Jaarplan Concernaudit 2026-27
Tekst van het document
Jaarplan Concernaudit 2026-27 April 2026 – Maart 2027 Manager Concernaudit 20 februari 2026 Inhoudsopgave Managementsamenvatting Audits Audits Rechtmatigheidsverantwoording 2 Fraude & Integriteit Adviesopdrachten Aanpak totstandkoming Jaarplan Status onderhanden opdrachten 2025-26 Status onderhanden opdrachten 2025-26 Management van de Interne Audit functie Management van de Interne Audit functie Bijlage 1: Niet-geprioriteerde onderwerpen 2026-27 Bijlage 2: Rapport externe kwaliteitstoetsing IIA Bijlage Managementsamenvatting (1/2) Voor u ligt het jaarplan Concernaudit 2026-27. Met onze audit- en adviesopdrachten dragen we bij aan de verbetering van de gemeentelijke dienstverlening, bedrijfsvoering en organisatiecultuur. Het jaarplan wordt door de Concerndirectie en het College vastgesteld en ter informatie gedeeld met de Adviescommissie Control & Financiën van de raad. Middels het halfjaar- en jaarverslag rapporteren we over de realisatie van het jaarplan. Weerbaarheid In de huidige geopolitieke situatie worden gemeentes steeds vaker doelwit van externe agressoren. We spelen hierop in met een audit naar Business Continuity Management en twee IT audits gericht op het snel onderzoeken en verhelpen van IT incidenten en het voorkomen van ongeautoriseerde toegang tot het IT netwerk.
Cultuur en organisatiestructuur De Concerndirectie heeft in 2024 het programma DRA opgezet om de zakelijkheid in de organisatiecultuur te versterken. We beoordelen de reeds gerealiseerde resultaten en maken verbeterpunten inzichtelijk voor de resterende programmaperiode. In januari 2025 heeft Ruimte een nieuwe organisatiestructuur geïmplementeerd om onder andere sturing, leiderschap en medewerkerstevredenheid te verbeteren. We voeren een audit uit naar de effectiviteit van de nieuwe organisatiestructuur en bouwen hierbij voort op reeds uitgevoerde tussenevaluaties door Ruimte. Robuustheid (vernieuwde) kritische processen In het sociaal domein zijn de processen omtrent langdurige contracten met partners en de aanvraag voor bijstandsuitkeringen onlangs vernieuwd. We toetsen de robuustheid van de vernieuwde processen en de geschiktheid voor mogelijke verdere uitbreiding. 3 Thema’s in het jaarplanContext en introductie Het jaarplan is tot stand gekomen op basis van een risico-gebaseerde, gestructureerde en systematische aanpak. Deze aanpak is op pagina 6 gevisualiseerd. De volgende thema's staan in ons jaarplan 2026- 27 centraal: *Speelt in op de doelstellingen in het jaarplan Concerncontrol.
Plan proces en centrale thema's Weerbaarheid* • Business Continuity Management • Incident Response (IT) • Netwerksegmentatie (IT) Robuustheid (vernieuwde) kritische processen • WenI • MO • IT portfoliomanagement Cultuur en organisatie- structuur • DRA • Ruimte Ondermijning in de zorg • OOV, WenI, MO en VG Managementsamenvatting (2/2) Thema’s in het jaarplan - | vervolg | Speerpunten in het jaarplan Robuustheid kritische processen (vervolg) | Kwaliteitsbewaking en continue verbetering Binnen de gemeente Utrecht zijn er veel initiatieven en projecten | Na het succesvol behalen van de IIA certificering in december 2025, staat waarbij IT een kritische rol speelt. Denk hierbij aan grote | 2026/27 in het teken van het waarborgen en versterken van de bereikte systeemimplementaties en regulier onderhoud van applicaties. | kwaliteitsstandaard. Hiervoor gaan we een samenwerking aan voor onder We beoordelen de effectiviteit en efficiëntie van het IT | andere peer-reviews met de interne audit functie van de gemeente Den Haag. portfoliomanagementproces, met speciale aandacht voor | Stakeholdermanagement - | enquête Directeuren governance, besluitvorming en prioriteringslogica. | Stakeholderfeedback is een belangrijke informatiebron voor het continu Ondermijning in de zorg | verbeteren van onze dienstverlening.
In 2026/27 zetten we een enquête uit We spelen in op actualiteiten en casuïstiek in de zorg door een | onder directeuren en concerndirecteuren om hun feedback en verwachtingen audit uit te voeren naar de in 2025 opgestelde aanpak tegen | op te halen. ondermijning in de zorg. | Inzet van AI Daarnaast adviseren we | omtrent het realiseren van een meer | De stormachtige ontwikkelingen op het gebied van AI bieden enorme kansen datagedreven | aanpak van zorgfraude. | voor gemeenten. Denk hierbij aan het automatiseren van monotone, repetitieve werkzaamheden en het nauwkeuriger voorspellen van risico's, Artikel 213a gemeentewet onderzoeken | trends en ontwikkelingen als basis voor datagedreven | besluitvorming. Binnen Gezien de gemeentelijke verkiezingen en de collegewissel in | de kaders van de gemeente maken we doelgericht gebruik van AI- 2026, hebben wij gekozen om de 213a onderzoeken in 2026-27 | oplossingen in onze dienstverlening. te richten op actuele en ‘beleidsneutrale’ onderwerpen. | Team We beoordelen het meldproces van datalekken en de | De Senior Data Analist gaat, na 9 jaren bij Concernaudit, per 1 april bij implementatie van corrigerende maatregelen, en het proces | Financiën aan de slag om de recent | ingezette datastrategie aan te jagen.
Dit omtrent actieve openbaarmaking vanbestuurlijke documenten in | biedt mogelijkheden tot doorstroom en doorontwikkeling voor andere het kader van de Wet open overheid. | teamleden op gebied van data. Daarnaast benutten we de vacature om de diversiteit aan competenties en ervaringen binnen ons team verder te versterken. | 44 IIA externe kwaliteitstoetsing – uitreiking certificaat 5 Als resultaat van de succesvolle externe kwaliteitstoetsing uitgevoerd door toetsers van het Institute of Internal Auditors (IIA), mocht Concernaudit op 29 januari 2026 het IIA certificaat in ontvangst nemen (zie foto’s rechts). Wij zijn de eerste gemeente in Nederland die gecertificeerd is volgens de hernieuwde, strengere kwaliteitsstandaarden voor interne audit functies (GIAS).
Wat levert de certificering op voor de organisatie? • Externe erkenning van de kwaliteit van dienstverlening én onafhankelijkheid van Concernaudit door de IIA • Verhoogt de aantrekkelijkheid van de gemeente Utrecht en met name de afdeling Concernaudit als werkgever • Verhoogt het vertrouwen van het college, de concerndirectie en directeuren in de adviezen van Concernaudit • Het certificeringstraject van Concernaudit is een mooi voorbeeld van de door de concerndirectie ingezette koers voor meer zakelijkheid door DRA “Als team Concernaudit hebben we in de afgelopen jaren systematisch en consequent aan de verdere professionalisering van onze dienstverlening gewerkt. Zichtbaarheid binnen de organisatie, het inspelen op actualiteiten en het leveren van adviezen die relevant, begrijpelijk en praktisch toepasbaar zijn stonden hierin centraal. Het behalen van de IIA certificering is de kers op de taart. Dit traject was een echte teamprestatie waar we ontzettend trots op zijn”, aldus Jasmin Grundauer, Manager Concernaudit.
