Conceptverslag Voorjaarsnota Commissie Veiligheid, Bestuur en Financiën 3 juli 2024

Griffie Gemeenteraad Utrecht Secretariaat raadscommissie Mens & Samenleving Postadres Postbus 16200 3500 CE Utrecht Telefoon 030 - 286 10 69 Fax 030 - 286 15 18 www.utrecht.nl/gemeenteraad

VERSLAG OPENBARE VERGADERING D.D. 3 JULI 2024 COMMISSIE VEILIGHEID, BESTUUR EN FINANCIËN INZAKE DE VOORJAARSNOTA 2024 [Typ hier]

Datum verslag Locatie Verslag door Vaststelling verslag

10

12 juli 2024 Stadhuis, de raadszaal Geertjan Benus (Notutekst) september 2024

Aanwezigen: avondvergadering De voorzitter, mevrouw L. Bode en van het college de burgemeester S. Dijksma de wethouder mevrouw R. Streefland, en de wethouder mevrouw S. Schilderman en wethouder E. Oosters en voorts de leden: de heer F. Dekkers (GroenLinks), de heer M. Koning (D66), de heer A. Ait Daoua (D66), de heer T. Stam (PvdA), de heer D. van Bergen (ChristenUnie), mevrouw E. Kolenbrander (Student & Starter), de heer R. Snijder (Student & Starter), de heer D. van Bergen (ChristenUnie), de heer M. van Heuven (Partij voor de Dieren), de heer K. Semenzato (UtrechtNu), mevrouw T. Meerding (VVD), de heer B. van Steeg (CDA), de heer R. Maas (VOLT), de heer V. Paalman (HORIZON), de heer I. Şimşek (DENK), en van de griffie de commissiegriffier de heer J. Lok.

20

Verslag inzake de Voorjaarsnota 2024 commissie VBF

30

Avondvergadering 2024 1. Opening en mededelingen De voorzitter, mevrouw Bode, opent de vergadering van de commissie om 20.50 uur. Zij heet alle aanwezigen welkom. Op de agenda staat de Voorjaarsnota 2024 en de bijbehorende stukken. Gisteravond zijn de onderwerpen van Financiën besproken. Zij verneemt van de commissie dat geen van de aanwezige commissieleden de geheime bijlagen wil bespreken. De bespreking is in twee termijnen.

40

Aanwezigen: ............................................................................................................- 1 1. Opening en mededelingen ...............................................................................- 1 2 Raadsvoorstel Voorjaarsnota en Eerste bestuursrapportage 2024...................- 2 2.1 Raadsbrief Beantwoording schriftelijke raadsvragen en erratum Voorjaarsnota 2024 en Eerste bestuursrapportage 2024 ...............................................................- 2 2.2 Ingekomen stukken ...........................................................................................- 2 2.3 Raadsbrief Proces Voorjaarsnota 2024.............................................................- 2 2.3.1 Actualisatie Raadsbrief Proces Voorjaarsnota 2024 Ambtelijk ...................- 2 -

Mededelingen De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt zijn mede commissieleden of hij de tabellen in zijn presentatie mag presenteren op de streaming. Hij bedrijft daarin geen Pagina 1 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies inzake de commissie VBF d.d. 03-07-2024 inzake de Voorjaarsnota 2024

politiek; hij houdt een technische beschouwing. Mocht de commissie interrupties hebben, kan dat wanneer de documenten van de streaming af zijn. Hij verneemt van de commissie toestemming voor de documenten op de streaming. Verder zijn er geen mededelingen.

50

2 Raadsvoorstel Voorjaarsnota en Eerste bestuursrapportage 2024 2.1 Raadsbrief Beantwoording schriftelijke raadsvragen en erratum Voorjaarsnota 2024 en Eerste bestuursrapportage 2024 2.2 Ingekomen stukken 2.3 Raadsbrief Proces Voorjaarsnota 2024 2.3.1 Actualisatie Raadsbrief Proces Voorjaarsnota 2024 Ambtelijk De voorzitter vraagt de commissie of wethouder Schilderman nog vragen kan verwachten. Zij is aanwezig voor het beleidsveld Juridische Zaken en Inkoop. Mevrouw Meerding (VVD) heeft daarover één vraag. Wethouder Schilderman doet de suggestie het betoog van mevrouw Meerding te beluisteren; zij zal het antwoord doorgeven aan wethouder Streefland. Wethouder Streefland zal de commissie het antwoord geven. De voorzitter gaat daarmee akkoord. Zij gaat in op de orde van de vergadering.

60

De commissie Mevrouw Meerding (VVD) stelt dat het huishoudboekje van de stad er extreem slecht uitziet. Zij stelt dat Utrecht voor het grootste financiële tekort staat ooit, mede veroorzaakt door dit college. Dat betekent dat flink bezuinigd moet worden. Het college heeft in de Voorjaarsnota voorgesteld hoe dat het dat concreet wil doen. Zij zal eerst iets zeggen over wat dat betekent voor veiligheid, en daarna zal zij ingaan op de gevolgen voor burgerzaken, personeel en organisatie en participatie. 70

80

In het kader van Veiligheid stelt zij dat bezuinigd wordt op zaken die de inwoners direct op straat gaan merken. De BOA’s zullen minder op straat aanwezig zijn in de nacht om te handhaven op overlast. Ook zal de helft minder gehandhaafd worden op overlastmeldingen van bewoners. Meldingen zullen minder vaak worden opgepakt. Deze twee keuzes zijn wat haar fractie betreft keuzes die extra pijn doen, zeker omdat het veiligheidsgevoel van bewoners al jaren afneemt, en de inwoners nu al het gevoel hebben dat er weinig gedaan wordt met hun meldingen. Zij krijgt graag de reflectie van de burgemeester, hoe zij deze keuzes beziet en wat zij verwacht van de gevolgen. De VVD zal in zijn Toekomstnota ook met voorstellen komen om in ieder geval de halvering op het opvolgen van bewonersmeldingen terug te draaien. Voor de VVD is veiligheid een van de prioriteiten van deze stad. De heer Paalman (HORIZON) onderschrijft het belang van veiligheid. Hij gaat in op de verschuiving in de nachtdienst van de BOA's; de afschaling betreft de tweede helft van de nacht wanneer het vrij rustig is in de stad. In hoeverre is dat erg? Mevrouw Meerding (VVD) las die uitleg ook. Zij volgt die ook. Haar fractie vindt hier erg aan dat bewoners dit hoogst waarschijnlijk gaan merken. Zij vreest wat dit doet met het gevoel van bewoners. De heer Paalman (HORIZON) kan daar goed inkomen.

Hij merkt op dat dit gaat om een bezuiniging van 250.000 euro. De meeste mensen slapen dan. Wellicht is dit toch wel één van de minst jammere bezuinigingen.

Pagina 2 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies inzake de commissie VBF d.d. 03-07-2024 inzake de Voorjaarsnota 2024

90

100

110

120

130

Mevrouw Meerding (VVD) vindt dat iedere fractie haar eigen afweging daarin moet maken. Haar fractie komt altijd op voor veiligheid. Daarom past het haar dit in te brengen en vanavond daarvoor aandacht te vragen. Zij vervolgt haar inbreng in haar termijn met in te gaan op burgerzaken. Een van de maatregelen die voor de lange termijn wordt aangekondigd is dat het college gaat kijken naar het sluiten van een deel van de wijkbureaus en naar het samenvoegen van bepaalde functies. Het is onduidelijk hoe dat vorm gaat krijgen. Het college geeft een schot voor de boeg bij het Wijkservicecentrum in Vleuten De Meern. Specifiek met betrekking tot de balies wordt aangegeven dat die tot 2028 nodig zijn in verband met de paspoortenpiek. Daarna zou die locatie kunnen sluiten. Dit voorstel schiet haar fractie in het verkeerde keelgat. Zij merkt op dat Vleuten De Meern qua oppervlakte en qua inwonersaantal de grootste wijk van heel Utrecht is; alleen daarom verdient de wijk het een eigen wijkservicecentrum te hebben met een burgerzakenbalie. Bovendien zit er ook nog een historische en principiële waarde achter een eigen wijkservicecentrum. Vleuten De Meern was tot 2001 nog een eigen gemeente. Bovendien is deze locatie populair onder Utrechters omdat dat centrum nog te bereiken is met de auto. In tegenstelling tot het stadskantoor.

