Conceptverslag Begrotingscommissies ROGV en EDW d.d. 28 oktober 2021 - avond
Tekst van het document
Verslag openbare middagvergadering Begrotingscommissie (Ruimtelijke Ontwikkeling, Grondzaken en 5 Vastgoed) 10
Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag
28 oktober 2021, avond Raadzaal, stadhuis dhr. F. van Vlodrop (Notuleerservice Nederland)
Aanwezigen
De voorzitter, mevr. E. Bijsterbosch (D66), de wethouders Verschuure, Van Hooijdonk, Eerenberg, Diepeveen 15
20
de leden dhr. G-J. te Hoonte (VVD), mevr. Heijne (GroenLinks), dhr. J. Wijmenga (ChristenUnie), dhr. Koning (D66), dhr. El Abassi (Denk), dhr. Schreuder (D66), mevr. Oosters (Student&Starter), dhr. J. Schreuder (D66), mw. J. Zwinkels (CDA), mevr. L. Snippe (Partij voor de Dieren), dhr. Zwanenberg (GroenLinks), dhr. R. van der Zweth (PvdA), mevr. Sturkeboom (Student&Starter), dhr. T. Schipper (SP) De commissiegriffier, mw. M. Leenders.
Afwezigen -
Verslag openbare Begrotingscommissie 25
1. Opening en mededelingen ............................................................................................................1 2. Programmabegroting 2022 (vervolg) ............................................................................................2 Verslag openbare avondvergadering Begrotingscommissie (Energie(transitie), Duurzaamheid en Wonen)..............................................................................................................................................9
30
1. Opening en mededelingen
De voorzitter heropent de vergadering om 19.30 uur en heet iedereen van harte welkom. Hij geeft het woord aan het college voor zijn eerste termijn.
Pagina 1 van 26
2. Programmabegroting 2022 (vervolg)
5
10
15
20
25
30
35
40
45
Wethouder Verschuure gaat in op de vraag van de VVD om alle edocs aan de raad ter beschikking te stellen. Dat lijkt hem niet meer dan evident. Hij legt uit dat het een misverstand is dat het alleen maar edocs van hem betreft. De VVD heeft inzicht gevraagd in de projecten die afvallen. Dat is echter onmogelijk. Het gaat vaak om kleine verzoeken, vaak via de telefoon. Het zou veel ambtelijke capaciteit vergen om die allemaal aan de raad te rapporteren. De fractie vroeg hoe de afdeling Ruimte wordt aangestuurd. Dat gebeurt via de RSU. Daar wordt – volgend jaar via de eerste keer, via de MPR – over gerapporteerd met wellicht voorstellen voor inhoudelijke en financiële bijsturing. Er is voor gekozen om bij de MPR uitgebreid te rapporteren over alle plannen. Bij de Peilstok wordt gerapporteerd over de afwijkingen. De heer Te Hoonte (VVD) legt uit dat zijn opmerking hierover ging over de afwijkingen op de drie tabellen met woningaantallen. De fractie vraagt de wethouder om ook te rapporteren over afgevallen woningen. Wethouder Verschuure gaat ervan uit dat er ook wordt gerapporteerd over wat is afgevallen. Maar in het algemeen wordt er meer gewerkt met nieuwe woningen. De VVD heeft verder opmerkingen gemaakt over Leeuwensteynpark. Daar wordt op verschillende plekken veel gebouwd. Dat impliceert ook dat er veel bouwplaatsen zijn en die nemen inderdaad veel openbare ruimte in beslag.
Na de werkzaamheden zal het groen worden ontwikkeld. De ontwikkelingen vinden plaats in samenspraak met omwonenden. De wethouder beaamt dat Leidsche Rijn Centrum stenig is. Het is dan ook, als tweede stadscentrum van Utrecht, een binnenstad. Het zijn geen normale woonstraten; er is ruimte nodig voor passanten. De heer Te Hoonte (VVD) deelt mee dat het gaat over de Marinusstraat en de Dublinstraat. Die liggen in het verlengde van doorgaande wegen. Hij vraagt de wethouder inzichtelijk te maken welke loopstromen het op die plekken betreft. Wethouder Verschuure stelt de fractie voor om samen een bezoek te brengen aan dat gebied. Zij kan dan aanwijzen om welke plekken het gaat. De heer Te Hoonte (VVD) vindt dat een goed voorstel. Wethouder Verschuure vervolgt met de vraag van GroenLinks en andere fracties over de bouwkosten. Dat is niet alleen in Utrecht een probleem. De kosten van materieel en productie stijgen en personeel is schaars. Daar wordt ook met ontwikkelaars over gesproken. Wellicht dat daardoor ontwikkelingen onder druk kunnen komen te staan. De wethouder zegt toe daar bij de MPR in 2022 inzicht in te geven. Hij wil voorlopig vasthouden aan de met de raad afgesproken ambities. GroenLinks stelde voor om extra ambtelijk personeel op te leiden. De wethouder zegt toe met zijn collega’s te kijken naar initiatieven in het land, waar de fractie over sprak.
Hij benadrukt dat ook op dit gebied de arbeidsmarkt krap is. Die krapte leidt soms tot vertragingen. De fractie vroeg ook naar de stand van zaken van betaalbaar wonen. De wethouder deelt mee dat er een overzicht van is wat onder geheimhouding kan worden verstrekt. Hij kondigt twee projecten op dit gebied aan.
50
De PvdA vroeg naar de stand van zaken van de sloop van het IBB. De wethouder legt uit dat de gemeente in gesprek is met de SSH over de toekomst van dat gebied met bijvoorbeeld (ver)nieuwbouw. Dat kan sloop, maar ook renovatie zijn. Daar moet ook de riolering vervangen worden. De SSH werkt verder in het gebied aan onder andere de ontwikkeling van een kwekerij.
55
De heer Van der Zweth (PvdA) wil weten of sloop het uitgangspunt is. Daarover gaan allerlei verhalen rond en mensen maken zich zorgen. Wanneer worden de uitgangspunten voor de toekomst van het gebied aan de raad voorgelegd? Wethouder Verschuure legt uit dat het nog te vroeg is om daarover te spreken. De SSH heeft de gemeente slechts benaderd om samen te kijken naar de toekomst van dat gebied. Hij beaamt dat Pagina 2 van 26
het IBB een aantal behoorlijk slechte plekken kent. Hij zegt toe de raad op de hoogte te houden van de ontwikkelingen. 5
10
15
20
25
D66 stelde een Utrecht Bouwt voor. Daar wordt via de vier lijnen, onder andere de Beroepsgroep voor de toekomst die de gemeente wil stimuleren, al aan gewerkt. Daarbij worden jongeren gestimuleerd om voor een technisch beroep te kiezen. De fractie vroeg hoe de bouwproductie in de toekomst op peil kan blijven. De wethouder denkt dat de geplande 3000 à 3500 woningen op de korte termijn en de middellange termijn kunnen worden gerealiseerd. Er is echter sprake van ondercapaciteit en het is moeilijk om nieuwe mensen te krijgen. Financieel zijn er op korte termijn geen problemen, omdat er incidentele middelen voor vrij zijn gespeeld. De wethouder kondigt aan daar bij de bespreking van de Voorjaarsnota 2022 op terug te komen. D66 vroeg om meer ruimte te creëren in de bestaande bouw door woonlagen toe te voegen. Er is geen algemene regel die dat verbiedt. Bestemmingsplannen kunnen beperkingen opleggen, maar er is wellicht meer mogelijk. De wethouder legt uit dat het toevoegen van lagen ook voor problemen kan zorgen. Zo kan dat consequenties hebben voor de lichtinval in de omgeving. Bij achteruitbouwen spelen ook andere zaken mee als de groenopgave en klimaatadaptatie. Mevrouw Schilderman (D66) is van mening dat er op bepaalde plekken in de stad sprake is van veel regels, onder andere op het gebied van welstand.
Is de wethouder bereid te onderzoeken op welke plekken (welstands)regels geschrapt kunnen worden? Wethouder Verschuure deelt mee dat hij sowieso in gesprek gaat met de welstandscommissie over belemmerende en knellende regels, maar benadrukt dat de stad ook beschermde stadsgezichten kent waar nieuwe lagen niet zijn toegestaan. De heer Te Hoonte (VVD) stelt voor om dit onderwerp verder te bespreken in de raadscommissie Omgevingskwaliteit.
