Conceptverslag openbare ochtendvergadering commissie Onderwijs, Werk en Economie d.d. 20 januari 2022.docx
Tekst van het document
Verslag openbare ochtendvergadering commissie Onderwijs, Werk en Economie 5
10
15
Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag
20 januari 2022 Stadhuishal, stadhuis mw. I.B. Koren (Notuleerservice Nederland)
Aanwezigen
De voorzitter, mw. C. van Dun, de wethouder, mw. A. Klein, de leden, dhr. B. van Steeg (CDA), dhr. R. Peters (D66), dhr. M. van Dalen (VVD), dhr. D. Bosch (PVV), dhr. F. Dekkers (GroenLinks), mw. H. Assen (PvdA), mw. I. Raaijmakers (PvdA), mw. J. Admiraal (ChristenUnie), mw. E. Kendir (Student&Starter), dhr. M. Saiah (D66), mw. L. de Vries (PvdD), dhr. S. Rood (GroenLinks), dhr. R. Wiegant (SP), de commissiegriffier, mw. W. Kok.
Afwezigen
Er zijn geen afwezigen gemeld.
20
25
Inhoud 1. Opening en mededelingen ............................................................................................................1 2. Vaststellen agenda van 20 januari 2022 .......................................................................................1 3. Vaststellen van ingekomen agenderingen ....................................................................................1 4. Toezeggingen en moties ...............................................................................................................3 5. Verslag 9 december 2021 .............................................................................................................3 6. Brede brugklassen en brede scholengemeenschappen ...............................................................3 LIJST VAN TOEZEGGINGEN...........................................................................................................7
1. Opening en mededelingen
De voorzitter opent de vergadering om 10.00 uur en heet iedereen van harte welkom. 30
35
Wethouder Klein deelt mee dat wethouder Verschuure ziek is en niet deel kan nemen aan het debat. Daarbij is de burgemeester verhinderd. De voorzitter constateert dat dit betrekking heeft op de vergadering van vanmiddag. Zij concludeert dat de middagvergadering waarvoor anderhalf uur wordt gereserveerd, wordt verschoven naar volgende week dinsdag of donderdag. De griffie zal zoeken naar een oplossing.
2. Vaststellen agenda van 20 januari 2022 De voorzitter concludeert dat de agenda is vastgesteld. Pagina 1 van 7
3. Vaststellen van ingekomen agenderingen
5
3.1. Initiatiefvoorstel Ongelijk investeren voor gelijke kansen De voorzitter constateert dat een behandeltijd van 120 minuten wordt voorgesteld en stelt voor dit initiatiefvoorstel tijdens de volgende commissie te behandelen. Wensen en bedenkingen vanuit het college ontvangt de commissie graag uiterlijk de vrijdag voor 11 februari. Mevrouw Assen (PvdA) merkt op dat het initiatiefvoorstel raakt aan meerdere portefeuilles. Zij vraagt of het college al weet welke wethouder dit op zich gaat nemen.
10
15
Wethouder Klein zegt dat het college hier nog over in gesprek zal gaan. 3.2. Memo Procedureverzoek Wensen en bedenkingen- Borgstelling International School Utrecht De voorzitter constateert dat het college de commissie een memo heeft gestuurd over de nog te ontvangen raadsbrief over de borgstelling voor de nieuwbouw van de internationale school. De raadsleden hebben twee weken de tijd om wensen en bedenkingen kenbaar te maken. Het college verzoekt de commissie om op de agenda van de commissie voor 17 februari tijd te reserveren voor een debat over eventuele wensen en bedenkingen. De voorzitter concludeert dat 45 minuten behandeltijd gereserveerd zal worden voor bespreking tijdens de commissie van 17 februari.
20
Wethouder Klein geeft aan dat de planning is, dat de raadsbrief uiterlijk 1 februari komt.
25
3.3. Memo Voorrang verzoek agendering compensatie precario en leges De voorzitter constateert dat dit agendapunt gecombineerd zal worden met het agendapunt van de middagvergadering dat wordt verschoven naar volgende week in verband met ziekte van wethouder Verschuure. Er volgt nog een raadsvoorstel. Mevrouw Admiraal (ChristenUnie) vraagt wanneer het raadsvoorstel naar de commissie komt.
