Dossier coalitieonderhandelingen 2022 - Presentaties deel 5.pdf

x

(i

RSU& MPR 4

:

'

tflL /

■

/

*■

\i

1

>

\

s

\

4

*% %

v

i

N

Cs

l

i

/

PSr

«3 Vub"■T*

\ffii 1 m

i i i

(

/

ü

r \

;

J

|r V f

/

l

""urn

•TfSo’ C5^D'

— ...........

i

lil rW >

Duurzame mobiliteit

<3S

.

■i

HL

Bk

fl j '•i 1

,;■

/Tv 1 ■ . i*i ■

STT ii

•r

-d

tn

«*Q

m' fiui.ll

sz^l

4 ■

*r

t\

■ViÉrry

••

lijpf ■ ■

■ ■

m

É

Tv«i " ïü'mÜ.T V

i

v/jp■ M* f J

»

Ift,

■i

Veerkracht en gelijke kansen

i

:

""!*■$■”?

p

LI

r

/

!!!!—

I

j:

UI

!

iii

I 1

XI

© Ö ’

ïrAv Duurzame energie

♦' /

'rs

p,ri i ■

ïï:ïïï;

=£ K

-. P J

■■■•

Uil (lm I viiiiiu I I ■ I I

/v

»A

< I : •■■■■■

*

!!■■ lil TTTTTTTTTT

........

•

m -T

I

/ r/

d

i

*

m S«

^ V I! V| X§!

H

mm:

•*<

V

w i

*

7 \

O

x V

■ VV

r

*•

\

.i *

Ë

t SU

p

I

✓"

V

o ( *

:#W m

-O

n

■

Vergroenen en verdichten in balans

Werk voor iedereen

Woningmarkt in balans

Zorg dichtbij en op maat

Digitale stad

Samenwerking, in buurt, stad en regio

Transparante, slagvaardige organisatie

,4

Inhoud *i

^ IJ A

>

L «

1. Ruimtelijke Strategie Utrecht (RSU)

ii

I

2. Meerjaren Perspectief Ruimte (MPR)

I

«

i

T

1

t^i n

T f

L

FT

I

m 111 u! 9

4

M ■V i__ I

■ «

v

*.1 i

iiriïiiji

r-;"g t

i

>1

«■i U2J ii mi II ■

■

* —IüSljlJJÏL

3. Thematisch beleid 4. Lobby en mogelijkheden tot sturing

i «

K 3

•w

I

* ■c. ’

—H

[ï

I

I

i

7Jh

Gemeente Utrecht

tH

!

Ruimtelijke Strategie Utrecht (RSU)

l*A*A»A»'

7/

Si »

JËJÉI

Ruimtelijke Strategie Utrecht (RSU) 2040 ■ Groeien in balans: barcode ■ 10 minutenstad •» *

*

B

■

1— '

\

BV *

\

At;

■B

••

\ «s

f

«

I

4

p

■

■

t,.

Ril

\--j5

*

,V

'

/

I

*%

V)

#■

«h

*

■

■

/

%%

/I

p.

■ Geeft koers aan ons eigen handelen

-V

■W*}

i

t

V

■

i

v

f

■■

4

O _

jk

i *

s

*

f*

*

1

*

I

!

i

*

i

1

1

f

V

Gemeente Utrecht

w

i

r

#

Lil

9

■*

L

4

O

I

i

VJk

dSw* i v . i

1

I

%

**

N.

VI

i

Si

S \ A

*

V

*

t

I

"

■" l*

O

i

■

\

/• ✓

t

<y

V

w:

■ Polycentrische stad ■ 60.000 woningen ■ 70.000 arbeidsplaatsen

“O”

Investeringsopgave &

ft MaatschappeWerken lijke voorzie-

Groen

Mobiliteit

PM ca €0,5 MLD

ca € 1,6 MLD

ca €3,5 MLD

□ ■I

Woningbouw

ca€ 1,5 MLD

□ Energie

PM

Y ca €7,1 MLD

1 ca € 2,4 MLD

ca €4,7 MLD

1

1

©

*

PROVINCIE UTRECHT

GEMEENTE UTRECHT Groeikader

■■■ Rioolheffirg

MPR [Meerjaren Programma Ruimte)

% *

7JL

Gemeente Utrecht

Baathebbers betalen mee

Lopende fondsaanvragen

RIJK

EUROPA Baathebbers betalen mee

Huidige er toekomstige verstedelijkirgsfordser

Verhuurdersheffing

II

Europese en andere subsidies

Investeringsopgave RSU (2021) • Gemeente kan slechts een derde van ambities zelf bekostigen Actualisatie en dóórontwikkeling: • "Energie" en "werken" toevoegen • Maatschappelijke voorzieningen blijken duurder • Mobiliteit: o.a. toevoegen volgende stappen OV schaalsprong (+ €3 mld a 3,5 mld) • Besluitvorming over dekkingsbronnen (parkeren ) N&FBV) en activeringsregime • Financiële impact van groei op lange termijn (groeikader!)

è

s □:

■

■t

...

