Convenant Samenwerking Deelauto's in Utrecht

Convenant Samenwerking Deelauto’s Utrecht 2025-2030

Utrecht, oktober 2025

2

Ondergetekenden: De Burgemeester en wethouders van gemeente Utrecht, op basis van de Gemeentewet ten deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door mevrouw Senna Maatoug, in haar functie van wethouder Mobiliteit, die hierbij namens het college van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Utrecht besluit tot het aangaan van deze overeenkomst, hierna te noemen “de gemeente Utrecht”; De privaatrechtelijke rechtspersoon Collect Car B.V., ten deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door Michiel Cuppen, in de functie van Managing Director, hierna te noemen “Greenwheels”; De privaatrechtelijke rechtspersoon MyWheels B.V., ten deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door Peter van den Driest, in de functie van Head of Public Affairs A.I., hierna te noemen “MyWheels”; De privaatrechtelijke rechtspersoon Sixt BV, ten deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door Tom Uitendaal, in de functie van Director Digital Products and Network Development, hierna te noemen “SIXT share”; De privaatrechtelijke rechtspersoon CarShare Ventures B.V., ten deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door Dirk van Gent, in de functie van Head of Sales & Partnerships, hierna te noemen “SnappCar”; De privaatrechtelijke rechtspersoon Vloto B.V., ten deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door Iskander Feltmann, in de functie van General Manager, hierna te noemen “Vloto”.

Greenwheels, MyWheels, Sixt share, SnappCar en Vloto hierna gezamenlijk ook te noemen “de deelauto-aanbieders”. Alle partijen hierna gezamenlijk ook te noemen "Partijen".

3

Overwegende: De gemeente Utrecht en deelauto-aanbieders sluiten samen dit vernieuwde convenant af met als doel om via samenwerking het autodelen in Utrecht verder te laten groeien op een manier passend bij Utrecht en bij de deelauto-aanbieders die actief zijn in Utrecht en deelnemen aan dit convenant. De gemeente Utrecht en deelauto-aanbieders hebben in 2023 het eerste Convenant Samenwerking Deelauto’s afgesloten. Dit convenant heeft de samenwerking tussen de gemeente en deelautoaanbieders versterkt, maar liep in de zomer van 2025 af. Met dit nieuwe convenant zetten we de samenwerking voort. De gemeente Utrecht heeft, net als bij het eerste Convenant, nog steeds de ambitie dat bewoners in de toekomst geen privéauto meer voor de deur hoeven te hebben, omdat ze kunnen vertrouwen op een systeem van (onder andere) deelmobiliteit. De combinatie van alternatieve vervoersmiddelen moet voor de inwoners het gemak, de betrouwbaarheid en de vrijheid van een eigen auto evenaren. Deelmobiliteit is onderdeel van een mobiliteitssysteem waar lopen, fietsen en het ov ook deel van uitmaken. Deze modaliteiten vullen elkaar aan en versterken elkaar. Partijen delen de hierboven genoemde ambitie. Belangrijkste wens van de gemeente hierbij is dat autodelen een maatschappelijke meerwaarde biedt voor de stad en haar inwoners.

Voor de deelautoaanbieders is de belangrijkste wens dat zij door een duurzaam businessmodel de behoefte aan autodelen kunnen blijven faciliteren, waarmee de continuïteit van het aanbod geborgd blijft. Dit Convenant staat naast de parkeervergunningen die de gemeente verleent aan de deelautoaanbieders. De voorwaarden over het gebruik van openbare parkeerplaatsen in Utrecht zijn vastgelegd in de vergunning en in de ‘Nadere regel uitgifte parkeervergunningen en garageplaatsen’ (verder: Nadere regel).