Aanpak totstandkoming Jaarplan Concernaudit 2026-27 Coalitieakkoord Actualiteiten en trends Wet- en regelgeving Interne audits Externe onderzoeken Benchmarking met G4 Input van stakeholders Auditplan RekenkamerConcernaudit Jaarplan Kernwaarden Gemeente Utrecht Bijdragen aan realisatie strategische doelstellingen Waarde toevoegen Prioriteren van onderwerpen aan de hand van selectiecriteria en risicoanalyse De pagina’s 7-25 bevatten de geprioriteerde onderwerpen. De niet-geprioriteerde onderwerpen zijn opgenomen in bijlage 1. 6 Inventariseren mogelijke audit- en adviesonderwerpen Audits Audits (1/7) – Wettelijke verplichtingen 8 Strategische doelstelling: Betrouwbare Overheid Organisatieonderdeel: Organisatie IPM (CIO-Office), Juridische Zaken, N.t.b. Kernwaarde: Scherp, open, betrouwbaar 1. 213a – Wet open overheid (Woo) – actieve openbaarmaking van bestuurlijke documenten Scope: Hoofdstuk ‘4.2 Digitale Stad’ van het coalitieakkoord 2022-2026 benoemt het verbeteren van opslag en ontsluiting van gegevens om te voldoen aan de Wet open overheid (Woo). Deze wet is op 1 mei 2022 in werking getreden en heeft als doel het verbeteren en borgen van transparantie en vindbaarheid van overheidsinformatie.
De Woo bevat tevens regels voor het gefaseerd publiceren van bestuurlijke documenten zoals wetten, besluiten, vergaderstukken en convenanten (afspraken tussen de gemeente en externe partijen). Alhoewel nog niet formeel verplicht voor alle documenttypes, is de gemeente gestart met het actief (uit eigen beweging) openbaar maken van veel van deze documenttypes. We toetsen in dit onderzoek de doelmatigheid en doeltreffendheid van het proces voor actieve openbaarmaking van bestuurlijke documenten, met een focus op volledigheid, actualiteit en toegankelijkheid. Daarnaast staan een heldere belegging van taken en verantwoordelijkheden en het creëren van bewustwording binnen de gemeente centraal. Risico: Een gebrek aan inzicht in bestuurlijke documenten en het niet zorgvuldig openbaar maken hiervan verhoogt het risico op juridische procedures, reputatieschade en verlies van maatschappelijk vertrouwen in de gemeente Utrecht. Strategische doelstelling: Veilige Stad, Betrouwbare Overheid Organisatieonderdeel: Organisatie IPM (CIO-Office), N.t.b. Kernwaarde: Scherp, open, betrouwbaar 2. 213a – Datalekken Scope: De gemeente verwerkt dagelijks grote hoeveelheden (gevoelige) persoonsgegevens. Kwetsbaarheden in systemen en processen kunnen hierdoor resulteren in (bedoelde of onbedoelde) datalekken.
Dit vormt een risico voor fundamentele rechten en vrijheden van onze inwoners en medewerkers, waarbij zij mogelijk worden onderworpen aan chantage, fraude, discriminatie, of stigmatisering. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) verplicht de gemeente bepaalde datalekken daarom te melden aan de toezichthouder Autoriteit Persoonsgegevens (AP). Ook moet de gemeente alle datalekken, inclusief corrigerende maatregelen, aantoonbaar documenteren, zodat de Functionaris Gegevensbescherming (FG) en de AP de naleving hiervan kunnen controleren. De FG van de gemeente Utrecht is voornemens het meldproces en implementatie van corrigerende maatregelen te controleren en beoordelen. Om de FG hierbij te ondersteunen, voert Concernaudit deze beoordeling eenmalig uit voor een selectie van geregistreerde datalekken. Wij richten ons hierbij op de doelmatigheid en doeltreffendheid van de procesinrichting en naleving. Risico: Het niet melden van datalekken en implementeren van corrigerende maatregelen verhoogt het risico op herhaling van incidenten. Dit schaadt rechten en vrijheden van burgers, hun vertrouwen in de gemeente en leidt tot berispingen en financiële boetes vanuit de toezichthouder AP.
Gezien de gemeentelijke verkiezingen en collegewissel in 2026, hebben wij gekozen om de 213a onderzoeken in 2026-27 te richten op actuele en ‘beleidsneutrale’ onderwerpen rond privacy en informatiebeveiliging. Thema: Wettelijke verplichting Thema: Wettelijke verplichting
Audits (2/7) – Wettelijke verplichtingen 9 Strategische doelstelling: Veilige Stad, Betrouwbare Overheid Organisatieonderdeel: Organisatie IPM (CIO-Office), VTH, MO, W&I Kernwaarde: Scherp, open, betrouwbaar 3. IT audit Wet Politiegegevens 2026 - hercontrole Scope: De Wet politiegegevens vraagt om een jaarlijkse interne audit op de naleving van deze wet. Concernaudit heeft hiervoor een meerjarenplan opgesteld met verschillende thema’s per jaar. Daarnaast dient iedere vier jaar een externe audit plaats te vinden, welke in 2025 voor de tweede keer heeft plaatsgevonden. Het is wettelijk verplicht om binnen een jaar na de externe audit een hercontrole uit te voeren op de eerder geconstateerde bevindingen en de resultaten hiervan te delen met de Autoriteit Persoonsgegevens. In 2026 voert Concernaudit deze hercontrole uit. Risico: Het niet naleven van Wet politiegegevens verhoogt de kans op privacyschending en financiële boetes opgelegd door de Autoriteit Persoonsgegevens. Thema: Wettelijke verplichting
10 Strategische doelstelling: Veilige Stad, Betrouwbare Overheid Organisatieonderdeel: Organisatie IPM (CIO-Office), N.t.b. Kernwaarde: Scherp, open, wendbaar, betrouwbaar Audits (3/7) 5. Business Continuity Management Scope: Business Continuity Management (BCM) is een essentieel instrument voor het waarborgen van de continuïteit van kritieke processen en systemen in geval van verstoringen. Denk hierbij aan incidenten zoals hacks, systeemstoringen, stroomuitval, brand of waterschade. Om in dergelijke situaties adequaat te handelen en de dienstverlening snel te herstellen, is het onmisbaar om voor de kritische processen van de organisatie Business Continuity Plannen op te stellen. Dit is tevens een verplichting vanuit aankomende IT wetgeving zoals de Cyberbeveiligingswet (Q2 2026). IPM faciliteert hierin door het beschikbaar stellen van templates en vakexpertise aan de overige organisatieonderdelen. In deze audit beoordelen wij voor een aantal organisatieonderdelen met kritische processen de aanwezigheid en de kwaliteit van de Business Continuity Plannen. Wij zijn voornemens de auditscope in volgende jaarplannen uit te breiden naar additionele organisatieonderdelen. Risico: Zonder adequate Business Continuity Plannen kan de gemeentelijke dienstverlening niet gecontroleerd en tijdig worden hervat in geval van incidenten.
