concept verslag PB 2023 Cie ZWCS 2022.10.19.doc

Griffie Gemeenteraad Utrecht Secretariaat raadscommissies Postadres Postbus 16200 3500 CE Utrecht Telefoon 030 - 286 10 69 Fax 030 - 286 15 18 www.utrecht.nl/gemeenteraad

VERSLAG OPENBARE VERGADERING COMMISSIE ZORG, WELZIJN, CULTUUR EN SPORT D.D. 19 OKTOBER 2022 INZAKE DE PROGRAMMABEGROTING 2023 [Typ hier]

Datum verslag Locatie Verslag door Vaststelling verslag

10

24 oktober 2022 Stadhuis, de raadszaal Geertjan Benus (Notutekst) november 2022

Aanwezigen: Ochtendvergadering De voorzitter, B. van der Wilt (voorzitter), en de wethouders mevrouw R. Streefland, mevrouw L. Voortman, mevrouw E. Oosters, de heer E. Eerenberg en de heer D. de Vries en verder de leden: mevrouw M. Deldjou Fard (GroenLinks), mevrouw I Hornsveld (GroenLinks), de heer D. van Vliet (D66), mevrouw N. Stylianou (D66), de heer R. van der Graaf (ChristenUnie), mevrouw I. Raaijmakers (PvdA), de heer T. Stam (PvdA), de heer V. Stevens (Student & Starter), mevrouw F. Kendir (Student & Starter), de heer G. Dijkstra (EenUtrecht), mevrouw Duitscher (EenUtrecht), mevrouw Y Hessel (Utrecht Solidair), mevrouw L. de Vries (Partij voor de Dieren), mevrouw L. Snippe (Partij voor de Dieren), de heer S. Gaillard (Stadsbelang Utrecht), mevrouw M. Ramaker (VVD), mevrouw S. Nolten (Bij1), de heer Simşek (DENK), mevrouw N. Oui Fakir (Bij1), en verder de commissiegriffier, mevrouw F. Bouts.

20

30

Middagvergadering De voorzitter, B. van der Wilt (voorzitter), en de wethouder mevrouw L. Voortman, mevrouw E. Oosters, en de heer D. de Vries en verder de leden: mevrouw M. Deldjou Fard (GroenLinks), mevrouw I Hornsveld (GroenLinks), de heer D. van Vliet (D66), mevrouw N. Stylianou (D66), de heer R. van der Graaf (ChristenUnie), mevrouw B. Chirino (ChristenUnie), mevrouw I. Raaijmakers (PvdA), de heer T. Stam (PvdA), de heer V. Stevens (Student & Starter), mevrouw F. Kendir (Student & Starter), de heer G. Dijkstra (EenUtrecht), mevrouw Duitscher (EenUtrecht), mevrouw Y Hessel (Utrecht Solidair), mevrouw L. de Vries (Partij voor de Dieren), mevrouw L. Snippe (Partij voor de Dieren), de heer S. Gaillard (Stadsbelang Utrecht), de heer C. Bos (Stadsbelang Utrecht), mevrouw M. Ramaker (VVD), mevrouw S. Nolten (Bij1), de heer Simşek (DENK), mevrouw N. Oui Fakir (Bij1), en verder de commissiegriffier, mevrouw F. Bouts. Verslag openbare vergadering commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport d.d. 19 oktober 2022

40

1. Opening ........................................................................................................................................................- 2 1a. Heropening ...................................................................................................................................................- 2 2. Cultuur (incl. amateurkunsteducatie), Volksgezondheid (incl. verslavingszorg), Jeugd en jeugdzorg, Welzijn, Maatschappelijke Ondersteuning incl. WMO, Agenda 22, Hulp bij huishouden, Toegankelijkheid, Asiel en Integratie, Erfgoed (incl. HUA en Utrecht 900), Maatschappelijke Ondersteuning en Sport. .......- 2 -

Pagina 1 van 52

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport op 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

50

Mededelingen commissie/college? Geen mededelingen. 1. Opening De voorzitter, mevrouw Van der Wilt opent de vergadering om 10.00 uur en heet alle aanwezigen van harte welkom. Zij geeft weer wat op de agenda staat. De raad besluit op 10 november over de begroting en over de bijbehorende raadsvoorstellen Zij deelt mee dat de fracties van PVV en VOLT zich hebben afgemeld voor dit deel van de begrotingsbespreking. Zij heet in de loop van de vergadering de PVV en DENK welkom. Mededelingen commissie Geen. Mededelingen van het college Geen.

60

1a. Heropening De voorzitter heropent de vergadering om 14.00 uur. 2.

70

80

90

Cultuur (incl. amateurkunsteducatie), Volksgezondheid (incl. verslavingszorg), Jeugd en jeugdzorg, Welzijn, Maatschappelijke Ondersteuning incl. WMO, Agenda 22, Hulp bij huishouden, Toegankelijkheid, Asiel en Integratie, Erfgoed (incl. HUA en Utrecht 900), Maatschappelijke Ondersteuning en Sport.

Inleiding De voorzitter doet enkele huishoudelijke mededelingen en licht de procedure en de gang van zaken in de vergadering toe. De raad heeft bepaald dat er geen technische of informatieve vragen meer worden gesteld tijdens commissiebehandelingen. De commissie Mevrouw Ramaker (VVD) gaat in het kader van asiel en integratie in op de opvang van Oekraiense vluchtelingen en de mededeling van het college dat het financieel risico loopt. Het zou kunnen dat de compensatieregeling van het Rijk onvoldoende is om de reële kosten te vergoeden. De VVD bracht dit ook in bij de Voorjaarsnota. Haar fractie zal de kosten goed in de gaten houden. In het kader van sport brengt ze in dat mede door de gestegen energieprijzen de sportverenigingen het zwaar hebben. Ze maakt zich grote zorgen over het voortbestaan van deze verenigingen. Zij wil dat de gemeente proactief in gesprek gaat met hen. Zij streeft naar verduurzaming van de sportaccommodatie. Zij vraagt hoe de wethouder dit ziet. In hoeverre steunt de gemeente de sport bij het weer in balans komen? Ook vindt haar fractie dat haast is geboden met de ontwikkeling van nieuwe sportlocaties. Zij vraagt hoe die groei van sport in verenigingsverband, samengaat met de groei van de stad.