5

*:

T

■

£

rs

— 0,7 mfdd elbare scholen

-----3 gezondheidscentra

-----1 bu urtteam locatie

E>E>E>i>!> üB>ii — 10

b uur tce n tru m /da gbe s te di ng overige zorg voorzieningen

1 500m2

j— Onderwijs

— 4,2 culturele (publieks) voorziening op wijkniveau

3,5 ha

— Zorg&Welzijn 1,2 ha -------- Cultuur 0,5 ha -------- Sport&Spelen 12 ha

—0,25 culturele (publieks) voorziening op stadsniveau ïj

^70.000 m2 sportpark

10.000 m2 Sport In de openbare ruimte _____Buurt ____ groen 50 ha

-----2,2 Grlftsteede

-----1,3 sporthal

-------- Stedelijk groen 25 ha

-------- Groen om de stad 42 ha

Wl

— 0,2 zwembad

i

----- 2,5 Wilhelminaparken

Bos Amelisweerd &

— 0,8 Rhljnauwen

tiift iitSr

-------- Water 5-10 ha

----- 3,5 Oude Gracht

-------- Infrastructuur

3-

-------- Werkgelegenheid 28 ha

___t

J

t

1

-----

4,5 windmolens

-------- Energie max. 49 ha

O

___ 72 voetbalvelden met zonnepa nel en

Utrechtse barcode

staat gelijkaan:

Benodigd programma voor het

realiseren van 10.000 woningen

m

i yts

Gemeente Utrecht

— 5 basisscholen

Meerjaren Perspectief Ruimte (MPR)

ravJk Gemeente Utrecht

Meerjaren Perspectief Ruimte ■ De RSU geeft koers aan ons eigen handelen. Hoe we dat doen geven we weer in het MPR ■ Dóórontwikkeling van het MPR tot een monitor-, analyse- en bijsturingsinstrument van de RSU, bevat: 1. een beschrijving van de opgaven (thema’s en gebieden) tot aan 2040; 2. een blik op de harde en zachte plancapaciteit, waarmee we laten zien wat we op korte, middellange en langere termijn verwachten te realiseren; 3. een analyse of we met deze plannen op koers liggen voor de opgave uit de RSU 2040 en waar de focus op zou moeten liggen in de komende periode; 4. de (her)programmering van de beschikbare middelen binnen de bestaande dekkingsbronnen Investeringsimpuls RSU, de grondexploitaties, Meerjarenprogramma Bereikbaarheid (MPB), de parkeerexploitatie en geeft richting aan de middelen van groen (MGP). ■ Doel MPR: bij de VJN voorstellen voor inhoudelijke bijsturing en/of investeringen (integraal programmeren)

rwi Lil Gemeente Utrecht

Integraal programmeren in MPR

+

Investeringsambities

Gemeentelijke dekkingsbronnen

Inkomstenknoppen Extra parkeerinkomsten - varianten (mln euro)

Vrij besteedbaar T

(O

O L O o m o io o u o o L o

■^r

Extra parkeerinkomsten

r- Woningbouw

CO

1%

Groeikader

(M

lV

CM

—

■ Werken

Herprogrammeren MPB Groen Gelabeld budget betaalbaar wonen i— Mobiliteit

3 3 3

im

o

Gemeente Utrecht

Optie: Vanaf 2023 onderdeel maken van integraal programmeren

•

Besluit tot invoering nota en fonds bovenwijkse voorzieningen

•

Optie: aanpassing rioolheffing tbv watermaatregelen

Meerwaardeafdracht corporaties

Energie (PM) 3

•

Kostenverhaal bovenwijks Rioolheffing * Budget in programmabegroting

Specifiek inzetbaar

2032

2031

2030

2029

2028

2027

2026

2025

2024

2023

V

2022

—

Grondexploitaties en erfpacht Maatschappelijke voorzieningen

Liggen we op koers richting RSU 2040? ■ Conclusie analyse MPR2022: op basis van de huidige programmering groeien we nog niet in balans. • We hebben voldoende (harde en zachte) plannen voor de beoogde toevoeging van 60.000 woningen tot 2040, maar er zijn zorgen over realisatie en financiële haalbaarheid ervan; • Hiervoor zijn forse extra investeringen in mobiliteitsingrepen noodzakelijk. • Extra inspanningen nodig zijn om groen, werklocaties, maatschappelijke voorzieningen, sportvelden en energievoorzieningen voldoende te laten meegroeien conform ambities RSU. Naast aanvullende programmering van plannen, vraagt dit aanvullende investeringen en financiële middelen. ■ Handelingsperspectief: Hoe zorgen we in Utrecht voor gezond stedelijk leven voor iedereen, nu en ook in de toekomst? • Impuls geven aan de vereiste randvoorwaarden (bijvoorbeeld extra te investeren in mobiliteit, groen of voorzieningen); • Temporiseren van de groei en deze nadrukkelijker afhankelijk te maken van de mate waarin de randvoorwaarden kwantitatief en kwalitatief op orde zijn; • Uitwerken barcode systematiek naar intelligente barcode.

rwi Lil Gemeente Utrecht

Actuele investeringspakket: twee suggesties in overdrachtsdossier cc

Minimaal noodzakelijk investeringspakket

55

tt

Cumulatief, uitgaven Cumulatief, inkomsten 2026, uitgaven ■ Investeringsdeel groeikader 2026, inkomsten ■ B: versneld uitbreiden betaald parkerengebied 2025, uitgaven

Minimaal noodzakelijk investeringspakket 55 • borgen van kwaliteit in bestaande stad • Noodzakelijke investeringen bij woningbouw (harde planvoorraad) tot 2030

Effect tariefsverhoging (44,5% richting A'damse tarieven)

2025, inkomsten

■ Maatschappelijke voorzieningen

2024, uitgaven

■ Integrale projecten openbare ruimte

2024, inkomsten

■ Gezond leefklimaat - groene ommetjes

II

2023, uitgaven

■ Mobiliteit (incl. kosten parkeermaatregelen)

2023, inkomsten 2022, uitgaven

Op verzoek kunnen we nieuwe varianten uitwerken.

■ Organisatiekosten ||

2022, inkomsten 20.000.000

CC

40.000.000

60.000.000

80.000.000

100.000.000

120.000.000

Groei-in-balans investeringspakket

140.000.000

Bekostiging vergt (indicatief): • Volledige inzet investeringsdeel groeikader • Versnelde uitbreiding betaald parkerengebied • Tariefsverhoging parkeren (44% van verschil Utrecht en A’dam) • Investeringen doen zonder materiële vasteactivareserve (beleidswijziging!)

