Conceptverslag Commissie Ruimtelijke Ordening en Grondzaken 16 mei 2024

Pagina 18 van 30

De heer Stellinga (CDA) is van mening dat het ook mogelijk moet zijn om een keer te kiezen voor middenhuur. 5

10

15

20

25

30

35

40

Wethouder Eerenberg benadrukt dat de pijn en chagrijn vanuit ieders positie heel begrijpelijk is. Bij de bouwenveloppe is wel participatie geweest en daar is ook heel veel mee gebeurd zoals de bereikbaarheid van de hulpdiensten en de afspraken met het poppodium. Voor het bestemmingsplan heeft inderdaad geen participatie plaatsgevonden omdat dit op voorhand al is gedaan. De heer Eerenberg vertelt dat er is afgesproken de atelierwoningen voor 20 jaar te behouden. De huurovereenkomsten moeten ter goedkeuring bij de gemeente neergelegd worden. Voor Bikeflip is het nog niet duidelijk waar zij na de sloop naar toe kunnen gaan, zij zitten er nu antikraak. De wethouder roept de ChristenUnie op te kijken naar de procesafspraken omdat afspraken op dit moment onduidelijk zijn. De wethouder geeft aan dat er twintig vierkante meter extra openbare ruimte komt dankzij het plan en dat het niet alleen om vijf bomen gaat maar dat er ook een wadi komt. Het is een klein plan maar geheel Rotsoord wordt nog verder vergroend. Tot slot de vraag over het waarom er geen sociaal kan worden toegevoegd. Financieel betekent het met name dat er intellectuele zaken worden weggestreept; het verschil tussen een sociale huurwoning en een vrijesectorwoning is op dit moment één ton waarbij de kosten in zo’n klein plan dan heel hard de verkeerde kant opgaan.

De wethouder is het eens met de partijen die aangeven te willen gaan bouwen. De wethouder is nog in afwachting van de procesafspraak die zij gaan maken met Bikeflip omdat hij dit ook een mooi initiatief vindt. De heer Van Straalen (ChristenUnie) is blij met de reactie van de wethouder. Hij wil van de wethouder nog wel weten of zij die plek nu hebben omdat er verhalen gaan dat het pand gekraakt zou zijn. Hij hoort graag de uitkomst van het gesprek over de procesafspraken. Wethouder Eerenberg benadrukt dit zeker te doen maar kan het antwoord nu niet leveren en zal hiervoor een raadsbrief sturen. Gemiste antwoorden Er zijn geen gemiste antwoorden. Tweede termijn De heer Claasen (GroenLinks) dankt de wethouder voor de helderheid echter maakt het de pijn niet minder. De voorzitter concludeert dat het als A punt naar de raad door kan en hij schorst de vergadering voor de lunch tot 14.00 uur Toezegging Wethouder Eerenberg Er zijn geen toezeggingen gedaan.

Pagina 19 van 30

5

Verslag openbare middagvergadering commissie Ruimtelijke Ordening en Grondzaken Datum Locatie Verslag door

10

15

20

25

30

donderdag 16 mei 2024 Stadhuisbrug 1, Utrecht Robert Vernooy (Notuleerservice Nederland)

Aanwezigen

De voorzitter dhr J. Vasters, de wethouder mw. L. Voortman, de wethouder E. Eerenberg, de commissiegriffier dhr F. de Kok, de heer G. Dijkstra (EenUtrecht), dhr Te Hoonte (VVD), dhr H. Stellinga (CDA), dhr H. Dijkstra (CDA), dhr L. Van Straalen (CU), dhr F. Claasen (GroenLinks), dhr P. Zwanenberg (GroenLinks), dhr M. Usta (DENK), dhr R. van der Zweth (PvdA), dhr M. Koning (D66), dhr A. Ait Daoua (D66),mw. L. Bode (Volt), mw. A. Sasbrink (PvdD), mw. A. Krul (PvdD), mw. N. Van Tuijl (Student & Starter), dhr. R. Snijder (Student & Starter), dhr V. Paalman (Horizon), dhr. D. Bosch (UtrechtNu!)

Verslag openbare vergadering commissie Ruimtelijke Ordening en Grondzaken 1. Opening .......................................................................................................................................20 2. Debat over het raadsvoorstel vestiging voorkeursrecht Thematerkade 4 te Haarzuilens ...........21 3. Debat over het raadsvoorstel bestemmingsplan Chw Thomas à Kempisplantsoen ...................22 Lijst van toezeggingen ....................................................................................................................24 3. Debat over het raadsvoorstel Intrekken voorbereidingsbesluit Tabakspeciaalzaken (2023) ......25

