldoende alternatieven voor auto.  Stand van zaken maatregel:  Convenant met deelaanbieders is opgezet, onderzoek naar marktordening van deelmobiliteit en MaaS voeren we uit, stimuleringsregelingen zijn en worden aangeboden, parkeerbeleid (hogere tarieven, lage parkeernormen, weghalen autoparkeerplaatsen) blijft een belangrijke maatregel. Daarnaast blijven we inzetten op voetganger, fiets en OV.

Risico 3: Deel van bestaande of nieuwe inwoners kan niet meedoen aan maatschappij / maatschappelijk verkeer, met een grotere ongelijkheid in stad als gevolg.  Stand van zaken risico:  Risico is ongewijzigd.  Stand van zaken maatregel:  Doelgroepen kennen en er gericht op inspelen met maatregelen en ook op de effectiviteit van die maatregelen monitoren. We hebben hiervoor het uitvoeringsprogramma vervoersongelijkheid in 2023 opgezet. Risico 4: Emissieloos vervoer: Door grotere afhankelijkheid en toename van energiegebruik bestaat de kans dat het stroomnet het niet meer aan kan, met als gevolg onvoldoende leveringsgarantie, en ook stagnatie van de realisatie van laadpalen.  Stand van zaken risico:  Risico nog actueel.  Stand van zaken maatregel:  We voerden overleg met netbeheerders. Risico 5: Luchtkwaliteit: door de EU grenswaarden en de WHO advieswaarden niet (op tijd) te behalen bestaat de kans op een minder snellere verbetering van de luchtkwaliteit, met gevolgen voor de gezondheid van inwoners, ondernemers en bezoekers.  Stand van zaken risico:  Risico nog actueel.  Stand van zaken maatregel  Stand van zaken maatregel: We voerden lobby via de Rijksoverheid, met name met betrekking tot luchtkwaliteit (deelname aan het Schone Lucht Akkoord) om invloed te hebben op de besluiten.

 We namen maatregelen vanuit ons Uitvoeringsprogramma Luchtkwaliteit (zoals de milieuzones en houtstook) en werkten aan nieuw luchtkwaliteitsbeleid.

95

Investeringen Zie de paragraaf investeringen voor een toelichting op de investeringen.

Verbonden partijen Omschrijving

Doel

VvE P&R Uithof/Sciencepark Utrecht

Door het bieden van een combinatie van een goede parkeervoorziening aan de rand van de stad gecombineerd met snel openbaar vervoer naar de binnenstad zet de gemeente in op het afvangen van autoverkeer in de stad. Op deze manier biedt de gemeente een goed alternatief voor automobilisten met bestemming Utrecht voor parkeren in de binnenstad. De gemeente is eigenaar van 500 van de 2.000 parkeerplaatsen in de P&R de Uithof.

x € 1.000 Bijdrage gemeente Utrecht 234

Zie voor detailinformatie de paragraaf Verbonden Partijen

96

Subsidies Doelstelling

Omschrijving

Begroting Realisatie 2023 2023

x € 1.000 Verschil

Doelstelling 1: Toename van het aandeel duurzame, gezonde en ruimte-efficiënte vervoersmiddelen Terugdringen van emissies door houtstook

Terugdringen van emissies door houtstook

295

106

189

Uitvoeren maatregelen goederenvervoer

Procesinnovatie duurzaam goederenvervoer en haalbaarheidsonderzoek duurzaam goederenvervoer

50

10

40

Totaal doelstelling 1

345

116

229

Totaal Bereikbaarheid

345

116

229

Zie voor het totaaloverzicht alle subsidies per programma de bijlage subsidies.

97

Beleidsnota's Beleidsdocument

Vastgesteld

Toelichting

Mobiliteitsplan

2021

Parkeervisie

2021

Luchtkwaliteitsbeleid en uitvoeringsprogramma 'Utrecht kiest voor gezonde lucht’