30
Wethouder Klein begrijpt dat er iets te bespreken moet zijn. Dit zal ook op het netvlies staan van haar collega’s. De heer Peters (D66) wil graag dat het agendapunt volgende week wordt besproken.
35
De commissiegriffier merkt op dat zojuist is aangegeven dat het de bedoeling is, om het andere debat volgende week te plannen. Het is alleen de vraag of dit raadsvoorstel er volgende week is. De voorzitter constateert dat het college wordt verzocht het raadsvoorstel op tijd te leveren. Er zal een half uur behandeltijd worden gereserveerd.
40
45
50
55
Agendering ter plaatse Mevrouw Kendir (Student&Starter) wil mede namens GroenLinks graag het onderwerp ongewenste omgangsvormen op onderwijsinstellingen op de agenda zetten. Mevrouw Assen (PvdA) zegt dat de PvdA zich daarbij aansluit. Mevrouw Kendir (Student&Starter) vertelt dat er een raadsinformatiebijeenkomst is geweest. Samen met onderwijsinstellingen en studentenorganisaties is gekeken naar wat de rol van de gemeente zou kunnen zijn. In de commissie willen de agenderende fracties graag in gesprek gaan over hoe de raad voldoende zicht kan houden op dit onderwerp en over hoe voldoende ondersteuning kan worden geboden aan onderwijsinstellingen. Verder willen de fracties praten over de stand van zaken met betrekking tot het genoemde onderzoek in de schriftelijke vragen nummer 147. De heer Saiah (D66) zegt dat de D66-fractie ook mee agendeert maar zal komen met een aanvullende agendering. De voorzitter concludeert dat een uur behandeltijd zal worden gereserveerd.
Pagina 2 van 7
De heer Rood (GroenLinks) zegt dat de fractie van GroenLinks samen met de fracties van de PvdA en Student&Starter een technische raadsinformatiebijeenkomst willen agenderen over het UW. 5
De heer Saiah (D66) zegt dat D66 graag meedoet. Mevrouw Admiraal (ChristenUnie) geeft aan dat de ChristenUnie ook graag meedoet.
10
De voorzitter concludeert dat de technische raadsinformatiebijeenkomst buiten de griffie om wordt georganiseerd.
15
De heer Van Steeg (CDA) wil graag mede namens de fracties van D66, PvdA, Student&Starter, GroenLinks, PvdD, DENK en Stadsbelang Utrecht het onderwerp gezonde schoollunches agenderen voor de volgende commissie. Afgelopen dinsdag is hier een goede raadsinformatiebijeenkomst over gehouden. De voorzitter inventariseert of dit onderwerp wel thuishoort in deze commissie. Het gaat over gezondheid.
20
25
30
35
40
De heer Van Steeg (CDA) begrijpt dat deze vraag wordt gesteld. Toch denkt hij dat het goed is om dit onderwerp in deze commissie te agenderen omdat het onderwijs bij dit onderwerp betrokken is. Hij vraagt of ook wethouder Eerenberg erbij kan zijn. De heer Van Dalen (VVD) denkt dat dit meer gaat over volksgezondheid. Wethouder Eerenberg gaat daar ook over. Mevrouw Assen (PvdA) begrijpt het punt van de heer Van Dalen maar wil voorkomen dat het debat dan alleen wordt gevoerd met wethouder Eerenberg. Het onderwerp raakt ook aan onderwijs. Wethouder Klein denkt dat het niet handig is als op allerlei verschillende plekken over hetzelfde onderwerp wordt gesproken. Bij onderwerpen met meerdere kanten wordt binnen het college afgesproken welke wethouder hierin de leiding neemt. Dit betekent niet dat die wethouder dan met een beperkte blik naar een onderwerp kijkt. De voorzitter concludeert dat de wethouder vindt, dat het onderwerp bij Gezondheid thuishoort. Zij begrijpt van de commissiegriffier dat de volgende commissie Gezondheid al vol zit. Er is nog wel plek op de agenda van commissie Onderwijs. De voorzitter concludeert dat wethouder Eerenberg gevraagd zal worden of hij aanwezig kan zijn in deze commissie over vier weken. Er wordt 60 minuten behandeltijd uitgetrokken.