1. Opening De voorzitter opent het middagdeel van de vergadering om 14.00 uur en heet iedereen welkom.

Pagina 20 van 30

2. Debat over het raadsvoorstel vestiging voorkeursrecht Thematerkade 4 te Haarzuilens 5

10

15

De voorzitter zegt dat wethouder Voortman dit agendapunt zal behandelen en mogelijk bij agendapunt 10 wethouder Eerenberg zal vervangen. Met betrekking tot dit agendapunt heeft de raad gisteren een raadsbrief van het college ontvangen over de aankoop van de betreffende gronden. Het raadsvoorstel zal in twee termijnen worden behandeld. De voorzitter geeft allereerst het woord aan de fractie van GroenLinks. Dhr. Claasen (GroenLinks) is tevreden over de keuze van de gemeente om het voorkeursrecht als instrument in te zetten. Daardoor hoeft de gemeente straks niet tegen andere partijen op te bieden. De voorzitter geeft het woord aan D66. Dhr. Koning (D66) zegt dat zijn fractie het een goed voorstel vindt en ook blij is met de voorgestelde recreatiepaden. Zij ziet geen grote financiële of juridische belemmeringen.

20

De voorzitter geeft het woord aan de fractie van de VVD.

25

Dhr. Te Hoonte (VVD) vindt het prima om de wvg hiervoor te gebruiken, maar volgens hem is dat niet nodig. Dan had het ook niet geagendeerd en naar de raad doorgeleid te hoeven worden. Hij roept het college op om bij het rijk te lobbyen voor een uitzonderingspositie voor overdrachten tussen medeoverheden. De voorzitter geeft het woord aan de PvdD

30

35

40

45

Mw. A. Sasbrink (PvdD) kan hier ook mee instemmen maar heeft nog wel wat vragen naar aanleiding van de raadsbrief, omdat het besluit al is uitgevoerd. Wat als de raad er niet mee in zou stemmen? De PvdD wil nog wel de weidevogels onder de aandacht brengen die de betreffende grond ook gebruiken. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van het CDA. Dhr. Stellinga (CDA) sluit zich aan bij het punt van de VVD. Hij ziet ook niet de noodzaak om het voorkeursrecht in te zetten en vraagt om een reactie van de wethouder. De voorzitter geeft het woord aan de PvdA. Dhr. Van der Zweth (PvdA) steunt het voorstel en sluit zich aan bij wat GroenLinks en D66 hierover hebben gezegd. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van Horizon. Dhr. Paalman (Horizon) steunt het voorstel eveneens. De voorzitter geeft het woord aan de wethouder.

50

Wethouder Voortman denkt dat het wel nodig was om de wvg in te zetten, omdat niet zeker was dat de gemeente de enige serieuze gegadigde zou zijn. Dhr. Te Hoonte (VVD) vraagt welke andere serieuze gegadigde er dan had kunnen zijn.

55

Wethouder Voortman antwoordt dat je dat van tevoren niet kunt weten. Dhr. Te Hoonte (VVD) zegt dat volgens het rijk met de publicatie van het voornemen kan worden volstaan als er geen andere gegadigden zijn. Pagina 21 van 30

5

10

15

Wethouder Voortman steunt de lobby-oproep van de VVD. In reactie op de vraag van de PvdD antwoordt de wethouder dat het college nog in afwachting is van de afloop van de termijn voor publicatie. De voorkeursbeschikking van het college vervalt na drie maanden van rechtswege en de koop is binnen die termijn nog niet afgerond. Het belang van de weidevogels zal worden meegenomen. De wethouder is blij met de steun van de diverse fracties. Dhr. Te Hoonte (VVD) vraagt of de wethouder het ermee eens is dat de gewone meldingsroute wel gevolgd had kunnen worden. Het college zou op die manier ook kunnen bijdragen aan de jurisprudentie voor gemeentes. Wethouder Voortman denkt dat die route wellicht langer zou duren omdat de zaak dan voor de rechter zou moeten komen. Dhr. Te Hoonte (VVD) merkt op dat de raad vaak niet betrokken wordt bij zaken. Hij vindt dit zonde van de tijd en de energie. Wethouder Voortman zegt dat de gemeente deze percelen wil verwerven om meer regie te houden op de ontwikkeling en die niet te vertragen.

20

De voorzitter vraagt of er nog gemiste vragen zijn. Dhr. Stellinga (CDA) vraagt of de wethouder het met zijn fractie eens is dat er sprake is van oneigenlijk gebruik van het voorkeursrecht.

25

30

Wethouder Voortman antwoordt dat zonder het voorkeursrecht iedereen aanspraak zou kunnen maken. De voorzitter stelt vast dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. Het agendapunt wordt als A-punt naar de raad doorgeleid. De voorzitter schorst de vergadering voor twee minuten.

3. Debat over het raadsvoorstel bestemmingsplan Chw Thomas à Kempisplantsoen 35

De voorzitter heropent de vergadering met agendapunt 10 en geeft het woord aan de fractie van de PvdA. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van de PvdA.

40

Dhr. Van der Zweth (PvdA) zegt dat zijn fractie het voorstel steunt en het een goede uitwerking van de eerdere planvorming vindt. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van de VVD.

