Conceptverslag EDVW VJN

35

De heer Te Hoonte (VVD) heeft expliciet gesproken over opslag van energie met behulp van bijvoorbeeld waterstof. Is dat onderdeel van de bronnenstrategie? Wethouder Van Hooijdonk deelt mee dat de verduurzaming van het warmtesysteem in de strategie is opgenomen met waterstof als voornaamste mogelijkheid.

40

45

50

55

De heer Te Hoonte (VVD) weet dat er in Groningen wordt geëxperimenteerd met de opslag van energie in waterstof. In Rotterdam wordt al een fabriek gebouwd voor containers met waterstof. Waar landt dit soort zaken in Utrecht? Wethouder Van Hooijdonk kondigt een programma Elektriciteit aan. In dat programma wordt aandacht besteed aan de opslag van energie met behulp van bijvoorbeeld batterijen of het gebruik van waterstof. Dat programma wordt in het vierde kwartaal van 2023 aan de raad voorgelegd. De heer Te Hoonte (VVD) roept op om voorzichtig te zijn met het gebruik van batterijen, gezien het huidige tekort aan silicium. Wethouder Van Hooijdonk is het daarmee eens. Batterijen kunnen de congestie zelfs nog verergeren. Wat wel en niet verstandig is, wordt opgenomen in het programma Elektriciteit. Utrecht Solidair vroeg aandacht voor zowel de hout- als de prijzenkant van stadsverwarming. De wethouder beaamt dat het gebruik van de biomassacentrale beter aan de inwoners moet worden uitgelegd. Het is het minst gewenste duurzame alternatief. De hoge prijzen van Eneco ijlen nu nog een beetje na, maar zullen ongetwijfeld dalen. Dat is inderdaad nu vervelend voor mensen met stadsverwarming. In een eerder aangekondigde nieuwe wet (medio 2024) is de prijs anders opgebouwd. De afhankelijkheid van de gasprijs komt te vervallen. De prijs wordt gebaseerd op de echte kosten.

De nieuwe wet vereist ook dat de warmtenetten publiek worden. Pagina 16 van 23

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

Het verbranden van afval zorgt voor luchtvervuiling, maar de wethouder benadrukt dat de verbrandingsoven voldoet aan veel hogere eisen dan waar particulieren met houtstook aan moeten voldoen. De vervuiling door houtkachels is 19.000 keer zo groot. De wethouder is het eens met de voorstellen van D66 voor de warmtetransitie. De fractie vraagt om snel duidelijkheid te geven en om een afwegingskader voor warmte-initiatieven. De wethouder zegt toe daar het initiatief voor te nemen en het in het eerste kwartaal van 2024 aan de raad voor te leggen. Dan wordt ook ingegaan op hoe moet worden omgegaan met initiatieven van bewoners, waar Volt naar vroeg. Ook wordt ingegaan op het voorstel van Volt voor 50% eigendom bij de opwekking van warmte. De eerder genoemde nieuwe wet regelt de publieke warmtebedrijven. In de wet is ook het concept Warmtegemeenschap opgenomen. Daarmee wordt zo’n bewonersinitiatief bedoeld. Dat is nog in ontwikkeling. Dat zou in het afwegingskader terecht moeten komen waar de heer Peters over sprak. Mevrouw Passier (Volt) merkt op dat de particuliere eigenaren van de opwekking van warmte gevaarlijk zijn van het warmtenet. Wethouder Van Hooijdonk legt uit dat de in de wet genoemde warmtegemeenschappen niet alleen gaan over de bronnen, maar juist ook over de (warmte)bedrijven.