Zal het college met concrete voorstellen komen in 2023? In het kader van cultuur vraagt de VVD of de wethouder een tip van de sluier kan oplichten als het gaat om de wijziging in het cultuurbeleid; de Raad voor Cultuur heeft die wijziging min of meer al aangekondigd. In de huidige cultuurnota staan Pagina 2 van 52

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport op 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

100

110

120

130

meerdere bedragen vastgelegd. Zij vraagt of de wethouder zich kan vinden in de constateringen van Melle van Damen dat herijking van cultureel aanbod in Nederland echt noodzakelijk is, mede als gevolg van het dalend aantal bezoekers, door vergrijzing, en vooral door de nieuwe tijdgeest. De VVD vraagt zich af of de wethouder te verleiden is om ook jonge makers vrije ruimte te geven in de subsidie, in plaats van die ruimte vast te leggen in meerjarige afspraken. Zij daagt de wethouder uit de raad te inspireren en te verleiden. Mevrouw Hornsveld (GroenLinks) vraagt toelichting op de nieuwe tijdgeest. Mevrouw Ramaker (VVD) haalt de uitspraak aan van Melle van Damen over dat in de afgelopen 20/30 jaar een cultuurbeleid gevoerd is waarin het niet altijd even goed lukt om nieuwe makers de ruimte te geven. Ook de Raad voor Cultuur spreekt over de mogelijk noodzakelijke zoektocht naar herijking. De heer Van Steeg (CDA) brengt zijn overweging in dat het ook gewoon een financieel knelpunt is; stijgende energieprijzen, huurverhogingen. Mevrouw Ramaker (VVD) merkt op dat in het algemeen geconstateerd wordt dat er een overaanbod is aan culturele activiteiten. Zij herhaalt haar inbreng over de door haar gewenste ruimte. Zij vindt daarnaast de versterking van de kwaliteit van het aanbod belangrijk. De heer Van Steeg (CDA) vindt de inbreng van mevrouw Ramaker vaag.

Het knelt als het gaat om de accommodatie. Hij benadrukt dat locaties nodig zijn om tot bloei te kunnen komen. Hij vraagt hoe voldoende huisvesting in verhouding staat tot de nieuwe tijdgeest. Mevrouw Ramaker (VVD) gelooft dat die nieuwe tijdgeest uit het veld zelf kan komen. Vrije speelruimte in de subsidie is nodig, juist om die extra culturele kwaliteit te laten ontstaan. In het kader van Ouderen noemt zij de forse groei van die groep in relatie tot zorg en ondersteuning in de maatschappelijke zorg. Zij attendeert op de groei in de groep seniore vitale bewoners. De VVD gelooft in de organisatiekracht van informele netwerken. Zij vraagt de wethouder wat het aandeel is van ouderen in het programma Samenleving en Sport en de doelstelling inwoners doen meer en zorgen voor elkaar. Ze kon het aandeel niet vinden. De heer Van Steeg (CDA) is het er over eens dat dit een belangrijk onderwerp is. Wat zijn fractie betreft komt er een meer gestructureerde aanpak van ouderen en een analyse van wat dat voor de stad betekent. Zijn hoop is gevestigd op die brief. Hij neemt aan dat de VVD het CDA daarin steunt. Mevrouw Ramaker (VVD) antwoordt bevestigend. In haar contacten met de ambtelijke ondersteuning van het college spoorde zij die ambtelijke ondersteuning aan dit meer gecondenseerd te laten zien.

De heer Van Steeg (CDA) benadrukt zijn wens een meer gestructureerd ouderenbeleid te krijgen met toekomstperspectief. Mevrouw Ramaker (VVD) deelt die perceptie. Zij zou in dit opzicht samen willen optrekken met het CDA. Zij vervolgt haar inbreng in haar termijn. Zij vervolgt met in te gaan op doelstelling 5 in het kader van maatschappelijjke ondersteuning bij het hoofdstuk Samen Leven en Sport; zij vraagt waar de cliënt staat. De cliëntenraad was wel betrokken bij de actualisatieverordening voor de maatschappelijke ondersteuning, maar ontbreekt in doelstelling 5. Zij vindt dat er ook een dialoog met cliënten zou moeten zijn naast die met de aanbieders. Zij vraagt of het college meegaat met de VVD om dit op te nemen: de vertegenwoordiging van de cliënt onder doelstelling 5 bladzijde 160/161. Pagina 3 van 52

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport op 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

140

150

160

170

180

Zij vervolgt met in te gaan op erfgoed en legt de vraag voor wat mooier is dan als leerling direct in de eigen omgeving te ontdekken wat in het verleden is gebeurd. Zij vindt dat er meer potentie en kennis zit om erfgoededucatie op scholen te geven in Utrecht. Zij vraagt of de wethouder het eens is met de VVD dat erfgoededucatie een meer vooruitgeschoven rol kan hebben door verenigingen, stichtingen en musea die het erfgoed beheren en uitdragen. Zo ja vraagt zij naar de mogelijkheden en wat daarvoor nodig is. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of de VVD doelt op de bezuiniging die genoemd staat op de pagina 160; hij vraagt naar haar referentie. Mevrouw Ramaker (VVD) zet uiteen dat er sprake is van een deeldoelstelling dat de gemeente in dialoog gaat met aanbieders; zij mist de doelgroep, de cliënten. Mevrouw Deldjou Fard (GroenLinks) gaat in op asiel en integratie. Ook zij noemt het financiële risico zoals de VVD inbracht. Zij vraagt hoe de wethouder de bijdrage van het kabinet gaat regelen; welke verwachtingen heeft zij hierover. Haar fractie maakt zich zorgen over de “onzekere situatie” zoals te lezen valt. Haar fractie ziet graag dat de gemeente blijft inzetten op het gebruik van gemeentelijk vastgoed voor de opvang van alle vluchtelingen. Wat GroenLinks betreft moet de gemeente blijven zorgdragen voor de bestaande plekken. Ze denkt daarbij aan de noodopvang Star Lodge.

De locatie is door omstandigheden verlengd, maar de mensen hebben daar geen goede voorzieningen. Haar fractie blijft hierover bezorgde berichten krijgen vanuit de vluchtelingen en vanuit de stad. Zij vraagt hoe lang de vluchtelingen in dit hotel moeten blijven onder deze omstandigheden. Wat is hun perspectief? Zij is blij te lezen in de stukken dat voor Utrecht een steunpunt perspectief is voor de ex ama’s, voor de jonge asielzoekers. Zij is ook blij dat Utrecht ongedocumenteerde asielzoekers via LVV bed, bad en brood blijft bieden. GroenLinks vindt dat beide groepen de aandacht van het stadsbestuur blijven verdienen. In het kader van Sport merkt zij op dat in het stadion Galgenwaard in de komende tijd gewerkt wordt aan een gebiedsontwikkeling; er komen daar meer woningen. Die extra woningen zijn hard nodig gezien de wooncrisis. Zij geeft het college bij deze mee dat het van belang is bij het maken van de plannen ook sportvoorzieningen en FC Utrecht te blijven betrekken. Zij gaven aan bereid te zijn om mee te denken. Zij vraagt de reactie van de wethouder hierop. Met betrekking tot de Vechtse Banen zijn nieuwe plannen recentelijk naar de raad verzonden. Zij vraagt of de afspraken voor de komende tien jaar zwart op wit vastgelegd zijn.