45

50

55

Dhr. Te Hoonte (VVD) steunt het voorstel eveneens. Hij heeft nog wel een vraag over de fietsstraat. Die wordt aan de oostzijde aangelegd, wat het park naar zijn mening beter maakt. Betekent dit dat op de kruising met de westelijke stadsboulevard nog wel een set stoplichten blijft staan? De voorzitter geeft het woord aan de fractie van de CU. Dhr. Van Straalen (CU) vraagt of de omschrijving in het raadsvoorstel betekent dat er plekken zijn voor een gemengd wonen concept, bijvoorbeeld voor kwetsbare Utrechters. Dat blijft in het huidige woon-zorgconcept nog in het midden. De geluidsnormen blijven een zorgpunt op deze locatie. De fractie vraagt er voldoende maatregelen worden genomen en of die ook gemonitord worden? Zij vraagt of het wel verstandig en noodzakelijk is om 1,2 miljoen euro voor het park te begroten. Kan de wethouder aangeven wat de gevolgen van een lager budget voor het park zouden zijn? De fractie vraagt ook of er mogelijkheden zijn om van het Thomas à Kempisplantsoen en de Vleutenseweg een 30 kilometerzone te maken. Pagina 22 van 30

Dhr. Te Hoonte (VVD) vraagt waar de CU bij dat laatste punt op doelt. Volgens hem is de westelijke stadsboulevard niet bedoeld als een 30 kilometer per uur weg. 5

10

Dhr. Van Straalen (CU) antwoordt dat er weliswaar één weg verdwijnt, maar dat de wegen die overblijven 50 kilometer per uur blijven. Dhr. Te Hoonte (VVD) zegt dat dat de grote ontsluitingswegen zijn waar de snelheid op een zodanig niveau moet blijven dat het verkeer geen andere wegen gaat nemen waar dat niet gewenst is. Daar hangt de steun van de VVD van af. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van de PvdD.

15

20

25

30

Mw. Krul (PvdD) staat positief tegenover het plan voor het Thomas à Kempisplantsoen, zij het met enkele kanttekeningen. De fractie vindt het jammer dat het aantal gekapte bomen hoger is dan gedacht, maar begrijpt de uitleg. Ondanks de belofte van wethouder Eerenberg staat er op dit moment in het bestemmingsplan niets over de egels die door het grote bouwproject hun woonplaats gaan verliezen. Mevrouw Krul vraagt of de wethouder kan de verklaren waarom dit niet is gebeurd en of zij kan toezeggen dat dit nog wel gaat gebeuren. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van Horizon. Dhr. Paalman (Horizon) zegt dat zijn fractie dit raadsvoorstel steunt en blij is dat er eindelijk iets gaat gebeuren op het Thomas à Kempisplantsoen. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van D66. Dhr. Ait Daoua (D66) steunt het voorstel eveneens. De fractie vraagt naar aanleiding van de vriendenwoningen wanneer het college kan aangeven hoe die precies vorm gaan krijgen. Een andere vraag is hoe de bewoners bij het vervolg van het project worden betrokken worden bij de invulling van buurtfuncties. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van GroenLinks

35

Dhr. Zwanenberg (GroenLinks) zegt dat GroenLinks heel enthousiast is over dit plan, omdat er voor de gesloopte woningen honderd sociale huurwoningen extra terugkomen en een groot deel daarvan in de kernvoorraad zit. De fractie denkt dat ook de komst van een buurthuis en de horeca daar heel goed gaan passen.

40

De voorzitter geeft het woord aan de fractie van DENK Dhr. Usta (DENK) sluit zich aan bij de andere partijen.

45

50

De voorzitter geeft het woord aan de fractie van Student & Starter. Mw. N. Van Tuijl (Student & Starter) staat achter het plan. Student & Starter is blij met de vriendenwoningen die in het plan zijn opgenomen. De fractie vraagt zich wel af hoe dit zich verhoudt tot het actieplan studentenhuisvesting. Zouden die vijf vriendenwoningen dan genoeg zijn? En is het mogelijk om dat aantal te verhogen? De fractie kijkt uit naar de verdere uitwerking van het sociaal woonconcept. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van het CDA.

55

Dhr. Dijkstra (CDA) zegt dat zijn fractie ook positief is over de plannen, zowel wat betreft het aantal woningen als wat betreft de groenvoorzieningen. Zij vraagt wel hoe de gemeente hiervan een gemeenschap wil maken. De voorzitter schorst de vergadering voor vijf minuten.