4

Actualisatie van het Convenant Samenwerking Deelauto’s De tijden zijn veranderd sinds het afsluiten van het vorige convenant. Na jaren van groei van het aanbod en de vraag naar deelauto’s in Utrecht, is in 2024 het aantal deelauto’s voor het eerst gedaald. Dit is een landelijke trend, waarbij deelauto-aanbieders zich steeds meer inzetten op het efficiënter benutten van de bestaande deelautovloot. Verschillende kosten zijn in de afgelopen jaren steeds verder gestegen, zoals verzekeringskosten, motorrijtuigenbelasting en lease- of aanschafkosten van de auto’s. De kosten van elektrische auto's zijn daarbij nog harder gestegen dan de kosten voor auto's met een brandstofmotor. In het afgelopen jaar hebben steeds meer gemeenten zich gerealiseerd dat het essentieel is dat er deelmobiliteitsaanbod op straat blijft. Dat is minder vanzelfsprekend dan we voorheen misschien dachten, ook voor deelauto’s. De focus van het convenant is daarom nog meer komen te liggen op (groei van) een betrouwbaar en stabiel aanbod en een groeiend gebruik van deelauto’s in de stad. Daarnaast is het nationale programma Natuurlijk!Deelmobiliteit van de grond gekomen. Er zijn diverse werkgroepen en overleggen, waardoor zowel gemeente als deelauto-aanbieders zijn betrokken bij verschillende landelijke vraagstukken.

Een deel van de thema’s uit het vorige convenant heeft daar een plek gevonden, zoals inclusiviteit. Sommige acties uit het eerste convenant hebben meer tijd gekost dan we van tevoren hadden verwacht, zoals de actie om afspraken te maken over de geautomatiseerde uitwisseling van data. Aan andere acties zijn we (nog) niet toegekomen. Een deel van deze acties komt daarom opnieuw terug in dit vernieuwde convenant. In dit nieuwe convenant focussen we op de onderwerpen die in Utrecht spelen. We werken samen aan de groei van een betrouw en stabiel deelauto-aanbod en -gebruik in Utrecht. Het (nieuwe) Convenant Samenwerking Deelauto's Utrecht kent de volgende actielijnen: 1. 2. 3. 4. 5.

Processen verbeteren. Elektrificatie en uitstootvrije deelauto's. Randvoorwaarden en financieringsvraagstukken. Opschaling en uitbreiding van het aantal deelauto’s. Stimuleren van het gebruik van deelauto's.

5

Governance van het convenant In dit convenant leggen partijen in het kader van bovenstaande doelen concrete afspraken schriftelijk vast. Er zijn verschillen tussen de proposities van de deelauto-aanbieders. Ondanks deze verschillen vinden partijen dat een brede samenwerking wenselijk is. De deelauto-aanbieders in dit convenant zijn reeds actief in de gemeente Utrecht of van plan om dit binnen de looptijd van het convenant te worden: • • • • • •

Gemeente Utrecht Greenwheels MyWheels Sixt share SnappCar Vloto

Deelauto-aanbieders die gedurende de looptijd van het convenant nieuw aanbod realiseren in Utrecht kunnen gedurende de looptijd aansluiten bij het convenant. Uitgangspunten • • •

•

Het convenant kent een looptijd van 5 jaar (2025-2030), met mogelijkheid tot verlenging. Gedurende de looptijd van het convenant kunnen nieuwe thema’s voor samenwerking worden geagendeerd door zowel de gemeente als aanbieders. Alle verplichtingen van partijen in dit convenant zijn te beschouwen als inspanningsverplichtingen en zijn niet in rechte afdwingbaar. Het convenant is mede tot stand gekomen middels individuele gesprekken in het voorjaar van 2025 en plenaire sessies op 16 april en 10 juli 2025. Het convenant en de samenwerking wordt halverwege de looptijd (eind 2027) en aan het einde van de looptijd (eind 2029) geëvalueerd.

Overlegstructuren • •

•

•

Partijen komen minimaal eenmaal per jaar bij elkaar, waarbij de gemeente Utrecht zorgt voor een bestuurlijke vertegenwoordiging. Gemeente en deelauto-aanbieders hebben regelmatig (bijvoorbeeld: 1 keer per 2 maanden) een individueel operationeel overleg, waarin praktische zaken worden besproken (zoals de plaatsing van nieuwe voertuigen en verplaatsing van deelauto’s bij evenementen). Gemeente en deelauto-aanbieders hebben minimaal 1 keer per jaar een individueel strategisch overleg, waarbij we het afgelopen jaar evalueren, terugblikken op de data van het gebruik van de deelauto’s en vooruitkijken naar de plannen voor het komende jaar en verder. Partijen kunnen daarnaast diverse overleggen organiseren over (andere) inhoudelijke onderwerpen wanneer zij dat nodig achten.