Hoe zal het college de voortgang blijven monitoren? Mevrouw Hornsveld (GroenLinks) brengt in in het kader van de Wmo dat het aantal ouderen en mensen die zorg nodig hebben groeit zoals ook de stad zelf groeit. Haar fractie wil dat Utrecht een sociale stad is waar iedereen een menswaardig en een zo gezond mogelijk leven heeft tot de laatste dag. Daarvoor is liefde en zorg nodig, en ook geld. Haar fractie wil voor dit doel zoveel mogelijk geld vrijmaken. Haar fractie maakt zich wel zorgen over de komende jaren en decennia; hoe gaat het stadsbestuur om met de groeiende behoefte aan zorg? Zij vraagt de wethouder welke keuzes gemaakt zullen worden? Welke prioriteiten te stellen? GroenLinks wil de meest kwetsbare groepen uit de wind houden. Ook inkomen kan daarbij een rol spelen. De financieel sterkste schouders zullen de zwaarste lasten moeten dragen. Pagina 4 van 52

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport op 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

190

200

210

220

230

Hoe gaat het stadsbestuur om met tekort aan arbeidskrachten? Dit speelt zeker in de zorg heftig. Mogelijk moet er ook aanpassingen in de barcode komen vanwege de groei van het aantal ouderen, zodat letterlijk en figuurlijk meer ruimte gemaakt wordt voor mensen die zorg nodig hebben. Zij vraagt of de wethouder kan zeggen of en hoe het college met deze ontwikkelingen bezig is. Kunst en cultuur kleuren het leven; bieden troost en een uitlaatklep en houden de samenleving een spiegel voor. Er wordt flink geïnvesteerd in cultuur naar de wijken. Zij vraagt of er ook voldoende geïnvesteerd wordt in het naar de binnenstad krijgen van bewoners voor de cultuur aldaar, bijvoorbeeld naar musea, Tivoli, de Schouwburg. Een deel van de inwoners van de gemeente Utrecht komt nooit in deze prachtige voorzieningen. Zij vraagt of er acties of plannen zijn voor extra initiatieven om vanuit wijkvoorzieningen gemeenschappelijke bezoeken te organiseren naar bijvoorbeeld een concert of een expositie. Zij vraagt naar de rol van cultuurcoaches daarin. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of het een doel op zich is, dat mensen per definitie naar de binnenstad moeten gaan. Zij kan zich ook voorstellen dat cultuur in de wijk de functie zou kunnen vervullen waaraan mensen behoefte kunnen hebben. Mevrouw Hornsveld (GroenLinks) vindt de gang naar de binnenstad heel wenselijk.

Zij heeft veel cultuur in de wijken gemaakt, theater. Dat kan goed in een buurthuis. Zij heeft gemerkt dat de bewoners met open mond zien wat daar gebeurt in bijvoorbeeld de schouwburg. Zij gunt iedereen de ervaring tot de uitroep “Wat is dit mooi!” Mevrouw Assen (PvdA) begrijpt dat zij de opvatting van mevrouw Hornsveld niet moet zien als dat de cultuur in de wijk voldoende is, of klaar is. Mevrouw Hornsveld (GroenLinks) antwoordt bevestigend. De heer Gaillard (Stadsbelang Utrecht) ziet in de begroting een streefpercentage van 60% waardering voor cultureel aanbod op buurtniveau; hij vraagt of GroenLinks 60% daadwerkelijk voldoende streefpercentage vindt. Mevrouw Hornsveld (GroenLinks) hoorde zichzelf niet zeggen dat het heel erg goed gaat in de wijken. Zij attendeert op haar inbreng over meer waardering voor kunst in de wijk. De heer Gaillard zou GroenLinks daarin kunnen steunen. Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt hoe GroenLinks kijkt naar de vraagkant in plaats van naar de aanbodkant. Zou er wellicht meer lucht in de subsidies kunnen komen? Zitten de subsidies wellicht heel erg vast? Mevrouw Hornsveld (GroenLinks) antwoordt dat GroenLinks die mening niet is toegedaan. Zij ziet wel dat het weer op gang moet komen na corona. Gestimuleerd moet worden dat mensen weten wat er te koop is, wat ze kunnen doen, hoe ze daar kunnen komen et cetera.

Wanneer mensen niet weten wat er is, hebben ze geen behoefte er heen te gaan. Mevrouw Ramaker (VVD) begrijpt dat GroenLinks zegt dat er een soort van cultuurmarketing moet komen. Mevrouw Hornsveld (GroenLinks) vindt dat nogal commercieel klinken. Zij begrijpt dat van de VVD. Zij bevestigt voor elke promotie van cultuur te zijn. Zij vervolgt haar betoog in haar termijn met in te gaan op toegankelijkheid. Haar fractie wil een stad waarin iedereen mee kan doen, ook de mensen die zichtbaar of onzichtbaar fysiek niet alles kunnen. Dat ze zich zo zelfstandig mogelijk in de stad kunnen bewegen. Zij noemt pagina 425 in de programmabegroting waarin staat dat geld uit de reserves beschikbaar komt voor de uitvoering van de aangenomen motie 199 Maak werk van Utrecht standaard toegankelijk. In 2023 wordt daarvoor vanuit het coalitieakkoord incidenteel 3 miljoen euro aan de reserves toegevoegd. Zij vraagt wanneer het college plannen presenteert voor het toegankelijk maken van gemeenPagina 5 van 52

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport op 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

240

250

260

270

280

telijk vastgoed. Worden die plannen in samenspraak met belanghebbenden gemaakt? Bijvoorbeeld met organisaties als de SOLGU? Zij vraagt of het bedrag dan toereikend kan zijn voor al het vastgoed van de gemeente. Het lijkt haar fractie een goed idee een combinatie te maken van verduurzaming en verbetering van toegankelijkheid. Wanneer dan toch bouwplannen gemaakt worden voor een aanpassing van vastgoed, kunnen dan beide aspecten worden meegenomen? Dat bespaart tijd en geld. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) vraagt of GroenLinks dan van mening is dat dat ook uit die 3 miljoen euro bekostigd moet worden. Zij zou die 3 miljoen willen bestemmen voor het toegankelijk maken van gebouwen. Mevrouw Hornsveld (GroenLinks) vindt dat dat niet uit die 3 miljoen euro moet. Zij vervolgt met in te gaan op Jeugdzorg: de jeugd zal de stad in de toekomst verder maken. Wat haar fractie betreft moet elk kind veilig en verzorgd kunnen opgroeien en zich maximaal kunnen ontwikkelen. Zij hoopt dat dit het uitgangspunt is voor iedereen in deze zaal. Zij noemt de voorgenomen bezuiniging van 1.5 miljard op de jeugdzorg. Het Rijk moest dit terugdraaien via arbitrage. Tot teleurstelling van Jeugdzorg Nederland hakt het kabinet nog steeds geen knopen door als het gaat om een structureel budget voor de jeugdzorg in de op Prinsjesdag gepresenteerde begroting.