55

Groei-in-balans-pakket 55 • Evenwichtige barcodeontwikkeling

tt

Cumulatief, uitgaven | Cumulatief, inkomsten 2026, uitgaven

pUlll ■ Investeringsdeel groeikader

|

■ B: versneld uitbreiden betaald parkerengebied

2026, inkomsten 2025, uitgaven

■ Effect tariefsverhoging parkeren (100% A'damse tarieven)

|

■ Maatschappelijke voorzieningen

2025, inkomsten 2024, uitgaven

■ Integrale projecten openbare ruimte

|

■ Gezond leefklimaat - icoon projecten, groene ommetjes

2024, inkomsten 2023, uitgaven 2023, inkomsten 2022, uitgaven

Upcyole-centra (milieustraten)

|

■ Mobiliteit (incl. kosten parkeermaatregelen)

■

■ Organisatiekosten

2022, inkomsten 20.000.000

40.000.000

60.000.000

80.000.000

100.000.000

120.000.000

140.000.000

Bekostiging vergt (boven op bovenstaande punten, indicatief): • Tariefsprong parkeren naar A’dams niveau • Nadere prioritering (bijv doorschuiven naar latere jaren)

Uitwerken Utrechtse barcode ■ De aantallen zijn geen doel op zich, maar geven aan wat nodig is om de verwachte groei tot 2040 te accommoderen. ■ Gebalanceerde groei van de stad met samenhang tussen de verschillende opgaven vraagt om verdere uitwerking van de barcode-systematiek. ■ Ambities in lijn te brengen met de reële groei van de stad; ■ Vaststellen eventuele scheefgroei van functies ■ Duiden welk effect een grote ontwikkeling in het algemeen (zoals minder groei of vooral groei in één deel van de stad) heeft op overige delen van de stad. ■ Uitwerking ‘intelligente barcode': naast de kwantiteit (m2) ook multifunctioneel ruimtegebruik (MXI) en kwaliteit (Q) gezamenlijk worden afgewogen tot een goede invulling van de barcode.

rwi Lil Gemeente Utrecht

Wat is daarvoor nodig? ■ Onderzoek huidige stand van zaken barcode en referentiestudies ■ Thematisch beleid gebiedsgerichte richting meegeven: • wat voor type werkgelegenheid wil je in welk gebied vooral stimuleren • wat voor type uitbreiding groen is er per gebied nodig • welke voorzieningen vragen per gebied meeste aandacht • etc (vergelijkbaar met woonvisie) ï

■ Per gebied de opgave duidelijker formuleren; met name ook kwalitatief ■ Uitkomsten input voor integraal investeringsvoorstel MPR

*

vJk

Gemeente Utrecht

ï

Inzet instrumentarium grondbeleid Opgave zoekt plek

Aanleiding: ambities voor ruimtelijke ontwikkeling

t

Gebied behoeft ontwikkeling Initiatief derden

Ambities formuleren, combineren en prioriteren in ontwikkelstrategie

In gebieden komt alles samen:

Meer ruimtelijke ambities? Dan ook vaker actieve inzet grondinstrumentarium nodig.

Business case uitwerken (met aandacht voor huidig gebruik, eigendomssituatie, kosten, opbrengsten etc)

Bijpassende inzet instrumentarium grondbeleid om ambities te realiseren

^ Actieve inzet grondinstrumentarium (grex gemeente)

Techniek kosten en opbrengsten (privaatrechtelijk en/of publiekrechtelijk)

t

Mengvormen van actief en faciliterend (bijv PPS)

A A A

Instrumenten om ruimtelijke oÉjlnlÉblmg mogelijk te maken: Gemeente Utrecht

A

Faciliterende inzet instrumentarium (kostenverhaal)

Strategische verwervingen zonder planvorming

Anticiperende verwervingen obv RSU of omgevingsvisie

Wvg vooruitlopend op bestemmingsplan of Omgevingsplan

Actieve verwerving - obv vastgestelde grex of investeringskrediet

Onteigening - obv raadsbesluit

Thematisch beleid Maatschappelijke voorzieningen - wonen - mobiliteit

m i

yi

fffiaSi

Gemeente Utrecht

Thema Maatschappelijke Voorzieningen

*

vjk

Gemeente Utrecht

Thema Maatschappelijke Voorzieningen Waar staan we? ■ In de RSU 2040 zijn de kwantitatieve normen die we hanteren vertaald naar de barcode op wijk- en stedelijk niveau. Die vertalen we naar een programmering die voor de komende jaren concreet is ingevuld en voor de langere termijn op hoofdlijnen. ■ Om te blijven voorzien in de behoefte moet het aanbod aan maatschappelijke voorzieningen meegroeien met de groei van de stad. ■ Trends als vergrijzing en extra-muralisering hebben gevolgen voor de behoefte aan bepaalde voorzieningen zoals ontmoetingsruimte. • Soort: Voor de periode na 2025 is de ontwikkeling van de geprogrammeerde sportlocaties nog onder voorbehoud van het vinden van locaties. Een aantal locatie studies loopt: Maarschalkerweerd Noord, Strijkviertel en Nieuw Welgelegen. De uitkomst daarvan is onzeker en ook als die positief is voorziet dit slechts in een deel van de behoefte. • Onderwijs: In de periode tot en met 2026 realiseren we een aanzienlijke uitbreiding van zowel het primair als het voortgezet onderwijs. De locaties van de tussen 2027 en 2040 nog te realiseren scholen zijn veelal nog niet bekend. • Welzijn: Verdere programmering van buurtcentra en buurtkamers na 2026 is afhankelijk van omvang en tempo van nieuwe gebiedsontwikkelingen.