Dit heeft directe negatieve gevolgen voor burgers en leidt tot reputatieschade. Strategische doelstelling: Veilige Stad, Betrouwbare Overheid Organisatieonderdeel: Gemeentebreed Kernwaarde: Scherp, open, betrouwbaar 4. Follow-up audit NIS2 Scope: De NIS2-richtlijn stelt strenge eisen aan de cyberbeveiliging van onder andere lokale overheden binnen de EU en is in Nederland vertaald naar de Cyberbeveiligingswet (geldig vanaf Q2 2026). Wij hebben in Q4 2025 een audit naar de implementatie van deze richtlijn uitgevoerd en geconcludeerd dat de voortgang hierop onvoldoende is. Tekortkomingen betreffen met name de projectgovernance, voortgangsbewaking en inrichting van beveiligingsmaatregelen. Gezien de gerelateerde cybersecurityrisico’s hebben we in afstemming met de Directeur IPM gekozen voor een follow-up audit. Hierbij staat de implementatie van de door IPM aangedragen verbeteracties naar aanleiding van de eerdere audit centraal. Risico: Onvoldoende voorbereiding op de NIS2-richtlijn verhoogt de kans op cyberaanvallen, financiële boetes vanuit de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) en reputatieschade voor de gemeente Utrecht. Thema: Weerbaarheid Thema: Weerbaarheid
11 Strategische doelstelling: Veilige Stad, Betrouwbare Overheid Organisatieonderdeel: Organisatie IPM (CIO-Office, DomstadIT) Kernwaarde: Scherp, wendbaar, betrouwbaar Audits (4/7) 6. Incident Response Scope: Incident Response betekent het snel onderzoeken en verhelpen van IT-incidenten, zoals malware (bijvoorbeeld ransomware-aanvallen) of systeemstoringen. De Cyberbeveiligingswet, die in Q2 2026 in werking treedt, stelt verplichtingen voor het inrichten van een robuust Incident Response proces. Denk hierbij aan het afsluiten van geïnfecteerde systemen, terugzetten van back-ups, controleren of alles veilig werkt en betrokken stakeholders te informeren over de voortgang. In deze audit beoordelen wij de opzet en naleving van het Incident Response proces van de gemeente. Risico: Zonder adequate Incident Response kan de gemeentelijke IT dienstverlening niet gecontroleerd en tijdig worden hervat in geval van incidenten. Gevolgen hiervan zijn onder andere langdurige uitval van essentiële systemen, dataverlies en reputatieschade. Strategische doelstelling: Veilige Stad, Betrouwbare Overheid Organisatieonderdeel: Organisatie IPM (CIO-Office, DomstadIT) Kernwaarde: Scherp, wendbaar, betrouwbaar 7. Toegangsbeveiliging - Netwerksegmentatie Scope: Organisaties binnen de publieke sector worden een steeds groter doelwit voor ransomware-aanvallen en andere vormen van hacking.
Toegangsbeveiliging speelt een sleutelrol bij het voorkomen en beheersen van deze dreigingen, door het beperken van ongeautoriseerde toegang tot het IT netwerk. Een van de belangrijkste beheermaatregelen hierbij is netwerksegmentatie. Door het netwerk op te delen in afzonderlijke segmenten, wordt de impact van deze dreigingen beperkt en de weerbaarheid van de IT-omgeving vergroot. In deze audit beoordelen wij het adequaat toepassen van netwerksegmentatie en het systematisch beheren van autorisaties binnen de segmenten. Risico: Een gebrek aan adequate netwerksegmentatie en systematisch toegangsbeheer vergroot het risico van het verspreiden van ransomware over het netwerk en ongeautoriseerde toegang tot kritieke systemen. In het uiterste geval verliest de gemeente de toegang tot haar eigen systemen en data. Thema: Weerbaarheid Thema: Weerbaarheid
12 Audits (5/7) Strategische doelstelling: Veilige Stad, Betrouwbare Overheid Organisatieonderdeel: Organisatie IPM (CIO-Office), N.t.b. Kernwaarde: Scherp, wendbaar, betrouwbaar 8. IT portfoliomanagement Scope: Binnen de gemeente Utrecht zijn er veel initiatieven en projecten waarbij IT een kritische rol speelt. Denk hierbij aan grote systeemimplementaties en regulier onderhoud van applicaties. IT portfoliomanagement helpt om de inzet van beschikbare middelen en capaciteit weloverwogen te prioriteren en samenhang tussen initiatieven te borgen. Binnen de gemeente Utrecht is IPM eigenaar van het IT portfoliomanagement proces, bestaande uit de ‘Magic Estimation’ (prioritering van IT initiatieven) en de ‘Big Room Planning’ (het plannen van de capaciteit). In deze audit beoordelen wij de effectiviteit en efficiëntie van het IT portfoliomanagementproces, met speciale aandacht voor governance, besluitvorming en prioriteringslogica. Dit doen wij op basis van projecten die voor 2026 zijn geprioriteerd. Risico: Een inefficiënt IT portfoliomanagement proces verhoogt het risico op verkeerde prioritering, waarmee strategische doelstellingen niet (tijdig) gerealiseerd worden en middelen niet efficiënt benut zijn. Strategische doelstelling: Veilige Stad, Betrouwbare Overheid Organisatieonderdeel: OOV, VTH, PBZ Kernwaarde: Scherp, betrouwbaar 9.
Delen van (persoons)gegevens Scope: Verschillende organisatieonderdelen binnen de gemeente verzamelen dagelijks grote hoeveelheden (persoons)gegevens. Denk hierbij aan NAW gegevens van inwoners, maar ook gegevens over criminele zaken en data over toezicht en handhaving. Openbare Orde en Veiligheid (OOV) benut voornamelijk deze laatste categorieën voor beleidsontwikkeling en het vormgeven van wijkgerichte aanpakken. Hierbij is OOV afhankelijk van gegevensdeling vanuit andere organisatieonderdelen. In 2025 heeft OOV diverse afspraken voor gegevensdeling met onder andere VTH en PBZ vastgelegd in werkinstructies, DPIA’s en gegevensleveringsovereenkomsten (GLO’s). Het doel hiervan is om de gegevensdelingen op een controleerbare manier en volgens de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) te laten verlopen. In deze audit toetsen wij de naleving van een selectie van werkinstructies, DPIA’s en GLO’s. Risico: Het niet naleven van relevante kaders verhoogt het risico op privacy incidenten zoals datalekken en onrechtmatige verwerkingen van persoonsgegevens. Dit schaadt het vertrouwen van burgers in de gemeente en leidt tevens tot berispingen en financiële boetes vanuit de toezichthouder AP. Thema: Robuustheid (vernieuwde) processen Thema: Robuustheid (vernieuwde) processen
13 10. Programma DRA - Duidelijk, Resultaatgericht en Aanspreekbaar Scope: De Concerndirectie heeft de wens uitgesproken meer zakelijkheid toe te passen binnen de gemeente. Daarom is in maart 2024 het gemeentebrede programma ‘DRA’ opgezet, dat zich richt op de ontwikkeling van een (werk)cultuur die gekenmerkt is door warme zakelijkheid. Het programma loopt tot en met eind 2026. In Q2 2026 voeren we een tussenevaluatie van het programma ‘DRA’ uit, waarbij wij de reeds behaalde resultaten van het programma beoordelen, aan de hand van onder andere de ingezette methoden en een enquête. Naast de ingezette methoden worden de resultaten mede bepaald door andere factoren zoals de aansluiting, urgentie of veranderbereidheid van de organisatie. Bij de scope van de audit houden wij expliciet rekening met de samenloop met andere onderzoeken om dubbele werkzaamheden te voorkomen. De conclusies en aanbevelingen uit deze audit neemt het programmateam mee in de afronding van het programma in het najaar van 2026. Risico: Niet juist ingezette methoden en beperkte aansluiting, urgentie of veranderbereidheid vanuit de organisatie verhogen het risico dat de beoogde cultuurverandering naar warme zakelijkheid niet (volledig) wordt gerealiseerd. Strategische doelstelling: Betrouwbare overheid Organisatieonderdeel: Gemeentebreed Kernwaarde: Scherp, open, wendbaar, betrouwbaar 11.