Deze coöperaties zullen in staat moeten worden gesteld om aan alle regels van de wet te voldoen om zo mensen in hun eerste levensbehoeften te kunnen voorzien. De wet voorziet dus in deze mogelijkheid. D66 vroeg al om een afwegingskader; wanneer kiest je voor een particulier of een publiek initiatief. Daar wordt (in het eerste kwartaal van 2024) met de raad over gesproken. Volt heeft schriftelijke vragen gesteld over ondersteuning. De wethouder kondigt aan daarop terug te komen in het vierde kwartaal van 2023. Het is niet in de voorjaarsnota opgenomen vanwege het (hoge) abstractieniveau van de voorjaarsnota. Rond de jaarwisseling ontvangt de raad altijd een jaarplanbrief met een preciezere bestemming van de middelen. Dan komt ook dit beter beeld. Er zijn veel vragen gesteld over congestie. Het CDA en de ChristenUnie vragen allebei: wat gaan wij nu doen? De wethouder hekelt de opmerking dat gemeenten hier niets mee te maken zouden hebben. Zij loopt zelf de deur plat bij de netwerkbedrijven. Er wordt bij veel partijen aan gewerkt, bijvoorbeeld dor de provincie met het Energyboard. Ook zijn er concrete acties om problemen, zoals in Lage Weide maar ook op andere plekken, op te lossen. De effecten van congestie worden in kaart gebracht en er wordt samen met partijen naar oplossingen gezocht met aandacht voor gebiedsontwikkelingen en bijvoorbeeld laadpalen.

De gemeente werkt nog een eigen planvorming. Er moet nagedacht worden over ruimte in de stad voor allerlei kleinschalige kastjes en huisjes. In de ruimtelijke plannen moet daar rekening mee worden gehouden. Verder wordt bij het kabinet gelobbyd voor betere regels, want Midden-Nederland, dus ook Utrecht, wordt heftiger getroffen door de congestie. D66 vroeg om actie. De wethouder kondigt aan dat de acties in het vierde kwartaal van 2023 scherp zullen worden geformuleerd. Ten noorden van Utrecht komt met een bovengemeentelijke samenwerking een nieuw groot station voor de aanpak van de congestie. Als dat in Utrecht landt, zal er tempo gemaakt moeten worden. Het procesvoorstel zal de komende week gereed komen. D66 vroeg ook om in te zetten op kleinverbruikers. De wethouder heeft daar twijfels bij. De netbeheerders hebben objectieve criteria nodig om keuzes te maken. Zij hebben bij een gebiedsontwikkelingen veel liever een collectieve warmtepomp dan veel kleine warmtepompen. Dat is ook efficiënter. Veel kleinverbruikers werken nu aan verdere elektrificatie. Dat is op zich goed, maar daar is veel minder sturing op mogelijk. De eerdere prognoses voor de toename van het gebruik van elektriciteit worden ver overschreden. Daarmee worden ook de kleinverbruikers een vraagstuk. Een van de oplossingen is het spits mijden.

De ChristenUnie vroeg aandacht voor het terugdringen van het energieverbruik. De wethouder legt uit dat het gebruik van elektriciteit alleen maar toeneemt door bijvoorbeeld elektrische auto’s, warmtepompen en elektrisch koken in plaats van het gebruik van fossiele brandstoffen.

55

Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt op dat er een fors budget is vrijgemaakt voor de aanpak van de congestie. Waar wordt dat aan besteed? Gaat het om bijvoorbeeld extra personeelskosten en het stimuleren van spits mijden en dergelijke?

60

Wethouder Van Hooijdonk beaamt dat het vooral gaat om personeelskosten, gezien het vele werk dat de transitie met zich meebrengt. De gebiedsgerichte ontwikkelingen, bedrijventerreinen en bijvoorbeeld de elektrificering van auto’s worden geraakt. Daarvoor is een crisisteam opgesteld. Daar is het geld voor bedoeld. Pagina 17 van 23