60

De voorzitter heropent de vergadering en geeft het woord aan de wethouder. Pagina 23 van 30

5

10

15

20

25

30

35

40

45

Wethouder Voortman zegt in antwoord op de vraag van de VVD dat de oversteek bij de fietsstraat vanuit de Cartesius blijft lopen en richting Oog in Al met verkeerslichten wordt geregeld. Zij zegt dat in het bestemmingsplan het zorgconcept is opgenomen in de vorm van twaalf zorgwoningen. Dhr. Te Hoonte (VVD) zegt dat de VVD zou wensen dat de kruising lichter uitgevoerd zou kunnen worden als de fietsstraat toch aan de oostkant komt. Die optimalisatie zou de doordoorstroming van het verkeer ten goede komen. Wethouder Voortman vraagt of dat zonder verkeerslichten zou zijn. Dhr. Te Hoonte (VVD) zegt dat het goed zou zijn om naar de raad terug te koppelen hoe dat op de kruising uit zou pakken, dat daar op de regelingen geen al te zware variant wordt neergezet. Wethouder Voortman zegt dat toe: als het college de situatie bij de kruising verder heeft uitgewerkt, zal het bij de raad terugkomen om uit te leggen hoe dat gedaan is. Dhr. Van Straalen (CU) vraagt of de woon-zorgvorm er sowieso komt. Wethouder Voortman beaamt dit. Wat betreft de geluidsnormen waar de CU naar vroeg, zegt zij dat de woningen aan het geluidsbeleid moeten voldoen. Dit wordt ook nog getoetst bij de aanvraag voor de omgevingsvergunning. Met betrekking tot het budget voor het park zegt de wethouder dat dit al een minimale invulling is.

De genoemde wegen blijven 50 kilometer, maar de weg rond de woningen wordt wel 30 kilometer per uur. Op de vraag van de PvdD antwoordt de wethouder dat het plangebied egelvriendelijk wordt ingericht. Met het ecologisch bureau wordt ook een ecologisch werkprotocol opgesteld voor tijdens de werkzaamheden. Op de vraag van D66 en Student & Starter over de vriendenwoningen zegt de wethouder dat de planregels in maximaal vijf zelfstandige woonruimtes voorzien. Daarnaast mogen er ook nog vergunningsvrije onzelfstandige woonruimtes mogelijk gemaakt worden. Aanpassing van het woonprogramma is wel lastig in deze fase van het bestemmingsplan. De behoefte aan woningen voor studenten en andere doelgroepen kan niet op deze ene locatie worden opgelost. Daarom wordt er ook op andere plekken in de stad ingezet op uitbreiding van de voorraad woningen voor studenten. Wat betreft de invulling van de buurt antwoordt de wethouder dat er een aparte bestemming voor de kleinschalige daghoreca is. De kleinschalige buurtvoorzieningen moeten nog nader worden ingevuld. Er kunnen meer vergunningsvrije woningen gerealiseerd worden De voorzitter stelt vast dat alle vragen beantwoord zijn. Er komt geen tweede termijn. De voorzitter concludeert dat er één toezegging is. Wethouder Voortman zegt dat dat in elk geval dit jaar (2024) zal zijn.

De voorzitter zegt dat dit als A-punt naar de raad zal worden doorgeleid. Omdat wethouder Eerenberg pas om 15.00 u aanwezig kan zijn, stelt de voorzitter voor om de vergadering tot die tijd te schorsen. Dhr. Te Hoonte (VVD) zou graag verder willen met collegiale vervanging en wordt hierin bijgevallen door de andere fracties.

50

Nadat Wethouder Voortman heeft verklaard dat zij wethouder Eerenberg bij het volgende agendapunt zal vervangen schorst de voorzitter de vergadering voor twee minuten.

Lijst van toezeggingen •

55

Als het college de situatie bij de kruising verder heeft uitgewerkt, zal het bij de raad terugkomen om uit te leggen hoe dat gedaan is. Dat zal nog dit jaar zijn (2024).

Pagina 24 van 30

3. Debat over het raadsvoorstel Intrekken voorbereidingsbesluit Tabakspeciaalzaken (2023) 5

10

De voorzitter heropent de vergadering met agendapunt 11. Wethouder Voortman vervangt wethouder Eerenberg. Het agendapunt wordt in twee termijnen behandeld. De voorzitter geeft het woord aan de fractie van de CU. Dhr. Van Straalen (CU) vindt het een goede ontwikkeling dat er per 1 juli geen tabak meer mag worden verkocht bij supermarkten maar zegt dat de fractie zich zorgen maakt over de wildgroei aan tabak speciaalzaken. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) vraagt of er in Utrecht wel een wildgroei aan tabakszaken is.

15

Dhr. Van Straalen (CU) antwoordt dat die wildgroei er in Utrecht door het voorbereidingsbesluit nog niet is. De CU ziet wel dat het aantal tabakszaken op andere plekken toeneemt. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) vraagt zich af of dat niet kan worden weggestreept tegen de sluiting van duizenden verkooppunten voor tabak in supermarkten.