30
35
40
45
50
55
Mevrouw Schilderman (D66) herhaalt haar verzoek aan de wethouder om onderzoek te doen naar de mogelijkheid om regels aan te passen. Later is wellicht een rib (raadsinformatiebijeenkomst) mogelijk. Wethouder Verschuure herhaalt zijn voorstel met de welstandscommissie te spreken over belemmeringen bij dakopbouw. In het kader van de nieuwe Omgevingswet is voorgesteld om de welstandscommissie samen te voegen met de commissie Erfgoed en een aantal andere adviserende commissies. Dat moet leiden tot een integraal advies bij bijvoorbeeld een bouwplan, bijvoorbeeld over de toepassing van de regels. Mevrouw Zwinkels (CDA) wil weten hoe het fonds toevoegen woonruimte (met 300.000 euro) zich verhoudt tot deze discussie. Het geld uit dit fonds is gereserveerd voor wat D66 vraagt. Wethouder Verschuure legt uit dat het nu gaat over welstandregels bij het verhogen van de bouwhoogte. D66 stelt voor om in Leidsche Rijn parkeerplaatsen groen aan te leggen. Dat is mogelijk op plekken in de stad waar parkeerplaatsen relatief weinig worden gebruikt. Dan heeft het groen voldoende mogelijkheden om te groeien. Dat is bij veelgebruikte parkeerplaatsen niet het geval. Het college is dan ook geadviseerd, onder andere vanwege de kosten en slecht groeiend groen, deze parkeerplaatsen niet op die manier in te vullen. Waar dat mogelijk is, worden parkeerplaatsen groen aangelegd.
Het CDA vroeg naar de besteding van RSU-gelden. Daar zijn bij de bespreking van de voorjaarsnota – net als ieder jaar – plannen voor gemaakt. Ze zijn vastgelegd in de Investeringsimpuls RSU. Ook voor de langere termijn zijn er gelden vrijgespeeld, onder andere voor het toevoegen van groen. De fractie vroeg ook naar de stand van zaken van het fonds ruimte voor initiatief. Het college heeft onlangs twee initiatieven toegekend, de vergroening van De Spits in Lunetten en Vogelvrij op het Werkspoor. Het Stadmakersfonds heeft bij het toekennen een aanjagende werking.
Pagina 3 van 26
Het CDA stelde vragen over de frictiekosten Leidsche Rijn. De wethouder bestrijdt dat het om een tegenvaller gaat. Er zit een financiële systematiek achter. Hij stelt voor om daar buiten deze vergadering om over te spreken. 5
10
De Partij voor de Dieren stelde voor om aan projecten en dergelijke een dierenparagraaf toe te voegen. De wethouder deelt mee dat in bestemmingsplannen al een natuurparagraaf is opgenomen met aandacht voor wat kwetsbaar is en bescherming verdient. Daar is ook aandacht voor de diersoorten in het gebied. Hij benadrukt dat het daarbij niet gaat om insecten. Hij is geen voorstander voor het voorstel van de fractie.
15
Mevrouw Sasbrink (Partij voor de Dieren) merkt op dat bestemmingsplannen niet altijd een dierenparagraaf bevatten. Zij stelt voor om die altijd aan dergelijke plannen toe te voegen met onder andere ook aandacht voor soorten die niet onder de Wet natuurbescherming vallen en die wel degelijk hun leefgebied op die plek hebben, zoals hazen en konijnen. Het gaat daarbij niet om insecten.
20
Wethouder Verschuure wil weten wat de partij daarmee wil bereiken. In een bomenparagraaf is bijvoorbeeld aandacht voor het aantal bomen. Bij dieren is er aandacht voor de beschermde soorten. De gemeente doet wat zij moet doen. De wethouder blijft geen voorstander van zo’n dierenparagraaf.
25
Mevrouw Sasbrink (Partij voor de Dieren) stelt voor dat de gemeente Utrecht meer doet dan wettelijk verplicht is en altijd een natuurparagraaf opneemt met aandacht voor alle diersoorten in het gebied. Het is een kleine moeite om alle informatie die wordt vergaard, daarin op te nemen. Daarmee ontstaat er voldoende informatie waarmee afgewogen keuzes kunnen worden gemaakt. Wethouder Verschuure benadrukt dat er in een bestemmingsplan altijd een natuurparagraaf wordt opgenomen en dat de gemeente Utrecht al veel meer doet dan wettelijk is verplicht.
30
Mevrouw Sasbrink (Partij voor de Dieren) mist in onder andere het plan voor Leidsche Rijn Centrum een natuurparagraaf. Wethouder Verschuure weet niet waarom deze daar niet in is opgenomen.
35
40
45
Student&Starter heeft aandacht gevraagd voor locaties voor evenementen. Bij de bespreking van de Merwedekanaalzone is een tijdelijkevoorzieningenloket toegezegd. Dat wordt nu verder uitgewerkt. De wethouder zegt toe daar – later – ook andere locaties in de stad bij te betrekken. Wethouder Diepenveen gaat in op de vragen en opmerkingen over grondzaken. De VVD vroeg naar de effecten van de stijgende bouwkosten op de grondexploitaties. De gemeente hanteert daarbij de gewone systematiek met onder andere het actualiseren van grondexploitatie. Daar wordt de raad twee keer per jaar over geïnformeerd. De geraamde grondopbrengsten zijn op dit moment nog realistisch. De wethouder zegt toe nadrukkelijk de vinger aan de pols te houden. De heer Te Hoonte VVD) stelt voor om de onlangs verstuurde brief over de bouwkostenstijging nog eens te bezien.
50
Wethouder Diepenveen legt uit dat de brief gaat over de actualisering. Daarin is aangegeven dat alle hens aan dek is met mogelijke gevolgen voor bouwprojecten. Bij het opstellen van de Peilstok was nog geen noodzaak tot bijstelling van het risicoprofiel. Nu wordt gewerkt aan de MPR voor 2022. Dat kan leiden tot een ander beeld.
55
De heer Te Hoonte VVD) benadrukt dat uit de brief van het college blijkt dat de situatie is veranderd. De kosten zijn veel harder gestegen dan verwacht. Dat is nog niet verwerkt in de voorliggende stukken. Hij vraagt om daar met spoed naar te kijken en onder andere te onderzoeken of de verkoopprijzen en de bouwkosten uit elkaar gaan lopen.
60
Wethouder Diepenveen herhaalt dat hij op dit moment geen aanleiding ziet om de grondexploitatie bij te stellen en dat hij daar bij de volgende MPR opnieuw over zal rapporteren. Pagina 4 van 26
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
GroenLinks heeft vragen gesteld over locaties voor tijdelijke woningbouw. Daarvoor en voor het benutten van panden van de gemeente en de corporaties, is een taskforce ingesteld. De wethouder zegt toe de raad daar voor het debat verder over in te lichten. De plannen voor Fokkema Andrealaan 11 staan onder druk, onder andere door de gestegen bouwkosten. De wethouder zegt toe de raad in een brief te informeren over de bso. De doelgroepenverordening waar de fractie over sprak, gaat over de publiekrechtelijke borging van de prijs-kwaliteitverhouding die eerder is afgesproken. Het actualisatieplan Middenhuur wordt op 2 november 2021 in het college besproken. De verdere behandeling vindt getrapt plaats met een evaluatie en een overleg met de raad over de richting. De raad heeft in het eerste kwartaal van 2022 de mogelijkheid om daar een besluit over te nemen. Dat moet leiden tot een aantal voorstellen van het college met aandacht voor de publiekrechtelijke borging en bijstellingen van het actieplan. GroenLinks en de PvdA hebben gevraagd naar de stand van zaken van motie 257 die bij de behandeling van de RSU in juli 2021 is aangenomen. In de motie wordt gevraagd om speculatie tegen te gaan. De raad moet daar een actieve rol bij kunnen spelen.