Mevrouw Alblas (ChristenUnie) snapt dat door verdergaande elektrificering meer elektriciteit wordt gebruikt, maar vraagt toch om beleid om dat gebruik juist weer terug te dringen. 5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Wethouder Van Hooijdonk deelt mee dat er al allerlei beleid bestaat voor de aanpak van het verbruik van elektriciteit, bijvoorbeeld met maatregelen voor isolatie en met energieboxen. De heer Peters (D66) heeft daarom behoefte aan de mogelijke scenario’s, waar vervolgens beleid op kan worden geformuleerd. Wethouder Van Hooijdonk herhaalt dat dat onderdeel is van het programma dat in het vierde kwartaal van 2023 aan de raad wordt voorgelegd. Zij legt uit dat de ontwikkelingen door de oorlog in Oekraïne in een enorme stroomversnelling terecht zijn gekomen. Dat kon niet voorspeld worden. Gemeenten en onder andere netbeheerders trachten nu grip te krijgen op de ontwikkelingen. Het zal nog wel even duren voordat er voldoende kennis is. Zij heeft niet voor niets het woord crisis gebruikt. In die tijden moet je handelen zonder dat je alles weet. De heer Peters (D66) vindt dat dat een goede reden is om scenario’s op te stellen. Dan kun je daarop acteren. Wethouder Van Hooijdonk kondigt aan haar uiterste best te doen om de dromen van D66 waar te maken. Zij hoopt enig begrip hebben gekweekt voor haar pionierswerk. Na de zomer volgt een uitvoeringsprogramma als uitvoering van het programma Besparen. Het CDA heeft gevraagd om verschillende fondsen van Rijk, provincie en Europa te bundelen. Dat komt in het uitvoeringsprogramma aan de orde.

Voor mensen van goede wil die geen koploper zijn, zijn er verschillende soorten maatregelen met informatie, adviezen, inkopen, financieren en bijvoorbeeld een collectieve uitvoering. Ook die zaken worden opgenomen in het uitvoeringsprogramma. Mevrouw Zwinkels (CDA) roept op om dat samen met die grote groep mensen gaan doen. Dat doen se deels al in het uitvoeringsprogramma Aardgasvrije wijken, maar wat kan de gemeente meer doen om dat samenwerken te stimuleren? Wethouder Van Hooijdonk legt uit dat je dan mensen die niet superactief zijn op dit gebied, moet activeren. Er is een subsidieregeling beschikbaar voor collectieve initiatieven. Er worden voortdurend pogingen gedaan om ambassadeurs te werven om mee te doen aan de fix-eams. Als er collectieven ontstaan zoekt de gemeente naar mogelijke vormen van begeleiding. Maar dan gaat het meestal om mensen in de voorhoede. Er zijn al veel clubs in Utrecht die dat op wijkniveau doen. Daar zijn periodiek contacten mee in het kader van het ondersteuningsprogramma. De wethouder heeft de raad regelmatig geïnformeerd over maatregelen op het gebied van energiearmoede. De frequentie is in de zomer lager. De eerstvolgende brief verschijnt in oktober 2023 met een overzicht van alle maatregelen op dit gebied, bijvoorbeeld om mensen door de winter te helpen.

In de brieven is ook aandacht voor het communiceren over het aanbod van de gemeente met onder andere huis-aan-huisacties en de fix-teams. Mensen worden ook gewezen op mogelijke subsidies. Voor een goede communicatie worden ook allerlei organisaties als de Voedselbank ingezet. DENK vroeg aandacht voor betaalbaar openbaar vervoer en fietsen. Utrecht kent al fietsdeals, goedkope fietsen met een onderhoudsabonnement. Het openbaar vervoer zit in de U-pas. De wethouder heeft verder onlangs een programma naar de raad gestuurd over de aanpak van vervoersongelijkheid. Er is verder gevraagd of de gemeente ook taken overlaat aan marktpartijen en bewonersinitiatieven. Dat gebeurt inderdaad. Daarin speelt Energie-U verschillende rollen, onder andere als coördinator van de energie-ambassadeurs. Andere voorbeelden zijn de energiebox en de fix-teams met vrijwilligers, de gemeente, clubs als U-centraal en JMA, een bedrijf dat mensen opleidt richting arbeidsmarkt. De partij Winst uit je woning verzorgt de inkoopacties en de loketten worden ook door een marktpartij gedaan. De Partij voor de Dieren vroeg of ook landbouw is opgenomen in de klimaatstrategie. De wethouder hoopt nog voor het reces de startnotitie naar de raad te sturen. Daaruit zal blijken dat ook voedsel erin is opgenomen. Er wordt geredeneerd van vanuit emissies.