20

25

30

35

40

45

50

Dhr. Van Straalen (CU) had gehoopt dat het aantal verkooppunten niet toe zou nemen. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) zegt dat er dus feitelijk geen sprake is van een wildgroei. In plaats van een toename is er een afname. Dat er tabaksspeciaalzaken bijkomen is volgens hem een kwestie van vrij ondernemerschap. Dhr. Van Straalen (CU) antwoordt dat het intrekken van het voorbereidingsbesluit de kans vergroot dat mensen gaan roken. Hij vervolgt zijn betoog. Omdat wetgeving vanuit Den Haag langer op zich laat wachten, is de wethouder genoodzaakt het voorbereidingsbesluit in te trekken. De fractie vraagt wat er nog wel gedaan kan worden om de doelstelling van een rookvrije generatie in 2035 te halen. Welke middelen en wegen ziet de wethouder om te voorkomen dat er in Utrecht nieuwe tabak speciaalzaken worden geopend? Zou de wildgroei van zulke zaken door middel van een vergunningenstelsel getemperd kunnen worden? Behoort een afstandscriterium voor tabak speciaalzaken bij scholen en wijken tot de mogelijkheden? De CU pleit ook voor een lobby voor meer adequate wet- en regelgeving vanuit Den Haag. Kan de wethouder toezeggen dat dit gedaan zal worden? Als het voorbereidingsbesluit nog tot 2025 geldig is, kan de gemeente daar dan nog op blijven handhaven? Dhr. Dijkstra (CDA) merkt op dat handhaving geen zin heeft als dit bij de rechtbanken geen stand zal houden. Hoe ziet de CU dat? Dhr.

Van Straalen (CU) zou willen weten hoe groot en reëel dat risico is. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) vindt het zonde van het geld om te handhaven omdat het besluit niet meer geldig is voordat zulke zaken voor de rechter komen. Dhr. Van Straalen (CU) wil het risico graag zorgvuldig kunnen wegen. De keerzijde zou zijn dat er anders toch een wildgroei aan tabakszaken komt. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) merkt op dat de CU wil handhaven op iets wat niet houdbaar is. Is dat niet de omgekeerde wereld? Dhr. Van Straalen (CU) hoopt toch de wildgroei te kunnen regelen op grond van het voorbereidingsbesluit.

55

Dhr. Dijkstra (CDA) hoopt dat de CU het bij een onderzoek houdt, want ook hij wil niet dat de gemeente gaat handhaven op een regel die niet houdbaar is. Dhr. Van Straalen (CU) herhaalt dat zijn fractie graag de verschillende risico’s tegen elkaar zou willen afwegen. Pagina 25 van 30

Dhr. Te Hoonte (VVD) merkt op dat het voorbereidingsbesluit niet meer geldig is als het wordt ingetrokken. 5

10

15

20

25

30

Dhr. Van Straalen (CU) zegt dat hij zich graag door de wethouder laat corrigeren als dat zou kloppen. Dhr. Te Hoonte (VVD) zegt dat er op grond van het besluit niet gehandhaafd kan worden als het ingetrokken is. Die intrekking is ook de aanleiding tot dit debat. De voorzitter geeft het woord aan GroenLinks. Dhr. Claasen (GroenLinks) zegt dat zijn fractie wel blijft staan voor een rookvrije generatie, ook al blijkt de uitvoering van het voorbereidingsbesluit juridisch niet mogelijk. De voorzitter geeft het woord aan de VVD. Dhr. Te Hoonte (VVD) zegt dat de VVD ook voor een rookvrije generatie is. Er zijn veel regels vanuit het rijk met betrekking tot roken en ruimtelijke ordening. Zoals bleek uit de RIB heeft de gemeente daarbij geen specifieke bevoegdheden, al kan zij wel anticiperen op toekomstige ontwikkelingen. Dat is nu te voortvarend gedaan. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) vraagt waarom de heer Te Hoonte dan toch met het voorstel heeft ingestemd. Dhr. Te Hoonte (VVD) antwoordt dat het toen haalbaar leek. Het voorbereidingsbesluit werd genomen in een geheime vergadering, zodat het gesprek hierover pas later plaats kon vinden. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) vraagt of het juist vanuit de twijfels die de VVD al had niet verstandiger was geweest om tegen zo’n voorstel te stemmen. Dhr.

Te Hoonte (VVD) zegt dat zijn fractie zich wel degelijk kritisch heeft uitgelaten over het inzetten van deze middelen. Zij vindt wel dat het roken in Nederland gereguleerd moet worden.

35

Dhr. Bosch (UtrechtNu!) vindt dit weinig liberaal van de VVD. Ondernemers moeten toch binnen de kaders van de wet een zaak kunnen open. Hij heeft de indruk dat de VVD de ondernemers hier in de steek laat.

40

Dhr. Te Hoonte (VVD) antwoordt dat de VVD de ondernemers wel degelijk steunt. Maar dit is landelijk geregeld en niet per gemeente. Hij vervolgt zijn inbreng. De vraag of je voor of tegen roken moet zijn is volgens hem meer iets voor de commissie Gezondheidszorg en niet voor de commissie RO.

45

Dhr. Bosch (UtrechtNu!) zou graag een toezegging van de VVD willen dat de fractie voortaan niet meer instemt met voorstellen als de juridische basis wankel is. Dhr. Te Hoonte (VVD) wil hier niet op ingaan.