De wethouder beaamt dat dit is blijven liggen, maar zegt toe nog in november 2021 een bijeenkomst hierover te organiseren en nog voor verkiezingen in 2022 de raad een strategische visie Grondbeleid voor te leggen met een relatie naar het RSU en aandacht voor financieringsstrategieën. Het fonds Bovenwijks is belangrijk om grondprijzen te kunnen drukken door aandacht te schenken aan voorspelbaarheid en afrekenbaarheid. Bij de bespreking van de Voorjaarsnota 2021 is onder andere een risicoreservering opgenomen ten behoeve van anticiperende aankopen. De wethouder deelt de PvdA mee dat bij middenhuur wordt gerekend met gereduceerde grondprijzen. D66 vroeg naar de mogelijkheden voor samenwonen en voor het splitsen van woningen. De raad heeft in juli 2021 gesproken over de Huisvestingverordening. De wethouder heeft toen een verrijkte evaluatie toegezegd van de effecten van de wijzigingen in de verordening. Dat moet in 2022 leiden tot een voorstel voor verlichting van de vergunningplicht voor het samenwonen met drie personen en een andere (lichte) leefbaarheidstoets. Mevrouw Schilderman (D66) stelt opnieuw voor om ook in te zetten op passende woninggroottes van 80 tot 100 vierkante meter. Wethouder Diepeveen geeft aan dat binnen projecten – het liefst al in het begin – wordt gekeken naar de mogelijkheden van Friends met aandacht voor de woninggrootte.
Wethouder Eerenberg gaat in op de vragen en opmerkingen over vastgoed en over het stationsgebied. De wethouder prijst het debat over het nieuwe maatschappelijke vastgoedkader. Dat heeft geleid tot een mooie visie, maar ook tot veel werk. Hij kondigt aan het beleid in het voorjaar van 2022 voor te leggen aan de raad. Hij merkt op dat het nieuwe beleid financiële consequenties heeft. De stad heeft weinig investeringsruimte om doelstellingen waar te maken, moet een inhaalslag maken op het gebied van duurzaamheid en moet werken aan toegankelijkheid. GroenLinks wil daar met het Waardenwiel een grote slag in maken. De wethouder kondigt aan dat verder uit te werken in het eerder genoemde beleid. Dat moet samen met de raad in de nieuwe raadsperiode verder worden uitgewerkt. Het CDA vroeg aandacht voor circulariteit. De wethouder benadrukt dat daar al veel aan gedaan wordt, onder andere wat betreft het hergebruik van het restmateriaal van de renovatie van de Dom, het kleedkamergebouw van de Nieuwe Lunet en de sloop in de Koploperstraat (met een materialenpaspoort waarbij vrijkomende materialen elders worden ingezet). Als daar in alle projecten aandacht aan moet worden besteed, moeten er ook afspraken worden gemaakt over de financiële aspecten. GroenLinks stelt voor om duurzaam aan de slag te gaan en alles uit het Waaierwiel mee te nemen, onder andere met Werk voor werk.
Soms kun je met weinig geld veel doen, maar soms zijn er ook extra investeringen nodig. Eerder is er uitvoerig gesproken over toegankelijkheid. Uit de begroting blijkt dat het college daar meer aandacht aan besteedt. Bij nieuwbouw is ‘Utrecht toegankelijk’ standaard de norm, maar er Pagina 5 van 26
5
moet de komende jaren ook een inhaalslag worden gemaakt. Het college heeft daar de raad in een brief over geïnformeerd. D66 wil weten of bij gemaakte afwegingen voldoende ervaringsdeskundigen zijn betrokken. De wethouder geeft aan dat er contact is geweest met de Solgu, maar beaamt dat er niet met individuele ervaringsdeskundigen is gesproken. Daar was te weinig tijd voor. Het gaat dus om een grofmazige inschatting. Hij prijst de suggestie van D66 om ervaringsdeskundigen vroegtijdig bij het proces te betrekken. Mevrouw Van Dun (D66) wil weten of de wethouder iets gaat doen met de suggestie.
10
15
Wethouder Eerenberg merkt op dat daarmee extra tijd is gemoeid. Hij kondigt aan dat dilemma in een brief inzichtelijk te maken en er bij het slotdebat verder op in te gaan. Er zijn vragen gesteld over het monitoren van de ontwikkelingen op het gebied van toegankelijkheid. De wethouder verwijst daarvoor naar het programma Toegankelijkheid. Daar wordt de raad over gerapporteerd. Hij zegt toe vanaf de eerstvolgende MPUV een hoofdstuk Toegankelijkheid van het gemeentelijk vastgoed op te nemen. De heer Schipper (SP) merkt op dat dit eerder, in 2018, al is afgesproken.
20
25
30
35
40
45
50
55
Wethouder Eerenberg beaamt dat. Hij zegt nu toe de raad in de MPUV daadwerkelijk inzicht te geven over de toegankelijkheid van de afzonderlijke gemeentelijke panden met voorgenomen maatregelen en stand van zaken. De VVD vroeg naar de systematiek bij de gemeentelijke taakstelling op het gebied van vastgoed. De huurinkomsten zijn gekapitaliseerd en opgenomen in de begroting. Daar doet de gemeente mooie dingen mee. Als je panden afboekt of geen langjarige afspraken maakt over de opbrengsten, ben je inderdaad, zoals de VVD stelt, veel flexibeler; zowel in gebruik als in het bezit. De wethouder herhaalt zijn eerdere toezegging om dat nader uit te werken in een nieuw vastgoedbeleid en dit in het voorjaar van 2022 aan de raad voor te leggen, maar waarschuwt ervoor dat de gemeente wel een keer de rekening moet betalen en de afboeking moet doen of de structurele inkomsten moet wegstrepen. Hij zegt toe de raad de verschillende scenario’s voor te leggen. De wethouder sluit zich aan bij de gevoelens van trots van D66 over de transformatie van het stationsgebied en is het ermee eens dat er nog veel werk te doen is. Hij prijst het voorstel om Utrechtse waarnemers mee te laten kijken naar de ontwikkelingen in de stad. Hij stelt voor om daar eerst mee te oefenen. Als dat positief uitpakt, wil hij dat zeker vaker inzetten.
Met de Solgu wordt gesproken over de toegankelijkheid van het stationsgebied. GroenLinks en D66 hebben vragen gesteld over het Daalsepark. Er zijn eerder afspraken gemaakt over het realiseren van woningen op die plek. Daar zijn plannen voor gemaakt. De fracties stellen voor om breder naar deze opgave te kijken en de grote hoeveelheid asfalt in het gebied erbij te betrekken en een verbinding te maken met het Paardenveld. De wethouder is het ermee eens dat dit kan leiden tot een win-winsituatie, maar dat is niet conform de eerdere afspraak en waarvoor de raad middelen beschikbaar heeft gesteld. Bovendien is de wegcapaciteit de komende jaren nog nodig voor verdere ontwikkelingen in de stad. Hij zegt toe de raad in een brief te informeren over de dilemma’s bij de voorstellen van GroenLinks en D66 over het Daalsepark, onder andere wat betreft het opheffen van parkeerplaatsen (waarvoor opbrengsten langjarig in de begroting zijn opgenomen). De voorzitter stelt voor om de raad in de bewuste brief ook te informeren over de planning van dit dossier. Wethouder Eerenberg zegt dat toe, maar benadrukt dat het gaat om scenario’s op basis van oude afspraken. De heer Te Hoonte (VVD) stelt voor om dan ook in te gaan op de effecten op andere plannen. Wethouder Eerenberg zegt dat toe.
Pagina 6 van 26
De SP sprak terecht over een positief saldo van de grex. Eerder is afgesproken hoe de gemeente daarmee omgaat. Hij is het met de fractie eens om dat geld niet alleen binnen dat gebied te besteden. 5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
60
In het Paardenveld is nu – tijdelijk, zoals eerder afgesproken – horeca aanwezig. Dat eindigt op 31 oktober 2021. Daar zijn de buurt en de ondernemer mee bekend. De verdere ontwikkeling van dat gebied bestrijkt een periode van tien tot vijftien jaar. Dat is de stand van zaken. Mevrouw Schilderman (D66) vraagt de wethouder de raad te informeren over de resultaten van de gesprekken met de ondernemer over de aflopende vergunning en om voorlopig niets te doen. Zij stelt verder voor om hier in het slotdebat verder over spreken. Wethouder Eerenberg zegt toe de raad te informeren over de gesprekken met de ondernemer en er verder in het slotdebat over spreken. Hij benadrukt dat de vergunning gewoon afloopt. Tweede termijn De heer Rood (GroenLinks) merkt op dat leeg gemeentelijk vastgoed kansen biedt voor nieuwe initiatieven. Pas als uit de pandvisie blijkt dat het niet mogelijk is om er een initiatief te vestigen, is verkoop een optie. Dat is ook het geval met de oude locatie van de voedselbank in Leidsche Rijn. Mevrouw De Koning (GroenLinks) is blij met de ruime toezeggingen. De fractie overweegt nog, naar aanleiding van de toegezegde brief over het Daalsepark, moties in te dienen over het stationsgebied. De heer Van der Zweth (PvdA) beaamt dat het gaat om residueel bepaalde grondprijzen, maar het gaat nog steeds om maximaal haalbare grondprijzen.