Jaarplancyclus MO – Langdurige contracten Scope: Maatschappelijke Ontwikkeling (MO) onderhoudt langdurige relaties met verschillende grote organisaties in Utrecht. Sinds 2024 legt MO deze samenwerkingen vast in tienjarige contracten, om de partners duurzame zekerheid te bieden. Omdat een nauwkeurige voorspelling van benodigde inzet voor een periode van tien jaar niet mogelijk is, past MO een jaarplancyclus toe. Jaarlijks ontvangen de betrokken organisaties een kaderbrief met het financiële en inhoudelijke kader voor het komende jaar, waarna zij een plan van aanpak opstellen. Dit stelt MO in staat om beter en dynamisch (bij) te sturen en integraal te werken binnen langdurige contracten. Deze audit richt zich op de effectiviteit van de jaarplancyclus en geschiktheid hiervan voor verdere uitbreiding binnen MO. Risico: Een ineffectieve jaarplancyclus beperkt de grip van MO op de naleving van en bijsturing op langdurige contracten. Strategische doelstelling: Betrouwbare overheid, Kansrijk opgroeien, Levendige en gezonde stad Organisatieonderdeel: Maatschappelijke Ontwikkeling Kernwaarde: Open, wendbaar, betrouwbaar Audits (6/7) Thema: Cultuur en organisatiestructuur Thema: Robuustheid (vernieuwde) processen
14 Audits (7/7) Strategische doelstelling: Betrouwbare Overheid, Werk, toekomstbestendige economie en bestaanszekerheid Organisatieonderdeel: Werk & Inkomen Kernwaarde: Betrouwbaar, wendbaar, scherp 13. Vereenvoudigd aanvraagproces voor bijstandsuitkering Scope: De gemeente Utrecht verstrekt jaarlijks voor circa €200 miljoen aan bijstandsuitkeringen. Werk & Inkomen heeft in 2025 een pilot uitgevoerd, met als doel het proces klantvriendelijker, efficiënter en meer gebaseerd op vertrouwen in te richten. Uit de eerste resultaten blijkt dat de doorlooptijd is verkort en de klanttevredenheid is toegenomen. W&I is voornemens om het vereenvoudigde proces op alle aanvragen waar dit mogelijk is toe te passen. Dit mag echter niet leiden tot een stijging van het aantal onterecht toegekende uitkeringen. In deze audit beoordelen wij de robuustheid van het vereenvoudigde proces, met speciale aandacht voor beheersmaatregelen om een betrouwbare toetsing van aanvragen te borgen. Risico: Het vereenvoudigde aanvraagproces voor de bijstandsuitkering leidt mogelijk tot een ongewenste stijging van het aantal onterecht toegekende bijstandsuitkeringen of tot fraude door het niet toepassen van adequate beheersmaatregelen.
Strategische doelstelling: Ontwikkelen en wonen voor iedereen, Levendige en gezonde stad, Aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed Organisatieonderdeel: Ruimte Kernwaarde: Betrouwbaar, wendbaar, scherp 12. Nieuwe organisatorische inrichting Ruimte Scope: Per 1 januari 2025 is binnen Ruimte de matrixstructuur vervangen door een nieuwe organisatiestructuur. Uitdagingen van de matrixstructuur betroffen onvoldoende sturing op resultaten, mensen en financiën en het gevoelde gebrek aan een thuisbasis voor medewerkers. Vanaf 2026 worden de eerste positieve resultaten van de nieuwe organisatiestructuur verwacht, onder andere op gebied van sturing, structuur en leiderschap. In Q3 2025 is Ruimte begonnen met een evaluatie van de nieuwe organisatiestructuur aan de hand van acht centrale thema’s. In deze audit bouwen wij voort op de resultaten van deze evaluatie en beoordelen wij de effectiviteit van de nieuwe organisatiestructuur. Risico: Een ineffectieve organisatiestructuur bemoeilijkt het behalen van (strategische) doelstellingen en het faciliteren van een sterke thuisbasis en inspirerende werkomgeving voor medewerkers. Thema: Robuustheid (vernieuwde) processen Thema: Cultuur en organisatiestructuur
Rechtmatigheidsverantwoording Rechtmatigheidsverantwoording (1/2) 16 Rechtmatigheidsverantwoording (RMV) gemeentebreed De gemeente onderbouwt de rechtmatigheidsverantwoording met behulp van Verbijzonderde Interne Controles (VIC). Hiermee wordt getoetst hoe goed interne controlemethodes (procedures, regels en processen) werken om de kans op fraude en fouten zo klein mogelijk te houden. Voor alle processen in scope ligt de verantwoordelijkheid voor het uitvoeren van de VIC bij het betreffende organisatieonderdeel. De rechtmatigheidsverantwoording bestaat uit drie fases: • de planningsfase (VIC plan), • de interim fase (VIC procesbeschrijving en lijncontrole), en • de finale fase (VIC gegevensgerichte werkzaamheden). Concernaudit werkt hand in hand met de organisatie om de rechtmatigheidsverantwoording continu te verbeteren. Dit doen we onder andere door het houden van spreekuren voor het delen van vakkennis en voor kwaliteitsborging. Strategische doelstelling: Betrouwbare Overheid Organisatieonderdeel: Gemeentebreed Kernwaarde: Scherp, open en betrouwbaar Iedere gemeente moet zelf een rechtmatigheidsverantwoording opstellen en deze onderbouwen. Dit is opgenomen in de wet ‘Versterking decentrale rekenkamers’. Daarnaast blijven we de standaard templates verder verbeteren om de procesefficiëntie te optimaliseren. Hierbij staan we in nauw contact met de externe accountant.