Er is alleen incidenteel voor 2023 extra geld voor de gemeente uitgetrokken. Zij noemt dit instabiel beleid van de landelijke overheid dat ook effect heeft op Utrecht. Zij ziet tot haar vreugde een actieve lobby naar het Rijk vanuit de G4 en vanuit de VNG. Haar fractie heeft niet veel vertrouwen in dit kabinet als het gaat om het warme hart voor de zorg en welzijn. Zij vraagt de wethouder op welke manier het college in gesprek is met het Rijk en welke vorderingen het maakt in die lobby. Tot slot spreekt zij haar grote waardering uit voor alle mensen van de Buurtteams en Jeugdzorg die zich onder hoge druk inspannen voor kinderen, jongeren en hun gezinnen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) merkt op dat deze begroting hem zorgen baart als het gaat om welzijn en zorg. Hij vraagt of de fractie van GroenLinks kan aangeven hoe zij blij kan zijn met deze begroting wetende dat er maximaal 3,5% bij komt als compensatie van de inflatie, voor indexatie, terwijl op heel veel terreinen de problematiek toeneemt en het aantal inwoners groeit. In feite doet het stadsbestuur minder voor de stad dan in de afgelopen paar jaar. Hij vraagt hoe GroenLinks dit duidt. Mevrouw Hornsveld (GroenLinks) noemt enkele actuele concrete problemen die op de overheid afkomen.

Er zal een evenwicht gevonden moeten worden om mensen en fysiek te ondersteunen en niemand in de kou te zetten en het geld zo goed mogelijk te gebruiken met daarnaast nog ruimte bieden voor kunst en cultuur, maar ook voor zorg. De heer Dijkstra (EenUtrecht) stelt vast dat GroenLinks niet kiest voor de inspanningen van de partijen in de zorg en welzijn om de samenleving gezond en fit te houden. Mevrouw Hornsveld (GroenLinks) betreurt deze vaststelling. Dat is zeker niet haar intentie en zeker niet hoe zij de begroting leest. De heer Van Steeg (CDA) vindt het op dit moment belangrijk om de kracht in de samenleving te stimuleren. Daarin spreekt zijns inziens vrijwilligerswerk een belangrijke rol. Hij noemt vrijwilligerswerk het bindmiddel: hoe kunnen mensen samen verantwoordelijk zijn voor wat er in de stad gebeurt? De verhoging van 13% voor de parkeerkosten voor mantelzorgers hoort daar wat hem betreft niet bij. Pagina 6 van 52

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport op 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

290

300

310

320

330

Hij ziet wel dat het college voorstelt de ambassadeurs voor informele zorg een structurele plek te geven in de begroting; zijn fractie vindt dat goed. Op die manier wordt ook informele zorg gestimuleerd. Dat zou wat hem betreft niet moeten plaatsvinden vanuit vrijwillige inzet; daarvoor zou zijns inziens een andere financieringsbron gevonden moeten worden. Hij vraagt of het college dat met hem deelt. Hij vraagt of de raad daarvoor een voorstel kan verwachten voor volgend jaar bij de begroting. Hij verneemt graag de visie van het college. De heer De Graaf (ChristenUnie) vindt dit een terecht punt. Hij merkt op dat veel geld in het Initiatievenfonds zit waaruit te putten is. Hij vraagt naar de vorm die het CDA voor zich ziet om daarnáást nog iets te doen. De heer Van Steeg (CDA) vindt die vrijwillige inzet belangrijk. Hij zoekt naar een alternatieve bron voor die financiering om op dat vlak de ruimte te houden vrijwilligerswerk te blijven stimuleren. Hij is bereid die alternatieve bron te zoeken en daarvoor een voorstel te doen. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn met in te gaan op eenzaamheid. De raad ontving daarover gisteren een brief. Hij neemt zich voor die brief afzonderlijk te agenderen in deze commissie. Hij is blij dat de wethouder hiervan werk maakt. Hij ziet dat dit een netwerkaanpak is; daarvoor heeft de gemeente de kracht van de wethouder nodig.

Hij hoopt dat de wethouder de rol van ambassadeur voor de bestrijding van eenzaamheid op zich gaat nemen. Zeker in deze tijd is het van belang hiermee aan de slag te blijven. Ook de wethouder constateert in haar brief dat armoede en eenzaamheid met elkaar te maken hebben. Hij oppert de idee een deel van het geld dat nu naar armoede gaat vrij te maken voor de versterking van de aanpak van eenzaamheid. Hij krijgt hierop graag de reactie van de wethouder. Opnieuw wordt er geld doorgeschoven naar volgend jaar voor het Living Lab in het kader van dakloosheid. Hij brengt dit in mede namens VOLT die deze vraag stelde. Het lijkt erop dat de gemeente dit geld nu heel hard nodig heeft – het gaat om 1,5 miljoen euro. De vraag is hoe dit nu precies zit. Hij legt de vraag voor of het geld wellicht juist nu het belangrijk is geïnvesteerd moet worden. Hij noemt de brief over de Machinerie in het kader van cultuur. Hij begrijpt het besluit, zeker gezien de ontwikkelingen in de energieprijzen en de oplopende kosten. Het CDA vindt het stoppen met de Machinerie een goed besluit. Maar dit laat ook zien in welk vaarwater de culturele sector is gekomen. Dat baart hem zorgen. Hij legt de vraag voor wat te doen is aan de malaise in de culturele sector. Hij legt de vraag voor bij de wethouder wat zij kan doen om dat gat te overbruggen. Hij krijgt graag de reactie van de wethouder hierop.

Mevrouw Ramaker (VVD) voert graag de discussie met de hele raad en met het CDA over de verhouding tussen steen en mens: zij legt de vraag voor of het wellicht opportuun is om de subsidie in te zetten voor de mensen en de accommodaties door dit bijvoorbeeld aan de markt over te laten. De heer Van Steeg (CDA) vindt de suggestie van de VVD interessant. Hij stelt zich voor dat creativiteit geboden is om de subsidie bij de instellingen te krijgen. Dat hoeft wat hem betreft ook niet altijd vast te liggen. Hij vraagt in dat opzicht ook creativiteit vanuit de sector zelf. Hij ziet ook dat wanneer dit overgelaten wordt aan de markt, dit zeker in Utrecht niet gaat lukken. Dan zal er te weinig plek zijn; dat vraagt om interventies van de gemeente. Mogelijk moeten de subsidies minder langjarig zijn, of zullen subsidies gedeeltelijk aan de instellingen gegeven worden. Stenen vormen op dit moment een groot probleem. Hij ziet niet de mogelijkheid om de gemeente daar minder bij te betrekken. Pagina 7 van 52

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport op 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

