GU RIB Drinkwatervraagstuk 8-10-2024

Watertransitie en drinkwatertekort

8 oktober 2024 Erwin Rebergen

Onderwerpen 1. Uitdagingen 2. Beschermen bestaande winningen 3. Uitbreiding capaciteit bestaande en ontwikkeling nieuwe wingebieden 4. Verminderen vraag door drinkwaterbesparing 5. Wat doet Utrecht nog meer

Uitdagingen 1. Kwaliteit diepere grondwater en daarmee bestaande winningen onder druk 2. Toename vraag drinkwater door groei van de stad. 100.000 inwoners extra tot 2040 ofwel toename vraag drinkwater 4,8 miljoen m3 (+25%), tenzij drinkwaterbesparing

Beschermen bestaande winningen Bestaande grondwaterwinningen binnen gemeente Leidsche Rijn, De Meern en klein deel Groenekan Huidige beperkingen • Boringvrije zone De Meern en Leidsche Rijn. Binnen deze zone zijn boringen dieper dan 40 m niet toegestaan (dus op die diepte ook geen warmte-koude-opslag (wko) systemen). • Grondwaterbeschermingsgebied Groenekan kent volledig verbod op ondiepe wko systemen, maar ook beperkingen voor lozingen afstromend regenwater, grond- en funderingswerken

Beschermen bestaande winningen Gebiedsplan gebiedsgericht grondwaterbeheer (vastgesteld 2015)

• Geen boringen tot in 2e watervoerend pakket, tenzij voor onderzoek of geen toename kans op verontreinigingen. Speelt in Beurskwartier en Papendorp. • Beperken verspreiding verontreinigingen 1 e watervoerend pakket tot dynamische zone (roze op de kaart) • Bij verontreiniging in bufferzone (oker en gearceerd geel op de kaart) dient gemeente maatregelen te nemen ter voorkoming van verspreiding. Plan wordt herzien in 2027 (planvorming herziening is gestart). Bij de herziening wordt met een nieuwe verbeterd geohydrologische model gekeken naar de verspreiding en de oorzaken van verspreiding (denk aan uitbreiden winningen, effecten WKO’s of aanleg van ondergrondse bouwwerken)

Uitbreiding bestaande en ontwikkeling nieuwe wingebieden 1. Mogelijke uitbreiding Groenekan, heeft geen gevolgen voor contouren grondwaterbeschermingsgebied. Onderzoek naar andere gevolgen loopt. 2. Utrecht heeft ook belang bij andere uitbreidingen van bestaande en ontwikkeling van nieuwe wingebieden in buurgemeenten.

Verminderen vraag: landelijk beleid Nationaal Plan van Aanpak Drinkwaterbesparing. Doel:

• Drinkwaterverbruik van nu 130 liter/inwoner per dag naar 100 liter/inwoner per dag in 2035 • Zakelijk verbruik 20% omlaag in 2035 • waterbewust bouwen als standaard en bewezen techniek in 2035 • Beperken laagwaardig gebruik drinkwater Hoe:

• Voorlichting en stimulering drinkwaterbesparende technieken • Eventueel beprijzing, slimme meters • Eventueel verplichting drinkwaterbesparende technieken bij nieuwbouw in het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL) • Drinkwaterscans bij zakelijke gebruikers

Verminderen vraag: gemeente Utrecht • We stimuleren het slim gebruiken van regenwater en oppervlaktewater i.p.v. drinkwater voor tuinen, openbaar groen, sportvelden via subsidie, voorlichting en het geven van het goede voorbeeld. • We houden bij alle ingrepen in het fysieke domein zoveel mogelijk regenwater vast en/of infiltreren het, waarmee we de grondwatervoorraad zo goed mogelijk aanvullen (beleid Visie Klimaatadaptatie en Visie Water en Riolering). • We stimuleren drinkwaterbesparing door koppeling rioolheffing aan drinkwatergebruik. Geldt nu alleen voor grootverbruikers (>250 m3 per jaar), we onderzoeken consequenties als we voor iedereen de rioolheffing (deels) koppelen aan het drinkwatergebruik. • We wachten de landelijke besluitvorming over drinkwaterbesparende maatregelen in de woning af.

Wat doet Utrecht nog meer 1.

We ondersteunen als aandeelhouder de lobby van Vitens bij het Rijk om meer financieringsruimte te krijgen voor een duurzame en toekomstbestendige infrastructuur, waarbij we steeds blijven toetsen wat de gevolgen zijn voor het drinkwatertarief.

2.

We nemen in de nieuwe Beleidsnota Ondergrond beleid op voor bescherming van het drinkwater en de bestaande ondergrondse hoofdinfrastructuur.

3.

We stemmen werkzaamheden af en werken samen waar mogelijk. We streven naar een intentieovereenkomst en mogelijk op de langere termijn een convenant met Vitens om dit in te vullen (ook met Stedin) .

Vragen?