Wordt daarmee op het juiste gestuurd? Hij hoopt dat dat in de toegezegde ruime strategische notitie terugkomt. De heer Van der Zweth heeft het gevoel dat er voorgesorteerd wordt op sloop van het IBB. Mogelijk geeft hij daar later een reactie op. Mevrouw Zwinkels (CDA) is teleurgesteld over de reactie op haar opmerkingen over de financiën. Zo wordt zij doorverwezen naar een andere wethouder, terwijl het specifiek over Leidsche Rijn gaat. Zij beraadt zich nog over een reactie. Wethouder Diepeveen heeft de opmerking over residuele grondprijzen niet als een vraag opgevat. De PvdA verwacht voldoende aanknopingspunten in de toegezegde notitie. Die zullen er zeker in worden opgenomen. De voorzitter geeft een overzicht van de toezeggingen. In de aangekondigde brief wordt een aantal zaken opgenomen. Hij gaat ervan uit dat die toegevoegd worden aan zaken die in de middagsessies zijn besproken. • Toegankelijkheid van gebouwen, • Dilemma’s rondom het Daalsepark inclusief planning en terugkoppeling over het project Paardenveld. Andere toezeggingen. Wethouder Verschuure : • - Bij de peilstok wordt gerapporteerd over de wijziging van de harde plancapaciteit. •
- Gesprek met welstandcommissie voor mogelijke knellende welstandsregels, terugkoppeling volgt in Q1.
Wethouder Diepeveen (MWKZ): •
Inzake uitvoering motie 257: 1. in november 2021 wordt er een bijeenkomst georganiseerd; 2. voor de gemeenteraadsverkiezingen komt het college met een strategische notitie grondbeleid (Q1 2022)
Pagina 7 van 26
•
5
10
Q1 2022 volgt een evaluatie rondom het beleid woningdelen en een voorstel voor wijziging Huisvestingsverordening voor invoering van een lichtere toets voor het delen van woningen door drie personen.
Wethouder Eerenberg (Stationsgebied) • Bij de eerstvolgende (en daaropvolgende) MPUV wordt een paragraaf toegankelijkheid van vastgoed opgenomen. De voorzitter bedankt iedereen voor zijn of haar deelname en schorst om 20.50 uur de vergadering.
15
Pagina 8 van 26
Verslag openbare avondvergadering Begrotingscommissie (Energie(transitie), Duurzaamheid en 5 Wonen) 10
Datum Locatie Verslag door Vaststelling verslag
28 oktober 2021, avond Raadzaal, stadhuis dhr. F. van Vlodrop (Notuleerservice Nederland)
Aanwezigen
De voorzitter, mevr. Bijsterbosch (D66), de wethouder Verschuure, Eerenberg en Diepeveen 15
20
de leden dhr. G-J. te Hoonte (VVD), mevr. Heijne (GroenLinks), dhr. Wijmenga (ChristenUnie), dhr. Koning (D66), dhr. El Abassi (Denk), dhr. Schreuder (D66), mevr. Oosters (Student&Starter), dhr. Schreuder (D66), mw. J. Zwinkels (CDA), mevr. Snippe (Partij voor de Dieren), dhr. Zwanenberg (GroenLinks) de commissiegriffier, mw. M. Leenders.
Afwezigen
Dhr. Schipper (SP) De voorzitter opent om 21.00 uur de vergadering en geeft ruimte voor mededelingen.
25
30
35
40
45
De heer Te Hoonte (VVD) deelt mee dat hij zijn collega de heer Van Dale, die verhinderd is, waarneemt. De voorzitter deelt mee dat de heer Schipper (SP) ziek naar huis is gegaan. Zij stelt vast dat er niemand geheime stukken wil bespreken en geeft vervolgens ruimte voor de eerste termijn. De heer Te Hoonte (VVD) is voorstander van een mooi en duurzaam woongebied in Rijnenburg, waar – zonder windmolens – duurzame energie wordt opgewekt. Er zijn echter problemen met de netwerkcapaciteit. Dat zal zaken vertragen. Moet daarop niet de ambtelijke inzet aangepast worden? Er staat een kpi op een aantal kilo restafval per inwoner, maar bij nascheiding wordt dit meer en niet minder, zoals in de begroting staat. Dat komt omdat plastic er dan gewoon weer bij in zit. Moet de kpi daar niet op aangepast worden? De woningen in Utrecht zijn aangesloten op brengvoorzieningen voor gft. Het gaat echter niet goed met de Citybin. Spreker vraagt een reactie van de wethouder. De wethouder gaf eerder aan dat een proef met een perscontainer voor papier en karton mislukt was. Dat is echter wel opgenomen in de begroting. De baten van de inzameling (59,9 miljoen euro) zijn veel hoger dan de lasten (46,3 miljoen euro). Daarmee kan de afvalstoffenheffing omlaag. Of is er sprake van veel overhead? De VVD mist bij alle bestaande kpi’s op het gebied van milieu aandacht voor stankoverlast in Overvecht.
Dat wordt niet gemeten en er wordt niets meer aan gedaan. Wat is de status van het emissieloos maken van het gemeentelijk wagenpark en wanneer is dat daadwerkelijk gerealiseerd?
Pagina 9 van 26
5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
Mevrouw Heijne (GroenLinks) gaat in op de hoge gasprijs. Ook GroenLinks maakt zich zorgen over energie-armoede en ziet daarom uit naar het actieplan Besparen. De fractie heeft al eerder gevraagd om te starten met de slechtst geïsoleerde huizen. Dat levert de grootste CO2- besparing en grootste kostenbesparing op voor mensen die het het hardst nodig hebben. In de programmabegroting staat dat er de komende jaren minder energieboxen worden uitgedeeld, terwijl de vraag enorm stijgt. Kan de wethouder toezeggen dat huurders die een energiebox aanvragen, die ook krijgen? In Stadszaken stond dat het Rijk 150 miljoen euro beschikbaar stelt om energie-armoede aan te pakken. Heeft Utrecht daar ook een aanvraag voor ingediend? In het vragenuur van 7 oktober 2021 werd duidelijk dat Utrecht sinds kort de Energiepolis kent voor hulp aan mensen om over te stappen naar een goedkopere energieleverancier. GroenLinks pleit in dat kader voor aandacht voor duurzaamheid. GroenLinks wil de overlast door houtstook aanpakken. Er is echter een aantal wettelijke en praktische bezwaren. GroenLinks is niet helemaal gelukkig met de voorgenomen subsidieregeling Houtstook, maar vindt ook dat de regeling een verbetering oplevert voor de luchtkwaliteit. De fractie stelt voor om mensen met weinig inkomen meer subsidie te geven voor het verwijderen van het rookkanaal.
In het raadsbesluit ‘Utrecht kiest voor een gezonde lucht’ is vastgelegd dat de gemeente toewerkt naar de destijds geldende advieswaarden van de WHO. Die normen zijn inmiddels aangescherpt. GroenLinks stelt voor om die nieuwe normen als streefwaarde te hanteren. De heer Wijmenga (ChristenUnie) interrumpeert. Hij sluit zich aan bij de opmerkingen van GroenLinks over de WHO-richtwaarden. Die zijn in de begroting als indicator opgenomen. Is GroenLinks het daarmee eens? Mevrouw Heijne (GroenLinks) bevestigt dat. De heer Te Hoonte (VVD) wil weten of de fracties daar ook extra budget voor willen voteren en hoe dat dan gedekt wordt. De heer Wijmenga (ChristenUnie) legt uit dat eerst de doelstelling moet worden geformuleerd. Dan kun je zien hoe ver je daarvan af staat en wat ervoor nodig is om de doelstelling te realiseren. Het actieplan Luchtkwaliteit zal te zijner tijd worden geëvalueerd. Dan wordt ook duidelijk of de gemeente een tandje bij moet schakelen. De heer Zwanenberg (GroenLinks) merkt op dat na de landelijke protesten, ook op 21 november in Utrecht een woonprotest wordt georganiseerd. Het is een collectief probleem dat een gevolg is van landelijk neoliberaal beleid. De stad moet een instrument in handen krijgen om maximaal te kunnen ingrijpen, bijvoorbeeld om de verhuurdersheffing af te schaffen. Daarom steunt GroenLinks de woonprotesten.