Zij vraagt de toezegging van de wethouder dat het sluiten van het Wijkservicecentrum en de burgerzakenbalie in Vleuten De Meern niet nader onderzocht gaat worden bij de hervormingsbezuinigingen. Wanneer de wethouder dat niet wil toezeggen, zal haar fractie een motie hierover indienen. In het kader van Personeel & Organisatie merkt mevrouw Meerding op dat in de afgelopen vijf jaar het aantal ambtenaren in dienst bij de gemeente Utrecht met 40% is gegroeid. Zij vindt dat extreem fors. Het college stelt nu zelf ook voor om op de lange termijn 25 miljoen euro te bezuinigen op de eigen ambtelijke organisatie, in het licht van alle bezuinigingen. De VVD vindt dat een goede stap. Ook haar fractie vindt dat de organisatie naar zichzelf mag kijken. Haar fractie denkt dat het nog wel een tandje meer kan. Door de bezuinigingsmaatregelen die in de komende jaren genomen moeten worden, zullen onvermijdelijk ook taken komen te vervallen. Ook hierdoor is te zeggen dat er minder ambtenaren nodig zijn en extra is te bezuinigen op de ambtelijke organisatie. De VVD verneemt graag de reactie van de wethouder. Zij vraagt wethouder Schilderman dat zij heeft gezien dat in het Handhavingdossier Binnenstad een structureel bedrag wordt vrijgemaakt voor de juridische kosten.

Dit verbaast de VVD op politieke gronden; hoe kan het nu dat de gemeente Utrecht dit niet gaat oplossen binnen bijvoorbeeld één jaar. Waarom worden deze kosten meerjarig ingeboekt? In de beantwoording van de vragen over slimmer en efficiënter werken ontving de VVD het antwoord dat het college nagaat waar kostenbesparing mogelijk is. Haar fractie ontvangt graag de eerste inzichten van die kostenbesparing in Q1 van 2025. Zij vraagt de toezegging van de wethouder. In het kader van participatie merkt zij op dat op dat dossier fors bezuinigd wordt. Grote bezuinigingen die opvallen zijn de halvering van het Initiatievenfonds en de bezuinigingen op Samen stad Maken. Dat is een beleidsvoorstel dat recentelijk is vastgesteld. De VVD zou een aantal van deze bezuinigingen willen terugdraaien. Haar fractie heeft daarvoor nu nog geen concrete voorstellen. Maar zij kijkt graag mee waarmee andere partijen komen. De heer Koning (D66) merkt op dat mevrouw Meerding over een stuk van de organisatie aangeeft, van het college te willen weten of nog meer is in te krimpen in Pagina 3 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies inzake de commissie VBF d.d. 03-07-2024 inzake de Voorjaarsnota 2024

140

150

160

170

180

de organisatie. Te zien is dat heel veel bezuinigingen er al aankomen; die vertalen zich al in minder personeel. Hij vraagt of mevrouw Meerding dat ook ziet. Mevrouw Meerding (VVD) ziet dat een hervormingsbezuiniging is ingeboekt van 25 miljoen euro. Daarnaast ziet zij dat op sommige terreinen extra personeel wordt aangetrokken; dat geldt voor Wonen, dat geldt ook voor de financiële versterking van de ambtenaren bij Financiën. Haar fractie denkt dat wanneer de taken daadwerkelijk wegvallen, er alsnog een plus gezet kan worden op de ambtelijke bezuinigingen. De heer Koning (D66) kijkt naar de lijst van bezuinigingen die nu al wordt doorgevoerd; dan zit daar ook veel personeel in die bezuinigingen. Wanneer zij pleit voor het blijven inzetten van de inzet van personeel ten behoeve van veiligheid spreekt zij over personeelslasten. Hij ziet een discrepantie tussen wat mevrouw Meerding bepleit. Mevrouw Meerding (VVD) verduidelijkt zichzelf. Wanneer zij spreekt over personeelbezuinigingen, spreekt zij vooral over ambtenaren die op het stadskantoor zitten, die bezig zijn met het uitwerken van allerlei visies, taken die nu ook grotendeels worden losgelaten. Taken die niet losgelaten worden zijn bijvoorbeeld de handhavingstaken. Dan gaat het onder meer over de BOA’s die op de straat staan. Daarop wil de VVD niet bezuinigen. Zij wil wel bezuinigen op de andere categorie.

De heer Koning (D66) doet de suggestie dit door het college te laten verhelderen. Blijkbaar is er nog verwarring over, ook bij de VVD. Hij vraagt het college of het klopt dat veel van de bezuinigingen die in deze Voorjaarsnota staan, zich ook vertalen in minder personeel op het stadskantoor. Mevrouw Meerding (VVD) verneemt dat antwoordt ook graag. In de verdere uitwisseling stelt zij vast dat veel taken te schrappen zijn en dat er dan ook minder ambtenaren nodig zijn. De heer Stam (PvdA) merkt op dat mevrouw Meerding twee sectoren noemde: Financiën en Wonen met extra ambtenaren zoals blijkt uit deze Voorjaarsnota; hij vraagt of mevrouw Meerding die wel ondersteunt. Mevrouw Meerding (VVD) ondersteunt die wel voor financiën, vanwege de rekenfout. Zij ziet de noodzaak om die afdeling te versterken. Voor Wonen steunt zij dat niet. De heer Stam (PvdA) merkt op dat een week geleden de wet Betaalbare Huur door de Eerste Kamer goedgekeurd en is nu zal ingegaan. Daarbij is ook nog de wet Goed Werkgeverschap. Dat zijn nieuwe taken voor de gemeente; die moeten worden uitgevoerd, zeker als het gaat om goed verhuurderschap. Hij vraagt of mevrouw Meerding van mening is dat daarop moet worden gehandhaafd. Mevrouw Meerding (VVD) merkt op dat uit de Voorjaarsnota blijkt dat het programmateam Wonen niet ingezet wordt voor de taken die de heer Stam beschrijft.

Zoals zij de nota heeft gelezen, wordt daar beschreven dat die mensen ingezet worden om ervoor te zorgen dat er meer woningen komen. Haar fractie heeft daar vraagtekens bij. Wat haar betreft worden gewoon meer woningen gebouwd, in plaats van meer mensen erop in te zetten die dan ambtelijk ervoor moeten zorgen dat er meer woningen komen. Haars inziens hebben de heer Stam en zij verschillende interpretaties van welke taken die mensen uitvoeren. De heer Stam (PvdA) merkt op dat het een breed pakket aan taken is. Hij weet van het team Wonen dat ze dat deels ook dragen en dat ze ook deels goed betrokken zijn bij het Woonprogramma. Volgens hem sluit het een het ander niet uit. Hij vindt het dan vreemd dat de VVD zegt dat de gemeente ook hierop moet bezuinigen.

Pagina 4 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies inzake de commissie VBF d.d. 03-07-2024 inzake de Voorjaarsnota 2024

190

200

210

220

230

Mevrouw Meerding (VVD) herhaalt haar informatie over de taken van het programmateam wonen. Zij herhaalt haar pleidooi voor het bouwen van woningen. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vraagt of mevrouw Meerding heeft nagedacht over de hoogte van het ziekteverzuim onder Utrechtse ambtenaren en wat de bezuinigingen op personeel op de afdelingen die de VVD noemde, gaan betekenen voor de werkdruk en het ziekteverzuim. Mevrouw Meerding (VVD) is bekend met het ziekteverzuim. Zij bevestigt dat het dan gaat om schrikbarende cijfers, vooral bij de gemeente Utrecht. Zij is ervan overtuigd dat ziekteverzuim teweeg te brengen is door meerdere oorzaken. Het kan door werkdruk komen, maar ook door een bepaalde cultuur, de sfeer. Zij benadrukt dat de VVD veel taken wil schrappen. Haar fractie is er zeker niet voor mensen te zwaar te belasten. Met het schrappen van taken, zijn er ook minder ambtenaren nodig. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt het fijn dat de VVD de ambtenaren niet er onderdoor wil laten gaan aan de werkdruk. Met betrekking tot het gewoon gaan bouwen in Rijnenburg merkt hij op dat er geen plan is. Hij vraagt of de VVD voorstelt om vrije kavels te gaan uitgeven en dat mensen zelf maar een plan moeten schrijven en dat ze de kavels zelf ook bouwrijp gaan maken. Hij vraagt hoe de VVD daartegen aankijkt. Hij vindt wat de VVD nu presenteert een schertsvertoning.