yh

Lil

Gemeente Utrecht

Thema Maatschappelijke Voorzieningen Waar zitten de knelpunten? ■ Meerkosten en inpassinqskosten: Onze eigen ambities op met name duurzaamheid, de specifieke eisen die het bouwen in hoog stedelijk gebied met zich meebrengt, de snel oplopende inflatie en de stijgende bouwkosten door krapte op de markt leiden tot een stapeling van meerkosten aan de investeringskant. Daarnaast zien we de kosten aan de exploitatiekant oplopen door de stijgende energielasten. ■ Gebrek aan ruimte: Het meegroeien van de maatschappelijke voorzieningen betekent een aanzienlijk ruimtebeslag, terwijl de beschikbare ruimte beperkt is, mede als gevolg van de verdichting. Grote ruimtevragers zoals sportparken zijn de afgelopen jaren niet evenredig meegegroeid met de behoefte en niet opgenomen in hoogstedelijk ontwikkelgebied zoals de Merwedekanaalzone. Dit verhoogt de druk op de voorzieningen in de bestaande stad en het leidt tot een omvangrijke zoekopgave. ■ Ook behoefte aan niet-qemeenteliike maatschappelijke voorzieningen: De groei van de stad vraagt ook om het meegroeien van maatschappelijke voorzieningen die de gemeente niet zelf ontwikkelt en/of financiert (o.a. gezondheidscentra, voorzieningen vanuit de wet langdurige zorg voor beschermd wonen voor mensen met een licht verstandelijke beperking en verpleeghuizen).

■ Nieuwe maatschappelijke behoefte: Corona heeft de behoefte aan openbare ruimte waarin inwoners kunnen sporten, spelen en bewegen nog meer dan daarvoor zichtbaar gemaakt.

yh

Lil Gemeente Utrecht

Thema Maatschappelijke Voorzieningen Wat voor handelingsperspectief is er? ■ Meerkosten en inpassinqskosten: Dit vraagt om aanpassing van de normbedragen voor maatschappelijke voorzieningen en een brede en slimme systematiek van bekostiging. ■ Ook behoefte aan niet-qemeenteliike maatschappelijke voorzieningen (bijv. 1e Mins gezondheidszorg en welzijn): In beeld brengen en bezien wat er nodig is om deze voorzieningen een plek te geven in de gebiedsontwikkelingen. ■ Nieuwe maatschappelijke behoefte: In ontwikkelgebieden mee nemen in planontwikkeling.

yh

Lil Gemeente Utrecht

Thema Wonen

VJk PCI Lil Gemeente Utrecht

Woningmarkt in balans - feiten en cijfers Woningzoekenden met een laag inkomen zien zich geconfronteerd met lange wachttijden voor corporatiewoningen (ruim 10 jaar). De oorzaak: meer woningzoekenden en minder jaarlijkse verhuringen De verkoopprijs van woningen van ca. 3.300 euro per m2 begin 2018 naar ca. 5.400 euro per m2 eind 2021. Op de vrije huurmarkt stegen de prijzen van gem. 16 euro/m2 per maand in 2018 naar ruim 18 euro/m2 eind 2021. Huurders zijn een groter deel van hun inkomen kwijt aan woonlasten dan woningbezitters. Het verschil in woonquote tussen huurders en kopers is gegroeid. Het aantal complexe en schrijnende casussen op de woningmarkt is verdubbeld tussen 2017 en 2020 (van 71 naar 137 afgehandelde casussen). De problematiek per casus wordt steeds ingewikkelder en zwaarder. Bij een aantal groepen is het probleem zeer urgent (uitstroom uit MO/BW, statushouders, kwetsbare jongvolwassenen woningzoekenden met urgentie). Minder doorstroming leidt tot meer (financiële) druk op de maatschappelijke opvang beschermd wonen, daklozenopvang en asielzoekerscentra. Jaarlijks ca 8,5 mln 5

*

VJk

L 18 Gemeente Utrecht

5

Woningmarkt in Balans - feiten en cijfers OntwikktJïng Prijsindex Bestaand* Koopwoning*n |PBK| t o v. voorgaand* jaar

+15%

*10%

*$%

0 UlretJll

Amsterdam

0 2415 0 2Ü 1& Itzz»

VJk 1^1 Lil Gemeente Utrecht

ft'Cfl CBS

[

Rotterdam

2017 0 201C

f

Den Maag

[

I Nederland

2019 0 2020 0 2021

lf>

p

r-

p

o

31%

29%

0 sociale Kuur ■ 2019

1 2020

midderhuur

9 2021

Eenheid: percentage Bron: BAG, BghU, RWU, WoON2018, bewerking gemeente Utrecht

k-

i

vJk ié

Gemeente Utrecht

dure huur

goedkope koop

betaalbare koop

dure koop

onbekend

5%

o

5%

If)

o o

4%

O

p

12% 11% 9%

p

10

2%

11% 12%

20

Xl°/o

26%

36%

35%

o

35%

s

percentage

Woningmarkt in Balans - feiten en cijfers

Woningmarkt in Balans - feiten en cijfers € e.ooo

€30

€ 5.000

€25

€ 4.000

€ 20

€ 3.000

€15

€ 2.000

€ 10

€ 1000

€5

0

0 ^

^

& & & & & & o> & o> & & & 6> & & & »'3 _ _A3'

f^0i vJk

0 Verkoopprijzen woningen (m2) 0 Huurprijzen particuliere woningen (m1) Bron: Pararius/Realstats; Kadaster

Gemeente Utrecht

\

Huurprijzen particuliere woningen (m2)

Verkoopprijzen woningen (m2)

6, Vierkantemeterprijs koop- en huurwoningen

Woningmarkt in balans - context Stevige basis voor het woonbeleid gelegd met de ‘Woonvisie: Utrecht beter in Balans’ en de RSU2040 o 5 speerpunten: Hoog bouwtempo, Gemengde wijken, Doorstroming, Thuis voor Iedereen, Duurzaamheid o 35% sociaal, 25% middensegment in 2040 o

•

Meervoudig sturen: richting geven, reguleren, verbinden, stimuleren

Utrecht heeft op dit moment ca 160.000 woningen. Streven: ca 60.000 woningen toevoegen tot 2040.