De fractie is blij dat van alle plannen voor de periode 1 juli 2018 tot 1 juli 2021 een startdocument is vastgesteld met 45% sociale huur en 25% middensegment. Verder worden ook in Noord en Noordoost betaalbare woningen toegevoegd. Daarmee wordt recht gedaan aan het ideaal van gemengde wijken. Ook op het Defensieterrein worden extra betaalbare woningen toegevoegd, maar de druk blijft groot. Verder moet de stad ook de bestaande woningvoorraad zoveel mogelijk beschermen. Dat doet het college met de aanpak Huisjesmelkers. In nieuwe prestatieafspraken met de corporaties moet een rem op de verkoop van sociale huurwoningen, bijvoorbeeld in Ondiep, worden opgenomen. De heer Te Hoonte (VVD) interrumpeert. Hij merkt op dat met de verkoop van deze woningen mensen die niet in aanmerking komen voor de twee gereguleerde segmenten in aanmerking kunnen komen voor een woning. Door het vergroten van het aantal sociale huurwoningen wordt een aantal woningen in andere klassen niet gebouwd. Wanneer gaat de fractie voor deze groep inwoners opkomen? De heer Zwanenberg (GroenLinks) legt uit dat de doelstelling is 35% sociale huur gemiddeld in de stad. Dat kan behaald worden met 45% nieuwe sociale woningen. Dat is nodig met deze wooncrisis. Daarnaast kent de stad een actieplan Betaalbare koopkracht waarmee mensen een betaalbaar huis kunnen kopen.
Pagina 10 van 26
De heer Te Hoonte (VVD) beaamt dat de wachttijden oplopen, maar merkt op dat de prijzen ook in alle andere segmenten oplopen. 5
10
De heer Zwanenberg (GroenLinks) deelt mee dat de stijgende prijzen geen gevolg zijn van het beleid van GroenLinks en de gemeente Utrecht. Daarvan is het neoliberale beleid van de landelijke VVD verantwoordelijk. Hij roept de heer Te Hoonte op om zijn partij tot actie te manen. De heer Te Hoonte (VVD) legt uit dat Utrecht beleid moet maken dat past binnen het landelijke beleid. Het college moet ook zijn afspraken nakomen, bijvoorbeeld om 4500 woningen per jaar te bouwen en geen 3000. Daarmee lopen de wachtlijsten op. De heer Zwanenberg (GroenLinks) merkt op dat Utrecht de meeste woningen van Nederland bouwt. Dat is minder dan afgesproken, maar elke stad in Nederland heeft te maken met de crisis.
15
De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt al acht jaar om een volledige stop van de verkoop van sociale huurwoningen. De fractie bereidt op dat gebied een voorstel voor het slotdebat voor. Wat is het voorstel van GroenLinks?
20
De heer Zwanenberg (GroenLinks) merkt op dat de PvdA destijds ook in het college zat. Hij betwijfelt of die fractie destijds om een volledige stop heeft gevraagd. GroenLinks heeft het initiatief genomen voor een stop op de verkoop in de vier wijken. Dat was politiek haalbaar. Hij stelt voor om bij de nieuwe prestatieafspraken te kijken naar een verdere rem op de verkoop.
25
De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat wat politiek haalbaar is, afhankelijk is van de stemmen van GroenLinks. Met die stemmen is er een meerderheid voor. De PvdA stelt een volledige stop voor van de verkoop van sociale huurwoningen. Heeft dat voorstel de steun van GroenLinks?
30
Voor de heer Zwanenberg (GroenLinks) is een volledige stop niet nodig. In 2022 worden nieuwe prestatieafspraken gemaakt. Dat is een goed moment om verder te spreken over de stop én over de verhuurdersheffing. De heer Van der Zweth (PvdA) vraagt GroenLinks wat zij wil: een gedeeltelijke stop?
35
40
De heer Zwanenberg (GroenLinks) stelt vast dat beide fracties meer sociale huurwoningen willen. De heer Te Hoonte (VVD) constateert dat GroenLinks vindt dat het aan ieder ander ligt, terwijl de fractie hier al meer dan tien jaar aan het stuur zit. Hij merkt op dat de verhuurdersheffing landelijk beleid is. Hij merkt ook op dat corporaties in deze stad sociale huurwoningen willen verkopen om te kunnen investeren in andere woningen. Hij roept de politiek op om zich niet te bemoeien met de bedrijfsvoering van de corporaties. De heer Zwanenberg (GroenLinks) vindt dat gemakzuchtig. De heffing kost de corporaties miljarden euro’s. Dat gaat ten koste van investeringen in de steden.
45
De heer Koning (D66) stelt vast dat er nog geen sprake is van een linkse liefde. Er worden in deze stad veel – ook betaalbare – woningen gebouwd. Corporaties geven aan iets te moeten doen met de bestaande voorraad om zo nieuwe woningen te kunnen toevoegen. In sommige wijken is wellicht een stop noodzakelijk, maar dat geldt niet voor de hele stad.
50
De heer Te Hoonte (VVD) stelt vast dat GroenLinks denkt dat zij in deze stad, door het landelijke beleid, niks meer te zeggen heeft. Hij stelt dan ook voor om dat in de toekomst over te laten aan andere partijen.
55
60
De heer El Abassi (Denk) stelt uit de discussie vast dat GroenLinks wel achter het aangekondigde amendement van PvdA staat, maar het nog niet het juiste moment vindt. Had GroenLinks dat amendement op een ander moment wel gesteund? De heer Zwanenberg (GroenLinks) herhaalt dat GroenLinks geen voorstander is van een volledige stop op de verkoop van sociale huurwoningen. Zo kunnen in Overvecht woningen worden verkocht, als de voorraad sociale huurwoningen in de stad maar toeneemt. Pagina 11 van 26
De heer Zwanenberg vervolgt zijn bijdrage. GroenLinks en de ChristenUnie hebben eerder een voorstel ingediend voor een onafhankelijk steunpunt voor nieuwe woonconcepten. Daar is 150.000 euro voor gereserveerd. Steunt de wethouder dit voorstel? 5
10
15
20
25
30
35
Mevrouw Zwinkels (CDA) is voorstander van dergelijke loketten voor onder andere verenigingen en ondernemers. Zij wil weten waarom de fracties niet zelf willen investeren in nieuwe concepten. Er zijn genoeg mensen die willen starten met een wooncollectief. De heer Zwanenberg (GroenLinks) deelt mee dat veel mensen tegen muren op lopen. Met een steunpunt kunnen ze verder worden geholpen. Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt op dat in deze collegeperiode slechts gewerkt is aan mooie plannen en het instellen van kwartiermakers. De mensen willen nu resultaten zijn, bijvoorbeeld op het gebied van ouderenhuisvesting. De heer Zwanenberg (GroenLinks) is het met dat laatste eens, maar benadrukt dat daarvoor middelen nodig zijn. Dat is mogelijk met het voorgestelde steunpunt. Hij vervolgt. Het is zorgelijk dat veel zzp’ers niet in aanmerking komen voor middenhuur, ook al voldoen ze aan de inkomenseis. GroenLinks stelt de wethouder voor om dit mee te nemen in de evaluatie van het actieplan Middenhuur. In juli 2018 is de motie Groene lente ingediend. Die wordt pas in 2022 uitgevoerd. GroenLinks vraagt verder aandacht voor uitstroom van kwetsbare en bijzondere doelgroepen, meer focus op onzelfstandige studentenhuisvesting, uitbreiding van het aantal standplaatsen van woonwagens en het actieplan Betaalbare koop.
De heer Van der Zweth (PvdA) stelt vast dat de verkoop van sociale huurwoningen, niet alleen in Ondiep, gewoon doorgaat; ook in de wijken waar dat conform een uitspraak van de raad moet stoppen. De fractie roept op om daar snel volledig mee te stoppen. Daar roepen ook de woonprotesten en experts op dit gebied toe op. Spreker herhaalt de aankondiging van een motie daarover. Hij hoopt dat GroenLinks samen met de PvdA optrekt om te komen tot een gezamenlijk voorstel. De heer Te Hoonte (VVD) wil weten of de PvdA wil stoppen met de verkoop van sociale woningen aan huurders, bijvoorbeeld omdat ze scheefwonen. De heer Van der Zweth (PvdA) beaamt dat. Bij verkoop is de woning geen sociale woning meer en deze kan na enkele jaren weer worden verkocht. Hij is verder van mening dat veel mensen in de stad scheefwonen, omdat ze te veel huur betalen.