Mevrouw Meerding (VVD) refereert aan het voorstel van haar collega de heer Te Hoonte waar wel degelijk een plan voor Rijnenburg is uitgewerkt. Heel veel is al gezegd over Rijnenburg. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) vindt het belangrijkste om te melden dat er voor Rijnenburg een bestemmingsplan ligt voor 7000 woningen. Dat zijn niet de woningen die gewenst zijn door het stadsbestuur. Wanneer op grond van dat bestemmingsplan gebouwd gaat worden, ziet de wereld er heel anders uit dan dat de VVD voor ogen heeft. Hij pleit voor een extra impuls aan de afdeling Wonen om feitelijk de woningen mogelijk te maken; daarvoor zijn echt goede plannen nodig. Mevrouw Meerding (VVD) kan het idee uit de wereld helpen als zou de VVD niet willen investeren in de afdeling Wonen; het ging specifiek over de ambtelijke organisatie en het Programmateam. Daarvan zegt zij dat dat de gemeente weinig oplevert. Haar fractie wil resultaten zien in concrete woningen. De heer Dekkers (GroenLinks) gaat eerst in op het onderwerp Veiligheid, daarna gaat hij in op Participatie. Ook op het gebied van Veiligheid vindt een aantal bezuinigingen plaats. Die zijn niet mals. De bezuinigingen zijn vooral het gevolg van beleid van het Rijk. Zeker als het gaat om de bezuinigingen op het voorkomen van ondermijnende criminaliteit vindt hij zorgwekkend, ook al zijn die bezuinigingen noodzakelijk.

Zijn fractie is al blij dat de bezuinigingen op de preventieve maatregelen meevallen, kijkend naar de opties die op tafel liggen zoals voorgelegd in de ambtelijke technische inventarisatie. Het zijn juist de dingen die gedaan worden om te voorkomen dat jongeren afglijden. Hij legt de vraag voor wat maakt dat het bestuur van de stad de toekomst van de inwoners veilig maakt, en hen perspectief biedt. Hij gaat achtereenvolgens nog in op handhaving, het zaaksysteem voor wethouder Streefland en over het wegvallen van subsidie voor protocols. De heer Van Steeg (CDA) heeft de idee dat de veiligheid in de stad goed geregeld wordt. Hij merkt op dat de heer Dekkers stelt dat er relatief weinig bezuinigd wordt op preventie. Hij ziet een Voorjaarsnota waar juist ook op preventie wordt bezuinigd; Pagina 5 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies inzake de commissie VBF d.d. 03-07-2024 inzake de Voorjaarsnota 2024

240

250

260

270

280

verslavingszorg, sport, jeugd, Pretty Woman, straatintimidatie. Hij bestrijdt dat er weinig wordt gedaan op het gebied van preventie. Hij ziet dat wel als een zorgpunt op het veiligheidsbeleid. De heer Dekkers (GroenLinks) bevestigt dat op sociaal gebied bezuinigingen plaatsvinden die te maken hebben met preventie. Ook daarover is zijn fractie niet blij. Maar als het nu gaat over het veiligheidsbeleid, en dat beleid wordt vergeleken met de punten in de UBA-lijst, is zijn fractie van mening dat tot zijn geluk een aantal punten gespaard zijn die GroenLinks belangrijk vindt op preventie en veiligheid. De heer Van Steeg (CDA) vindt dat een nuancering; er wordt dus wel flink bezuinigd op preventie. Hij stelt die vraag ook aan de burgemeester: hoe dat valt binnen de balans tussen preventie en repressie. Hij begrijpt dat heer Dekkers hierbij een positiever beeld heeft dan hij. De heer Dekkers (GroenLinks) heeft gerefereerd aan de vergelijking met de UBAlijst. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn. Hij legt de vraag voor wat het langetermijnperspectief is op handhaving; hij benadrukt dat dit geen technische vraag is. GroenLinks maakt zich daarover zorgen. Hoe gaat het stadsbestuur ervoor zorgen dat er voldoende handhavinginzet blijft om de doelen te bereiken, zowel in beschikbare middelen als in het kunnen werven van voldoende personeel.

Hij krijgt graag de reflectie van de burgemeester. De heer Şimşek (DENK) vraagt of GroenLinks denkt dat het voorgestelde prostitutiebeleid de handhavingcapaciteit goed doet met de vestiging van prostitutie in woonwijken en het toestaan van prostitutie thuis. De heer Dekkers (GroenLinks) vindt het al onjuist om sekswerk te betrekken bij veiligheid. Zijn fractie wil graag dat sekswerk uit de criminele sfeer gaat. Hij ziet met vol vertrouwen de plannen waargemaakt worden waarover recent is gesproken in de raad. De heer Şimşek (DENK) vraagt waarom GroenLinks zo enthousiast is over het prostitutiebeleid, terwijl het zijns inziens om een extra belasting gaat zijn van de handhavers. De heer Dekkers (GroenLinks) vertrouwt erop dat de zorg voor veilige werkplekken helpt aan het decriminaliseren; dat zal eerder bijdragen aan veiligheid dan er afbreuk aan doen. De heer Şimşek (DENK) beschouwt dit als wensdenken van GroenLinks. Hij constateert dat GroenLinks geen antwoord heeft op de problemen die zich voordoen. Zeker nu bekend is dat ’s nachts een stuk minder mogelijkheden zijn om overlast te melden. De heer Dekkers (GroenLinks) werpt het wensdenken verre van zich. Hij ontkent niet dat er problematiek plaatsvindt bij sekswerk. Daarvoor moet ook wel zeker aandacht zijn. Hij heeft een hele andere kijk op sekswerk; dat is legitiem werk, dat is veilig.

Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn met in te gaan op de overgang van het zaaksysteem. Ook dit is geen technische vraag. Hij vraagt hoe ervoor gezorgd wordt dat de gemeente vanaf 2025 daadwerkelijk overgestapt is; wat wanneer dit mislukt en wanneer opnieuw extra kosten gemaakt moeten worden tot wel 3 miljoen euro. Hij krijgt hierop graag de toelichting van de wethouder. GroenLinks begrijpt dat het gemeentebestuur harde keuzes moet maken in deze Voorjaarsnota. Hij staat dan ook achter de keuze om de samenwerking met Utrecht voor Global Calls stop te zetten. Zijn fractie maakt zich er wel zorgen over dat dit opgevat wordt als een signaal dat er nu geen beleid en activiteiten meer zijn die Pagina 6 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies inzake de commissie VBF d.d. 03-07-2024 inzake de Voorjaarsnota 2024

290

300

aansluiten op internationaal en mensenrechten. Hij legt de vraag voor of er meer SCG’s verwerkt moeten worden in de beleidsterreinen, bijvoorbeeld meenemen in de verschillende beleidsstukken die worden geschreven. De SCG-monitor blijft tot zijn vreugde bestaan. Hij neemt aan dat ook de SCG-ambassadeurs in de raad actief blijven. Hij pleit voor het simpele doel nu heel zichtbaar te maken, dat het stopzetten van de samenwerking van Utrecht voor Global Calls niet ten koste mag gaan van een gezamenlijk commitment om de gezamenlijke SCG’s te realiseren met en door betrokkenheid van de lokale gemeenschap. Hij krijgt hierop graag de reflectie van de wethouder. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat iedereen zijn verantwoordelijkheid heeft genomen en dan is het pijnlijk wanneer gezegd wordt ermee te stoppen. Hij vraagt of GroenLinks wil nagaan of het mogelijk is een soort van reparatie te vinden, bijvoorbeeld dit op een andere manier te financieren. De heer Dekkers (GroenLinks) herhaalt dat het bestuur pijnlijke keuzes moet maken. Dit is ook niet waarbij zijn fractie staat te juichen. Hij wil benadrukken dat de gemeente bezig blijft met de global calls, met die monitor, en ook dat de raadsleden zich graag daarvoor blijven inzetten. Hij gaat in op de raadstoets Veilige Stad. Het college heeft gereageerd op de aanbevelingen van de raadstoets Veiligheid.

Het college stelt dat een aantal aanbevelingen niet in lijn zijn met het ingezette beleid om de jaarstukken leesbaarder en korter te maken. Die aanbevelingen zijn juist gericht op het inhoudelijk scherper maken van de jaarstukken en de leesbaarheid te vergroten door links, verwijzingen naar andere stukken en Infographics. Het college zegt de aanbevelingen te betrekken bij de evaluatie in 2025. Hij vraagt de reactie van het college op de vraag of de aanbevelingen het college helpen de jaarstukken inhoudelijk scherper en leesbaarder te maken.