Dilemma’s: Ondanks bouwtempo en recente interventies staat beschikbaarheid en betaalbaarheid woningen onder grote druk. Systeem van woningmarkt wordt door vele actoren beïnvloed / bepaald o

Hoge koop- en huurprijzen en beperkt geschikt aanbod, (raakt vele groepen in Utrechtse samenleving)

o

Oplopende spanningen en excessen: slecht verhuurderschap, hoge huurprijzen, actieve beleggers, discriminatie (kandidaat)huurders

o

De problemen op woningmarkt spelen sociale segregatie in de hand (selectieve toegankelijkheid woningmarkt). De wooncrisis wordt een sociale crisis.

Zonder extra interventies continueert wooncrisis. Brede aanpak vereist: zowel in bestaande voorraad als nieuwbouw. 1. Aanpak excessen woningmarkt 2. Nieuwbouw in balans 3. Regie op variëteit woningvoorraad 4. Partnerschap vJk rwi Lil Gemeente Utrecht

Woningmarkt in balans - hoofdlijnen 1.

Aanpak excessen woningmarkt Aantal woonruimteverdelingsvraagstukken zal verder toenemen. Extra druk op programma Thuis voor Iedereen (problematische huisvesting kwetsbare en bijzondere doelgroepen: gemengd wonen 70% : 30%) Meer en aangescherpte instrumenten (o.a. goed verhuurderschap, leegstandsverordening, opkoopbescherming, etc) Extra inzet VTH

2.

Woningbouw in balans Komende jaren inzetten op woningbouw, gebiedsontwikkeling is belangrijke motor voor aanpak vraagstuk (dilemma: sturen op balans) Druk op sociale segment gaat komende jaren verder oplopen (incl. stijgende kosten voor MO) Taskforce is gericht om ca 700 - 1050 tijdelijke woningen / jaar t/m 2025 te realiseren. Als gevolg van Oekraine (> 800) taskforce meer en sneller

3.

Sturen op variëteit woningvoorraad (op niveau stad, wijken en buurten) Middensegment (huur en koop) en huisvesting ouderen komt verdergaand onder druk te staan Doorgaande inzet om de ambities van 35% sociale huur en 25% middensegment te realiseren in 2040 (gemengde wijken die kunnen differentiëren). Uitvoeren / actualiseren actieplannen middenhuur & betaalbare koop (sturen op betaalbaarheid), actieplan (t)Huis voor Ouderen, convenant Studentenhuisvesting:

tmVjk

Gemeente Utrecht

Woningmarkt in balans - hoofdlijnen (vervolg) 4. •

Partnerschap Aansluiten bij ontwikkelingen op rijksniveau: o.a. •

Opzetten woondeals (eind 2022 wordt voor Utrecht woondeal afgesloten)

•

Inzet rijksinstrumenten (o.a. woningbouwimpuls, afschaffen verhuurdersheffing, ouderenhuisvesting, flexwonen, inzet expertise, leefbare wijken, doorbraaktafels, versterken regie op woningmarkt)

• •

Faire share (minimaal 30% sociale huur in alle regiogemeenten, gelijke verdeling bijzondere en kwetsbare doelgroepen over regiogemeenten)

We moeten netwerk met spelers op de woningmarkt uitbouwen en versterken. (Stadsakkoord, DNU). Voorwaardelijk wederzijds vertrouwen

Financiën woningmarkt in balans •

Aanpak toename en complexiteit woon vraag stukken vergt extra inzet en onderzoek van opgave wonen (tabel is excl vraagstuk Oekraïne) Bedrag 2022

Bedrag 2023

Bedrag 2024

Bedrag 2025

Bedrag 2026

Totaal Aanpak excessen woningmarkt

-1.488

-2.803

-2.001

-2.679

-2.688

Totaal Woningbouw in balans

-2.600

-3.600

-1.000

-1.000

0

Totaal Regie op variëteit woningmarkt

-200

-1.900

-700

-700

-700

Totaal Inspelen op complexiteit speelveld

-160

-150

-160

-160

-160

-4.338

-8.363

-4.761

-4.629

-3.638

Subopgaven

Omschrijving

Totaal exolusief knelpunten

VJk PCI Lil Gemeente Utrecht

Categorie

Verdieping Harde en zachte plancapaciteit woningbouw Gemeentelijke definitie ‘harde’ plancapaciteit woningbouw (opleveringen 2022 e.v.): ■

Intentiedocument/startdocument bestuurlijk vastgesteld door college;

■

omgevingsvisie vastgesteld;

■

onderdeel gemeentelijke grondexploitaties;

■

onderdeel vastgestelde prestatieafspraken tussen gemeente en woningcorporaties;

■

plannen direct via VTH met bouwsom > 1 miljoen euro.

Het Rijk hanteert striktere definitie van harde plancapaciteit: minimaal vastgesteld of onherroepelijk planologisch juridisch kader.