40
De heer Koning (D66) legt uit dat met de verkoop van een sociale woning misschien wel twee nieuwe sociale huurwoningen kunnen worden gerealiseerd. Is de PvdA daar tegen?
45
De heer Van der Zweth (PvdA) bestrijdt de bewering van D66 dat er bij de verkoop van een sociale woning twee sociale woningen kunnen worden gerealiseerd. Hij benadrukt dat woningen die worden verkocht, vaak mooie populaire rijtjeshuizen met een tuin zijn. Daarvoor terug komen kleine sociale woningen en appartementen.
50
55
60
De heer Koning (D66) herhaalt dat de verkoop geld oplevert voor het realiseren van nieuwe woningen. Als er slechts een woning voor terugkomt, is er in ieder geval weer een persoon van de wachtlijst af. De PvdA wil dat blijkbaar niet. De heer Van der Zweth (PvdA) herhaalt zijn opmerking dat er geen twee woningen terugkomen door de verkoop van een woning. De PvdA maakt zich zorgen over de stijgende energieprijzen. De energie-armoede neemt zorgwekkende vormen aan. Daarom doet de PvdA enkele sociale en duurzame voorstellen met onder andere compensatie voor de hoge energierekening voor mensen met lage inkomens. De fractie heeft eerder een voorstel ingediend om schimmelwoningen tegen te gaan en om corporatiewoningen versneld te verduurzamen. Daarvoor is rijksgeld beschikbaar. De fractie stelt voor onderzoek te doen naar de mogelijkheden van een duurzame wijkontwikkelmaatschappij en van subsidie voor isolatie van sociale huurwoningen. Pagina 12 van 26
Ook de PvdA vindt dat energieboxen nodig blijven, zeker voor de lage inkomens. De fractie pleit voor meer ambitie op dit gebied. De fractie stelt voor om de boxen proactief aan te bieden. 5
Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt dat een mooi voorstel, maar vraagt zich af of de gemeente dat moet doen. De heer Van der Zweth (PvdA) vindt dat de gemeente daar een rol in moet pakken, zeker in wijken en buurten waar er weinig gebruik van wordt gemaakt.
10
De heer Te Hoonte (VVD) vindt het terecht dat fracties zich zorgen maken over de betaalbaarheid van energie. De VVD maakt zich in het bijzonder zorgen over de complexe Utrechtse stadsverwarming waarbij pas in een laat stadium duidelijk wordt hoe de prijzen zich gaan ontwikkelen.
15
De heer Van der Zweth (PvdA) merkt op dat het hierbij gaat om een andere doelgroep, maar beaamt dat ook de PvdA zich hier zorgen over maakt.
20
25
30
35
40
45
50
55
De heer Schreuder (D66) maakt zich zorgen over de uitgaven van de gemeente voor de energietransitie. De plannen moeten nog verder uitgewerkt worden. Daarbij moeten de Utrechters worden meegenomen en moet er veel ruimte zijn voor hulp aan bewonersinitiatieven. Uit de evaluatie blijkt echter dat er weinig ervaring is op dit gebied en dat er een tekort is aan capaciteit. Verder moet de gemeente wachten op financiering door het Rijk, terwijl het op korte termijn de stap moet maken met wijkuitvoeringsplannen, aandacht moet schenken aan geothermie en samen moeten werken met marktpartijen in veel grotere dan de huidige projecten. D66 vraagt dan ook aan de wethouder om voor het einde van het eerste kwartaal van 2022 de raad te informeren met een brief met een overzicht van absolute en wenselijke zaken op dit gebied, gekoppeld aan bedragen zodat goed in beeld is wat de kosten zijn. Het kabinet trekt 7 miljard euro uit voor onder andere isolatie van woningen. Wordt dit via gemeenten uitgegeven en wat betekent dat voor Utrecht voor extra inzet op isolatie? D66 is verder benieuwd naar de vorderingen in Rijnenburg en wil weten hoe het bestemmingsplan eruitziet. De fractie ziet uit naar het eerste echte grote energieproject.
De heer Koning (D66) merkt op dat voor veel mensen in de stad kamers en huizen niet betaalbaar zijn, maar constateert ook dat er te weinig plannen zijn voor nieuwe studentenhuisvesting. Daarvoor is een nieuw actieplan Studentenhuisvesting nodig. De raad heeft nog steeds geen besluit genomen over het samenwonen met meer dan een vriend. Het concept (Friendswoningen, of Golden Girls-huizen) is belangrijk voor groepen vrienden en meerpersoonsrelaties. Waarom hebben zij een vergunning nodig? Samenwonen helpt tegen de woningnood. De heer Wijmenga (ChristenUnie) deelt mee dat het college eerder heeft toegezegd om daar in het eerste kwartaal van 2022 op terug te komen. De heer Koning (D66) kondigt aan daar later op terug te komen. D66 wil splitsen en omzetten, een oplossing voor de problemen op de woningmarkt, gemakkelijker maken en ziet uit naar veranderingen, na de verkiezingen met een ander college. De heer Te Hoonte (VVD) merkt op dat D66 zelf eerder splitsen en omzetten moeilijker heeft gemaakt. De heer Koning (D66) antwoordt dat de regels hiervoor in de vorige periode zijn vastgesteld. De heer Te Hoonte (VVD) benadrukt dat de regels in deze raadsperiode in de hele stad zijn ingevoerd. Blijkbaar is D66 daar nu niet meer zo blij mee. Hij roept op tot zelfreflectie. Hij stelt voor om de regels nog in deze raadsperiode te schrappen.
Mevrouw Oosters (Student&Starter) bedankt D66 voor de steun voor dit onderwerp. Het onderwerp kan in december 2021 bij de evaluatie worden besproken.
Pagina 13 van 26
De heer Koning (D66) is blij met de aangekondigde samenwerking om woningen te splitsen en om te zetten. 5
10
Mevrouw Zwinkels (CDA) ziet dat de coalitieonderhandelingen al plaatsvinden. Zij stelt voor om later te spreken over de inzet van het budget voor de nieuwe woonconcepten (500.000 euro) voor onder andere studentenhuisvesting en ouderenhuisvesting. Zij vraagt verder aandacht voor de toenemende woonlasten van de inwoners. De huizen zijn meer waard geworden, maar de mensen hebben niet een hoger inkomen. Zij kondigt aan daar een voorstel voor te doen tijdens het slotdebat. De heer Wijmenga (ChristenUnie) vraagt naar de richting van de oplossing waar het CDA aan denkt.
20
Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt dat de raad daar te weinig over spreekt. Zij stelt voor om de problemen beter te monitoren en onder andere te bekijken in welke doelgroepen de problemen zich voordoen en te onderzoeken welke middelen de gemeente tot haar beschikking heeft. Mevrouw Zwinkels complimenteert mevrouw Vermeulen met haar stunt over ondergrondse containers. Zij vraagt verder naar de kosten om ouderen te helpen met afvalscheiding en afvalinzameling. Verder staat de afvalstoffenheffing onder druk; het verwerken van afval is duurder geworden en ook de kwijtschelding is duurder geworden.
25
De heer Schreuder (D66) deelt mee dat eerder een motie is aangenomen waarin gevraagd wordt om goed in beeld te brengen op welke manier ouderen of mensen die slecht ter been zijn, geholpen kunnen worden. Uit onderzoek daarnaar bleek dat Solgu en onder andere de Ouderenbond aangeven dat het goed lijkt te gaan. Wat wil het CDA dan extra?
15
Mevrouw Zwinkels (CDA) vindt de maatregelen in de praktijk nog voldoende. 30
De heer Schreuder (D66) wil weten welk het probleem het CDA wil oplossen als de vertegenwoordigers van deze groepen aangeven dat er geen problemen zijn. Mevrouw Zwinkels (CDA) pleit voor een gesprek hierover. Volgens de fractie is er wel degelijk een probleem. De actie van vandaag is daar een duidelijk voorbeeld van.