50

55

60

Dhr. Bosch (UtrechtNu!) zegt dat het hier niet gaat om het roken op zich maar om de vraag of je binnen die landelijke kaders wil toestaan dat ondernemers kunnen ondernemen. Van die kernvraag wil hij hier een notitie maken. Dhr. Te Hoonte (VVD) heeft duidelijk aangegeven dat ondernemers mogen ondernemen en dat je op dit moment in Nederland een rookwinkel mag beginnen. Dhr. Dijkstra (CDA) zou graag willen vaststellen dit debat niet nog een keer bij de commissie Volksgezondheid wordt gevoerd. Dhr. Te Hoonte (VVD) vindt een stukje debat en verantwoording wel gepast, als eerst is aangegeven dat iets juridisch mocht en vervolgens bleek dat het niet mocht. Pagina 26 van 30

5

10

15

20

Dhr. Claasen (GroenLinks) hoort de VVD uitspreken dat de gemeente haar bevoegdheden moet inzetten. Als de gemeente op regelgeving van het rijk vooruit mag lopen, gaat de VVD dan betekenisvolle stappen steunen? Dhr. Te Hoonte (VVD) denkt dat het beter is om terughoudend te zijn met het anticiperen op wetgeving vanuit Den Haag. De voorzitter geeft het woord aan de PvdA. Dhr. Van der Zweth (PvdA) vindt het positief dat het college heeft geprobeerd om hier te pionieren. Maar indien dat niet houdbaar blijkt, steunt de PvdA de intrekking van het voorbereidingsbesluit. Er zijn ook nog andere manieren om Utrecht meer rookvrij te maken, maar dat is iets voor een ander debat. De voorzitter geeft het woord aan D66. Dhr. Ait Daoua (D66) sluit zich aan bij de PvdA. De fractie wil wel blijven proberen om een rookvrije generatie in 2035 te realiseren en pleit voor een actieve lobby bij het rijk voor regelgeving. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) verbaast zich over de tegenstelling tussen liberalisme en betutteling bij D66. Hij geeft heroïnegebruik als voorbeeld.

25

Dhr. Ait Daoua (D66) zegt dat dat een ander niet raakt. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) wijst op het roken van cannabis en stelt dat anderen daar wel last van hebben.

30

Dhr. Ait Daoua (D66) zegt dat het hier om actief meeroken gaat en dat de vergelijking daarom niet opgaat. De voorzitter geeft het woord aan Student & Starter.

35

40

Dhr. Snijder (Student & Starter) vindt het belangrijk om maatregelen te nemen als de gemeente wil streven naar een rookvrije generatie in 2035. Met name jongeren zijn vatbaar voor de verleidingen van de tabaksindustrie. De fractie maakt zich zorgen over de verwachte wildgroei aan tabakszaken. Gezien het uitblijven van een effectief vergunningsstelsel vraagt zij zich af welke andere strategieën er nog zijn om hierop actief te lobbyen. Zij hoort hierop graag een reflectie van de wethouder. Dhr. Dijkstra (CDA) vraagt hoe het dan met andere ongezonde gewoontes zit. Zou Student & Starter die ook willen verbieden?

45

50

55

Dhr. Snijder (Student & Starter) vindt dat de gemeente een verplichting naar haar inwoners heeft om roken te minimaliseren. Dhr. Dijkstra (CDA) vraagt of dat alleen voor roken geldt of ook voor veel eten en drinken en andere ongezonde gewoontes. Dhr. Snijder (Student & Starter) antwoordt dat er binnen de Green City ook al andere zaken lopen met betrekking tot een schonere leefomgeving. Dat lijken hem prima voorbeelden. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) vraagt of Student & Starter denkt dat het gezonder wordt als roken totaal verboden is. Dhr. Snijder (Student & Starter) denkt dat de gevolgen van de tabaksindustrie best ingrijpend kunnen zijn voor mensen die verslaafd zijn aan roken.

Pagina 27 van 30

Dhr. Bosch (UtrechtNu!) wijst erop dat het drankverbod in Amerika in de jaren twintig tot illegaliteit leidde. Erkent Student &Starter dat illegale tabak hier ook een gevolg zou kunnen zijn? 5

10

15

20

25

Dhr. Snijder (Student & Starter) zegt dat het wel nodig is om samen op te trekken en een lobby te voeren om verandering te bewerkstelligen en bepaalde schadelijke zaken te beperken. Hij vervolgt zijn bijdrage. Naar aanleiding van de reclamewet zegt hij te begrijpen dat het moeilijk is om te bepalen hoe tabakswinkels eruit mogen zien en dat de gemeente daar ook geen extra regels voor kan opstellen. De fractie heeft ook gelezen over de plannen om terrassen en andere openbare plekken rookvrij te maken. Welke andere mogelijkheden ziet de wethouder om het roken in de openbare ruimte te ontmoedigen? Student & Starter vindt het een pluspunt dat het voorbereidingsbesluit in elk geval tot een maatschappelijke discussie heeft geleid en wil de wethouder daarvoor bedanken. De voorzitter geeft het woord aan Volt. Mw. Bode (Volt) vindt het heel pijnlijk dat het voorbereidingsbesluit nu moet worden ingetrokken. Haar fractie is niet voor een verbod op de verkoop van tabak maar vindt dat die wel goed gereguleerd moet worden. Dat is nu niet het geval. Zij hoopt dat er landelijk snel stappen zullen worden gezet. De voorzitter geeft het woord aan het CDA. Dhr. Dijkstra (CDA) zegt dat goede bedoelingen niet altijd gepaard gaan met goede besluiten. Volgens hem kun je te ver gaan met het terugdringen van schadelijke middelen. Dat is hier ook gebleken.