310

320

330

Hij gaat in op Participatie en Wijkgericht Werken. Ook daar moet het bestuur de bezuinigingen doorvoeren die de gemeente pijn doen. Hij noemt samen voor Overvecht, Samen Stad Maken, en het Initiatievenfonds. Hij begrijpt dat er gestopt wordt met de reservering voor de extra verkiezingen, ook al hoopt hij dat er snel nieuwe Tweede Kamerverkiezingen nodig zijn. Zijn fractie heeft vooral problemen met het bezuinigen op het Initiatievenfonds. In het verleden was sprake van onderbesteding, maar die is er nu bijna niet meer en de druk op het Initiatievenfonds wordt waarschijnlijk groter door andere bezuinigingen zoals die voor Samen voor Overvecht. GroenLinks wil graag de bezuiniging op het Initiatievenfonds beperken. De bezuiniging gaat niet gelijk in; dus is er de tijd om dit zorgvuldig uit te werken. GroenLinks zal een aantal dekkingvoorstellen doen. Zo stelt zijn fractie voor om 5% te bezuinigen op de raadsorganen, ingaand in 2025. En dat nader uit te laten werken door griffier en raad. De heer Maas (VOLT) merkt op dat dit de tweede keer is dat GroenLinks probeert te bezuinigen op dat wat hier in de raad gedaan wordt. Ondertussen zag hij dat de Rekenkamer extra geld nodig heeft. Ondertussen was te zien dat er onderzoeken zijn gedaan naar de werkdruk van raadsleden, dat de raadsleden die erg hoog vinden.

Wederom stelt GroenLinks voor te bezuinigen op juist die organisatie die het werk van de raad ondersteunt. Hij begrijpt daar niets van. Hij vraagt toelichting van GroenLinks. De heer Dekkers (GroenLinks) licht toe dat dit voorstel geen waardering is van wat de griffie doet. Ook onderkent hij dat de raad de ondersteuning van de griffie hard

Pagina 7 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies inzake de commissie VBF d.d. 03-07-2024 inzake de Voorjaarsnota 2024

340

350

360

370

380

nodig heeft. Hij neemt aan dat de extra bijdragen die gedaan moeten worden voor het onderzoek Overvecht niet iets structureels is. Dat is incidenteel. Hij zal uit de doeken doen waaraan hij denkt bij een bezuiniging op de raadsorganen. De heer Maas (VOLT) heeft daar niet op gewacht. Hij begrijpt het voorstel in essentie niet. Er zijn zoveel signalen dat de raad deze griffie zo hard nodig heeft. Die signalen zijn dit jaar duidelijk aanwezig. Hij bevestigt dat het rekenkamerrapport structureel is omdat de raad niet in staat was om te kiezen voor een uitbreiding van hun formatie. Hij vraagt hoe GroenLinks ziet dat de raad met minder mensen hetzelfde werk kan blijven doen. De heer Dekkers (GroenLinks) licht toe dat zijn redenering is dat wanneer ingrijpende dingen gedaan moeten worden, de raad ook naar zichzelf kritisch moet durven kijken en kijken naar wat kan en wat niet kan. Hij is van mening dat de raad niet alle ingrijpende maatregelen over de schutting kan gooien. Terecht spreekt heer Maas over zware werkdruk; de raad heeft die ondersteuning hard nodig. Hij benadrukt en herhaalt dat het hem niet gaat om het niet waarderen van de inzet van de mensen. Zoals bij de ambtelijke organisatie [is te kijken naar mogelijkheden voor bezuiniging]. Hij doet de suggestie te kijken naar standaardisering van werkprocessen, kijk eens of alles wel moet of niet moet.

Voor de ambtelijke organisatie zegt de raad dat daar iets is te vinden; daar gaat de raad structureel bezuinigen. Waarom zou de raad dat ook niet voor zichzelf doen? De heer Maas (VOLT) begrijpt dat de griffie moet standaardiseren, maar dat daarop bezuinigd moet worden. Hij stelt vast dat er dan minder formatie komt en dan moeten de medewerkers kennelijk effectiever hun werk doen. Zijns inziens doet de griffie heel erg effectief zijn werk. Hij begrijpt nog steeds niet waarom het voorstel hier ligt. De heer Dekkers (GroenLinks) begrijpt hieruit dat zijn argument ook te kijken naar zichzelf, niet overtuigend is. Hij vraagt de ruimte om toe te lichten waaraan hij denkt. De heer Van Steeg (CDA) merkt op dat de heer Dekkers sprak over het Initiatievenfonds. Dat is ook voor zijn fractie een belangrijk punt. Ook hij wil kijken naar wat te repareren is. Hij zoekt het nu binnen het eigen programma. Vanochtend was er een discussie over cultuur waarbij een busbaan te voorschijn kwam als dekking. Hij vraagt of de heer Dekkers bereid is om te kijken naar infrastructurele projecten als dekking. De heer Van Steeg is het op zich eens met dat de raad ook naar zichzelf moet kijken als het gaat om bezuinigingen. Dat neemt niet weg dat hij een dergelijke bezuiniging pijnlijk zou vinden.

De heer Dekkers (GroenLinks) is bereid om te kijken naar onderwerpen in de eigen portefeuille en zijn fractie broedt op een voorstel in die sfeer. De heer Van Steeg (CDA) begrijpt hieruit dat de heer Dekkers bereid is om te kijken in het fysieke domein. Hij vraagt of de heer Dekkers dat zegt. De heer Dekkers (GroenLinks) antwoordt bevestigend. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) heeft de indruk dat partijen in de raad elkaar op het verkeerde been zetten wanneer dekking gezocht wordt in het fysieke domein. Hij hoopt dat de heer Dekkers dat met hem eens is. Bezuiniging op het fysieke domein, zoals een busbaan, bespaart maar zeer beperkt de contributiemarge. Wanneer 10 miljoen euro niet geïnvesteerd wordt in een busbaan, levert dat slechts 200.000 euro op per jaar. Hij hoopt dat de heer Dekkers dat ook ziet. De heer Dekkers (GroenLinks) is het eens met Stadsbelang Utrecht dat heel erg opgelet moet worden dat de eenmalige besparingen iets anders is dan structurele dekkingen. Hij vatte de vraag van het CDA op als de vraag naar of hij de dekkingen

Pagina 8 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies inzake de commissie VBF d.d. 03-07-2024 inzake de Voorjaarsnota 2024

390

400

410

420

zoekt in het programma Bewoners en Bestuur, of dat hij ook daarbuiten kijkt. Hij is bereid om naar buiten te kijken, en zoekt daar ook momenteel. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn met in te gaan op zijn voorstel te bezuinigen op de raadsorganen. Hij denkt aan een jaarlijkse vergoeding door raads- en commissieleden voor de catering bij en tussen vergaderingen. Of een maximum aan de reserves van de fractiebudgetten door onderbesteding. Ook denkt hij aan een onderwerp dat al door de griffie is genoemd: vereenvoudiging van de verslaglegging. En zoals hij ook noemde de standaardisering van werkprocessen van de griffie en kritisch kijken naar de taken. Misschien is kritisch te kijken naar de ongevraagde advisering die nu plaatsvindt, zo dat de gevraagde advisering goed te leveren is. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) uit zijn verbazing. Nu wordt gesproken over de kwaliteit van lokaal bestuur. Hij vindt dat dat nu onder druk komt te staan door de voorstellen van GroenLinks. Hij legt de vraag voor of Samen voor Overvecht te redden is met de bezuiniging op het eigen eten. De posten die de heer Dekkers noemt, vallen daarbij in het niet. Ondertussen doet de heer Dekkers wel schade aan het imago van de raad; alsof de raad bakken met geld naar zichzelf toe gooit. Hij vraagt of de heer Dekkers dat risico erkent. De heer Dekkers (GroenLinks) wil dat beeld niet scheppen.