2020

Utrecht wil een stad zijn waarin gezondheid en leefbaarheid voorop staan. Daarom geven we voorrang aan duurzame vervoermiddelen. Duurzame vervoersmiddelen nemen minder ruimte in beslag. Daardoor is er meer ruimte voor groen en plekken om te spelen. Ook zorgen duurzame vervoermiddelen voor minder geluidsoverlast, minder uitstoot, minder drukte en voor minder ongelukken. We verwachten dat de stad groeit van ruim 350.000 inwoners in 2021 naar ruim 450.000 inwoners in 2040. Voor een gezonde groei van de stad is het nodig om de mobiliteit anders te organiseren. Mobiliteit betekent ‘hoe we ons kunnen bewegen’, het gaat over hoe we ons verplaatsen van de ene plek naar de andere plek in de stad. De gemeente wil dat uw straat en onze stad aantrekkelijk en bereikbaar is voor iedereen. Parkeren is een belangrijk onderdeel van het verkeersbeleid en is onmisbaar in het streven naar een gezonde, aantrekkelijke en bereikbare stad. Ons parkeerbeleid staat in de nieuwe parkeervisie. De doelen hierin zijn:  Bereikbaarheid van en binnen de stad behouden  Kwaliteitsslag openbare ruimte  Stimuleren gezonde en duurzame vormen van mobiliteit Rechtvaardige verdeling van de schaarse parkeerruimte. Het doel van het luchtkwaliteitsbeleid is om snel gezondheidswinst te bereiken door maatregelen te nemen die de luchtkwaliteit verbeteren.

We werken voortdurend aan de verbetering van de luchtkwaliteit en willen de WHO-advieswaarden2005 voor luchtkwaliteit versneld halen. We zoeken daarbij naar een balans tussen onze maatregelen en de draagkracht van bewoners en ondernemers. De maatregelen betreffen milieuzonering, verbieden van de meest vervuilende mobiele (bouw)werktuigen, terugdringen van emissies veroorzaakt door houtstook en het verplaatsen van snorfietsen naar de rijbaan op een samenhangend netwerk van wegen.

98

Openbare ruimte en groen Portefeuillehouder(s): Linda Voortman, Susanne Schilderman en Rachel Streefland Ambitie:

In de groeiende stad is de openbare ruimte steeds belangrijker als huiskamer voor alle Utrechters. Een openbare ruimte die we goed inrichten en beheren en waarin inwoners kunnen bewegen, recreëren en elkaar ontmoeten. Een leefomgeving die bijdraagt aan een gezond stedelijk leven voor mens en dier, nu en in de toekomst. Door de verdichting van de stad, het intensievere gebruik en de klimaatverandering, neemt de druk op de openbare ruimte toe. We spelen daarop in via ontwikkelend beheer, de uitvoering van de groene schaalsprong en het klimaatbestendig inrichten van de openbare ruimte. Daarbij zorgen we voor een goede kwaliteit van het oppervlaktewater, het vasthouden van zo veel mogelijk regenwater en afvoer van het afval- en hemelwater, voor biodiversiteit en dierenwelzijn. Ook houden we de stad schoon. Onze materialen kopen we waar mogelijk duurzaam in. We streven naar minder afval en zamelen het zo in dat het zoveel mogelijk hergebruikt kan worden. Dat doen we samen met de inwoners van Utrecht.

Wat hebben we bereikt? Doelstelling 1: De openbare ruimte is gezond, aantrekkelijk, robuust en toekomstbestendig voor iedereen We werken iedere dag aan het verbeteren van de kwaliteit van onze openbare ruimte. Een openbare ruimte die toegankelijk en beweegvriendelijk is voor iedereen. In lijn met de Kadernota Kwaliteit Openbare Ruimte zorgen we voor een goede balans tussen gebruik, inrichting en beheer. We hebben de zorgplicht om onze wegen, bruggen, tunnels, verlichting, verkeersregelinstallaties, bomen, groen en speeltoestellen op een verantwoorde manier te beheren en onderhouden zodat de openbare ruimte veilig is en goed functioneert. Aan de hand van de Nota Beheer Openbare Ruimte geven we vorm aan ontwikkelend beheer: we spelen met onze groot onderhoud- en vervangingsprojecten in op gemeente-brede opgaven en de veranderende behoeften van inwoners. We maken de openbare ruimte dagelijks schoon en voeren het groenonderhoud uit volgens de afgesproken kwaliteitsniveaus. Wat hebben we bereikt in 2023?  Met beheer en onderhoud hebben we ervoor gezorgd dat de openbare ruimte veilig, toegankelijk en bruikbaar is. Daarbij hebben we het wegwerken van het vastgestelde achterstallig onderhoud voortgezet.