4. Toezeggingen en moties
De voorzitter concludeert dat de lijst is vastgesteld.
5. Verslag 9 december 2021 45
De voorzitter concludeert dat het verslag is vastgesteld. De voorzitter schorst de vergadering voor vijf minuten.
6. Brede brugklassen en brede scholengemeenschappen
50
De voorzitter constateert dat de fracties van de PvdA, D66, GroenLinks, SP en Student&Starter in debat willen over de mate waarin Utrecht inzet op brede brugklassen en brede scholengemeenschappen en de vraag of die inzet geïntensiveerd moet worden.
55
Mevrouw Assen (PvdA) geeft aan dat zij om 11.20 uur weg moet. Mevrouw Raaijmakers neemt het dan over. Zij vervolgt met haar bijdrage. De PvdA vindt dat meer ingezet moet worden op brede brugklassen en brede scholengemeenschappen, ook mede naar aanleiding van de raadsinformatiebijeenkomst. De Onderwijsraad vindt ook dat er binnen het onderwijs later Pagina 3 van 7
5
10
15
gedifferentieerd moet worden. Kinderen moeten via brede brugklassen langer de tijd krijgen om hun talenten te ontwikkelen, te herkennen en op het niveau te komen dat bij hen past. Binnen het onderwijs is overigens bijna iedereen het hiermee eens. Een later keuzemoment draagt bij aan kansengelijkheid en kan segregatie tegengaan. Bij het aanmeldbeleid van de basisschool mist de PvdA een gevoel van urgentie en ambitie. In Utrecht is de ongelijkheid enorm ook waar het gaat om kansen op goed onderwijs en dit vraagt om inzet vanuit alle terreinen. Een integrale aanpak is nodig om kansen op goed onderwijs te vergroten en ook om armoede te bestrijden. Er dient ingezet te worden op brede brugklassen en brede scholengemeenschappen samen met onderwijspartners. Deelt de wethouder dit? Een vereiste voor een brede brugklas is de mogelijkheid om te differentiëren en dit kan niet in een klas met dertig leerlingen. Met geld is een kleinere klas mogelijk en extra scholing. Graag een toezegging. Een stelseldiscussie is nodig en het regeerakkoord biedt daarvoor haakjes. De heer Saiah (D66) sluit aan bij de punten van de PvdA. Ziet de wethouder dat meer gedaan kan worden? De heer Van Dalen (VVD) vraagt of D66 de vrijheid van scholen wil behouden. Dit is in ieder geval het standpunt van de VVD.
20
25
30
35
40
45
50
De heer Saiah (D66) antwoordt dat dit voor zich spreekt. De overheid moet niet gaan bepalen wat een school is. Het onderwijs dient wel te kijken naar betere selectie en later differentiëren. De heer Rood (GroenLinks) zegt dat de overgang van het basisonderwijs naar het voortgezet onderwijs nog te vaak te bepalend is voor het onderwijstype van leerlingen. Sommige leerlingen zijn nog te jong om te kiezen en komen pas later tot bloei. GroenLinks wil het initiatief stimuleren om dit beslismoment uit te stellen. De partij is voor teamcolleges, voor een dubbelschooladvies van basisscholen (bijvoorbeeld mavo-havo) en voor brede brugklassen en langere brugperiodes. Ieder kind moet de mogelijkheid krijgen om zijn of haar talenten te ontwikkelen en dromen na te jagen. GroenLinks daagt Utrechtse schoolbesturen uit om drempels tussen schooltypes weg te nemen. Daarnaast dienen vakken gekozen te worden op het niveau dat bij een leerling past. Vervolgens vraagt GroenLinks wat de lessen zijn, die zijn geleerd van de brede schoolsubsidie die tot nu toe wordt aangeboden. De partij vraagt ook of deze nog te verbeteren is. Verder is de rode lijn van GroenLinks dat niet gewacht moet worden tot initiatieven zich aandienen. De gemeente dient actief in te zetten op brede scholen door belemmeringen weg te nemen die nu worden ervaren.