340

350

360

Mevrouw Ramaker (VVD) oppert de suggestie dit te bediscussiëren zodra de uitgangspuntennota er is: de verhouding vast flexibel, en of de gemeente ook voor steen is. De heer Van Steeg (CDA) is daar graag toe bereid. Hij herhaalt zijn standpunt zoals hij het nu ziet. Hij verwacht in de beweging zoals voorgesteld door de VVD instellingen die het aanbod te beperken. Hij zou dat betreuren. Hij wil graag dat iedereen in Utrecht geniet van de culturele instellingen die er zijn. Mevrouw Assen (PvdA) is ontzettend teleurgesteld over de gang van zaken rond de Machinerie. Zij vraagt of het CDA dan niet ziet dat hiermee een gat valt in wat daar gerealiseerd zou worden. De heer Van Steeg (CDA) wil daar graag op een ander moment op terugkomen. Hij bevestigt dat de beeldcultuur belangrijk is. Hij benadrukt zijn standpunt. Mevrouw Assen (PvdA) bevestigt dat het aan de raad is om dit na vandaag te agenderen. Zij vraagt of het CDA een relatie ziet met de coronajaren. De heer Van Steeg (CDA) antwoordt bevestigend. Daarom vindt hij het goed om nu naar alternatieven te kijken. Hij vervolgt zijn betoog met in te gaan op erfgoed en stelt dat hij zich in grote lijnen kan vinden in de inbreng van de VVD. Zijn fractie vindt het religieus erfgoed nog een belangrijk thema, en ook de zichtbaarheid daarvan. Hij pleit ervoor daarvan werk te maken.

Voor zijn fractie zijn verenigingen belangrijk; hij bracht veel in over de verenigingscoördinator. Hij wil beter weten wat er bij de verenigingen gebeurt. Hij pleit ervoor daarvan alsnog werk te maken. Hij blijft zich daarvoor inzetten. Sport is voor het CDA ook een belangrijk thema, zeker omdat sport aan verenigingen gelieerd is. Hij vindt het goed dat in de begroting van 2023 een vervangingsinvestering voor de sporthal Lunetten staat omdat die sporthal moet uitbreiden. Hij vindt het een goed voorbeeld van hoe een vereniging zelf een sporthal in beheer kan hebben. Hij vraagt of de wethouder in gesprek is met Cangeroes om het zelfbeheer te behouden, zo dat de kracht vanuit de verenigingen blijft om problemen zelf op te lossen. De financiering van het Sportakkoord is nog steeds niet rond. Daarover is gesproken. Hij legt de vraag voor wat het stadsbestuur nu gaat doen: gaat gemeente hiermee stoppen of komt de financiering van het Rijk? Hij vraagt daarover duidelijkheid van het college. Hij betreurt het dat nu lange tijd de pretentie niet waar wordt gemaakt.

370

380

Hij dankt het college voor de brief die de raad ontving naar aanleiding van de motie van zijn fractie bij de Voorjaarsnota; dat neemt niet weg dat hij de reactie van het college mager vindt. Hij zal nagaan of het extra geld dat de wethouder nodig vindt, te vinden is. Hij vindt het goed dat rond stations wordt gehandhaafd en fout geparkeerde fietsen daar worden weggehaald. Ook daarover vraagt hij of het stadsbestuur iets extra's kan doen; hij vraagt of het college overlegt met Prorail om na te gaan wat daar extra te doen is. Hij verwacht dat daarvoor brede steun is in de raad. Hij ziet dat het college 800.000 euro reserveert voor 2023 in het kader van de Wijkenaanpak zonder dat de raad weet waarvoor dat geld bestemd is. Hij verneemt graag van de wethouder wat er precies gebeurt en wat er gebeurt met de initiatieven vanuit de wijk. Hij oppert de idee hiermee te starten voordat de wethouder in dit kader grote zaken opstart.

Pagina 8 van 52

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport op 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

390

400

410

420

430

Mevrouw Stylianou (D66) begint haar bijdrage met de transzorg. Die is in Nederland nog niet goed geregeld. Zij gaat nader in op de problemen. Het gaat om mensen die zichzelf willen worden. Wanneer mensen zonder medisch toezicht met hormonen gaan experimenteren, kunnen zij klachten krijgen, bijvoorbeeld somberheidsklachten, depressies en gedachten over suïcide. Zij heeft niet de illusie de wachtrij te kunnen bekorten vanuit haar functie als raadslid. Zij weet wel dat Utrecht naast transpersonen staat. Haar fractie heeft samen met Bij1 aan een voorstel gewerkt naar aanleiding van mondelinge vragen en de raadsbrief over transzorg. Bij1 zal het voorstel toelichten: een driejarig pilot voor de transzorgkliniek. Dan gaat het om een plek voor en door de gemeenschap, een plek waar SOA-zorg en hormoonzorg is, en een plek waar mensen niet veroordeeld worden. Dit vult een gebrek in het huidige zorgsysteem. Zij vraagt de indieners van de mondelinge vragen en alle partijen om straks hierbij stil te staan. Zij vraagt ook de wethouder te reflecteren op het voorstel. Zij vraagt of de wethouder kan zeggen of een lobby gaande is voor een landelijke dekking voor transzorgklinieken. Mevrouw Ramaker (VVD) begrijpt van D66 dat het gaat om een aanvulling in het zorgsysteem. Zij vraagt waar dit precies is onder te brengen. Mevrouw Stylianou (D66) licht toe dat dit onder de GGD valt.

De GGD heeft zelf aangegeven deze groep niet goed in beeld te hebben. Dit is in Amsterdam al zo geregeld. Zij vervolgt haar inbreng met in te gaan op Jeugd en zij stelt dat hoe de gezamenlijke toekomst er uit gaat zien direct verband houdt met hoe het bestuur nu met de jeugd omgaat. Zij vindt het bieden van eerlijke kansen een cruciale factor daarin. Het gaat om een goede start van het volwassen leven. Het is van belang dat de jeugdbeschermingsketen een goede doorstroming heeft. Sinds 2019 blijft het wel een probleem met alle gevolgen vandien. Utrecht is altijd een voorloper geweest op begeleiding, bescherming en hulp aan jeugd. Zij vraagt welke plannen de wethouder heeft om de wachtlijsten in de jeugdbeschermingsketen aan te pakken. Hoe blijft Utrecht de koploper in de Hervormingsagenda. Jeugd is bijzonder hard geraakt door de corona. Positief is dat de wethouder heeft toegezegd 11 miljoen euro vrij te maken voor de aanpak van de problemen die de jeugd ervaart als gevolg van de coronacrisis. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt wat mevrouw Stylianou bedoelt met koploper in de Hervormingsagenda. Mevrouw Stylianou (D66) zet uiteen dat Utrecht mooie systemen kent zoals Koos en Spoor030; dat zijn unieke concepten in Nederland. Utrecht kan het land laten zien hoe hier omgegaan wordt met de wachtlijsten met extra inzet.