Hij sluit zich in dezen aan bij de vraag van de VVD. Het CDA steunt een lobby van de wethouder voor landelijke regelgeving. De voorzitter geeft het woord aan de PvdD.

30

35

Mw. Krul (PvdD) vindt het jammer dat het via deze weg niet gelukt is. Zij sluit zich aan bij de steun voor een landelijke lobby en het zoeken naar andere mogelijkheden om de verkoop van tabak en het roken in de openbare ruimte te beperken. De voorzitter geeft het woord aan Horizon. Dhr. Paalman (Horizon) vindt dat roken gereguleerd moet worden. Hij steunt het voorstel om het voorbereidingsbesluit in te trekken, maar is er wel trots op dat Utrecht hierin een enigszins afwijkend standpunt inneemt.

40

De voorzitter geeft het woord aan de fractie van UtrechtNu!

45

Dhr. Bosch (UtrechtNu!) heeft samen met Stadsbelang Utrecht tegen het voorbereidingsbesluit gestemd. Volgens hem wist de fractie al dat het voorstel juridisch niet houdbaar was. Eigenaars van tabakszaken worden nu gecriminaliseerd. UtrechtNu! steunt wel dat er niet bij scholen en speeltuinen wordt gerookt. Maar je hoeft niet alles te verbieden om er geen last van te hebben. UtrechtNu! vindt het vreemd dat er steeds meer wetgeving komt en dat er tegelijk steeds minder capaciteit is om te handhaven. De fractie vindt dat de gemeente minder betuttelend moet zijn.

50

Dhr. Paalman (Horizon) vraagt hoe UtrechtNu! er tegenover staat dat de verkoop van rookwaar minder zichtbaar wordt in het straatbeeld. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) antwoordt dat de reclame nu al minimaal is.

55

Dhr. Van Straalen (CU) vraagt of de heer Bosch de groei van tabak speciaalzaken in Utrecht wenselijk vindt. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) antwoordt dat er in plaats van groei juist een afname is en wijst op het verdwijnen van honderden verkooppunten voor tabak in de supermarkten.

60

Dhr. Van Straalen (CU) zegt dat de groei op andere plekken in het land toeneemt. Pagina 28 van 30

Dhr. Bosch (UtrechtNu!) zegt dat dit geen groei is maar een reactie op het beleid dat supermarkten geen tabak meer gaan verkopen. 5

Dhr. Snijder (Student & Starter) verbaast zich erover dat het bij de heer Bosch helemaal niet gaat over mensen die verslaafd raken aan roken, de patiënten die in het ziekenhuis belanden en de druk die dit op de zorg oplevert. Hij zou graag van de heer Bosch een reflectie op de gevolgen van roken willen horen.

10

Dhr. Bosch (UtrechtNu!) wil hier niet in meegaan, omdat iedereen nu wel weet dat roken schadelijk is. Hij ontkent niet dat roken ongezond is.

15

20

Dhr. Snijder (Student & Starter) maakt hieruit op dat de heer Bosch geen antwoord wil geven op zijn vraag naar de gevolgen van het roken en wat de maatschappij daaraan zou moeten doen. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) wil best maatregelen nemen maar geen maatregelen waarbij vrijheden in verregaande mate worden beperkt. Mw. Krul (PvdD) zegt dat zij hier nog niets heeft gehoord over ‘vapen’ en vraagt of de heer Bosch hierop kan reageren. Dhr. Te Hoonte (VVD) vindt dat vapen niet onder het rookbeleid valt en daarom niet in dit debat thuishoort.

25

30

35

40

Dhr. Bosch (UtrechtNu!) zegt dat het roken qua smaken en geuren landelijk wordt gereguleerd en merkt op dat het daardoor de illegale handel in gaat. Op het vapen wil hij hier nu niet ingaan. De voorzitter stelt vast dat er geen andere fracties met een inbreng zijn en geeft het woord aan wethouder Eerenberg. Wethouder Eerenberg vraagt wat voor gesprek hier zou zijn gevoerd als er wél landelijke regelgeving was gekomen maar de gemeente daar niet op geanticipeerd had. Hij is niet voor een totaalverbod op roken maar vindt wel dat de gemeente het roken moet kunnen reguleren. Alleen heeft zij hier geen instrument voor. Verder vindt hij in aansluiting op de inbreng van diverse fracties dat het voorbereidingsbesluit wel een mooie discussie in gang heeft gezet. Bij goed bestuur moet het ook erkend worden als iets niet lukt. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) vraagt of de wethouder vindt dat de gemeente ruimtelijk kan sturen op drankgebruik, bijvoorbeeld door slijters of cafés in bepaalde wijken te verbieden. Wethouder Eerenberg vindt dat de gemeente ruimtelijk moet kunnen sturen op gezondheid. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) vraagt hoe ver dat dan gaat. Waar ligt de grens voor die gezondheid?