35
40
45
50
55
De heer Wijmenga (ChristenUnie) merkt op dat de casus van mevrouw Vermeulen het enige probleem is dat bij hem bekend is. Is het daarmee een gemeentelijk probleem en moet de gemeenteraad zich daarover buigen? Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt op dat er in sommige gevallen ook sprake van schaamte om hulp te vragen, waardoor het probleem bij de gemeente niet bekend is. Daar moet de raad ook oog voor hebben. Het lijkt de heer Te Hoonte (VVD) een Wmo-achtig probleem; het gaat om hulp bij het aanbieden van afval. Wellicht dat daar ook een (deel van de) oplossing ligt; dat iemand hen daarbij helpt. Mevrouw Zwinkels (CDA) is het ermee eens dat dat een deel van de oplossing kan zijn. Wellicht kunnen aanwezige hulpverleners in de wijk een handje helpen. Zij kondigt vervolgens een aantal voorstellen aan op het gebied van circulaire economie, onder andere voor een verkenning voor een nieuwe milieustraat, gezien de drukte bij de huidige. Het CDA wil verder de Energievisie afwachten voordat er gesproken wordt over financiële participatie. De fractie stelt ook voor om in de programmabegroting een klein budget te reserveren voor een eerste verkenning naar de mogelijkheden en kansrijke locaties van windenergie op Lage Weide met natuurlijk aandacht voor de afstand tot woningen in de buurten. Mevrouw Heijne (GroenLinks) is blij met de voorstellen van het CDA.
GroenLinks heeft ook regelmatig gevraagd om verkenningen en onderzoeken naar mogelijkheden om duurzame energie zoals windenergie, een plek te geven. Zij vraagt het CDA een toelichting op haar voorstel voor verkenning van slechts de kansrijke locaties en niet van het hele gebied.
Pagina 14 van 26
Mevrouw Zwinkels (CDA) merkt op dat het bij verkenning van het hele gebied bij Rijnenburg mis is gegaan. Zij stelt daarom voor om de verkenning te beperken tot gebieden met voldoende afstand tot woningen en de verkenning gerichter uit te voeren. 5
10
Mevrouw Heijne (GroenLinks) stelt vast dat het CDA niet op voorhand gebieden wil uitsluiten. Mevrouw Zwinkels (CDA) denkt hier wellicht anders over dan GroenLinks. Zij wil gebieden niet uitsluiten, maar de focus beperken tot de kansrijke plekken om zo geen onnodige weerstand te creëren. Zij roept daarbij op belanghebbenden er tijdig bij te betrekken. De heer Te Hoonte (VVD) deelt mee dat het gebied in de RSU al is afgebakend. Verder heeft de wethouder aangegeven dat hij wacht op initiatieven. Op basis daarvan kan onderzoek plaatsvinden. Wat wil het CDA bereiken met haar voorstel?
15
Mevrouw Zwinkels (CDA) wil met haar voorstel bereiken dat er onderzoek gedaan wordt naar kansrijke locaties voor windenergie. Het industriegebied Lage Weide is een van die kansrijke locaties. De fractie vraagt dan ook om een actualisatie van de informatie, een eerste voorzichtige verkenning (met aandacht voor de afstand tot woningen) en een plan voor het te doorlopen traject.
20
De heer Te Hoonte (VVD) deelt mee dat daar bij de behandeling van de RES al uitvoerig over gesproken. Dat is vastgelegd in de RSU. In een eerste verkenning zijn al alle mogelijkheden van Lage Weide in beeld gebracht. Het is aan initiatiefnemers om daar plannen voor in te dienen.
25
30
35
40
45
50
55
Mevrouw Zwinkels (CDA) wil in een eerste verkenning op een lijn komen met de grondeigenaren. Zij probeert met haar voorstel groepen te faciliteren die op voorhand niet tegen windenergie zijn, maar er wel zorgen over hebben. Daarmee verschilt het standpunt van het CDA van dat van de VVD. De heer Wijmenga (ChristenUnie) ziet uit naar het voorstel van het CDA en kondigt aan daaraan mee te werken. De fractie had verwacht dat het beroep op de lening uit het Energiefonds in coronatijd zou zijn toegenomen. Dat is echter niet gebeurd. Nu neemt de urgentie om energiebesparende maatregelen te treffen, toe. Welke acties onderneemt het college om de mensen toe te leiden naar die lening? Datzelfde geldt voor verduurzaming bij bedrijven. De ontwikkelingen verlopen door corona langzamer dan verwacht. Er zijn minder leningen verstrekt. Het energieloket voor bedrijven komt moeizaam op gang. Het college geeft echter niet aan wat het daaraan gaat doen. Er is geld beschikbaar; dus aan de slag! In een project van de Europese commissie moeten honderd steden zich committeren aan klimaatneutraliteit in 2030. De ChristenUnie vindt dat een ambitieuze stad als Utrecht zich daarbij aan moet sluiten. Is het college bereid om daar onderzoek naar te doen? Motie 78 uit 2015 van de ChristenUnie ging over luchtkwaliteit. De fractie vroeg toen de richtwaarden van de WHO als uitgangspunt te nemen.
De fractie stelt voor om de nieuwe richtwaarden van de WHO als indicator in de begroting op te nemen. Mevrouw Snippe (Partij voor de Dieren) sluit zich aan bij de opmerkingen over energie-armoede, het beschikbaar stellen van energiebox, subsidies voor het verwijderen van de rookkanalen voor mensen met minder geld (van GroenLinks) en te stoppen met verkoop van sociale huurwoningen. Voor het aanpakken van het klimaat zijn ambitieuze afspraken nodig. Het is dan onbegrijpelijk dat het programma Duurzaamheid niet verder groeit. Waarom wordt er niet meer ingezet op klimaat en biodiversiteit? Verder, is de wethouder bereid te onderzoeken of Utrecht zich kandidaat kan stellen voor de EU-missie One hundred climatneutral city’s in 2030 en de raad over zijn bevindingen te informeren? De energiekosten stijgen exclusief, voor Utrecht in het bijzonder na 2022. Het is dan ook extra zuur dat de wethouder geen groen gas inkoopt voor gemeentelijke bouwen, maar grijs gas uit Rusland. Hoe kijkt de wethouder terug op deze keuze? Kiest de wethouder na afloop van het contract met Gazprom straks wel voor een duurzaam alternatief? De vervuiler betaalt, daar staat de Partij voor de Dieren voor. Binnenkort vervalt met de komst van de nieuwe Omgevingswet het activiteitenbesluit Milieubeheer. Het is dan ook een goed moment om nieuwe regels op te stellen over het opruimen van zwerfafval.
Horecabedrijven zijn nu Pagina 15 van 26
5
10
verantwoordelijk voor het opruimen van afval in een straal van 25 meter. De fractie stelt voor om, net als in Amsterdam, onderzoek te doen naar uitbreiding van het gebied naar 150 meter. De fractie pleit tot slot voor de invoering van een Zwerfvuilaward aan de top 3 meest vervuilende horecabedrijven. De heer El Abassi (Denk) sluit zich aan bij het voorstel van de PvdA om te stoppen met de verkoop van sociale huurwoningen. Na verkoop komt de woning nooit meer beschikbaar voor sociale huur. De fractie is het niet eens met D66, die beweert dat de verkoop geld oplevert voor nieuwe sociale woningen. Met de verkoop kun je een nieuwe woning realiseren. Dat levert niets extra’s op. De heer Koning (D66) merkt op dat de woning vaak wordt verkocht aan de zittende huurder. Met de opbrengst kan de corporatie andere mensen helpen aan een woning.
15
20
De heer El Abassi (Denk) stelt niet voor de eerste keer vast dat D66 voorstander is van de verkoop van sociale huurwoningen. Hij benadrukt dat de verkoop van woningen in bijvoorbeeld Kanaleneiland en Overvecht niet veel oplevert. Daarvoor kun je slechts halve woningen in andere wijken terugkopen. Dat verklaart ook waarom nieuwe sociale huurwoningen zo klein zijn. Het percentage sociale huurwoningen in de plancapaciteit bedraagt slechts 32%. Dat is minder dan de in de woonvisie en onder andere het coalitieakkoord gewenste 35%. De heer Zwanenberg (GroenLinks) verwijst naar de Peilstok waarin staat dat het college tussen juli 2018 en juli 2021 45% sociale huur heeft goedgekeurd.