Zij vraagt of de wethouder in relatie tot de evaluatie van de coronacrisis meer inzicht kan geven in wat de periodieke evaluatie inhoudt en hoe vaak die wordt uitgevoerd. Hoe wordt de directe impact gemeten op de jeugd van de activiteiten van de organisaties die subsidie krijgen. Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen de raad op de hoogte te houden van de uitkomsten van de evaluaties. Tijdens de Raadsinformatiebijeenkomst en een werkbezoek aan een Buurtteam kwam de drempel voor inwoners aan de orde vanwege een gebrek aan vertrouwen in het Buurtteam. Ouders waren zelfs bang dat hen hun kinderen zouden worden afgenomen, in de nasleep van de toeslagenaffaire. De Utrechtse aanpak in het stresssensitief werken, werpt zijn vruchten af. Toch blijft die belemmering bestaan om meer inwoners te kunnen helpen. Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen een plan te presenteren om dit gebrek aan vertrouwen aan te pakken met als doel het Pagina 9 van 52

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport op 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

440

450

460

470

480

vertrouwen te herstellen. Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen die werkwijze binnen de gemeente en bij aan de gemeente gelieerde organisaties verder uit te rollen. Mevrouw Assen (PvdA) betwijfelt of een plan van aanpak het beste middel is. De angst voor het afnemen van kinderen bestond tot haar spijt al ver voor de toeslagenaffaire. Welk heil ziet D66 in een plan van aanpak? Mevrouw Stylianou (D66) bevestigt dat dit al langer speelt. Zij vindt dat het stadsbestuur hierop meer gefocust moet zijn. Wat nu wordt gedaan, werkt niet om het vertrouwen te herstellen. Mevrouw Assen (PvdA) is ook benieuwd naar het antwoord van de wethouder op deze inbreng. Zij denkt dat het dan wezenlijk is dat veel breder wordt gekeken dan alleen naar de Buurtteams. Het gaat veel meer over het vertrouwen in allerlei partijen die hieraan werken in de stad. Zij vraagt of D66 dit met haar deelt. Mevrouw Stylianou (D66) antwoordt bevestigend. Ze denkt dat stresssensitief werken uit te breiden is naar alle andere betrokken organisaties. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) deelt de mening van mevrouw Stylianou over het wantrouwen tegen Buurtteams. Dit wantrouwen was er nog niet in deze mate voor de toeslagenaffaire. Zij vindt dat dit één op één het gevolg is van de toeslagenaffaire.

Zij vraagt wat ze ervan vindt dat in de begroting is opgenomen dat partijen willen investeren in een kortdurend proces met meer continuïteit en passende hulpverlening en met meer kwaliteit. Zij merkt op dat dat betekent dat specialismen en expertise van bijvoorbeeld SAVE jeugdbescherming, Veilig Thuis, de Willem Schikkerstichting een aanvulling worden op de basiszorg vanuit het Buurtteam. Dan gaat haars inziens niemand meer naar het Buurtteam. Het zijn juist deze instellingen die heel erg onder vuur liggen. Zij vraagt wat D66 daarvan vindt. Mevrouw Stylianou (D66) laat het over aan haar woordvoerder die meer inhoudelijk is ingevoerd op dit onderwerp. Zij vindt het om die reden belangrijk dat een en ander hand in hand gaat. Zij vraagt hiervoor aandacht omdat zij beseft dat alle hens aan dek moeten. Mevrouw Hessel (Utrecht Solidair) brengt in dat zij van mening is dat het wantrouwen niet veroorzaakt is door het Buurtteam; de toeslagenaffaire heeft geleid tot een enorm wantrouwen tegen jeugdzorg. Zij hoort overal dat wanneer het Buurtteam wordt benaderd mensen te maken krijgen met jeugdzorg. Daaruit leidt zij af dat het wantrouwen in de jeugdzorg zit. Juist die jeugdzorg wordt een onderdeel van het Buurtteam. Zij herhaalt haar veronderstelling over het groter wordende wantrouwen.

Mevrouw Stylianou (D66) kan niet herstellen wat landelijk is misgegaan en zijn effecten in het Utrechtse zal krijgen. Zij beseft dat wat speelt in Utrecht in Utrecht opgelost moet worden. Daarom wil zij werken aan het herstel van vertrouwen. Zij vervolgt haar inbreng met in te gaan op de maatschappelijke opvang. Zij vindt dat het hebben van een dak boven je hoofd vanzelfsprekend moet zijn. Tot haar spijt is dat in Utrecht nog niet het geval. Zij leest in de programmabegroting dat in de huidige situatie verwacht wordt dat er mogelijk een grotere instroom zal zijn aan daklozen. Zij vraagt of de wethouder kan zeggen of die grotere toestroom in de berekeningen is meegenomen. Wanneer dat niet het geval is, vraagt zij naar de buffer. Zij vraagt of de wethouder in het kader van de grotere instroom kan toezeggen in het licht van het voorbeeld dat Den Haag heeft gesteld met het gebruik van het Haga ziekenhuis om 120 plaatsen voor winteropvang te onderzoeken, leegstaande panden in te richten als opvangmogelijkheden voor daklozen en welke die dan zijn. Pagina 10 van 52

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport op 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

Mevrouw Raaijmakers (PvdA) merkt op dat Den Haag voorstander is van permanente winteropvang. Ziet D66 dat voor Utrecht ook als mogelijkheid? Mevrouw Stylianou (D66) staat er voor open om dat een keer te bespreken. Ook daarop is zij niet zelf de woordvoerder. Zij verwijst naar haar collega Dada-Anthonij.

490

500

510

520

De heer Van Vliet (D66) gaat in op asiel en integratie. Hij stelt dat Utrecht een stad is waar iedereen welkom is. De stad heeft dat al meerdere malen laten zien door het voortouw te nemen in het onderdak bieden aan vluchtelingen. Zijn fractie hecht er waarde aan te spreken over een opvangcrisis en niet van een vluchtelingencrisis; toestroom van vluchtelingen had geen probleem hoeven te zijn wanneer er genoeg opvangplekken beschikbaar waren na 2015. Onzekerheid over de instroom vanuit Oekraïne en de duur van het verblijf van diegenen die al zijn gearriveerd, blijft een probleem waarop moeilijk te anticiperen is. Hij vraagt de wethouder of die mogelijkheden ziet om te anticiperen op langdurig en permanent verblijf en daarvoor voorbereidingen te treffen. Kan de wethouder toezeggen een plan van aanpak te presenteren voor deze specifieke groep, aangezien zij niet onder de wet Inburgering vallen maar een goed inburgeringtraject wenselijk is bij langdurig en in het bijzonder permanent verblijf. Het gebrek aan opvangplekken blijft een landelijk probleem. Utrecht gaat voortvarend te werk. Hij vraagt of de wethouder verwacht dat er opnieuw buiten de taakstelling om een beroep op Utrecht gedaan zal worden. Hij vraagt of de wethouder kan aangeven hoeveel ruimte er nog is voor het opvangen van vluchtelingen.