45

Wethouder Eerenberg zegt dat hij niet in het assortiment van winkels zou willen ingrijpen. Dat valt ook niet onder ROG. Maar hij gelooft wel in ruimtelijke sturing op gezondheid. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) vindt dit een zorgelijke en zelfs enge ontwikkeling.

50

55

Dhr. Te Hoonte (VVD) zegt dat hij had gevraagd om enige terughoudendheid bij deze wethouder maar hoort nu toch weer een roep om extra bevoegdheden. Als hij die niet krijgt van het rijk, hoopt de VVD dat hij die niet toch op een verkapte manier gaat inzetten. Wethouder Eerenberg zegt dat de gemeente het voorbereidingsbesluit kan inzetten als er zicht is op regelgeving die de gemeente mogelijkheden voor sturing biedt. Hij vindt het onjuist dat de raad wel mag sturen op allerlei omgevingsaspecten maar niet op gezondheid. Omdat de omgeving heel bepalend is voor de gezondheid van mensen, vindt de wethouder dat niet eng. Hij vindt zelfs dat de gemeente verplicht is om hierin te sturen.

Pagina 29 van 30

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

Dhr. Te Hoonte (VVD) vindt het vreemd dat het college overal regels afbouwt op gebieden waar het wel bevoegd is om dingen te reguleren afstoot maar hierin dan juist meer bevoegdheden wil. Misschien kan het college zich beter beperken tot zijn kerntaken en doen waarvoor het is aangesteld. Dhr. Van Straalen (CU) zegt naar aanleiding van het afstandscriterium dat de gemeente al wel de bevoegdheid heeft om aanbieders van ongezonde voeding en coffeeshops te weren uit de omgeving van scholen en wijken. Kan die onderbouwing dan niet ook gebruikt worden voor tabak speciaalzaken? Wethouder Eerenberg zegt dat Amsterdam nu een pilot heeft om dit instrument in te zetten ter bevordering van gezonde voeding. Voor tabak speciaalzaken geldt dit nu (nog) niet. Dat staat wel op de lobbylijst. Een tabakszaak naast een school is op dit moment niet tegen te houden. Hij vervolgt zijn beantwoording. Wildgroei van tabak speciaalzaken moet voorkomen worden. Daarbij gaat het om regulering en niet om een algeheel verbod. Een vergunningenstelsel is heel consequent de boodschap van het college aan het rijk. Dhr. Van Straalen (CU) is blij dat de wethouder blijft lobbyen en vraagt of de gemeentelijke organisatie dan ook klaar staat om meteen in actie te komen zodra die regelgeving er is. Wethouder Eerenberg beaamt dit en vervolgt zijn beantwoording.

Als het voorbereidingsbesluit wordt ingetrokken, dan is dat per direct en is het niet nog geldig tot 2025. Dhr. Van Straalen (CU) vraagt hoe groot het risico is als er wel gehandhaafd zou worden op het voorbereidingsbesluit. Wethouder Eerenberg zegt dat hij dit risico niet kan inschatten in termen van bedragen of kansen. Maar als de aanvrager van een vergunning naar de rechter stapt en in het gelijk wordt gesteld, dan is de gemeente schadeplichtig. Dat is een juridische reden om het besluit in te trekken. Door het demissionair worden van het kabinet heeft de gemeente van de staatssecretaris niet de toegezegde middelen gekregen om hierop te sturen. Daarmee valt de grond onder het besluit ook weg. Als er wel regelgeving was gekomen en de gemeente niets had gedaan, hadden het college en de raad nu spijt gehad. Wat gaat de gemeente dan wel doen? Er is een roadmap met betrekking tot het kopen van tabak en het stellen van normen voor de openbare ruimte. In die roadmap staat een flinke opsomming. Daarover zal ook gedebatteerd worden in de commissie VOWE. De voorzitter stelt vast dat er geen onbeantwoorde vragen meer zijn en dat er geen behoefte is aan een tweede termijn. Dhr. Bosch (UtrechtNu!) overweegt om een motie in te dienen om een uitspraak van de raad te krijgen over de voorgenomen verdere betutteling van dit college op het gebied van voedsel en andere zaken. Dhr.

Van Straalen (CU) denkt dat zijn fractie vanuit de andere commissie met moties zal komen om de doelstelling van de rookvrije generatie te halen. Dat zal dan gebeuren naar aanleiding van de bespreking van de roadmap. De voorzitter stelt voor om tien minuten uit te trekken voor de behandeling van de motie van UtrechtNu! Dan gaat die als B-punt naar de raad. De voorzitter sluit de vergadering van de commissie ROG om 15.45.

Pagina 30 van 30