Zachte plancapaciteit: projecten die niet voldoen aan een van bovenstaande criteria.

vJk rwi Lil Gemeente Utrecht

Verdieping Omvang harde en zachte plancapaciteit Totaal plancapaciteit 63.500 tot 71.000 woningen (exclusief woningen taskforce tijdelijke woonruimte) waarvan: ■

43.000-45.000 woningen ‘harde’ plancapaciteit (conform gemeentelijke definitie); ■ Hiervan ongeveer 21.000 woningen hard conform definitie van het Rijk.

■

20.500-26.000 woningen zachte potentiële plancapaciteit.

Uitkomsten gebiedsstudies UNed kunnen leiden tot bijstellingen van de potentiële plancapaciteit. 2022 - 2024

2025 - 2029

2030 - 2040

40.000 34.312

35.000 30.000

= Tijdelijke woonruimten (taskforce)

28.962

25.000

7.094

18.720

9.269

10.000

*

L 18 Gemeente Utrecht

= 'Hard' conform ABF definitie

10.

15.000

VJk

523‘

13.455

1.650 11.756 7.096

0

= Potentiële locaties/ zacht = Aanvullend 'hard' conform def. GU

20.000

5.000

Plancapaciteit woningbouw 2022-2040 (opleveringen)

2.135

Verdieping Woningmarkt in Balans - feiten en cijfers Verdeling 'harde' plancapaciteit 2021-2040 {definitie gemeente Utrecht)

4% 16%

■ Studenten onzelfstandig

s% Sociale huur< £752 per mnd. {zelfstandige studenteneenheden)

■ Sociale huur < £752 per mnd. (regulier)

26%

17%

Betaalbare koop

■ Koop ? hJHG

■ Beleggershuur middensegment €752 1.004 per mnd

B% 23% ■ Beleggershuur > €1.004 per mnd.

*

1

VJk lè

Gemeente Utrecht

Verdieping Sturingsmogelijkheden projecten woningbouw Algemeen: •

Ambtelijk advies om sturing op stedelijk met richting voor wijken in woonvisie te handhaven

•

Versnellen plan- en besluitvormingsprocessen

•

Hoe ‘harder’ de planvoorraad, hoe lastiger bijsturen

Meer specifiek: •

Zachte planvoorraad (20.500-26.000 woningen): meeste mogelijkheid tot bijsturen

•

Projecten waar idoc is vastgesteld: mogelijkheid tot bijsturen

•

Projecten waar bouwenveloppe of SPvE is vastgesteld: veel minder-minimale mogelijkheden, (ivm soms gesloten anterieure ovk en betrouwbare overheid)

•

Projecten waar bestemmingsplan is vastgesteld (21.000 woningen): geen mogelijkheid bijsturen T

UPP 2: ktHjwrliik.

an4wWrlulkn«

■ Inïenti*docunoeni ■

OMumwrt *-n

PLsf-kratenKwrisi

- 6oü*e-nw'op■ A.'rt*n*tjr+ OX'erwnkernsl

an-6jn. UW

■ VO *■ DO bounpjr [incl. tKjrlenruioilel

-

0Rto -onderzenen BP

(SP ijriME E-pi p-jnj R«d

Thema mobiliteit

VJk PCI Lil Gemeente Utrecht

Mobiliteit essentieel sturingsmiddel 5% A > B, 95% verblijven. Verkeer en Verkeren. Publieke ruimte is grotendeels verkeersruimte. Onze ruimte voor leefkwaliteit, groen, veiligheid, duurzaamheid, bereikbaarheid. Gemeentelijke verantwoordelijkheid die grote sturingskansen geeft.

rvi Gemeente Utrecht

Mobiliteitstransitie om stad gezond, aantrekkelijk en bereikbaar te houden ■ 172

Inwoners + arbeidsplaatsen Autoverkeer OV-gebruik Fietsgebruik

/

151 • 133 «o*

: .--ju

— 110

Index 100

Tot 2040 groeit fiets met 70%, ov met 50%, auto met 10%. Groei autoverkeer past niet qua ruimte en heeft negatieve impact heeft op de leefomgeving. De groei van fiets en ov: overvolle, onveilige fietspaden en onbetrouwbare en langzame busroutes. Daarom transitie nodig!

2005

2015

2020

2030

2040

vm,

\\S\

yjjj

Gemeente Utrecht

34

Utrecht gezond, aantrekkelijk en bereikbaar voor iedereen • Voorrang aan gezonde, schone en ruimte-efficiënte vervoerwijzen: lopen, fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit • Zo zorgen we voor minder geluidsoverlast, uitstoot, drukte en ongelukken en meer ruimte voor andere functies en leefkwaliteit.

A

Auto 50 knVu, roet 1 iru^end*

lm I >3

7'/j

Gemeente Utrecht

Auto geparkeerd

Bus 20 inzittenden

■ ÏO

20 rrv

m

A

g

140 m1

Tram

50 inzittenden

cx> Ófo ft 5 m3

2 m3

2 m2

f

Fietser 15 km/u

Fietser geparkeerd

Voetganger

Voetganger stilstaand

0,5 m3

Bestaande stad & groeiende stad • Bestaande stad > meer ruimte voor fiets en voetganger, leefkwaliteit, groen, verblijven. • Groeiende stad > mobiliteitsnetwerk ordent de stad, faciliteert en stimuleert mobiliteitstransitie. • Groeiende stad én ontwikkeling huidige stad vragen komende 20 jaar forse investeringen in bereikbaarheid. • Schaalsprong fiets, schaalsprong ov, netwerk van parkeerhubs, voetgangersnetwerk, duurzaam en ruimte-efficient goederenvervoer, deelmobiliteit, verkeersmanagement. • Stevige & mooie klus!

rvi i >1 Gemeente Utrecht

II

! B B

ƒ

I

i

i J

■

•t

\é

m

l.

/

ƒ

I

■

»

J*

^ r

/ w *

\

j

%

,p

w

%•■

■at

f

«r*

p r

.i

V.