De heer Van Heuven zal zelf kunnen beoordelen of landbouw er voldoende in is opgenomen. Daarin komt zeker Pagina 18 van 23

5

10

15

20

25

30

35

klimaatrechtvaardigheid terug. De wethouder kondigt aan na te denken over CO2-beprijzing en CO2-ladders. De wethouder Landbouw gaat over de boeren op Amelisweerd. Zij heeft toegezegd daar in het vierde kwartaal van 2023 op terug te komen. De wethouder deelt mee dat het inderdaad gaat om aparte raadsbesluiten. De VVD vroeg ernaar. Aanbevelingen aan de raad moeten worden onderbouwd. Daar zijn de overwegingen waar D66 naar vroeg, in opgenomen. Of er een ontwikkelbedrijf wordt ingezet, is nog niet zeker. Dan zou je wat meer op het publieke belang en op kwaliteit kunnen sturen. Dan vloeien ook de revenuen weer terug naar de samenleving. Maar soms ook omdat het anders niet van de grond omdat het rendement laag is, bijvoorbeeld bij geothermie of drijvende zonnepanelen. Dat moet nog verder worden onderzocht, maar je zult er altijd een goede reden voor moeten hebben. De Partij voor de Dieren heeft vragen gesteld over de inkoop van gas door de eigen organisatie. Er moet sowieso hard gewerkt worden aan een gasloze organisatie. Daarvoor is bij inkoop alles binnenstebuiten gekeerd. Gas is een eenduidig product met een beperkte herkomst. Er zijn maximaal drie bedrijven die gas leveren. Dus de gemeente heeft niet veel te kiezen. Zo is de markt voor groen gas vrijwel nihil. De wethouder kan niet veel meer verzinnen. Het bedrag van 1,7 miljoen euro is een inschatting.

Het daadwerkelijk bedrag wordt eind dit jaar bekend. Als er geld over is, vloeit dat naar de algemene reserve. De heer Van Heuven (Partij voor de Dieren) stelt voor om deze compensatie te besteden aan het verduurzamen van vastgoed, waardoor de gemeente minder gas nodig heeft. Wethouder Van Hooijdonk benadrukt dat ook het college zich moet houden aan de financiële spelregels. Alle meerkosten komen ook ten laste van de algemene reserve. De heer Peters (D66) merkt op dat de gemeente nu CO2-compensatie betaalt aan dat Turkse windmolenpark. Hij stelt voor om dat stop te zetten en het geld lokaal in te zetten. Wethouder Van Hooijdonk legt uit dat dat binnen het lopende contract niet mogelijk is. Als je dat in het nieuwe contract niet meer opneemt, ben je volgens de officiële regels minder duurzaam bezig. Het is theoretisch wellicht mogelijk dat de raad een ander besluit neemt. Mevrouw Passier wilde weten of de gemeente voldoende kennis had op dit gebied. De markt is inderdaad overspannen, maar de gemeente Utrecht is populair. Veel mensen willen er graag werken. De wethouder is redelijk tevreden met de bestaande populatie. Mevrouw Alblas vraagt om alle programma’s te voorzien van een CO2-indicatie. Dat is een gigantische klus. De wethouder is van mening dat de organisatie daarmee geld en capaciteit aan de verkeerde dingen besteed.

Zij kondigt aan in de klimaatvisie op te nemen wat op dat gebied verstandig is.

40

De voorzitter geeft ruimte voor gemiste vragen.

45

Mevrouw Zwinkels (CDA) herhaalt haar vraag over bezuinigingen op verduurzaming van het stadskantoor en het verdichten en verduurzamen van bedrijfsterreinen. Welke gevolgen heeft dat voor de ambities van het college? Zo was er een plan hoe energie kan worden bespaard op bedrijventerreinen door van het aardgas af te gaan. Wethouder Van Hooijdonk deelt mee dat dat nog steeds het plan is. Zij bestrijdt dat het college bezuinigt op klimaat en energie.