Wat kan de gemeente doen op het gebied van onderwijshuisvesting om brede scholen te stimuleren en welke mogelijkheden ziet de wethouder verder om brede scholen in gebiedsontwikkelingen te promoten? Ziet de wethouder nog andere mogelijkheden om actief brede brugklassen en brede scholengemeenschappen te stimuleren? Tot slot kunnen brede scholen ook leerlingen helpen om hun praktische talenten te ontdekken. De heer Van Dalen (VVD) vraagt of GroenLinks het ermee eens is, dat elke school zelf zou moeten kunnen kiezen en dat de politiek zich er niet mee moet bemoeien. De heer Rood (GroenLinks) zegt dat voor GroenLinks de leerling centraal staat. Verder is een eerste stap, kijken hoe belemmeringen weggenomen kunnen worden. Het is ook goed om in een dialoog te kijken waar aangejaagd kan worden. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt hoe GroenLinks schoolbesturen wil uitdagen om drempels weg te nemen. De heer Rood (GroenLinks) zegt dat qua onderwijshuisvesting bijvoorbeeld gekeken moet worden naar wat er voor een brede school nodig is.
55
De heer Wiegant (SP) sluit aan bij vorige sprekers die positief waren over brede brugklassen en brede scholengemeenschappen. Deze kunnen bijdragen aan minder segregatie en gelijke kansen. Welke mogelijkheden ziet de wethouder om brede brugklassen en brede scholengemeenschappen vanuit de gemeente te stimuleren en faciliteren?
60
Mevrouw Kendir (Student&Starter) merkt op dat er in Nederland een onderwijssysteem is waarin al heel vroeg wordt begonnen met selecteren. In landen waar dit het geval is, is de sociale Pagina 4 van 7
5
mobiliteit lager. Hiertegen wordt vaak beweerd dat het onderwijssysteem er ook voor zorgt dat goed kan worden doorgestroomd. Onderzoek laat echter zien dat de doorstroming niet altijd goed geregeld is. Student&Starter vindt dat meer ingezet moet worden op brede brugklassen en brede scholengemeenschappen. Hierdoor ontstaan meer toegankelijkheid in het onderwijssysteem en voordelen voor de onderwijskwaliteit op het gebied van persoonsvorming en socialisatie. Wil de wethouder in gesprek gaan met schoolbesturen om te kijken hoe aangespoord kan worden dat er een meer divers aanbod komt in Utrecht? Graag een toezegging.
10
Mevrouw De Vries (PvdD) zet dat de PvdD de inzet op brede brugklassen steunt. De fractie vraagt zich wel af hoe een en ander in de praktijk voor elkaar kan worden gekregen en sluit aan bij vragen van GroenLinks over onderwijshuisvesting. De PvdD denkt dat structurele investeringen nodig zijn en benadrukt het belang van individuele aandacht voor leerlingen.
15
De heer Van Dalen (VVD) merkt op dat de minister van het primair en voortgezet onderwijs is opgeklommen door middel van doorstroming. Er is dus best veel mogelijk. Verder laat de VVD de (brede) brugklassen over aan de scholen. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt wat het voorbeeld van de minister precies zegt.
20
25
30
35
De heer Van Dalen (VVD) herhaalt dat er dus best wel wat mogelijk is. Mevrouw Assen (PvdA) begrijpt dat de heer Van Dalen wil laten zien dat in Nederland goed doorgestroomd kan worden. Tegelijkertijd gaat de heer Van Dalen niet in op de enorme kansenongelijkheid in Utrecht. Wat zegt nu dat voorbeeld van de minister? De heer Van Dalen (VVD) merkt op dat wat voor de een werkt, voor de ander niet werkt. Het is goed om aan scholen en schoolbesturen over te laten, hoe zij hun onderwijs inrichten. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt wat de VVD wil doen aan de kansenongelijkheid. De heer Van Dalen (VVD) hoopt dat docenten en ouders de kinderen stimuleren. Mevrouw Kendir (Student&Starter) merkt op dat de kansenongelijkheid diep geworteld zit in het onderwijssysteem. Er dient naar gekeken te worden hoe het systeem veranderd kan worden. Verder is de doorstroming ook niet optimaal. De heer Van Dalen (VVD) denkt dat scholen zelf goed in staat zijn om ervoor te zorgen dat scholieren optimaal worden ondersteund.