Kan de wethouder toezeggen ruimhartig om te gaan met het bieden van onderdak aan kwetsbare groepen, zoals alleenstaande jongeren? Zijn fractie krijgt signalen dat eigenaren van monumentale panden vastlopen bij het verduurzamen en verrijken van hun panden. Voor D66 is erfgoed van groot belang en hij vindt dat erfgoed een levend onderdeel moet zijn van de stad. Zijn fractie wil dat de panden gebruikt worden en niet onder een kaasstolp worden geplaatst. Om panden te kunnen blijven gebruiken, zal ervoor gezorgd moeten worden dat eigenaren hun panden kunnen verduurzamen en ten tweede zal de stad voor hen de mogelijkheid moeten bieden hun panden met behoud van erfgoedwaarde uit te bouwen zodat extra woonruimte is te realiseren of functies zijn te mengen. Dit moet voor eigenaren van erfgoed zijns inziens gemakkelijker worden. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt toelichting op de betekenis van de kaasstolp. De heer Van Vliet (D66) licht toe dat het erfgoed ook gebruikt moet kunnen worden, en dat het erfgoed niet alleen bestemd is om er vanaf een afstand naar te kijken. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of erfgoed met dat doel ook ingrijpend veranderd mag worden. De heer Van Vliet (D66) verwacht dat met ingrijpend de erfgoedwaarde zal dalen. Dat bedoelt hij niet. Er zijn aanpassingen denkbaar waarbij de erfgoedwaarde behouden blijft.

Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of zij niet hoeft te vrezen dat alle werven straks moeten bruisen met terrassen. De heer Van Vliet (D66) dacht daaraan niet. Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt wat voor D66 belangrijker is: dat het erfgoed beschermd wordt en dat het generaties mee kan of dat het beleefbaar is. De heer Van Vliet (D66) vindt beide net zo belangrijk. Om ervoor te zorgen dat de panden generaties gebruikt kunnen worden, moeten de panden met hun tijd mee-

Pagina 11 van 52

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport op 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

530

540

550

560

570

gaan en kunnen voldoen aan de eisen die de gemeente oplegt aan de stad; hij denkt daarbij aan verdichten, maatschappelijke functies, et cetera. Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt of D66 het met haar eens is dat sommige aanpassingen ten bate van de duurzaamheid geen voordeel hebben voor de monumentale waarde. Zij noemt in dit verband de landhuizen. De heer Van Vliet (D66) bevestigt dat die aanpassingen kunnen bestaan in het kader van verrijking en verduurzaming die de erfgoedwaarde naar beneden zullen halen. Daarvan is D66 geen voorstander. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn met in te gaan op de kaders die zijn fractie mist om te bepalen welke aanpassingen van woningen wel en niet gewenst zijn, zowel voor wat betreft verduurzaming als voor de verrijking van panden. Op basis van de kaders is de inrichting te bepalen van de regels, procedures en de organisatiestructuur om de eigenaren te helpen in hun projecten. Hij vraagt of het college een voorzet doet voor deze kaders zodat de raad daarover in gesprek kan en zo dat de erfgoedorganisatie en eigenaren daarmee aan de slag kunnen en dit dan zowel voor verduurzaming als voor verrijking van panden. Hij krijgt hierop graag een toezegging. Mevrouw Oui Fakir (Bij1) gaat in op het onderdeel migratie.

Zij vraagt of D66 het met haar eens is niet alleen te moeten focussen op rechthebbenden maar ook op ongedocumenteerden als het gaat om de verbetering en de vergroting van de opvang en begeleiding voor ook die groep. De heer Van Vliet (D66) licht toe dat dit niet zijn portefeuille is. Hij verwacht dat de commissie hierover nog te spreken komt en hij stelt voor dit op een later moment aan de orde te stellen. Hij vervolgt zijn inbreng in zijn termijn met in te gaan op Sport. Voldoende sport vastgoed is al langer een uitdaging in Utrecht. Zijn fractie is heel blij met dat er in het komend jaar sportcapaciteit bijkomt in de vorm van hallen en velden. D66 kijkt met grote interesse uit naar de uitwerking van de motie over een mogelijk Utrechts sportvastgoedbedrijf. Ook voor sport vastgoed geldt wat hem betreft dat in een compacte stad slimme functie menging cruciaal is. Hij ziet die slimme functiemenging nog te weinig. Hij vraagt welke functiemenging overwogen wordt bij de bouw van het nieuwe vijfde zwembad; hij vraagt of dan te denken is aan maatschappelijk vastgoed, wonen, bedrijvigheid. Hij ontvangt daarvan graag een uitwerking. Tot zijn spijt kan De Machinerie niet doorgaan. Hij wil daarover zo snel mogelijk in de commissie in gesprek. Hij noemt het getekende broedplaatsenconvenant, bevestigd in het coalitieakkoord.

Voor zijn fractie is van groot belang nu serieuze stappen te gaan zetten meer ruimte te maken in de gemeente. Dat is de enige manier om de culturele sector levendig te houden. En ruimte wil dan niet altijd zeggen stenen. Netto gaat de gemeente er jaarlijks op achteruit. Hij vraagt het college naar de stand van zaken in de uitvoering van de doelstelling en hoe ervoor te zorgen dat dit gehaald gaat worden. Hij verneemt graag van de wethouder wanneer die plannen naar de raad gaan. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of D66 zelf ook een idee heeft voor wat gebeuren moet om het plan te realiseren. De heer Van Vliet (D66) wil veel actiever het vastgoed inzetten om tijdelijke of permanente broedplaatsen te realiseren. Mevrouw Assen (PvdA) vraagt of D66 daarmee doelt op nieuw vastgoed of tijdelijk beheer via Adhoc of een andere organisatie.

Pagina 12 van 52

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport op 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

580

590

600

610

620

De heer Van Vliet (D66) houdt een gesprek voor mogelijk dat. Mogelijk is meer te realiseren wanneer dit overgelaten wordt aan meerdere partijen. Wat hem betreft biedt het coalitieakkoord ruimte om na te gaan of bepaald vastgoed te verkopen is om daarvoor meer vastgoed terug te kopen om daarin broedplaatsen te laten vestigen. Hij vindt dat daarin ook de functiemenging toe te passen is. Mevrouw Assen (PvdA) begrijpt hieruit dat het D66 niet alleen gaat om tijdelijk, maar ook om permanente broedplaatsen. De heer Van Vliet (D66) antwoordt bevestigend. De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt hoe D66 de ontwikkeling in de bestedingen duidt, kijkend naar het grote plaatje. Vindt D66 die ontwikkeling wenselijk? Mevrouw Stylianou (D66) vindt dat het grote plaatje ook bestaat uit alle domeinen samen; zij gaat er niet in mee dat nu minder geïnvesteerd wordt in het sociale domein. De heer Dijkstra (EenUtrecht) verwacht dat uitvoeringsorganisaties in het komend jaar niet zullen kunnen uitkomen met het geld. Hij vraagt of D66 het met hem ziet dat in het ruimtelijk domein in het ambtelijk apparaat meer geïnvesteerd wordt dan in het sociale domein en indien zij daar bevestigend op antwoordt, wil hij weten of daaraan iets te doen is. Mevrouw Stylianou (D66) onderkent dat niet. De heer Dijkstra (EenUtrecht) zal deze vraag ook aan de wethouder stellen.