Hij wil laten zien dat de raad bereid is kritisch te kijken naar de eigen uitgaven. Bij elkaar tellen de kleinere posten wel op. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) vindt het onfatsoenlijk te snijden in raadsorganen, kijkend naar de taken die de raad heeft, met de polarisatie in de samenleving, met de werkdruk die de gemeente ook uit Den Haag krijgt en de moeite die het gemeentebestuur heeft om grip te krijgen op de stukkenstroom. Hij wil ook graag contact met de stad hebben. Daarvoor is een mooi democratieprogramma. En dan zegt GroenLinks geld weg te halen van de raadsorganen om Samen voor Overvecht te kunnen doorzetten. Hij ziet die link niet en vindt dit kwalijk. De heer Dekkers (GroenLinks) herhaalt zijn argument dat de raad ook naar zijn eigen organisatie moeten kijken wanneer de raad kijkt naar de ambtelijke organisatie. Hij vindt dat redelijk. Hij zal zien in hoeverre dit steun gaat krijgen van andere fracties. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) brengt in dat die steun niet van zijn partij komt. Hij zou graag van de heer Dekkers willen weten met welke grotere kostenposten dan de posten die hij net noemde hij denkt geld te kunnen vrijmaken. De posten die hij net noemde zijn niet veel geld. Hij vraagt waarin GroenLinks het mes echt durft te zetten. In het hele democratieprogramma? In het hele communicatieprogramma? Hij zoekt naar grotere posten.

De heer Dekkers (GroenLinks) denkt aan standaardisatie van werkprocessen, ook die vereenvoudiging die hij noemde; hij denkt daarmee een paar ton te kunnen vrij spelen. Mevrouw Meerding (VVD) hoorde de heer Dekkers net het voorbeeld noemen van ongevraagd advies; zij begrijpt dat het dan gaat om het advies dat de griffie geeft op raadsvoorstellen waarin de griffie aangeeft dat er juridisch iets niet helemaal klopt in het voorstel met het advies aan de raad; om daarop te letten. Of dat er in een stuk de financiële paragraaf ontbreekt met het advies aan de raad dat mee te nemen. Volgens haar is dat heel waardevol. Dat versterkt de democratische positie van de raad. Zij vraagt de heer Dekkers of hij daarop wil bezuinigen.

Pagina 9 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies inzake de commissie VBF d.d. 03-07-2024 inzake de Voorjaarsnota 2024

430

440

450

460

470

De heer Dekkers (GroenLinks) heeft soms best wel vragen bij al die adviesjes die achter een slotje zitten; ook daarover verbaast zijn fractie zich. Hij bevestigt dat dit een van de onderwerpen is, waar zijn fractie vragen bij heeft. Mevrouw Meerding (VVD) vindt het niet netjes van de grootste coalitiepartij om te zeggen de ambtelijke adviezen die de raad krijgt om haar controlerende taak uit te voeren, niet zo belangrijk zijn. Zij hoopt dat de heer Dekkers dat zelf ook inziet dat dat een beetje vreemd is. Zij beschouwt dat als uitvoering van de positie van de raad. De heer Dekkers (GroenLinks) werpt tegen dat dit niet bedoeld is als uitholling van de ondersteuning van de fracties. Zijn partij onderkent dat voor kleine fracties en beginnende raadsleden meer ondersteuning nodig is dan voor grote fracties. Daaraan wil GroenLinks geen afbreuk doen, en zeker ook niet aan de kracht van de raad. Zijn fractie vindt wel dat de raad bereid moet zijn kritisch te zijn naar de eigen organisatie. Mevrouw Meerding (VVD) geeft geen steun voor dit voorstel; haar fractie vindt dit niet netjes. Haar fractie vindt dat hiermee de positie van de raad wordt uitgehold en dat het tekort doet aan de hardwerkende mensen bij de griffie. De heer Dekkers (GroenLinks) benadrukt dat het hem niet gaat om iets te zeggen over hoe mensen hun werk doen. De mensen van de griffie hebben een grote inzet.

Die bezuiniging hoeft niet direct te worden ingevoerd. De raad heeft de tijd om rustig en zorgvuldig te kijken naar wat wel en wat niet kan. Hij verwacht dat op een nette manier te kunnen doen wanneer de tijd die er is, goed gebruikt wordt. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) hoorde de heer Dekkers praten over de maaltijden die gratis worden verstrekt aan raadsleden. Ooit is daarvoor een vergoeding gevraagd. Geen enkele van de fracties heeft ooit daaraan betaald. De heer Dekkers (GroenLinks) heeft zich inderdaad daarover verbaasd. Destijds toen betaald werd ging dat met administratieve rompslomp. Hij verbaasde zich er over dat de fracties er geen factuur meer voor kregen. Dat telt bij elkaar op. Dat dekt niet de hele bezuiniging op het Initiatievenfonds. Hij vindt wel dat de raad daar naar moet kijken. De heer Şimşek (DENK) vindt dat heer Dekkers een feitelijke uitholling van de democratie weet te verpakken als een soort moreel appel. Wanneer bezuinigd wordt op het ambtelijk apparaat, moet de raad ook op zichzelf bezuinigen. Hij merkt op dat steeds minder mensen vertrouwen hebben in de politiek. Hij vraagt de heer Dekkers welk signaal hij denkt af te geven aan al die mensen die al geen vertrouwen meer hebben in de politiek. Het gaat om de controle van de zittende macht. De heer Dekkers (GroenLinks) draait dit verhaal om.

Wat zal de reactie zijn van de mensen die geen vertrouwen hebben in de politiek wanneer de raad zegt dat het ambtelijk apparaat moet bezuinigen, zonder bereid te zijn naar zichzelf te kijken? Bovendien denkt hij dat niet veel Utrechters zich daarover druk maken. De heer Şimşek (DENK) vindt dat gemakkelijk gezegd door de grootste coalitiepartij. Hij brengt in dat de partij al veel besluiten heeft doorgedrukt waarvoor in de stad geen draagvlak was. Die partij beperkt de raad in het uitvoeren van zijn controlerende taak. Hij vraagt hoe GroenLinks dat ziet. De heer Dekkers (GroenLinks) herhaalt zijn betoog. De heer Şimşek (DENK) vat samen dat GroenLinks als grootste partij de griffie ontlast door zelf geen beroep te doen op de griffie, zo dat meer overblijft voor de kleine fracties. Hij ziet dat als enige route om dit in goede banen te leiden. De heer Dekkers (GroenLinks) verwerpt deze stelling als feitelijk niet waar. De heer Stam (PvdA) vraagt welke werkprocessen de heer Dekkers wil standaardiseren. Pagina 10 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies inzake de commissie VBF d.d. 03-07-2024 inzake de Voorjaarsnota 2024

480

490

500

510

520

De heer Dekkers (GroenLinks) merkt op dat dergelijke argumenten als standaardisatie, het slim organiseren ook genoemd worden bij bezuinigingen op het ambtelijk apparaat. Hij vindt dat niet passend om dit uit te werken in deze vergadering. De raad heeft de tijd om daar kritisch naar te kijken; hij stelt voor dat ook te doen. De heer Ait Daoua (D66) begrijpt dat heer Dekkers hierop een paar ton wil besparen; hij vraagt zich af of dat mogelijk is met standaardisering van een werkproces. De heer Dekkers (GroenLinks) brengt in dat hij een aantal onderwerpen heeft genoemd. Die kunnen samen optellen. Hij stelt voor na te gaan of dat lukt. De heer Ait Daoua (D66) vindt dat het dan nog steeds vaag blijft voor hem hoe dat zit. Een werkproces standaardiseren levert geen ton op, laat staan 4 ton. De heer Dekkers (GroenLinks) heeft ook andere onderwerpen genoemd. De heer Paalman (HORIZON) ervaart als kleinste partij de hulp van de griffie als prettig. De heer Dekkers (GroenLinks) merkt op dat GroenLinks het meeste zal bijdragen aan de bezuiniging op de fractiebudgetten. De heer Bos (Stadsbelang Utrecht) spreekt de heer Dekkers aan op het volgende. Er is in de raad een aantal fracties, met een enorm eigen vermogen, meer dan nodig is om de fractie te laten draaien.