40
Mevrouw Kendir (Student&Starter) denkt dat de raad kan kijken welke bevoegdheid er is om voor verbetering te zorgen.
45
De heer Saiah (D66) zegt dat het niet om iemand zijn achtergrond gaat. Het gaat om het feit dat een deel van de samenleving harder getroffen wordt door kansenongelijkheid. De gemeente kan een stimulerende rol spelen.
50
De heer Rood (GroenLinks) zegt dat de GroenLinks-fractie de zorgen deelt over de kansenongelijkheid. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst bleek dat de initiatieven die nu lopen op het gebied van brede scholen beperkt zijn. Vindt de VVD het niet juist belangrijk dat er een gevarieerd aanbod tot stand komt zodat er actief wordt ingezet om brede scholen?
55
De heer Van Dalen (VVD) zegt tegen D66 dat leerlingen van een school maximaal ondersteund moeten worden. Tegen GroenLinks zegt hij dat schoolbesturen zelf moeten bepalen wat het beste is voor het kind. De politiek moet zich daar niet teveel mee gaan bemoeien. De heer Rood (GroenLinks) merkt op dat de VVD aan de ene kant vindt dat er gevarieerd aanbod moet zijn dat aansluit bij het kind en aan de andere kant wil die partij zich nergens mee bemoeien. Wat vindt de VVD het belangrijkst?
Pagina 5 van 7
De heer Van Dalen (VVD) vindt dat als een school zelf kan beslissen, dat er gevarieerd aanbod ontstaat. Vervolgens kunnen ouders en kinderen dan een bepaalde school kiezen. 5
Mevrouw Assen (PvdA) vindt het kwalijk dat de VVD schetst dat het nastreven van kansengelijkheid bijvoorbeeld via brede brugklassen en brede scholengemeenschappen, de keuzevrijheid zou aantasten. Ouders, kinderen en scholen kunnen een en ander niet goed zelf regelen als niet elk kind een even grote kans op goed onderwijs heeft.
10
De heer Van Dalen (VVD) vindt dat elk kind het niveau moet kunnen volgen dat hij of zij wil of kan. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt wat de VVD vindt van het tegengaan van segregatie en hoe dit bijdraagt aan de persoonsvorming. Hier werd tijdens de raadsinformatiebijeenkomst op in gegaan.
15
De heer Van Dalen (VVD) denkt dat dit niet alleen met scholen te maken heeft. Dit heeft ook met werk en sportclubs te maken.
20
De heer Van Steeg (CDA) zegt dat de brede school een belangrijk onderwerp is. De keuze voor een type onderwijs moet uitgesteld kunnen worden. Een ander punt is burgerschap. Dit dient een belangrijk onderwerp te zijn op scholen. Het CDA roept de wethouder op met scholen het gesprek aan te gaan over wat zij nodig hebben. Verder denkt de fractie dat op landelijk niveau meer gedaan kan worden dan op gemeentelijk niveau.
25
De voorzitter schorst de vergadering voor vijf minuten. Mevrouw Assen verlaat de zaal en mevrouw Raaijmakers vervangt haar.
30
35
40
45
50
55
60
Wethouder Klein zet een en ander eerst in een bredere context neer. De brede brugklassen en brede scholengemeenschappen zijn manieren om gelijke kansen te bieden aan kinderen en jongeren. Gelijke kansen vormen ook een belangrijke pijler in de Utrechtse onderwijsagenda en zij wil de indruk wegnemen dat er niet veel zou gebeuren. Verder wordt er naast op lokaal niveau ook op landelijk niveau aan gewerkt om zaken te veranderen. Zo is er op een gegeven moment gezegd dat er een nationaal plan moest komen voor gelijke onderwijskansen. Dit had ook te maken met het wegwerken van vertraging die ook door COVID ontstaan is. Daarnaast was een van de punten, dat er geen selectie moest plaatsvinden op 11-jarige leeftijd. Het lerarentekort was ook een belangrijk punt. Verder komt er nog een beleidsreactie van de nieuwe minister op het rapport van de onderwijsraad van afgelopen april. Zij verwacht dat er in het tweede kwartaal ook een reactie naar de Tweede Kamer zal komen. De wethouder zal de raad hier dan ook iets over laten weten. De heer Van Dalen (VVD) vraagt of bij scholen in betaald parkeren gebied gratis parkeervergunningen voor docenten verstrekt kunnen worden. Wethouder Klein antwoordt dat dit een mobiliteitsvraag is. Op het moment dat voor leraren een uitzondering wordt gemaakt, komen meer beroepen voor een uitzondering in aanmerking.