25
30
35
40
45
50
55
60
De heer El Abassi (Denk) beaamt dat het beoogde percentage in bepaalde deelgebieden wel gehaald wordt. Hij kondigt aan daar later in zijn betoog op terug te komen. Ook het percentage middenhuurwoningen blijft sterk achter. Denk pleit voor het hanteren van een zuiver percentage aan sociale huur. Nu worden in volkswijken grote sociale huurwoningen gesloopt; daar komen kleine studio’s in autoluwe zones voor terug. Dat zorgt voor gentrificatie en veryupping. Utrecht is niet alleen voor de rijkere, hoogopgeleide en fietsende D66- en GroenLinksstemmers. Bij bepalen van het percentage sociale huurwoningen mogen studio’s en studentenwoningen niet mee worden geteld. Het moet gaan om minimaal driekamerwoningen. Denk stelt daarom voor om naast sociale huur en middenhuur een nieuwe categorie woningen te benoemen voor studenten en bijvoorbeeld starters. Daarmee wordt recht gedaan aan alle groepen. Met de huidige werkwijze krijgen zij te weinig woningen toegewezen. Dat kan beter aan de voorkant worden gedefinieerd met doelstellingen voor zowel de groep studenten als voor andere groepen In de begroting wordt gesproken over het stimuleren van studentenhuisvesting. Denk stelt voor om daar een percentage aan te koppelen. Die huisvesting mag ook niet meer gebruikt worden in de percentages voor sociale en middenhuur. Dat geldt ook voor woningen voor statushouders.
Die woningen moeten onderdeel worden van het duurdere segment. De heer Te Hoonte (VVD) wil weten waar het voorstel van Denk afwijkt ten opzichte van het voorstel van Student&Starter. Levert een actieplan Studentenhuisvesting niet hetzelfde op? Categoriseren binnen sociale huur maakt het wel heel erg complex. De heer El Abassi (Denk) is het daar niet mee eens. Hij is van mening dat het nu complex is. Hij wil het met zijn voorstel simpeler maken met een apart percentage voor studenten. Dat levert een helder beeld op. De heer Te Hoonte (VVD) deelt mee dat in de Peilstok is vastgelegd hoeveel studentenwoningen de stad wil realiseren. Denk wil vastleggen hoeveel de fractie er wil hebben. Dat zijn twee verschillende zaken om te meten. De heer El Abassi (Denk) vindt dat eerst zaken helder moeten worden geformuleerd: wanneer wordt gesproken over studentenhuisvesting en wanneer bijvoorbeeld over woningen statushouders? Als dat duidelijk is, kan er later invulling aan worden gegeven. In Utrecht is het percentage woningen in het duurdere segment met 40% het hoogst, niet alleen hoger dan sociale en middenhuur, maar de woningen zijn ook veel groter. Het aantal vierkante meter is meer dan 40%. Het is meer dan alle woningen in Utrecht. Verder bezitten grootverdieners Pagina 16 van 26
5
10
15
20
vaak meer dan één woning. Wat vindt de wethouder van de verhouding tussen sociaal, middenen duur segment in vierkante meters? Inwoners met een minder dikke portemonnee moeten niet in kippenhokken hoeven te leven waar de grootverdieners uit hun paleizen op neerkijken. Denk stelt dan ook voor om de percentages te koppelen aan het aantal vierkante meters. Verder moet op zijn minst voldaan worden aan de Woonvisie en het stadsakkoord. De doelstellingen worden telkens niet gehaald, zoals in de Merwedekanaalzone, Leidsche Rijn en in Vleuten de Meern. De wethouder refereert vaak aan afspraken die in het verleden zijn gemaakt. De raad krijgt het altijd achteraf te horen. Denk vraagt de wethouder daarom om een overzicht van alle eerdere afspraken waarbij het afgesproken percentage niet geldt, inclusief de partijen met wie deze afspraken zijn gemaakt, de reden ervan, wat de juridische mogelijkheden zijn om de afspraken ongedaan te maken en welke middelen er zijn om de beloofde percentages wel te realiseren. De heer Zwanenberg (GroenLinks) deelt mee dat de 35% sociale woningen in de Merwedekanaalzone wordt gerealiseerd. Het klopt dus niet dat afspraken keer op keer niet worden nagekomen. De heer El Abassi (Denk) vindt dat Utrecht de percentages ook per deelgebied moet realiseren. Dat is binnen de verschillende deelgebieden van de Merwedekanaalzone niet het geval.
De heer Wijmenga (ChristenUnie) deelt mee dat het college verantwoording aflegt over het gerealiseerde percentage sociale woningen. Hij legt uit dat het college investeerders in de stad ook juridische zekerheid moet geven. Het mag dus niet zomaar afspraken wijzigen.
25
De heer Te Hoonte (VVD) pleit ook voor meer informatie op het gebied van ruimtelijke ordening, ook van zaken die niet worden gerealiseerd. Het is jammer dat die informatie er nu niet is.
30
De heer El Abassi (Denk) vraagt de wethouder om die informatie voor het debat beschikbaar te stellen. Hij denkt dat die formatie het beeld dat hij heeft, versterkt. Hij herhaalt dat de afspraken in het verleden niet transparant zijn en verzoekt om informatie daarover. In het Stadsakkoord is sprake van een duidelijke doelstelling, maar daar houdt het college zich niet aan. Denk wil weten waarom afwijkingen op dit akkoord wel mogelijk zijn en afwijken van afspraken in het verleden niet.
35
40
45
50
55
De heer Te Hoonte (VVD) vraagt Denk welke afspraken niet zijn nagekomen. Het gaat om afspraken die ontwikkelaars maken met de gemeente. Die worden binnenkort gepubliceerd. Denk vermoedt dat ervan wordt afgeweken, maar weet dat niet zeker. De heer El Abassi (Denk) benadrukt dat hij slechts om informatie vraagt. Met die informatie kan hij er een oordeel over vellen. De heer Wijmenga (ChristenUnie) deelt mee dat in overleg met degene waar de afspraak mee is gemaakt, afgeweken kan worden van eerder gemaakte uitspraken. Bij nieuwe afspraken moet goed vastgelegd worden dat het gaat om 35% sociale woningen. De heer El Abassi (Denk) herhaalt dat die eerder gemaakte afspraken niet inzichtelijk zijn en dat hij die graag wil inzien, vooral ook omdat ze afwijken van de afspraken in onder andere het Stadsakkoord. De heer Zwanenberg (GroenLinks) legt uit dat plannen die de gemeenteraad heeft goedgekeurd, zijn vastgelegd in de notulen. Daarin is vastgelegd wat er is afgesproken over bijvoorbeeld Het Defensieterrein. De heer El Abassi (Denk) herhaalt dat de wethouder die informatie altijd achteraf verstrekt. Hij stelt voor dat de raad vooraf over de eerder gemaakte afspraken wordt geïnformeerd. Het percentage sociale huurwoningen in de al gerealiseerde gebieden als de binnenstad, kan moeilijk worden verhoogd. In Overvecht en Kanaleneiland zijn er wel voldoende sociale woningen gerealiseerd.
Daarover waren eerst ook andere afspraken en is het tij wel gekeerd. Hoe kan dat?
Pagina 17 van 26
In de begroting wordt gesproken over datagedreven sturing met betrekking tot woonfraude. Zijn deze data en algoritmes transparant en wordt gewaarborgd dat deze zaken niet verkeerd gebruikt worden? 5
10
15
20
25
30
35
40
45
50
55
Mevrouw Oosters (Student&Starter) stelt voor om meer in te zetten op bewustwording op het gebied van klimaat. Het college moet het klimaat op waarde schatten en daarnaar handelen, bijvoorbeeld in de manier waarop de gemeente bedrijven begeleidt om te verduurzamen. Adviezen van de gemeente aan particulieren en bedrijven worden nauwelijks gecontroleerd op uitvoering. Daardoor is niet helder of ze werken en aansluiten op de behoeftes. Op dit moment is slechts 12% van het eigen vastgoed verduurzaamd en moet 45% van de projecten nog gedefinieerd worden; 19% is afgevallen, de rest moet nog worden gerealiseerd. Wat denkt het college te doen om de achterstand in te lopen? De heer Te Hoonte (VVD) deelt mee dat hierover al in de commissie Vastgoed is gesproken. De voorzitter beaamt dat, maar ziet toch uit naar een reactie van de wethouder. Mevrouw Oosters (Student&Starter) vervolgt. Op dit moment worden bijna - met uitzondering van reserves voor duurzaamheid - alle programmareserves aangesproken. Wellicht is het wenselijk de reserve voor duurzaamheid van 19 miljoen euro in 2022 in te zetten voor bijvoorbeeld energieboxen of buurtprojecten. Onder andere studenten en woningdelers zijn de dupe van de hoge energieprijzen. Student&Starter stelt voor om voor hen een extra bewustwordingscampagne op te zetten om duurzamer te gaan wonen.