Hij vraagt of de heer Dekkers voorstelt dat alles boven de 35% van de jaarlijkse begroting kan worden teruggestort naar de gemeente, naar de algemene middelen. De heer Dekkers (GroenLinks) heeft geen concreet percentage genoemd. Dit is één van de dingen die hij noemt. Hij geeft de heer Bos gelijk; gesproken zou moeten worden over het precieze percentage. Dat is misschien wel anders voor het eerste jaar van een periode. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn. Hij weet dat het Initiatievenfonds voor meer fracties van belang is. Hij zoekt graag met andere fracties naar dekkingen voor het beperken van de bezuinigingen die brede steun kunnen vinden. Bij een eventuele bezuiniging op het Initiatievenfonds zal ervoor gezorgd moeten worden dat het fonds niet opeens op is en dat in de laatste periode van het jaar geen aanvragen gedaan kunnen worden. Het maximum voor aanvragen is net verhoogd naar 35.000 euro. Zijn fractie wil het maximum niet verlagen voor de initiatieven met de inzet van vergoedingen voor medewerkers of vrijwilligers met een driejarige periode om zich waar te maken; de kraamkamer voor nieuwe initiatieven met een goede begeleiding in de zoektocht naar duurzame financiering van het initiatief, zonder garantie dat de gemeente kan leveren. Misschien moet gedacht worden bijdragen voor fysieke aanvragen zoals verkeersmaatregelen, groen, speelplekken.

Dat betekent overigens wel dat meer bijgedragen moet worden vanuit de normale programma's. Hij krijgt graag de reactie van het college. Verschillende keren heeft GroenLinks benadrukt dat Samen Stad Maken inzet vraagt van de hele organisatie en niet afhankelijk moet zijn van de medewerkers die betaald worden vanuit het programma Bewoners en Bestuur. De wethouder heeft bij de bespreking van de beleidsnota Samen Stad Maken al toegezegd dat de raad meer inzicht en grip krijgt op de inzet die door andere programma's geleverd wordt. Hij kijkt ernaar uit en hij kijkt graag mee naar voorstellen voor dekking voor het niet doorvoeren van de bezuiniging op Samen Stad Maken. De heer Van Steeg (CDA) begint zijn bijdrage met Veiligheid. Deze Voorjaarsnota geeft voldoende aanleiding om dit onderwerp aan de orde te stellen.

Pagina 11 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies inzake de commissie VBF d.d. 03-07-2024 inzake de Voorjaarsnota 2024

530

540

550

560

570

In zijn interruptie noemde hij al de bezuiniging op preventie. Hij vraagt de burgemeester hoe zij die bezuiniging ziet en hoe het college tot die keuze is gekomen, juist in het licht van de balans tussen preventie en repressie. Hij krijgt graag de reactie van de burgemeester. Er zijn 28.000 bewonersmeldingen, zo las hij in de antwoorden op de schriftelijke vragen. De helft moet dan datagestuurd worden afgehandeld. Dat lijkt zijn fractie onhaalbaar. Hij vraagt hoe de burgemeester dat traject ziet in die richting. Dit ook in het licht van het rapport van de Rekenkamer over handhaven. De eerste aanbeveling van de Rekenkamer luidt: neem altijd contact op met melders die hun telefoonnummer achterlaten, leg uit wat er met de melding wordt gedaan en hoe de onderliggende problematiek wordt aangepakt. Dat lijkt hem ingewikkeld zeker in het licht van de keuze die wordt gemaakt. Hij vraagt de burgemeester hoe dat eruit ziet. Wat hem betreft kijkt hij samen met de VVD wat daaraan te doen is. Over Wijkveiligheid is gezegd dat een deel van het budget niet is uitgegeven. Het gaat om het fysiek domein. Dat is op zich net iets anders dan directe veiligheid. Hij vraagt hoe het bestaat dat 200.000 euro jaarlijks niet wordt uitgegeven aan wijkveiligheid terwijl deze raad heel vaak gezegd heeft daarop extra te investeren, ook als het gaat om fysieke plekken, als het gaat om straatintimidatie.

Hij krijgt graag de reactie van de burgemeester. Hij gaat in op de huwelijksleges; die worden opnieuw verhoogd naar 85%. Dat maakt het huwelijk in Utrecht heel onaantrekkelijk. Dan gaat het niet alleen om de verhoging van de leges, maar ook om de externe locatie die heel duur is. De heer Maas (VOLT) is in Utrecht getrouwd, heeft daarvoor betaald en hij zou het zo weer doen. Hij vraagt het CDA of het CDA niet van mening is dat het heel normaal is om dit soort leges kostendekkend te maken. De heer Van Steeg (CDA) bevestigt dat trouwen een bepaalde prijs heeft, maar wat hem betreft mag het ook aantrekkelijk gemaakt worden voor mensen die willen trouwen. Hij ziet steeds maar weer dat de leges verder worden opgehoogd. Hij vindt het jammer. Hij noemt ook de duurder wordende bijkomende kosten. Zijn fractie zal een voorstel doen daaraan iets te doen. De heer Maas (VOLT) brengt in dat de gemeente diensten levert, de diensten kosten geld. Hij vindt dat de kosten van de geleverde diensten gedekt moeten zijn. Hij vraagt of het CDA dat geen logische afweging vindt. De heer Van Steeg (CDA) bevestigt dat daartegenover een vergoeding mag staan. Er staat een stevige vergoeding tegenover. Hij attendeert de heer Maas op de lijst met leges. Die zijn niet allemaal 100% kostendekkend.

De afweging die daarin gemaakt wordt, is het belang voor de stad, hoe gastvrij de stad wil zijn, hoe de stad om wil gaan met ondernemers - de leges worden fors verhoogd. De keuze ligt bij het CDA anders. De verhoging gaat wat hem betreft ten koste van de gastvrijheid. Hij vindt dat daaraan iets gedaan moet worden. Mevrouw Kolenbrander (Student & Starter) is dan benieuwd of het CDA van mening is dat alleen de leges op het huwelijk niet kostendekkend hoeven zijn, of gaat het het CDA ook om andere leges. De heer Van Steeg (CDA) antwoordt dat niet alle leges kostendekkend zijn. Enkele leges zijn helemaal niet kostendekkend. Dit zal per geval afgewogen moeten worden. Voor hem hoeft niet elke lege 100% kostendekkend moet zijn. De heer Dekkers sprak over het Initiatievenfonds. Ook het CDA vindt het overeind blijven van dat fonds heel belangrijk. Het zijn juist de initiatieven vanuit de wijken die

Pagina 12 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies inzake de commissie VBF d.d. 03-07-2024 inzake de Voorjaarsnota 2024

580

590

600

610

620

het gemeentebestuur graag wil stimuleren. Hij vindt het jammer daarop te bezuinigen. Hij verneemt graag wat daarop te doen is. De VVD sprak over de fysieke wijklocaties; daar wordt beperkt bezuinigd. In het kader van Samen Stad Maken is een motie aangenomen over de zichtbaarheid van het stadskantoor in de wijk. Zijn vraag is hoe dat dan te doen - wanneer daarop bezuinigd wordt, vraagt hij hoe de bezuiniging te rijmen is met de wens om het stadskantoor zichtbaar te maken/te houden. Hij vindt dat in deze Voorjaarsnota Vleuten De Meern er slecht van afkomt; dat gaat over het Wijkservicecentrum, een sporthal gaat niet door; hij sluit zich in dat opzicht aan bij de opmerking van de VVD. Hij stipt de verkiezingsborden aan - motie 35 wordt niet uitgevoerd. Hij vraagt waarom die motie niet wordt uitgevoerd. Tenslotte gaat hij in op het handhavingdossier. De raad heeft een raadsbrief gekregen in 2024 over procedures. De heer Koning (D66) gaat in op de motie 35 van vorig jaar over de verkiezingsborden. Ook zijn fractie viel het op dat die motie niet wordt uitgevoerd. Hij begrijpt dat enerzijds; destijds werd al gezegd dat er geen geld voor is. Hij vraagt het CDA of het klopt dat de voorbedrukte borden wel worden geplaatst. De heer Van Steeg (CDA) hoopt dat dat correct is.

Hij gaat ervan uit dat de partijen gezamenlijk optrekken om de verkiezingen op een goede manier uit te dragen in de wijken. Daarin moet geïnvesteerd blijven worden. Hij denkt dat dit de achterliggende vraag is van de heer Koning. De heer Koning (D66) antwoordt bevestigend. Zijn andere vraag gaat over dat het jammer is dat deze motie niet uitgevoerd wordt. Het is juist dat de motie ongedekt was. Hij ziet ook dat er verkiezingen aankwamen die op stel en sprong bekostigd moesten worden waartegenover een enorm budget staat en dan de vraag of deze zeer bescheiden bijdrage daarin niet had meegenomen kunnen worden voor het uitvoeren van motie 35. De heer Van Steeg (CDA) heeft zich ook in andere moties sterk gemaakt om met de verkiezingsborden te investeren in de zichtbaarheid. Hij stelt voor na te gaan hoe dat zo goed mogelijk kan; hij vindt dit cruciaal om goed te doen. Hij vraagt op korte termijn een geactualiseerde brief over het handhavingdossier. De heer Koning (D66) brengt in dat preventie en repressie hand in hand gaan voor zijn fractie. Bij de bespreking van de jaarstukken gaf zijn fractie al aan dat het dit college behoorlijk goed gelukt is om te intensiveren op veiligheid. Ook al ziet hij dat nu iets van de investeringen verminderd wordt, geeft de gemeente Utrecht vele miljoenen meer uit aan dit beleidsterrein dan een paar jaar terug.