50

Mevrouw Zwinkels (CDA) verwijst naar de tabel pagina 46. Zij ging er vanuit dat het gaat om een overzicht van bezuinigingen. Wethouder Van Hooijdonk kondigt aan daar bilateraal op terug te komen.

55

60

Tweede termijn bij dit onderwerp De heer Peters (D66) wil samen met (veel) andere partijen richting geven aan het afwegingskader voor onder andere de bewonersinitiatieven. Dat wordt in het eerste kwartaal van 2024 in de raad besproken. Het zou mooi zijn als de raad daar richting aan geeft. Pagina 19 van 23

Mevrouw Alblas (ChristenUnie) kondigt fractieberaad aan over haar opmerkingen over CO2.

Toezeggingen wethouder Van Hooijdonk 5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

Wethouder De Vries gaat in op de vragen van Student&Starter over Overvecht. De fractie wil een sociale hub in de wijk en daarbij gebruik maken van de partijen die al in wijk actief zijn en daar een sleutelfunctie hebben, als MCCO en de Zorgzusters. De gemeente steunt deze partijen, soms ook financieel, onder andere vanuit Samen voor Overvecht. De wethouder zegt toe om samen met hen te kijken naar een kansrijke toekomst ook op het gebied van huisvesting en naar hun vastgoedvraag. Hij heeft de intentie om ervoor te zorgen dat de partijen in de Grote Trekdreef daar zo lang mogelijk kunnen blijven zitten. Mevrouw Kendir (Student&Starter) vraagt de wethouder om een sociale hub toe te zeggen in Overvecht in combinatie met Samen voor Overvecht. Wethouder De Vries kan dat niet toezeggen. Er wordt wel gewerkt aan een nieuwe pandvisie om panden te kunnen gebruiken als bijvoorbeeld buurthuis. Soms zal dat sloop en nieuwbouw betekenen; soms wordt gebruikgemaakt van bestaande panden. De invulling wordt gebaseerd op de vraag van de wijk, hetzij in een hub, hetzij verspreid over een aantal verschillende panden. Mevrouw Kendir (Student&Starter) blijft pleiten voor een hub in die wijk, gezien de grote uitdagingen. Het is belangrijk om een plek te hebben om met maatschappelijke functies om preventie te realiseren. Wethouder De Vries merkt op dat Overvecht een grote wijk is.

Daar is veel behoefte aan verschillende plekken in de buurt met een sociale functie. De PvdA heeft vragen gesteld over de buurtagenda en de wijkaanpak. De fractie vroeg de wethouder de raad mee te nemen in de ontwikkelingen. Die moesten onderdeel worden van de planning- en controlcyclus. De wethouder zegt toe de raad daarover te blijven informeren. De gelden voor de buurtaanpak zijn pas sinds 2023 beschikbaar. Daarover zal later verantwoording worden afgelegd. De gelden worden ook opgenomen in de begrotingen van 2024, 2025 en 2026. Daarmee worden de ontwikkelingen ook meegenomen in de planning- en controlcyclus. De wethouder kondigt aan de raad in het vierde kwartaal de nota Buurt- en wijkgericht werken voor te leggen. Mevrouw Zwinkels (CDA) stelt voor om voor het Buurt- en wijkgericht werken financiële cijfers in de voorjaarsnota op te nemen. Wethouder De Vries heeft al toegezegd dat dit onderdeel wordt van de planning- en controlcyclus. De inzet in 2023 en de jaren daarna wordt uiteindelijk verantwoord. Voor het eerst in de eerder toegezegde nota. Mevrouw Zwinkels (CDA) wil weten of dat terug te lezen is in de programmabegroting eind december 2023. Wethouder De Vries beaamt dat. D66 pleit ervoor om de vastgoedorganisatie verder op orde te brengen. Dat gaat over een periode van verschillende jaren. In de brief van 19 april 2023 zijn de stappen aangeven.