Na iedere fase stellen we een rapport op en delen bevindingen en benodigde verbeteracties met de relevante organisatieonderdelen. Onze werkzaamheden dragen bij aan het versterken van primaire processen en faciliteren een efficiënte jaarrekeningcontrole door de externe accountant. Risico: Indien financiële onrechtmatigheden niet proactief door de gemeente worden geïdentificeerd, maar pas door de externe accountant tijdens de jaarrekening controle worden vastgesteld, leidt dit tot een afkeurende of beperkte accountantsverklaring (indien de door de raad vastgestelde drempelwaarden overschreden worden). Het ontbreken van een goedkeurende accountantsverklaring resulteert bovendien in reputatieschade voor de gemeente. Wettelijk verplichte jaarlijkse audit Rechtmatigheidsverantwoording (2/2) | Organisatieonderdeel: Gemeentebreed Concernaudit voert zelf controlewerkzaamheden uit op twee processen die grote impact op de | Strategische doelstelling: Betrouwbare bedrijfsvoering hebben; ‘Inkopen & Aanbesteden’ en ‘Subsidieverstrekkingen’. | Overheid De externe accountant maakt tijdens de jaarrekeningcontrole gebruik van de werkzaamheden van | Kernwaarde: Scherp, open en betrouwbaar Concernaudit.
Verbijzonderde Interne Controle (VIC): Inkopen & aanbesteden | Verbijzonderde Interne Controle (VIC): Subsidieverstrekkingen Financiële omvang 2025: | Wettelijk verplichte | Financiële omvang 2025: | Wettelijk verplichte EUR 1.035 miljoen | jaarlijkse audit | EUR 462 miljoen | jaarlijkse audit De VIC Inkopen en aanbesteden is gericht op de identificatie van | De VIC Subsidieverstrekkingen is gericht op de identificatie van financiële financiële onrechtmatigheden in het proces ‘inkoop en aanbesteden’. | onrechtmatigheden in het proces ‘uitgaande subsidieverstrekkingen’. Concernaudit voert deze controle op kwartaalbasis uit en deelt de | Concernaudit voert deze controle twee keer per jaar uit en deelt de bevindingen met | de betreffende organisatieonderdelen. | Hierdoor worden | bevindingen met de betreffende organisatieonderdelen. Hierdoor worden onrechtmatigheden tijdig zichtbaar en kunnen de organisatieonderdelen | onrechtmatigheden tijdig zichtbaar en kunnen de organisatieonderdelen met verbeteracties aan de slag. | met verbeteracties aan de slag. | Waar mogelijk automatiseren wij manuele en repetitieve werkzaamheden. Zie pagina 25 voor verdere toelichting. Deze controle is bijzonder arbeidsintensief. Daarom is het (gedeeltelijk) automatiseren van deze werkzaamheden een speerpunt van | Zoals in eerdere jaren, voert Concernaudit in 2026-27 een additionele Concernaudit.
Daarnaast verkennen we in 2026 samen met de externe | toets op de klantgerichtheid van het subsidiebureau uit. Dit betreft met accountant de inzet van AI bij deze controle. Zie pagina’s 24 en 25 voor | name het proactief communiceren met subsidieaanvragers over verdere toelichting. | subsidieverstrekkingen die vertraging oplopen. Risico*: Het niet naleven van de Europese aanbestedingswet- | en | Risico*: Het niet voldoen aan de Algemene Subsidie Verordening, leidt regelgeving kan resulteren in rechtszaken aangespannen door partijen | tot financiële onrechtmatigheden en potentieel misbruik en oneigenlijk die geen mogelijkheid hebben gehad aan het aanbestedingsproces deel | gebruik van subsidieregelingen door burgers. te nemen. *Voor risico’s met betrekking tot de jaarrekeningcontrole, zie p.16 17 Fraude & Integriteit Fraude & Integriteit (1/3) Fraude heeft de afgelopen jaren door aanscherping van de beroepsnormen | Frauderisicoanalyse 2025 een steeds prominentere plek op de agenda van de externe accountant voor | Concernaudit heeft in 2025 de gemeentebrede | frauderisicoanalyse de jaarrekeningcontrole gekregen. Gemeentes | worden verwacht te voldoen | geactualiseerd. De eerstvolgende actualisatie vindt plaats in 2027, als aan een fraudepakket bestaande uit drie onderdelen; | onderdeel van het jaarplan 2027-28.
Deze periodiciteit is afgestemd met de • Het uitvoeren van een periodieke frauderisicoanalyse | gericht op fraude | externe accountant. door (interne en externe) medewerkers; • Het verzorgen van workshops | om bewustwording rondom fraude en | Fraudeworkshop integriteit in kwetsbare processen te verhogen; | In het jaarplan 2026-27 organiseren wij één fraudeworkshop. Zie p.19 voor een nadere toelichting. • Het toetsen van beheersmaatregelen volgend uit geïdentificeerde processen uit de frauderisicoanalyse. Toetsen van beheersmaatregelen in fraudegevoelige processen Sinds 2023 is het uitvoeren van het fraudepakket voor de jaarrekening | - | Op basis van actualiteiten rondom ondermijning in de zorg hebben wij ervoor controle bij Concernaudit belegd. | gekozen om in het jaarplan 2026-27 het onderwerp ‘fraude van buitenaf’ te prioriteren, in plaats van mogelijke fraude gepleegd door medewerkers. Wij Organisatieonderdeel: Gemeentebreed | adresseren dit onderwerp in zowel een audit- | als een adviesopdracht. Zie p.20 en p.21 voor nadere toelichting. Strategische doelstelling: Betrouwbare Overheid Samenwerking met de Coördinator | Integriteit Kernwaarde: Scherp, wendbaar en betrouwbaar Op verzoek ondersteunen we de Coördinator Integriteit in de verkenningsfase van potentiële integriteitsschendingen.
19 20 Scope: Ieder jaar verzorgt Concernaudit een workshop rondom fraude om het fraudebewustzijn onder medewerkers te verhogen. Door middel van een rollenspel signaleren deelnemers frauderisico’s in hun werkproces, identificeren zij potentiële red flags voor fraude en ontwerpen zij beheersmaatregelen om frauderisico’s te adresseren. In de afgelopen jaren hielden we workshops rondom fraude in de zorg en bij vastgoedbeheer. Dit jaar organiseren we een fraudeworkshop in samenwerking met het MT+ van VTH. Risico: Door het niet tijdig herkennen van red flags in kwetsbare processen, worden fraude-incidenten niet of te laat geïdentificeerd. Verplichte jaarlijkse activiteitFraudeworkshop Strategische doelstelling: Betrouwbare Overheid Organisatieonderdeel: VTH Kernwaarde: Scherp, wendbaar en betrouwbaar Strategische doelstelling: Betrouwbare Overheid Organisatieonderdeel: OOV, MO, W&I, VTH Kernwaarde: Scherp, wendbaar en betrouwbaar Fraude & Integriteit (2/3) Scope: Ondermijning in de zorg is een steeds vaker voorkomend fenomeen. Daarom is er zowel landelijk als binnen de gemeente toenemende aandacht voor dit onderwerp. Tijdige signalering van mogelijke ondermijning vraagt om een zorgvuldige inrichting van processen, duidelijke rollen en verantwoordelijkheden en effectieve samenwerking tussen betrokken organisatieonderdelen en externe partners.