Hij vindt dat goed omdat de stad flink gegroeid is. Veiligheid is ook een domein waar zijn fractie met een gezond kritische blik naar kijkt; dat uit zich soms ook in stevige debatten. Ook in het komend jaar, wanneer het weer zal gaan over de bevoegdheden van de burgemeester, en de APV-wijzigingen die aanstaande zijn. Soms zijn kleine dingen voor zijn fractie heel belangrijk. Als voorbeeld noemt hij de deurbelcamera's waarover inmiddels een publiekscampagne is geweest. Hij dankt de burgemeester en de ambtenaren daarvoor. De camera's zijn per definitie gericht op de openbare ruimte. Daar horen regels bij. Hij vraagt wat de burgemeester ervan vindt dat de politie de camera's heeft gepromoot. Wil de burgemeester in de

Pagina 13 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies inzake de commissie VBF d.d. 03-07-2024 inzake de Voorjaarsnota 2024

630

640

650

660

Driehoek bespreken dat de politie het publiek informeert over dat deze camera's niet gericht mogen worden op de openbare ruimte. Op 25 oktober sprak de burgemeester in de commissie uit “Het college brengt de aandacht voor femicide onder in de multi disciplinaire aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling. Hulpverlening en justitie werken ook aan dit dossier samen en in de komende tijd zal het college hierop actiever zijn.” Hij vindt het heel mooi, want aandacht hiervoor, zoals in de Tweede Kamer, vindt hij heel erg belangrijk. D66 wil in het najaar een voorstel indienen om femicide verder aan te pakken. Dat voorstel is nu nog niet gereed, maar het college wil kijken of het aan te sluiten is op de aanpak straatintimidatie, of dat het ten laste kan gaan van de aanpak jongerenoverlast. Zijn fractie is van plan dat te regelen bij de begrotingsbehandeling. Zijn fractie wil graag van de burgemeester weten of zij heil ziet in het verkennen van dekking in een van deze programma's. Hij dankt de burgemeester alvast voor haar reactie. De heer Ait Daoua (D66) gaat in op organisatie, burgerzaken en dienstverlening. Hij merkt op dat zijn fractie veel waarde hecht aan laagdrempelige toegang tot dienstverlening voor iedereen.

Het college heeft zich ingezet om de dienstverlening te verbeteren, maar nu ziet zijn fractie het voornemen om enkele kanalen af te schalen, zoals het plan stoppen met videobellen met ingang van 2026 en de Utrecht Nieuwsbrief af te schaffen. Hij vindt het zorgelijk. Hij vindt videobellen een belangrijk alternatief voor de balie, zeker voor de inwoners die fysiek niet gemakkelijk op locatie kunnen komen. Het werk is beperkend voor toegang, en dat zonder alternatief. Daarnaast betekent het stoppen van de Utrecht nieuwsbrief minder directe communicatie met de inwoners, en dan vooral ouderen en mensen zonder internet. Die leunen daar sterk op. Soms hebben kleine veranderingen grote gevolgen. Om die reden vraagt hij het college of er goedkopere alternatieven zijn, zoals het verder uitbreiden van digitale dienstverlening of een ander alternatief. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) merkt op dat in de programma's Bestuur en Veiligheid ook zijn fractie veel bezuiniging ziet waarmee zij niet blij is. Hij refereert aan de inbreng over global calls en het Initiatievenfonds.

Wat dat betreft herhaalt hij zijn vraag van vanochtend over het Initiatievenfonds en Samen voor Overvecht: is het college het met zijn fractie eens dat het wegbezuinigen of kleiner maken van dergelijke initiatieven de buurten minder sociaal, groen en leefbaar zullen maken? Welke nieuwe inzet levert het college dan wel om dit te voorkomen? Hij vindt het jammer dat de streep gaat door het Burgerberaad. Zijn fractie had graag nog een klimaatberaad gezien. Het college zegt dat het beraad nog niet is wegbezuinigd; hij hoopt dat het nog gaat komen. Ook zijn fractie is ongelukkig met het halveren van handhavers bij meldingen van bewoners. In het debat over het vuurwerk benadrukt hij dat handhavers nodig zijn voor het oppakken van afstekers. De bewoners zijn de ogen en oren voor het aanhouden van een heterdaadje. Hierover zijn al enkele vragen gesteld. Zijn fractie vreest dat deze bezuiniging leidt tot minder vertrouwen in de lokale overheid. Hij vraagt hoe de burgemeester dat risico van minder vertrouwen ondervangt. In de voortgangsrapportage nota kapitaalgoederen ziet hij dat blijvend geïnvesteerd wordt in Werk 3.0. Hij las dat het stadskantoor verbouwd wordt; hij kreeg de bevestiging dat de ruimte en techniek stapsgewijs worden aangepast ten behoeve van het flexibel werken. Hij roept het college op hiermee sober om te gaan. Verbouwingen en nieuwe technieken kosten veel geld.

Hij vraagt welke mogelijkheden het college ziet Pagina 14 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies inzake de commissie VBF d.d. 03-07-2024 inzake de Voorjaarsnota 2024

670

680

690

700

710

om minder uit te geven aan werkplekaanpassingen. Is het college bereid daarop te gaan besparen. Dit zegt hij niet alleen om het financiële maar ook vanwege het milieu. Nieuwe spullen kosten grondstoffen. Zijn laatste punt gaat over de “reis naar plantaardig”; er loopt een pilot over het eten in bedrijfsrestaurants. Hij leest in de tweede fase dat het aanbod inmiddels 80% plantaardig is en 20% dierlijk; hij vraagt vanwege de pilot hoe het college verder zal omgaan met de balans, hoe gaat het college hiermee verder? Is de pilot nu gestopt? Hij hoopt dat de pilot niet gestopt is. Hij vraagt de toezegging van de wethouder hiermee door te gaan. Hij is geïnformeerd over koffiemachines met vegan melkpoeder. Besloten is slechts twee machines in het hele stadskantoor te voorzien van vegan melk. Dat is te weinig in zijn ogen, ook omdat het meer aan energie kost dan dat het daadwerkelijk klimaatwinst oplevert. Hij noemt het liftgebruik in dit verband van mensen die deze melk willen. Hij vraagt of de wethouder dat ook ziet. Kan de wethouder toezeggen dat er meer machines komen met vegan melk – 4 of 8. Kan de wethouder anders faciliteren dat er bij elke koffiemachine een pak vegan melk komt te staan; dat lijkt hem het meest gemakkelijk. De heer Stam (PvdA) gaat in op de persoonsgebonden aanpak in het kader van Veiligheid. Grenzen stellen en perspectief in beheer is in de raad besproken.

Nu staat deze nota deels op de bezuinigingenlijst. Hij vraagt de burgemeester de reflectie op hoe te voorkomen dat deze mooie uitgebalanceerde Utrechtse aanpak niet teveel doorschuift naar enkel repressie; hij refereert aan de desbetreffende inbreng van het CDA. Hij noemt het rekenkamerrapport dat na de vakantie besproken zou worden. Hij legt de vraag voor of de voorgenomen bezuinigingen het onmogelijk gaat maken de conclusies uit het rekenkamerrapport uit te voeren zonder wijzigingen die in de raad te maken zijn. Hij krijgt daarop ook graag de reflectie. Hij gaat in op participatie van zijn collega de heer Van der Zweth. Uitgebreid is gesproken over Samen Stad Maken. De bezuinigingen op Samen Stad Maken en het Initiatievenfonds zijn al vaker langs gekomen. Dat is ook voor zijn fractie een hard gelag. Hij vraagt hoe de wethouder ervoor gaat zorgen dat er voldoende plek blijft in de buurt om te voorkomen dat de afstand tot de overheid te groot wordt. Hij refereert aan de motie die vorige week is aangenomen om in de wijk te gaan werken. Zijn oproep is ook nadrukkelijk de koppeling te maken met de Buurtagenda's in Overvecht en Kanaleneiland, in Parkwijk en delen van Zuilen en Ondiep om daar waar het het meest nodig is dicht bij de overheid te staan en dichtbij de Buurtagenda's in de samenwerking. Hij gaat in op een punt van mevrouw Raaijmakers in het kader van P&O.