V

\

#

fj 1

«r

■

I

’

■

1

$

-

,

■

;<■

■

•pi v3', s

■

ƒ■§ r —.

*

s

/

V

*

i

j

”n i,

F

!

5t-

§

■ * i

I

•J mL*-'

a.

kT

.M

I

*

•r

O

m

I

V

h

A

\

i

<jC

m

V

■fc * 'l4

F

■■■%*

' I

/^T

i

■

b

\ 1

Polycentrische stad met bijbehorend mobiliteitsnetwerk "ts

fC

/>//

i Gemeente Utrecht

I

■U 1 >«■■1 '

Wat ligt vast en valt er nog te kiezen? • Koers in 2021 vastgelegd in het mobiliteitsplan 2040, tezamen met de RSU vormgegeven. • Meerjarenbegroting en projectplanning vastgelegd in het MPB, jaarlijkse update met prioritering en planning, vast te stellen door de raad. • Ambities voor de komende 20 jaar: schoner, duurzamer, meer ruimte voor leven. • Invulling ervan bepalend voor leefkwaliteit & bereikbaarheid. • We zijn gestart, maar moeten in hoog tempo doorwerken om de groei van de stad bij te houden. • Al dit jaar cruciale keuzen van college en raad nodig om de verstedelijking tot 2035 mogelijk te maken.

rvi Gemeente Utrecht

Utrechtse mobiliteitsaanpak bestemmen 1 Slim 33f GR R06 VOfSlCCÊ r■

é*

f

V

/

/ V

t

Slim sturen verkeersmanagement 5 integrale ke^es

f

f

/

/ / /

'

f

r

i

\ \

V

\

\

l 1 1 1

\

t

T

Slim parkeren sturen met mawmum aantal 4 w parkeerplaatsen en prijs

\ \

* *

\ \ * \

I

t >

I

f ^

jff—JS tl av

<i)ï

Gemeente Utrecht

reizen 2 Anders mob i teitsmanagement

\ \

/ N

i I

\ \

/

x f

\

2 Netwerken op orde

Financieel plaatje • Beschikbaar voor uitgaven mobiliteit: 29 miljoen perjaar. • Inkomsten (parkeren) 23 miljoen perjaar (> algemene middelen). • Realisatie mobiliteitsplan kost 45 miljoen perjaar (exclusief bijdragen aan ov-schaalsprong). > 16 miljoen per jaar tekort. • Groei parkeerinkomsten: 8 tot 34 miljoen perjaar rond 2030 (> doelen RSU). • 8 miljoen autonome groei, alles daarboven: tarieven en gebied betaald parkeren.

I >3 Gemeente Utrecht

Schaalsprong ov: bijzondere eend in de bijt • Nodig omdat huidige ov-systeem vastloopt rond CS en om nieuwe woongebieden duurzaam en ruimte-efficient bereikbaar te maken. • Kosten én baten voor stad hoog. • Provincie verantwoordelijk voor regionaal en lokaal ov. Bijdragen van Rijk en gemeenten nodig om schaalsprong te bekostigen. • Deel kosten 1e stap gedekt met provincie en Rijk, kans voor realisatie via middelen regeerakkoord voor ontsluiting nieuwe woongebieden. • Zoektocht naar dekking van gemeentelijke bijdrage loopt, juni helderheid nodig.

rm, i Gemeente Utrecht

Dilemma’s mobiliteit • Toekomstdilemma • Parkeerdilemma • Ambitiedilemma • Verkeersveiligheidsdilemma • Ov-dilemma

rvi Gemeente Utrecht

Dilemma’s mobiliteit • Toekomstdilemma: hoe nemen we mensen mee in verandering en groei? Hoe zetten we zo groot mogelijke stappen naar de toekomst? • Parkeerdilemma: sturingsmiddel voor leefkwaliteit en inkomstenbron waar veel gemeentelijke doelen een kans in zien. College kan gaan voor extra inkomsten (areaal en tarieven), politiek en maatschappelijk draagvlak wegen. • Kwaliteitsdilemma: geweldig mobiliteitsbeleid, maar middelen nog niet toereikend; risico dat we in moeten leveren op kwaliteit. • Verkeersveiligheidsdilemma: inwoners en raad vragen meer aandacht voor verkeersveiligheid, 30 km/u, 15 km/u, middelen zijn beperkt, score is goed t.o.v. andere steden. Investering tegelijk grote kans voor leefkwaliteit en groen. • Ov-dilemma: qua MKBA en beleid wenselijke investeringen, gemeentelijke bijdrage komende 40 jaar forse uitdaging, risico's: te krap dimensioneren van het ov, inleveren op inpassing of investering die langdurig drukt op de gemeentebegroting.

m

"ts OJUJZwC-P

Gemeente Utrecht

K 1

33

Hl

II

r

i

lil

-J

-- <,

Sm ' j

iïp 'A

s

mi. JK

F 4*

èl

#

p

£ 5 . &c

u IL

1 mm * i

r, M.

. 7

W;/

i

%—

- » ■!

■

ra i >1

\\Sv

/>//

Gemeente Utrecht

m

io

ïiaJ 1

H» 11IX

”m’

| fi

lf : t ia

mi -

j]

im i<

B

•

Adriaen van Ostadelaan

*-

in■Kif

.£

*

■

g

jr WL

•i

j

Mv;ot *

•;V'

ni'

>

h.

■».

'

*.

\ ., f ;

/

I'

*

;U ii

. \

V

fl iV

■ H

TT,

ê

M" ,4<.