6

7

1. Processen verbeteren 1.1 Context We verbeteren de communicatie en de verschillende processen voor de plaatsing van deelauto’s in de stad. We hebben hierbij oog voor de verschillende vormen van autodelen en kijken zowel naar deelauto’s in de openbare ruimte als deelauto’s in parkeergarages. We verbeteren de afstemming tussen gemeente en aanbieders en zorgen dat we snel kunnen schakelen bij actuele thema’s en belemmeringen waar aanbieders in Utrecht tegenaan lopen. Het doel is om de processen te versnellen en minder fouten te maken. Dat gaat om zowel de kant van de gemeente als van de deelauto-aanbieders.

1.2 Afspraken 1. De gemeente gaat verder met het verbeteren van het proces van aanvragen van parkeervergunningen en garageabonnementen en het beheer van beide. De gemeente zorgt ervoor dat de deelauto-aanbieders op de hoogte zijn gedurende dit proces. De gemeente onderzoekt of zij in deze processen een grotere rol in kan nemen om de deelauto-aanbieders te ontzorgen. 2. Partijen doen een proef waarbij een aantal vaste locaties voor deelauto’s worden aangewezen op basis van inzichten en data. Hiermee onderzoeken partijen hoe we vraag en aanbod beter kunnen voorspellen en procedures van plaatsing kunnen versnellen en vereenvoudigen. Deze actie is eerder opgenomen in het Convenant, maar heeft vertraging opgelopen. We zien dit nog steeds als een kansrijke actie. De gemeente neemt voor deze locaties vooraf op in het aanwijzingsbesluit, zodat geïnteresseerde aanbieders direct aanbod kunnen plaatsen. Het aanvragen van een passende locatie naar keuze blijft mogelijk voor aanbieders. a. De gemeente onderzoekt of de werkwijze van deze proef bruikbaar is voor doorzetting op grotere schaal. b. De gemeente legt een link met de wijklocatieplannen voor laadpalen. c. Aanbieders die gebruik maken van vaste standplaatsen voor deelauto’s spannen zich in om samen te werken met de gemeente in deze proef.

Hiertoe zullen alle partijen een aantal criteria met elkaar bespreken die bepalen of een locatie geschikt is. d. Er wordt onderzocht op welke wijze omwonenden het beste geïnformeerd kunnen worden. e. Deelauto-aanbieders erkennen het belang van vaste plekken en respecteren ook de vaste plekken van andere aanbieders. In principe faciliteert de gemeente de mogelijkheid om vaste plekken van aanbieders desgewenst in de nabijheid van andere vaste plekken te plaatsen, tenzij hiervoor fysiek geen ruimte is, mede gelet op andere benodigde functies in de openbare ruimte. 3. Partijen hebben regelmatig overleg met elkaar over het delen van data via CDS-M werkwijze. In dit overleg wordt onder meer de interpretatie en uitleg van het met de data gegenereerde dashboard besproken en vindt besluitvorming over nieuwe use cases plaats. Gemeente en deelauto-aanbieders gaan op basis van de verzamelde data kijken of hier lessen uit kunnen worden getrokken of beleid kan worden aangevuld.

8

9

2. Elektrificatie en uitstootvrije deelauto’s 2.1 Context Zero-emissie voertuigen dragen bij aan schone lucht en de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. Daarnaast wordt ook geluidsoverlast verminderd. Een gereserveerde parkeerplek blijft in de nabije toekomst wenselijk. Laadpalen bij vaste deelautoplekken vragen daarom extra aandacht. Dit maakt parkeren en laden berekenbaar voor de gebruiker. In de Nadere Regel is opgenomen: 1. Met ingang van januari 2025 mogen nieuw toe te voegen deelauto’s geen schadelijke stoffen uitstoten (zero-emissie). 2. Met ingang van januari 2027 mag geen enkele deelauto schadelijke stoffen uitstoten (zeroemissie). 3. Er wordt ontheffing verleend van de voorwaarden over zero-emissie wanneer er onvoldoende laadinfrastructuur geplaatst kan worden door de concessiehouder voor elektrische laadpalen. En tevens: Wanneer de deelauto-organisatie zelf laadpalen bij de vaste standplaatsen plaatst of laat plaatsen door een andere partij dan de concessiehouder voor elektrische laadpalen, dient te worden geborgd dat: 1. Verantwoordelijkheden zijn vastgelegd. 2. De laadpalen groene energie leveren. Deze stroom is te allen tijde 100% afkomstig uit zon en wind van Nederlandse bodem met garanties van oorsprong. 3. De laadpalen een bi-directioneel systeem vormen. 4. De laadpaal alleen gebruikt mag worden voor het opladen van de deelauto.