Bezuinigd zal worden op het eigen apparaat: 25 miljoen euro. Zijn oproep is aan de wethouder eerst te kijken naar de externe inhuur. Dat biedt ook kans anders om te gaan met de organisatie. Bij technische vragen bleek dat al eerder in het verleden. Nu zit de gemeente Utrecht al een aantal jaren boven de Roemernorm ondanks de brede wens in de raad en de desbetreffende aangenomen motie vorig jaar. Hij pleit ervoor de 10% op te leggen als taakstelling. Hij gaat in op Uthiek. Hij vraagt of dat wordt afgeschaft. Hij pleit ervoor na te gaan of dit de grote impact heeft voordat overgegaan wordt tot verminderde inzet. In de ambtelijk begeleidende brief staat dat het weinig impact gaat hebben. Deze organisatie gaat kijken naar het effect van algoritmes en systemen op de Utrechtse Pagina 15 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies inzake de commissie VBF d.d. 03-07-2024 inzake de Voorjaarsnota 2024

720

730

740

750

760

bevolking, of de Utrechtse organisatie. In de afgelopen tijden is gebleken dat ethische vraagstukken (DUO, belastingdienst) heel veel gevolgen hebben. Hij vraagt hoe de wethouder dit ziet. Hij gaat in op de verminderde inzet bij P&O. Hij vraagt hoe straks Inclusie en Diversiteit geborgd blijven in de organisatie. Hoe zorgt het college ervoor dat dit daadwerkelijk bij de afdeling landt en wordt meegenomen in het beleid. Hij stipt de MBO–stages aan namens zijn collega de heer Talhaoui. Over de doelstelling van 150 MBO stagiaires in de gemeentelijke organisatie, vraagt hij of de wethouder het met zijn fractie eens is dat de gemeente het goede voorbeeld moet geven en dat de organisatie na twee jaar teleurstelling nu resultaten moet boeken. Een groot aantal MBO studenten zoekt naar stageplaatsen. Die moeten nu mogelijk weer teleurgesteld worden. Hij vraagt of de wethouder hierop gaat reageren en vertellen wat gedaan wordt om de stages te coördineren en te bewerkstelligen. Waarom leek de doelstelling eerst wel gehaald te worden en twee maanden later niet. Wat is in de tussenliggende periode van twee maanden gebeurd? De heer Maas (VOLT) heeft tot zijn geluk veel informatie gekregen van burgers over hoe de bezuinigingen vallen. In zijn beleving valt de discrepantie tussen het Sociaal Domein in het fysieke domein nog wel in het nadeel uit van het Sociaal Domein.

Het heeft zijn fractie verbaasd dat hij in de bekostiging van de bovengemeentelijke belangen noch in de Voorjaarsnota, noch in de UBA-lijst vond. Ze staan wel in de jaarstukken en er wordt geld aan uitgegeven. Hij gaat voorstellen daar 5-10% op te bezuinigen. Hij vraagt de reactie van de burgemeester. Tot zijn spijt ziet hij ook dat er flink bezuinigd wordt op het Initiatievenfonds, Samen Stad Maken en Samen voor Overvecht, zoals al meer partijen hebben ingebracht. Hij houdt zijn hart vast en zal met plannen komen om dit waar mogelijk te verzachten. Hij zoekt nog naar de juiste bekostiging. Hij zal die zeker zoeken in het ruimtelijk domein. Hij gaat ook op zoek naar geld voor nieuw burgerberaad. Hij vindt het vreemd dat bezuinigd gaat worden op de effecten van ondermijnende criminaliteit, maar niet op de preventieve inzet van THOR. Wellicht mist hij de inhoudelijke discussie. Hij vraagt een toelichting van de burgemeester op hoe deze keuze tot stand is gekomen. In het rekenkamer rapport over lastig handhaven wordt bovendien duidelijk dat het budget van THOR verdeeld is over ongeveer de elf potjes. Hij vraagt of de burgemeester kans ziet om uit te zoeken hoe dat te verbeteren is zodat THOR zelf meer verantwoordelijk is voor het maken van keuzes en daarmee de flexibiliteit wellicht verbetert. De heer Koning (D66) kan op zichzelf dat pleidooi volgen.

Aan de andere kant vindt hij het prettig dat de raad aan de knoppen zit. Hij vraagt of de heer Maas het daarmee eens is. De heer Maas (VOLT) is het daarmee eens. Maar hij heeft gemerkt in het Rekenkamerrapport dat die keuzes soms lastig zijn; hij zoekt een manier om dat efficiënter te doen. Hij heeft daarop ook niet direct een antwoord. Om die reden vraagt hij of de burgemeester daar iets van wil onderzoeken. In het kader van personeel merkt hij op dat Utrecht 7,5 miljoen gaat investeren om bezuinigingen in de hervormingen mogelijk te maken. Daarvan betreffen vijf het personeel. Daar moet dan 25 miljoen euro opgehaald worden. Daarnaast is 1 miljoen Pagina 16 van 39

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van Commissies inzake de commissie VBF d.d. 03-07-2024 inzake de Voorjaarsnota 2024

770

780

790

800

810

gereserveerd voor de financiële functie. In de eerste UBA-lijst stonden ideeën die ongeveer 12 miljoen zouden kunnen opleveren in relatie tot personeelsbudgetten. Hij vraagt of de 7,5 of 8,5 miljoen wellicht een beetje ruim begroot is. Er zijn ongeveer 25 directies. Hij vindt dat veel. Binnenkort komt er nog een directie bij. Hij heeft met de wethouder gesproken over hoe realistisch het is om te gaan sturen op bijvoorbeeld het verwijderen van een managementlaag uit de organisatie. De wethouder geeft daarover ideeën over hoe dat vorm te geven en hoe met deze bezuiniging efficiëntie te verbeteren is. De accountant heeft in zijn managementletter al een aantal aanbevelingen gedaan voor de ambtelijke organisatie; in hoeverre worden die hierbij betrokken? Hij denkt voorstellen te gaan doen over hoe zijn fractie hiertegen aankijkt. De heer Snijder (Student & Starter) vraagt of de heer Maas iets van een richting kan meegeven als het gaat om de bezuiniging op het Initiatievenfonds en Samen Stad Maken. De heer Maas (VOLT) brengt voor het voetlicht dat gisteren al uitgebreid is gesproken in het kader van Financiën over voorbeelden van bezuinigingen: leges, vermakelijkheidsretributie. In het ruimtelijke domein wil zijn fractie kritisch kijken naar projecten. Hij noemt in dit verband natuurpark Zuilen.

De heer Snijder (Student & Starter) pleit sinds zijn bestaan voor meer vormen van digitale participatie. Zijn fractie gelooft daarin. Het biedt jonge mensen een laagdrempelige manier om mee te doen en contact te maken met de stad. Hij vindt het jammer dat de geplande intensivering uit het coalitieakkoord nu geschrapt is in de Voorjaarsnota. Inleveren op Samen Stad Maken heeft namelijk gevolgen voor het contact met de stad, de laagdrempeligheid, de digitale bereikbaarheid, de ruimtelijke ordening en ook op de grote cultuuromslag die gezamenlijk bewerkstelligd moet worden. Zijn fractie vraagt de wethouder hoe zij de intensivering wil compenseren zodat jongeren nog steeds even betrokken raken en verbonden blijven met de gemeente en de stad. Mevrouw Kolenbrander (Student & Starter) gaat in op de openbare orde. Sinds vorige week is het maken van seksueel intimiderende opmerkingen op straat, in winkels en op sociale media landelijk strafbaar en kunnen slachtoffers daarvan aangifte doen. Student & Starter is trots, trots op Utrecht, trots op dat Utrecht een van de eerste steden is die hierop gaat handhaven. Haar fractie is benieuwd naar de voortgang van deze pilot; zij vraagt de toezegging van de burgemeester de raad op de hoogte te houden en in de evaluatie nadrukkelijk de ervaringen van slachtoffers mee te nemen. Zij vraagt aandacht voor het belang van B1 taalgebruik.