*>

?//>

>1

Gemeente Utrecht

11

11-

v.' rf

*0

f

I

r §

\

r

1 ■f

! f'i: J;

&

WM

3

[

J

T(

y

«

f

I

I

r r' J

j

«

ljP53

j

|I

'f

w

1

■u

i

c

■

r

4

1

1

ti

58^

«

H

f

r

>£

1 m

<■

i' '

Elï

[m

^2»

lij

J

u

r

%

*

'V’J

■K1

1

V

l

1

V '

I

i

IV

i

,ff!

v

i.

i

U

n

r

•j

+

4.

r

* V

•r V,* r- .

_

V .TW-Wi

___

|I-S

*

*1 ,1 I fll

*!

V

*

.

Hal

tl'

rif1

1: >■

*

#•*

'0

! | iU

£ff

gif

i

ll! Ü- iii ! -

T*T‘

, ___

m

Tl

;J

[T

^

*

I'

ij-

■>:

*

m'w

S£3

/

MJ.

h

VU'

k1

*■

llllll

I

y

i

r.

1U« ifl

L

A ■v1

jb-,

rj

r

f

!i

ï

k’

<

3

■qiïa f

‘t.

\

’*

•-

V

IT ■

JT9,

j

&«

4

l4

ïi

vi

,

s

nffilS

‘

■v

4

>■

AL

»

II

i»

w.

'

r'

A

*

V

**

v vR

\

w

0

*

L

■

/

-

<S -’i

Jmn

h

j

/

,

V

/j

f

F

,

"^

Ta - • 7—

I

V* l\

\tj I

*

/:

-

1,

l

■*ƒ

ft*»

a r -*

ii• V-i

::

:

I

M!H, Khfi^r „

■

\

ïI

’

\

:

»

-I

■

■

uu»

.

/ /

l

h

'J

1

\

x

—■

*

-•

r 4

1

■

r

t'ïï

I*

*

M

■:

•v*

affe f V;* /

I

^ .

•i

* « istó

• Ir

•-

| f i'

4!

"

mam

.»

asiïH iV ! i ’ i

4 •

t )

/»)' ia

'

i, l J '

M

i

,

4

f

ƒ

*

r ■

Singel i ^Bh >V/ «r ^8 >1 Gemeente Utrecht

I

«L-

>

,*

'■nf.

’-i. i

[O £i.

§!§£■

I

V

sy-^ -

.yx. Jl »

-

?

r* *

■

*

■j ^ «

'T,r* ajq.qjq/7

1

*

*4

SSSgE “♦3.* r' ';>£5

*

I

rr

JhJ fjjy‘T,v ^ • '-v'1't

•

•-

I

-i,

I

* -7;

■

Lobby en mogelijkheden tot sturing

nrvJk Gemeente Utrecht

Lobby • Uitwerking Regeerakkoord: Rijk werkt momenteel criteria voor meerdere fondsen uit, zaak om klaar te staan met sterke proposities (samen met regio en partners) • Co-financiering: noodzaak voor co-financiering voor alle proposities die we indienen (ook bij veel niet-ruimtelijke projecten) • Samenhang proposities: tussen verschillende proposities én met reeds lopende trajecten: tijdelijke woningbouw, versnelling woningbouw, grootschalige woningbouw, schaalsprong OV en alternatief ring Utrecht • Rijk stuurt op zo snel en zo veel mogelijk woningen 2/3 betaalbaar: • Komende 3 tot 5 jaar versnellen zo vele mogelijk woningen MRU breed • Inzet 15 NOVI gebieden, waaronder Groot Merwede, relatie wonen en mobiliteit Lil Gemeente Utrecht

Mogelijkheden tot sturing Propositie

Dekking

Versnellingsafspraken komende 3 - 5 jaar

Eerste inzet 7,5 Versnellen van miljard tbv mobiliteit woningbouw dmv co(Regeerakkoord) financiering infrastructurele en mobiliteitsmaatregelen

•

Dit betreft projecten met (harde) plancapaciteit: versnellen besluitvorming toekennen capaciteiten middelen

Tijdelijke woningbouw

Uit te werken programma VRO

Versnelt toevoegen van tijdelijke woningbouw door taskforce woningbouw

•

Versnellen besluitvorming, toekennen capaciteit en middelen Concessies aan eisen

Komt uit 7,5 miljard tbv mobiliteit (Regeerakkoord)

Groot Merwede aangewezen door het Rijk

•

100 miljoen per jaar

Sneller bouwen van meer betaalbare woningen in de komende 10 jaar door onrendabele top te dekken

•

Grootschalige woningbouw 2030

Woningbouw-impuls

Gemeente utrecnt

Focus

Mogelijkheden tot sturing

•

•

•

Hoe meer woningen, hoe sterker de propositie. Eerste inzet is Merwedelijn. Afweging Merwedelijn ondergrond bovengronds versus beschikbare middelen Versnellen verschillende bouwlocaties verspreid over de stad (specifieke vereisten waardoor beperkt aantal projecten in aanmerking komt) Sturing door college evt mogelijk mbt woningbouwprogramma en prioritering

"V

Groot Merwede plannen en fasering Groen: Realisatie in zicht

•

Geel: Kantelpunt O V Merwede lijn nodig (MIRT verkenning) Orange: Doorkijk Uned onderzoeken

•

Plannen conform Woonvisie

S

i

Lombokpleil ft 350

Stationsgebied

rtlÉo :eui 2.5C

?\v

Jaarbeurs ft 3.000

Gro< Paj

ft

ld

Kanaleneiland + Zuidwest 3.700

*

wartier

\

SN

V.

■*.

1C/)00

■

•

v

sc—

•

ff

A12-zone ft 13.500

gmmc

\m L\

Fasering N'gein City ft 2.00£ 2025

$5

7Jh

Gemeente Utrecht

2030

2036

Ijnhuizen 2 500

«I

*