Halfgebruik (1 oplaadpunt voor openbaar laden en 1 oplaadpunt voor deelauto’s) is niet toegestaan. 5. Wordt voldaan aan door de gemeente Utrecht vastgelegde criteria en vormgevingseisen zoals gesteld in de ‘Plaatsingsleidraad en inrichtingskader publieke laadinfrastructuur’.

2.2 Afspraken 1. De gemeente en deelauto-aanbieders blijven samenwerken aan de verplaatsing van deelauto’s met vaste plekken die niet geschikt zijn voor plaatsing van laadinfrastructuur om te zorgen dat alle deelauto’s kunnen voldoen aan de regelgeving om vanaf januari 2027 zeroemissie te zijn. 2. De gemeente blijft zich inspannen om laadpalen voor deelauto’s op vaste plekken onderdeel te laten uitmaken van toekomstige concessies voor laadinfrastructuur. 3. Netcongestie kan in de toekomst invloed hebben op de plaatsing van laadinfrastructuur. De netbeheerder en laadpaalexploitanten kunnen maatregelen nemen om netcongestie te verminderen, zoals aanpassing van laadtarieven of zelfs het tijdelijk uitschakelen van laadpalen. Gemeente en deelauto-aanbieders blijven hierover met elkaar in gesprek en maken afspraken om deelauto’s hier zo min mogelijk hinder van te laten ondervinden. 4. De gemeente en deelauto-aanbieders onderzoeken gezamenlijk hoe elektrische deelauto’s een bijdrage kunnen leveren aan het verminderen van netcongestie, onder andere door middel van bidirectioneel laden.

10

11

3. Randvoorwaarden en financieringsvraagstukken 3.1 Context Deelauto’s zijn belangrijke ruimtemakers in de stad. Ze zijn daarmee essentieel voor het bereiken van verschillende doelstellingen, zoals het realiseren van voldoende woningen en plek bieden voor ruimte voor groen, spelen en ontmoeten in de stad. We zetten ons in om de randvoorwaarden te verbeteren, zodat het aanbod in Utrecht kan blijven groeien.

3.2 Afspraken 1. Partijen voeren het gesprek over actuele thema's en belemmeringen waar deelautoaanbieders in Utrecht tegenaan lopen. Gemeente Utrecht heeft oog voor deze thema’s en belemmeringen en spant zich in om drempels voor opschaling weg te nemen, bijvoorbeeld het foutparkeren bij vaste plekken. 2. Vervolgens gaat de Gemeente Utrecht onderzoeken hoe de randvoorwaarden voor deelauto’s kunnen worden verbeterd, onder andere op het gebied van tarifering van aanleg van vaste deelautoplekken en de parkeervergunning voor deelauto’s. 3. Gemeente Utrecht neemt deel aan werkgroepen van het programma Natuurlijk!Deelmobiliteit en zet zich in om de randvoorwaarden op landelijk niveau te verbeteren, onder andere door inzet rondom: a. Het gesprek over marktordening. b. Implementatie van de flexibele parkeermachtiging voor (in eerste instantie) freefloating deelauto’s. 4. De gemeente Utrecht ontwikkelt een lobbystrategie om landelijke thema’s bij het Rijk aan te kaarten, zoals verlaging van de motorrijtuigenbelasting voor (elektrische) deelauto’s en het vaststellen van een juridische definitie van deelauto's.

12

13

4. Opschaling en uitbreiding van het aantal deelauto's 4.1 Context Partijen hechten veel waarde aan een betrouwbaar en stabiel groeiend aanbod van deelauto’s in Utrecht. Uitgangspunt daarbij is dat het mogelijk blijft om deelauto’s vanaf vaste plekken in de openbare ruimte aan te bieden, mits de deelauto goed gebruikt wordt.