Met betrekking tot gemengde brugklassen merkt zij op, dat dit van leerkrachten iets vraagt qua differentiatie. Verder is gevraagd wat de gemeente kan doen. Er is de Onderwijsimpuls, een subsidie voor innovatief onderwijs en hier wordt veel gebruik van gemaakt. In de brief aan de commissie naar aanleiding van de brief van de minister aan de Tweede Kamer, zal de wethouder ook ingaan op de nieuwe ontwikkelingen in verband met de gesprekken met schoolbesturen. In relatie tot de havo kans klassen merkt zij op, dat zij in het regeerakkoord aanknopingspunten ziet om dit soort goede voorbeelden te noemen. De fractie van GroenLinks vroeg aandacht voor de onderwijshuisvesting. Er dient in gebiedsontwikkelingen goed gekeken te worden naar wat mogelijk is. Verder hebben alle verschillende opleidingsniveaus evenveel waarde. De heer Rood (GroenLinks) vraagt of erbij natuurlijke momenten waarbij scholen bijvoorbeeld verbouwd worden, met scholen in gesprek wordt gegaan om te kijken of er een wens is om te ontwikkelen richting een brede scholengemeenschap. Wethouder Klein antwoordt dat dit een goede reden kan zijn om hierover met elkaar te spreken. Zij gaat ervan uit dat scholen een en ander ook aankaarten. De fractie van de PvdD vroeg Pagina 6 van 7
aandacht voor de individuele leerling. Dit is het allerbelangrijkst. Tegen de VVD zegt de wethouder dat zij het niet met die partij eens is dat de politiek zich buiten een en ander moet houden. Er dient wel een goed besef te zijn over wie, wat kan besluiten. 5
10
De heer Van Dalen (VVD) merkt op dat de Tweede Kamer over een en ander gaat en dat schoolbesturen zelf een mening kunnen hebben. De wethouder kan lobbyen richting het kabinet. Wethouder Klein denkt dat het goed is om alle kanalen te gebruiken om een en ander te beïnvloeden. De wethouder blijft graag het gesprek met de scholen voeren. De voorzitter inventariseert of er antwoorden op vragen worden gemist. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) zegt dat zij een vraag had gesteld over kleinere klassen.
15
Wethouder Klein antwoordt dat dit een punt is dat meegenomen wordt in de lobby richting Den Haag. De omvang van een klas heeft invloed op wat men met elkaar kan bereiken. De voorzitter inventariseert of er behoefte is om dit agendapunt door te geleiden naar de raad.
20
De heer Saiah (D66) geeft aan dat D66 geen behoefte heeft aan doorgeleiding naar de raad. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) geeft aan dat haar collega met moties wil komen. Wellicht kan zij met actuele moties komen.
25
De voorzitter concludeert dat er voorlopig van dit agendapunt geen raadsagendapunt wordt gemaakt. Zij herhaalt de toezegging. Wethouder Klein stuurt een brief naar de commissie zodra er een reactie is van de minister op het rapport dat in april 2021 is uitgekomen.
30
De voorzitter vraagt aan de commissiegriffier of er al helderheid is, over naar welk moment volgende week het middagdeel van deze vergadering verplaatst zal worden.
35
De commissiegriffier antwoordt dat er een procedureverzoek is gedaan. Zij zal met de griffiers van de andere commissies overleggen en hierop terugkomen. De voorzitter concludeert dat het middagdeel van deze vergadering niet doorgaat en sluit de vergadering om 11.50 uur.
40
Pagina 7 van 7