De wethouder kondigt aan daar jaarlijks op terug te komen in de reguliere planning- en controlcyclus. De verduurzamingsagenda start met een pilot. De wethouder zegt toe de raad in het voorjaar van 2024 de evaluatie en de verdere uitwerking van het verduurzamen van vastgoed voor te leggen. De VVD heeft vragen gesteld over magazijn De Zon. Het gaat om een groot bedrag. Het is daarom goed dat de raad aan het stuur zit. De VVD wil het bedrag in de voorjaarsnota reserveren. De wethouder herhaalt dat hij, net als vorig jaar, geen cent zal uitgeven voordat dat met de raad is besproken. De heer Te Hoonte (VVD) stelt de andere fracties voor om de brief over dit onderwerp in een komende commissievergadering te agenderen. Pagina 20 van 23

De voorzitter zegt toe te kijken of daar ruimte voor is.

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

60

Wethouder De Vries vervolgt met de beantwoording van vragen over wonen. De VVD en D66 vragen om kritisch te kijken naar de bestaande woningvoorraad. De wethouder is het daarmee eens. Hij heeft eerder al toegezegd de raad in het vierde kwartaal van 2022 te informeren over de aanpak van het beter benutten van de bestaande woningvoorraad door middel van bijvoorbeeld woningdelen en eventueel splitsen. De dilemma’s daarbij zullen met de raad worden besproken. Na het zomerreces volgt een campagne over woningdelen en hospitaverhuur. Een onderdeel van de Huisvestingverordening 2024 gaat ook voor het gebiedsgericht beleid voor woningdelen omzetten en voor splitsen. GroenLinks heeft een aantal RO-vragen gesteld, onder andere over het monitoren van geplande woonprojecten en over de stand van zaken van de projecten, met name hoeveel woningen er verkocht zijn. Die laatste informatie is niet bekend. Daarvoor zijn contacten nodig met makelaars. Het algemeen beeld is dat de verkoop van nieuwbouwwoningen terugvalt door de stijgende rente en de hoogte van de verkoopprijzen. Dat heeft gevolgen voor het bouwproces. Dat loopt vertraging op. GroenLinks sprak ook over de woningbouwimpuls van het Rijk, of het college al projecten voor ogen heeft. De 4e en 5e tranche zijn al toegekend. Die betroffen geen projecten in Utrecht. De 6e en laatste tranche komt in het najaar van 2023.

Op dit moment wordt met onder andere corporaties en BZK overlegd over een shortlist. De hoge bouwkosten zorgen voor vertraging. De gemeente wil dat versnellen met een financiële bijdrage. GroenLinks vindt dat het geld uiteindelijk terug komen. In de commissie is al een brief toegezegd voor het slotdebat. De wethouder zegt toe daar dit verzoek in mee te nemen. GroenLinks en de PvdA vroegen naar de stand van zaken van de prestatieafspraken. De gesprekken zijn nagenoeg afgerond. Er moet nog gesproken worden over Stop de verkoop. Daar is het coalitieakkoord duidelijk over. De wethouder zegt toe met de raad na het zomerreces te spreken over de uitkomst van de onderhandelingen. Hij gaat uit van een goed verhaal en mooie prestatieafspraken. De heer Zwaneberg (GroenLinks) wil weten of het gaat om één corporatie of om alle corporaties. Als het om een corporatie gaat, kan de gemeente dan met de andere corporaties voort? Wethouder De Vries zegt toe dat de raad te zijner tijd te laten weten. Het CDA heeft vragen gesteld over het splitsen van betaalbare koop en middenhuur. De wethouder zegt toe dat mee te nemen, onder andere bij de actualisatie van het actieplan middenhuur. Dat komt in het tweede kwartaal van 2024. Dat is ook zo beschreven in de raadsbrief over het plan van aanpak naar aanleiding van het rekenkamerrapport.