De gemeente Utrecht heeft in 2025 een nieuwe aanpak tegen ondermijning in de zorg opgesteld. Deze Utrechtse aanpak richt zich op het verkrijgen van meer zicht op ondermijning, preventie, het vergroten van de weerbaarheid, en het aanpakken en verstoren van criminele activiteiten. Openbare Orde en Veiligheid is de programmatrekker van de nieuwe aanpak en werkt hiervoor samen met (onder andere) MO, W&I, en VTH en de GGD. In deze audit richten we ons op de effectiviteit en naleving van de nieuwe aanpak, met speciale aandacht voor de interne en externe samenwerkingen. Risico: Een gebrek aan een robuuste procesinrichting verhoogt de kans dat ondermijning in de zorg onopgemerkt blijft en niet tijdig wordt aangepakt. Audit – Ondermijning in de zorg Verplichte jaarlijkse activiteit Thema: Weerbaarheid Thema: Ondermijning in de zorg
21 Het Informatie Knooppunt Zorgfraude (IKZ) is een landelijk samenwerkingsverband waarin partijen informatie delen om zorgfraude en oneigenlijk gebruik van zorgmiddelen te signaleren. Gemeenten ontvangen en leveren via het IKZ signalen omtrent zorgfraude. De uitvoering van het toezicht op zorgfraude is binnen de gemeente Utrecht belegd bij Werk en Inkomen. De signalen van het IKZ vormen waardevolle informatie voor het tijdig herkennen van zorgfraude. Om de informatiedeling met het IKZ optimaal te benutten, is het van belang om inzicht te hebben in: • de wijze waarop IKZ meldingen worden ontvangen, beoordeeld en opgevolgd • hoe eigen signalen en meldingen richting het IKZ tot stand komen In deze adviesopdracht ondersteunen wij W&I met het implementeren van een meer datagedreven aanpak voor processen rondom zorgfraude. Dit doen wij door de gegevensuitwisseling met IKZ en de opvolging van signalen inzichtelijk te maken middels een dashboard. Hiermee krijgt W&I inzicht in: • patronen, • opvolging van signalen en knelpunten, • handvatten voor verbetering van de procesinrichting en samenwerking. Adviesopdracht – Zorgfraude: Dashboard Meldingen IKZ Strategische doelstelling: Betrouwbare Overheid Organisatieonderdeel: W&I Kernwaarde: Scherp en betrouwbaar Fraude & Integriteit (3/3) Thema: Ondermijning in de zorg
Adviesopdrachten Adviesopdrachten (1/3) 23 Vastgoedorganisatie Utrecht (VGU) Analyse onderaanneming bij subsidierelaties In 2025 is door diverse casussen en negatieve media aandacht het onderwerp ‘subsidies’ vaker ter sprake gekomen in het college. Een aandachtspunt hierbij was de inzet van derden bij het uitvoeren van de gesubsidieerde activiteiten. Het Subsidiebureau heeft inmiddels maatregelen getroffen om de grip hierop te versterken. Zo is het sinds oktober 2025 mogelijk om systeemtechnisch inzichtelijk te maken bij welke subsidies onderaanneming wordt ingezet. Het Subsidiebureau verstrekt in maart 2026 de data hierover voor de periode oktober 2025 – februari 2026 aan Concernaudit. Concernaudit zal de dataset risicogebaseerd beoordelen, bijzonderheden identificeren en mogelijke aanvullende audit- of advieswerkzaamheden overwegen. Maatschappelijke Ontwikkeling (MO) Afrekening servicekosten VGU In 2025 hebben wij het proces voor het bepalen van kostprijs- dekkende verhuurprijzen van gemeentelijk vastgoed onderzocht. Deze adviesopdracht bouwt voort op de inzichten uit de audit. Een onderdeel van de huurprijs zijn de servicekosten. VGU registreert deze kosten in SAP en factureert ze jaarlijks aan huurders. Omdat de afrekening van de servicekosten handmatig verloopt, kost het proces veel tijd en is het foutgevoelig.
In deze adviesopdracht ondersteunen wij VGU bij het verkennen van de randvoorwaarden om de jaarlijkse afrekening van servicekosten te automatiseren. Hierbij brengen wij het proces in kaart en analyseren we eventuele knelpunten. Strategische doelstelling: Betrouwbare Overheid, Ontwikkelen en wonen voor iedereen Organisatieonderdeel: Vastgoedorganisatie Utrecht (VGU) Kernwaarde: Scherp, betrouwbaar Thema: Kritisch proces Strategische doelstelling: Betrouwbare Overheid, Kansrijk opgroeien, Aantrekkelijke, groene leefomgeving en erfgoed, Levendige en gezonde stad Organisatieonderdeel: Maatschappelijke Ontwikkeling (MO) Kernwaarde: Scherp, wendbaar, betrouwbaar, open Thema: Kritisch proces
Adviesopdrachten (2/3) 24 Aanjagen samenwerking AI Lab Met de inzet van AI kunnen werkprocessen geautomatiseerd en versterkt worden. Dit vermindert handmatige en tijdrovende werkzaamheden, waardoor capaciteit beschikbaar komt voor activiteiten met meer toegevoegde waarde. De externe accountant Deloitte biedt, als onderdeel van de dienstverlening, met haar AI Lab concrete kansen voor het integreren van AI-oplossingen in werkprocessen van de gemeente. Vanuit onze visie om de inzet van data en innovatie binnen de gemeente te stimuleren, fungeren wij als aanjager voor het toepassen van mogelijkheden uit het AI Lab. Samen met Deloitte en een te selecteren organisatieonderdeel starten we een pilot met het AI Lab. Daarnaast maken we gebruik van het AI Lab om onze reeds ingezette koers voor het automatiseren van de rechtmatigheidsverantwoording rondom Inkopen en Aanbesteden te versnellen. Aanjagen samenwerking AI Lab tussen Deloitte en organisatieonderdelen Parkeerexploitatie De gemeente Utrecht ontvangt inkomsten uit ‘parkeren’. Denk hierbij aan betaald parkeren, parkeervergunningen en het innen van boetes voor fout parkeren. Voor 2026 is €95 miljoen aan parkeerinkomsten begroot. Beleidskeuzes die het autogebruik stimuleren of juist beperken, hebben directe invloed op de parkeerinkomsten.