 Aan de hand van de Nota Beheer Openbare Ruimte gaven we vorm aan ontwikkelend beheer: we speelden met groot onderhoud- en vervangingsprojecten in op gemeente-brede opgaven en de veranderende behoeften van inwoners.  We hebben het groen in de openbare ruimte onderhouden volgens het afgesproken kwaliteitsniveau. Dit geldt ook voor het schoonhouden, uitgezonderd de binnenstad. Deze heeft een afwijking van 13,8% op het ambitieniveau A. Dat is in lijn met voorgaande jaren. Doelstelling 2: Het water- en rioleringssysteem is gezond, robuust en toekomstbestendig voor iedereen We hebben vanuit de wet een aantal specifieke zorgplichten op het gebied van water en riolering. Zo zamelen we vuil afvalwater in en transporteren het naar de rioolwaterzuivering zonder overlast voor

99

mens, dier en omgeving. Ook werken we aan het voorkomen van overlast door extreme neerslag of extreme droogte. Samen met de waterschappen dragen we zorg voor de kwaliteit van het oppervlaktewater in de stad. Voor al deze taken heffen we een specifieke belasting: de riool- en waterzorgheffing. Tot 2050 vervangen we bijna 500 km riolering. Hierbij scheiden we afval- en hemelwater en richten we de openbare ruimte klimaatbestendig en dus groener in. We stimuleren anderen dit ook te doen door te informeren, faciliteren en subsidiëren. Daarnaast zetten wij ons in om met de waterschappen in 2027 de waterkwaliteitsdoelen volgens de Kaderrichtlijn Water te realiseren. Wat hebben we bereikt in 2023?  Het rioleringssysteem heeft gefunctioneerd zoals beoogd. Afval- en hemelwater zijn ingezameld en er was geen wateroverlast bij extreme neerslag.  We zien, ondanks onze inspanningen, een toename in het aantal meldingen van urgente waterkwaliteitsproblemen en grondwateroverlast. Dat komt doordat het het warmste en natste jaar was sinds het begin van de metingen van het KNMI in 1901. Januari, oktober, november en december waren uitzonderlijk nat, met veel grondwateroverlastmeldingen tot gevolg. Daarentegen was de zomer erg droog, met name in juni, waardoor er meer urgente waterkwaliteitsproblemen dan in voorgaande jaren waren.

 We liggen niet op schema om in 2050 500 km riolering te hebben vervangen. Doordat we bij projecten streven naar het gelijktijdig vernieuwen van de openbare ruimte en deze klimaatbestendig en circulair willen maken, is er vaak meer voorbereidingstijd nodig. Ook ontbrak het aan voldoende uitvoeringscapaciteit. Doelstelling 3: Extra groen dat bijdraagt aan klimaatadaptatie, biodiversiteit en/of recreatie voor mensen en dieren Een groener Utrecht is noodzakelijk voor de groei van Utrecht, voor het opvangen van de grotere druk op de openbare ruimte én om klaar te zijn voor de klimaatveranderingen. Dit doen we door verstedelijking en groen gelijk op te ontwikkelen. Groen dichtbij huis en voldoende groen in en om de stad is van cruciaal belang voor de gezondheid voor iedereen. Dat vraagt om meer groen, versterking van de natuurwaarden, vergroten van de biodiversiteit en zorg voor dieren. Waar dat kan geven we prioriteit aan groenarme wijken gekoppeld aan de klimaatadaptatieopgave. In de RSU2040 legden we vast hoe we die balans tussen verdichten en vergroening eruit laten zien. Uitgaande van 60.000 extra woningen tot 2040 betekent dit uitbreiding van het groen in de stad met 440 hectare en 250 ha groen om de stad en met 60.000 bomen (één boom extra per woning). Deze toevoeging van groen noemen we 'de groene schaalsprong'.

Wat hebben we bereikt in 2023?  We hebben meerdere straten, pleinen en hoven vergroend.  We hebben gewerkt aan groenblauwe verbindingen en aan (nieuwe) parken en scheggen.  Hiermee hebben we de stad groener en klimaatbestendiger gemaakt.  We hebben stappen gezet voor de Groene Schaalsprong. De raad is hierover per brief geïnformeerd. Doelstelling 4: Afval wordt zoveel mogelijk voorkomen, aantoonbaar ingezet als grondstof en afvalscheiding wordt positief gestimuleerd We zetten in op het meer en beter scheiden van het afval en de preventie van huishoudelijk afval. In de Grondstoffennota 2020 beschrijven we met welke maatregelen, vooral gericht op groente- fruit-, en etensresten (GFE), we dat doen. Hierdoor wordt het voor al onze inwoners mogelijk om hieraan mee te doen.

100