Hij zegt ook toe nadere invulling te geven aan de doelstelling om 25% in het middensegment te realiseren. Daaraan gekoppeld heeft het CDA een motie ingediend, waarin de fractie vraagt om dat nu al te splitsen. De wethouder zegt toe te kijken of hij dat terug kan laten komen bij de actualisatie van het actieplan. Daarnaast wordt het meegenomen in het nieuwe volkshuisvestelijk programma in het vierde kwartaal van 2023. D66 vroeg naar de stand van zaken van het fonds Betaalbare koop. Daarvoor is eerder 3 miljoen euro gereserveerd. De wethouder zegt toe de raad na het zomerreces met een raadsbrief te informeren over de stand van zaken. De uitwerking vraagt meer tijd. Het inzetten van zo’n fonds is complex en vraagt om een zorgvuldige voorbereiding. De wethouder beaamt dat er sprake is van een wooncrisis, maar wil dit verzoek realistisch benaderen. Hij wil het (voor de wooncrisis beperkte) bedrag van 3 miljoen euro zo goed mogelijk inzetten voor betaalbare koop met name voor de lange termijn en voor zoveel mogelijk woningen. De PvdA vroeg naar de stand van zaken van handhaving. De gemeente kent verschillende maatregelen als de leegstandsverordening en opkoopbescherming. Voor het programma Bescherming van bestaande woningvoorraad zijn middelen beschikbaar gesteld. Die passen binnen de ambities.

Waar mogelijk wordt gebruik gemaakt van een gefaseerde invoering van de verschillende maatregelen. Daarmee wordt de druk op handhaving zoveel mogelijk gespreid en gereguleerd. Vanaf 2025 zijn er minder middelen beschikbaar. Dan zal worden geëvalueerd welke inzet nodig is en welke middelen daarvoor nodig zijn. De heer Van der Zweth (PvdA) wil weten of er zaken in de verordening zijn opgenomen die niet gehandhaafd worden. Pagina 21 van 23

5

10

15

20

25

30

Wethouder De Vries geeft aan dat dat niet het geval is. Hij ziet uit naar 2025, dan wordt duidelijk of de regeling goed geland is. De PvdA vroeg naar de stand van zaken van de aanpak van schimmelwoningen. Het Rijk heeft een belangrijke stap gezet door de corporaties te verplichten om slechte energielabels versneld aan te pakken. In 2030 moet dat gereed zijn. Dat komt specifiek ook terug in de prestatieafspraken die na het zomerreces worden afgerond. Student&Starter heeft vragen gesteld over woningcoöperaties. De wethouder kondigt aan daar in de raadsbrief over betaalbare koop op terug te komen en de raad eind 2023 een concreet voorstel voor te leggen. De wethouder is enthousiast over dit soort coöperaties. Daarmee kunnen woningen voor een lange termijn betaalbaar worden gehouden. Daarnaast wordt daarmee gewerkt aan gemeenschapsvorming. Student&Starter vraagt aandacht voor discriminatie op de woningmarkt, met name met betrekking tot internationale studenten. Conform de nieuwe Wet goed verhuurderschap (per 1 juni 2023) organiseert de gemeente een online meldpunt voor klachten. Het is verplicht om daarover (in begrijpelijke taal) informatie in het huurcontract op te nemen. Mevrouw Oudejans (Student&Starter) merkt op dat studenten al voordat ze een woning hebben gevonden, de woningmarkt betreden.

Zij stelt daarom voor om samen te werken met de universiteit om de (internationale) studenten vooraf al informatie te verstrekken. Wethouder De Vries vindt dat een goed voorstel en kondigt aan dit mee te nemen in de gesprekken met de universiteit over instroom van internationale studenten. DENK wil dat betaalbaar wonen voor iedereen in beeld is. Voor sommige inwoners is het betalen van rente vanuit geloofsovertuiging niet haalbaar. De gemeente is echter geen bank en kan geen geld uitlenen. Er worden nu wel speciale hypotheken voor ontwikkeld. De fractie vroeg ook om een eerlijke toewijzing van woningen. De Utrechtse woningvoorraad bestaat voor 37% uit woningen van boven de 100 m², voor 41% uit woningen tussen 65 m² en 99 m² en voor 23% uit woningen met een oppervlakte tussen de 10 en 64 m². Sociale woningen moeten conform het coalitieakkoord minimaal een oppervlakte hebben van 65 m². De corporaties proberen de woning af te stemmen op de woonvraag met grote woningen voor grote gezinnen en kleinere woningen voor éénpersoonshuishoudens. De heer Usta (DENK) vraagt meer informatie over de speciale hypotheken.