Een prognosemodel kan (financiële) beleidseffecten inzichtelijk maken door historische gegevens te analyseren en deze door te rekenen naar toekomstscenario’s. In deze adviesopdracht ondersteunen wij Ruimte bij het ontwikkelen van een dergelijk prognosemodel. Dit doen wij door financiële stuurinformatie over parkeerinkomsten en -kosten uit verschillende organisatieonderdelen samen te brengen in één interactief dashboard. Hierdoor wordt een datagedreven aanpak in de gemeentelijke besluitvorming rondom parkeren gestimuleerd. Ruimte Strategische doelstelling: Veilige Stad, Betrouwbare Overheid, Klimaatvriendelijke stad, Duurzame bereikbaarheid Organisatieonderdeel: Ruimte Kernwaarde: Scherp, wendbaar, betrouwbaar Thema: Kritisch proces Strategische doelstelling: Veilige stad, Betrouwbare Overheid Organisatieonderdeel: N.t.b. Kernwaarde: Scherp, wendbaar, betrouwbaar Thema: Kritisch proces
Organisatieonderdeel: Concern Control (Concernaudit) Adviesopdrachten (3/3) | Strategische doelstelling: Betrouwbare Overheid Kernwaarde: Scherp, wendbaar, betrouwbaar Concernaudit | Thema: Kritisch proces Automatisering rechtmatigheidsverantwoording inkopen en aanbesteden | Automatisering rechtmatigheidsverantwoording subsidieverstrekkingen Een bijzonder arbeidsintensieve activiteit binnen Concernaudit is het kwartaallijks uitvoeren van de Verbijzonderde Interne Controle (VIC) inkoop en aanbesteden. Deze | Maatschappelijke Ontwikkeling (MO) behandelt jaarlijks ruim controle vereist veel routine- | en handmatige werkzaamheden. | 4.000 subsidieaanvragen. In 2025 heeft de gemeente ongeveer 462 miljoen aan subsidies verstrekt. Dit houdt in dat ruim 22% Daarom zijn wij sinds 2024 met een aantal pilots gestart voor de automatisering van | van de totale begrote uitgaven (€2,1 miljard in 2026) is deze werkzaamheden. Inmiddels verzamelen wij een groot deel van de benodigde | gereserveerd voor subsidies. Hiermee is dit een van de grootste gegevens uit het financiële systeem SAP geautomatiseerd door inzet van ‘ | scraping’ | financiële stromen. scripts. Denk hierbij aan begin- | en einddata van contracten, contractwaarden en – tarieven en gegevens van leveranciers.
Verder hebben wij de benodigde data-opschoning | In 2025 heeft Concernaudit 16 subsidies gecontroleerd tijdens geautomatiseerd, waardoor ontsloten data zoals datumvelden direct geschikt is voor | de Verbijzonderde Interne Controle (VIC). Dit bedroeg 36% verdere analyses (bijvoorbeeld 30.03.2024 of 30-03-2024). | (€167 mln.) van het totaal verstrekte bedrag. Hierdoor blijft het overgrote deel van de subsidies buiten beeld. Voor 2026-27 hebben wij de volgende speerpunten op gebied van automatisering gekozen: | In het afgelopen jaar ontwikkelden wij een dashboard waarmee • Het uitbreiden van de scripts en het toepassen hiervan op aanvullende documenten | we real time inzicht bieden in rechtmatigheid van de totale • Het (door)ontwikkelen en integreren van templates voor het uitvoeren van | populatie aan subsidieverstrekkingen. Wij spelen in op ons geautomatiseerde berekeningen | speerpunt om repetitieve en manuele werkzaamheden te • Het deels geautomatiseerd opstellen van benodigde controledossier voor de externe | automatiseren door in 2026-27 het dashboard door te accountant | ontwikkelen en uit te breiden. • Het bewegen naar een controle van de gehele populatie in plaats van steekproeven bij | Dit verhoogt tevens de efficiëntie en betrouwbaarheid van onze een aantal pilots, zoals inhuurcontracten. | controlewerkzaamheden.
Hiermee nemen wij belangrijke vervolgstappen voor duurzame oplossingen en een robuuste interne beheersing van het proces inkoop en aanbesteden. 25 Onderhanden opdrachten 27 Status onderhanden adviesopdrachten uit jaarplan 2025-26 Vooronderzoek Opdrachtbeschrijving afgestemd Veldwerk afgerond Bevindingen afgestemd Conceptrapport aangeboden In afwachting van managementreactie Dashboard raadplegingen kentekens Onderstaande drie adviesopdrachten uit het jaarplan 2025-26 zijn per eind maart nog onderhanden. In het tweede kwartaal van 2026 ronden we deze af. Voorspellend model groei van de organisatie Adviesopdracht jeugdgezondheidszorg Management van de interne auditfunctie Management van de interne auditfunctie (1/3) Onafhankelijkheid | Belangenverstrengeling De Manager Concernaudit stelt vast dat de benodigde onafhankelijkheid van | Potentiële belangenverstrengeling wordt periodiek getoetst door de Manager Concernaudit is gewaarborgd: | Concernaudit. • De Manager Concernaudit rapporteert aan een dusdanig hoog niveau | Belangenverstrengeling vindt plaats op het moment dat een auditor, die een in de organisatie, waardoor Concernaudit in staat is om haar | vertrouwenspositie bekleedt in haar functie, een ander professioneel of verantwoordelijkheden onafhankelijk te vervullen. | persoonlijk belang heeft.
Tegengestelde belangen kunnen het onpartijdig • De Manager Concernaudit heeft een directe communicatielijn met de | uitoefenen van de auditfunctie bemoeilijken. Door belangenverstrengeling kan Gemeentesecretaris, de Wethouder en de Adviescommissie Control & | een ongepast beeld ontstaan welke het vertrouwen in de interne auditor | en haar Financiën. | audit activiteiten kan schaden. • De Manager Concernaudit zal in | de periode 1 april 2026 | t/m 31 maart | Concernaudit Charter 2027 vaststellen of er inbreuk op de onafhankelijkheid van Concernaudit heeft plaatsgevonden en hierover rapporteren in het | Concernaudit heeft haar Auditcharter in Q4 2025 geactualiseerd, naar aanleiding (half)jaarverslag. | van de vernieuwde beroepsstandaarden voor interne auditors (GIAS), de Permanente educatie | geactualiseerde Concernaudit strategie en aanbevelingen uit de externe kwaliteitstoetsing. Het | Auditcharter is door de Concerndirectie en het College Auditors met certificaten en beroepslidmaatschappen die bijbehorende | vastgesteld in Q4 2025. onderhoudseisen in het kader van ‘Permanente Educatie’ stellen, zullen | de | Wij beoordelen het Auditcharter jaarlijks op actualiteit. benodigde trainingen en cursussen volgen om hieraan te voldoen. Middelen en budget • Concernaudit heeft voldoende middelen (capaciteit en budget) om het interne audit plan 2026-27 | uit te voeren.
• Concernaudit | zal het interne audit plan 2026-27 | binnen het vastgestelde budget afronden. 29 Management van de interne auditfunctie (2/3) Key | Performance Indicators (KPI’s) Jaarplanrealisatie | Kwaliteitsborging Concernaudit Maximaal 3 audits of advies opdrachten die per 31 maart 2027 onderhanden zijn | Het opstarten van een duurzame samenwerking met de gemeente Den Haag en in Q2 2027 worden afgerond. | omtrent het borgen van kwaliteitsstandaarden binnen de interne auditfuncties. In 2026-27 voeren wij een eerste ronde dossierreviews bij elkaar uit. Budget Het jaarplan 2026-27 binnen het budget uitvoeren. | Professionele ontwikkeling De speerpunten voor 2026-27 zijn de ontwikkeling van competenties rondom Stakeholder feedback op opdrachtbasis | cultuur en organisatieverandering, certificering rondom risicomanagement Score 4 of hoger (afgerond) in 80% van alle audits. | (CRMA), informatiebeveiliging (CISSP), kwaliteitsborging (QAR) en vakexpertise | rondom data analyse technieken en IT. Auditees | ontvangen na afloop van een opdracht een enquête waarin zij onze dienstverlening beoordelen van 1 t/m 5 op stellingen met betrekking tot Team, | Procesverbeteringen: doorlooptijd Uitvoering, Rapport en Meerwaarde audit. | 80% van de concept auditrapporten en concept adviesrapporten uiterlijk 13 werkdagen na de closing | meeting versturen.