4.2 Afspraken 1. De gemeente en deelauto-aanbieders werken samen aan opschaling van het deelautoaanbod wanneer zich concrete koppelkansen voordoen, zoals herinrichtingen van straten, de invoering van betaald parkeren (IBP), gebiedsontwikkelingen, de ontwikkeling van hubs en het opheffen van parkeerplekken in specifieke buurten. De gemeente brengt de deelautoaanbieders op de hoogte van welke ontwikkelingen er in de komende tijd spelen en maakt afspraken met de deelauto-aanbieders over hoe we hier gezamenlijk op kunnen inspelen. Gemeente en deelauto-aanbieders evalueren de acties onder andere op basis van gedeelde data. 2. De deelauto-aanbieders informeren de gemeente eveneens over actuele ontwikkelingen en koppelkansen. 3. De gemeente Utrecht ontwikkelt een blik op de wijze waarop deelauto’s in de toekomst een plek in de stad hebben. Daarnaast onderzoekt zij welke acties we moeten ondernemen om de ambitie van 2030 te behalen en verdere groei te realiseren. Zij betrekt de deelauto-aanbieders bij de ontwikkeling hiervan. 4. De gemeente blijft met open blik naar alle vormen van autodelen kijken. De gemeente erkent dat deze verschillende vormen allemaal hun eigen kwaliteiten hebben en dat het diverse aanbod verschillende doelgroepen aanspreekt. Zij spant zich daarom in om deze vormen (ook toekomstige) zoveel mogelijk te faciliteren of minimaal te verkennen.

Op korte termijn gaat de gemeente aan de slag met de proef met free-floating deelauto’s en het verder stimuleren van autodeelgroepen.

14

15

5. Stimuleren van het gebruik van deelauto’s 5.1 Context Gemeente en aanbieders werken samen aan acties om het gebruik van deelmobiliteit te stimuleren. Partijen doen hun best om elkaar aan te sluiten bij zulke acties.

5.2 Afspraken 1. De gemeente werkt samen met de deelauto-aanbieders aan het verstrekken van informatie over deelauto's aan potentiële gebruikers bij specifieke ontwikkelingen in de stad, zoals herinrichtingen van straten, de invoering van betaald parkeren (IBP), gebiedsontwikkelingen, de ontwikkeling van hubs en het opheffen van parkeerplekken in specifieke buurten. De gemeente brengt de deelauto-aanbieders op de hoogte van welke ontwikkelingen er in de komende tijd spelen en maakt afspraken met de deelauto-aanbieders over hoe we hier gezamenlijk op kunnen inspelen. Gemeente en deelauto-aanbieders evalueren de acties onder andere op basis van gedeelde data. 2. De gemeente blijft acties organiseren zoals de probeerafspraak, waarbij (potentiële) gebruikers uitleg krijgen over het gebruik van deelvervoer. De gemeente en deelautoaanbieders vullen deze afspraak aan met actuele thema’s, zoals bijvoorbeeld het gebruiken van een elektrische deelauto. 3. Gemeente en deelauto-aanbieders werken samen om drempels te verlagen bij het gebruik van een deelauto door inwoners met een kleinere portemonnee. 4. De gemeente ontwikkelt een aanpak om het gebruik van deelauto's verder te stimuleren. De deelauto-aanbieders worden daarbij betrokken. 5.

Gemeente Utrecht onderzoekt hoe het zakelijk gebruik van deelvervoer (waaronder deelauto’s) ter vervanging van bestaande ritten verder vergroot kan worden. Omdat dit thema van waarde is voor de gehele regio Utrecht, zet de gemeente hierop in middels de regiobrede Werkgeversaanpak van Goedopweg. Ook doet ze dit vanuit haar rol als werkgever (waarbij ook wordt gekeken naar eigen medewerkers) en in de Gebiedssamenwerking Stationsgebied.

16

Aldus opgemaakt en ondertekend op 15 oktober 2025:

Burgemeester en wethouders van de gemeente Utrecht

Greenwheels

MyWheels

Michiel Cuppen

Peter van den Driest

Managing Director

Head of Public Affairs A.I.

Sixt

SnappCar

Vloto

Tom Uitendaal

Dirk van Gent

Iskander Feltmann

Director Digital Products and Network Development

Head of Sales & Partnerships

General Manager

Mevrouw Senna Maatoug Wethouder