35

40

45

50

55

Wethouder De Vries weet dat die mogelijkheden worden onderzocht, maar weet niet welke banken die hypotheken aanbieden. Hij zegt toe daar onderzoek naar te doen en de raad over zijn bevindingen te informeren in de verzamelbrief Wonen in het vierde kwartaal van 2023. Stadsbelang Utrecht wilde weten hoe de doelstellingen van het actieplan worden gerealiseerd. De doorlooptijd van gebiedsontwikkelingen is gemiddeld acht jaar. Het actieplan is in 2017 vastgesteld. Dat moet leiden tot zichtbare resultaten in de komende jaren. De wethouder kondigt aan die te monitoren via de monitor Wonen. In de reportage hierover (Wonen in Utrecht) is onder andere de ontwikkeling van de omvang van middenhuur te zien. Via het NPR wordt gerapporteerd over de gerealiseerd productie van middenhuur. Utrecht Solidair merkte op dat mensen misbruik maken van de opkoopbescherming doordat er een aantal (wettelijke) uitzonderingen in de regeling is opgenomen. Misbruik is moeilijk te handhaven. Wel is onderzocht om hoeveel woningen het gaat. Het gaat om ongeveer vijftig woningen sinds de regeling in werking is getreden. Voor handhaving zet de gemeente VTH in. Het valt mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) op dat een groot aantal uitzonderingen geldt voor een periode van vier jaar. Vaak worden appartementen opgekocht door de ouders.

Vervolgens kan de in Utrecht studerende zoon of dochter er, samen met een aantal collega-studenten, wonen en na vier jaar wordt de woning weer verkocht. De regeling was er juist opgericht om dit tegen te gaan. Hiermee kan de grootste groep beleggers zijn gang blijven gaan. Wethouder De Vries kan moeilijk iets doen aan een wettelijke regeling. Hij beaamt dat de uitzondering voor familie voor een periode langer dan vier jaar mogelijk is. Hij kondigt aan daar verder over na te denken.

Pagina 22 van 23

Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) merkt op dat het hier (weer) gaat om een groep die alles gemakkelijk kan betalen. Die groep ontneemt de gewone mensen de kans om een woning te kopen. Zij stelt een discussie voor over de mogelijkheid om deze groep uit te sluiten. 5

10

15

20

25

Wethouder De Vries neemt het aanbod graag aan. De heer Van der Zweth (PvdA) wil weten of de regeling op gemeentelijk niveau op onderdelen aangepast kan worden. Welke beleidsvrijheid heeft de gemeente en onder welke voorwaarden kunnen uitzonderingen worden ingeperkt? Wethouder De Vries zegt toe deze problematiek mee te nemen in de aangekondigde evaluatie en de raad daarover in het vierde kwartaal van 2023 te informeren. Student&Starter stelde voor om de energierekening te splitsen. De wethouder zegt toe daar schriftelijk op terug te komen in de brief over besparen in het vierde kwartaal van 2023. De voorzitter constateert dat er geen gemiste vragen zijn en geeft ruimte voor de tweede termijn voor dit onderwerp. Tweede termijn voor dit onderwerp Mevrouw Meerdink (VVD) kondigt aan niet mee te doen aan de discussies over de uitzonderingsregels bij opkoopbescherming. Ook studenten zijn Utrechters. Het genoemde voorbeeld is een prima uitzondering op de regel. De voorzitter sluit dit debat over de voorjaarsnota en ziet uit naar de vele voorstellen in de komende raadsvergadering.

Pagina 23 van 23