Stakeholder feedback – | Directeuren en Concerndirecteuren Het voor het eerst uitzetten van een enquête onder Directeuren en | Follow-up Concerndirecteuren om feedback op te halen over de toegevoegde waarde en | Het follow-up proces voor alle audits binnen 6 - | 9 maanden na het uitbrengen dienstverlening van Concernaudit. | van het definitief audit rapport afronden. 30 Management van de interne auditfunctie (3/3) Kwaliteitsbewaking en verbeterprogramma Het Institute of Internal Auditors (IIA), de beroepsorganisatie voor interne auditors, definieert standaarden die interne auditfuncties wereldwijd bij het uitvoeren van hun werkzaamheden toepassen. Deze standaarden (GIAS) zijn per 1 januari 2025 door het IIA geactualiseerd op basis van maatschappelijke ontwikkelingen. Interne audit afdelingen die lid zijn bij de IIA dienen iedere vijf jaar een externe kwaliteitstoetsing laten uitvoeren om zowel de naleving van de standaarden als de effectiviteit en efficiëntie van de interne audit functie te beoordelen. Concernaudit heeft in december 2025 haar eerste externe kwaliteitstoetsing door de IIA Nederland succesvol afgerond en is hiermee de eerste gemeente in Nederland die aantoonbaar aan de nieuwe standaarden voldoet. De resultaten uit de kwaliteitstoetsing hebben we in bijlage 2 opgenomen.
Het voornaamste verbeterpunt heeft betrekking op GIAS domein 4 "Managen van de interne auditfunctie“, principe 6 "Plan strategisch" en is in dit jaarplan reeds geadresseerd door het opnemen van niet geprioriteerde onderwerpen en hun risico's (zie bijlage 1). 31 Het rapport van de externe kwaliteitstoetsing. Zie bijlage 2 voor een samenvatting van de uitkomsten. In 2026/27 voeren we een self-assessment uit om de kwaliteit van onze dienstverlening te borgen en zetten we een samenwerking op met de interne audit functie van de gemeente Den Haag, waarbij we peer reviews bij elkaar zullen uitvoeren. We rapporteren de resultaten omtrent kwaliteitsbewaking middels (half)jaarverslag aan de concerndirectie en het college. Bijlage Bijlage 1: Niet-geprioriteerde onderwerpen 2026-27 Bijlage 2: Rapport externe kwaliteitstoetsing IIA Bijlage 1: Niet-geprioriteerde onderwerpen 2026-27 (1/2) Na de inventarisatie van mogelijke audit en advies onderwerpen (zie p.6), hebben de mogelijke thema’s geprioriteerd aan de hand van vooraf vastgestelde criteria: wettelijke verplichting, omvang, verandering, toegevoegde waarde, urgentie en strategische fit (zie p.34 voor een definitie van deze criteria). Alhoewel relevant, hebben wij een bewuste keuze gemaakt om onderstaande onderwerpen niet in het jaarplan 2026-27 op te nemen.
De | belangrijkste redenen hiervoor zijn onderhanden beleids- | en procesaanpassingen en capaciteitsbeperkingen binnen Concernaudit. De onderliggende risico’s blijven voorlopig bestaan, totdat beheersmaatregelen aantoonbaar worden geïmplementeerd of aangescherpt. De naleving en effectiviteit hiervan kan vervolgens ineen audit getoetst worden. Onderwerp | Toelichting | Risico | Vervolg Nevenfuncties | Beleidsaanpassing en aanscherping van | Belangenverstrengeling bij niet (adequaat) | Onderwerp krijgt prioriteit in jaarplan beheersmaatregelen onderhanden. | gemelde nevenfuncties. Risico blijft bestaan | 2027-28. tot beleidsaanpassing en implementatie van Audit biedt in deze fase geen nieuwe inzichten en | beheersmaatregelen. toegevoegde waarde. Gebruik van AI | Beleidsontwikkeling (roadmap) onderhanden. | Gebruik van AI vindt onsystematisch en niet | Onderwerp heroverwegen voor jaarplan gestructureerd plaats. Verhoogde kans op | 2027-28, afhankelijk van vordering in Audit biedt in deze fase geen nieuwe inzichten en | datalekken. | beleidsontwikkeling. toegevoegde waarde. Ziekteverzuim | Al meerdere jaren bovengemiddelde ziekteverzuim | Aanslag op capaciteit, werkdruk, en | Onderwerp heroverwegen voor jaarplan en -kosten. | verhoogde noodzaak voor externe inhuur. | 2027-28, afhankelijk van ontwikkeling van het ziekteverzuimpercentage.
Divers palet aan pilots en maatregelen is geïmplementeerd. Audit biedt in deze fase geen nieuwe inzichten en toegevoegde waarde. Verscherpte | Beleidsaanpassing en aanscherping van | Fraude door misbruik van (gevoelige) | Onderwerp krijgt prioriteit in jaarplan screening nieuwe | beheersmaatregelen voor interne én externe | persoonsgegevens. | 2027-28. medewerkers | medewerkers onderhanden. Audit biedt in deze fase geen nieuwe inzichten en toegevoegde waarde. 33 Bijlage 1: Niet-geprioriteerde onderwerpen 2026-27 (2/2) - definities Criterium Toelichting Wettelijke verplichting Opdrachten die gemeente Utrecht verplicht uit dient te voeren, bijvoorbeeld op grond van de Gemeentewet of de Wet politiegegevens. Omvang De grootte of reikwijdte van het proces of onderwerp dat centraal staat in de opdracht. Dit kan betrekking hebben op het aantal betrokken medewerkers, het budget, het aantal dossiers of transacties, het aantal inwoners dat met het onderwerp te maken heeft of de impact op de organisatie. Verandering De mate waarin significante veranderingen hebben plaatsgevonden ten aanzien van het onderwerp zelf of in de omgeving, zoals procesaanpassingen, nieuwe systemen, organisatorische wijzigingen, wetswijzigingen of technologische ontwikkelingen. Toegevoegde waarde De toegevoegde waarde voor de organisatie van de inzichten of aanbevelingen die voortkomen uit de opdracht.
Dit betreft bijvoorbeeld het verbeteren van de kwaliteit van dienstverlening, het verhogen van efficiëntie, het creëren van vernieuwende inzichten of het beter beheersen van risico’s. Urgentie De mate waarin een acute behoefte bestaat aan het uitvoeren van de opdracht. Dit kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van recente of komende wetswijzigingen, het optreden van incidenten, media- of politieke aandacht voor het onderwerp, of andere situaties die onmiddellijke aandacht vereisen. Strategische fit De mate waarin het onderwerp aansluit op de ambities en doelstellingen in het coalitieakkoord, de speerpunten uit de domeinen en de strategie van Concernaudit. Onderstaande tabel bevat de definities van de criteria voor het prioriteren van de audit en advies onderwerpen. 34 Bijlage 2: Rapport externe kwaliteitstoetsing IIA (1/2) 35
Bijlage 2: Rapport externe kwaliteitstoetsing IIA (2/2) – oordeel per domein 36 Fully comply Generally comply Partly comply Do not comply Legenda