Mevrouw De Vries (Partij voor de Dieren) bedankt wethouder Streefland voor haar oproep richting Den Haag over de dakloosheid; ook haar fractie maakt zich daarover zorgen. Haar fractie hoopt er op dat niemand op straat hoeft te slapen door het hele jaar heen en dat daarvoor alles in het werk wordt gesteld om dat te voorkomen. Haar fractie hoopt op een structurele oplossing. Zij vraagt of de wethouder daar ook zo in staat. Bij een werkbezoek aan de GGD werd haar duidelijk hoe scheef de regio in financieel opzicht bedeeld wordt en dat het structureel te weinig is voor alle regio's met als gevolg dat kwetsbare groepen buiten beeld raken, en er hele lange wachtlijsten zijn en dat de inwoners de zorg niet krijgen die ze nodig hebben. Zij vraagt of de wethouder die zorgen deelt of of zij kan toezeggen richting het Rijk dat er op korte termijn gewerkt wordt aan een betere verdeelsleutel voor de verdeling van realistische middelen, gezien de taken. Bij de bespreking van de Voorjaarsnota is zij uitgebreid ingegaan op de voeding. In deze programmabegroting ziet zij tot haar teleurstelling het begrip plantaardig nergens terugkomen. Zij vraagt of het college de overgang naar plantaardige voeding wel expliciet zal meenemen in de nieuwe nota over gezondheid die volgend jaar naar de raad gaat. Is het college het eens met haar partij dat die overgang noodzakelijk is.

Haar fractie kijkt uit naar de resultaten van het gisteren aangekondigde pilot met de verleidelijke naam De Reis naar Plantaardig. Zij vindt dat die aankondiging wel heel erg laat kwam en vragen oproept. Zij vraagt wat het uiteindelijke doel van het college is na het bereiken van een tussenstap van minimaal 50% dierlijk en 50% plantaardig. Zij kon die tussenstap nergens anders terugvinden. Eerder werd een ambitieuzer traject aangekondigd. Waar haalt het college de tussenstap vandaan? Zij vraagt of de wethouder het eens is met de Partij voor de Dieren dat de gemeente zo snel mogelijk naar 100% plantaardig moet zien te komen.

Pagina 13 van 52

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport op 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

630

640

650

660

670

Waarom wordt niet ook gekozen voor standaard 100% plantaardig bij evenementen tenzij anders doorgegeven? Het pilot richt zich alleen op de gemeentelijke organisatie; hoe gaat de wethouder ook bedrijven en inwoners stimuleren hetzelfde te doen? Met betrekking tot de Voedselagenda verneemt zij graag van het college de stand van zaken daarin; zijn daarvoor nu wel voldoende middelen? Zij vraagt of de wethouder kan toezeggen dat dit voldoende gaat zijn. Korte schorsing en hervatting van de vergadering Mevrouw Raaijmakers (PvdA) gaat in op de Wmo en Maatschappelijke Opvang. Ze gaat in op de toename op het aantal daklozen. Zij deelt de zorgen daarover. Het verbaast haar dat de brief van de G4 naar de Tweede Kamer geschreven is namens slechts twee van de G4 steden. Zij vraagt hierop toelichting van de wethouder. Wat is concreet gevraagd aan de kamerleden? Zij zou graag een kopie van die brief ontvangen. Zij deelt de inbreng van het CDA over “op brieven korte termijn” de koudweerregeling. Het is goed dat er opvang komt bij extreem weer. Haar fractie vraagt zich af of dat voldoende is voor deze winter. Kennelijk is de G4-afstemming minder stevig dan vaker aan de raadsleden wordt voorgehouden. Zij vraagt hoe de wethouder dit ziet en hoe zij naar permanente winteropvang kijkt in Utrecht. Hoe staat het met de G4 afspraken in dit verband? Zij gaat in op arbeidsmigranten.

Zij prijst het college voor de aandacht voor de geschiedenis van arbeidsmigranten in Utrecht. Tot haar spijt is er minder aandacht voor de huidige. Zij verneemt graag van de coördinerend wethouder hoe het staat met de gecoördineerde aanpak en wat daarop van het Rijk verwacht mag worden. Met betrekking tot de toegankelijkheid is in de raad al vaker gevraagd naar meer concrete meetbare doelen en indicatoren. Verschillende moties zijn behandeld, verschillende toezeggingen zijn gedaan, maar zij constateert dat de resultaten achterblijven. Zij vraagt de reactie van de wethouder daarop. D66 had gevraagd om een Inclusieteam; daarvan heeft de raad nog niets vernomen. Er zou een uitwerking komen van de motie Lange Termijndoelen; ook daarover heeft de raad nog niets vernomen. Zij steunt wat partijen hebben gezegd over ouderen; ook zij kijkt uit naar die brief. Zij is blij te hebben vernomen dat er in Utrecht een alliantie komt tegen financiële ouderenmishandeling. Wat haar fractie betreft blijft de gemeente de coördinatierol op zich nemen wanneer dat nodig is. Zij ziet daarnaast dat de basishulp en ondersteuning onder druk staan; daarvan maken ouderen vaak gebruik: lange wachttijden voor huishoudelijke hulp, onbetrouwbare regiotaxi. Een schoon huis hebben en je kunnen verplaatsen zijn basisbehoeften. Zij vraagt hoe de wethouder dat ziet en welke prioriteiten zij stelt.

Mevrouw Assen (PvdA) zet ongelijk investeren voor gelijke kansen bovenaan in het beleid voor (zeker ook mentale) gezondheid en jeugd; zij is blij dat het zo is in het coalitieakkoord. De uitwerking van het initiatiefvoorstel van de PvdA is er nog niet. Dat zal het moment zijn voor haar fractie om dit te bespreken. De PvdA wil een concreet plan om verspreid over de stad meer plekken voor jongeren te realiseren. Zij vraagt nogmaals de toezegging naar de plekken in Geuzenwijk te blijven zoeken. In navolging van de speelruimtescan wil zij ook een scan op jongerenplekken.

Pagina 14 van 52

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport op 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

680

690

700

710

720

Mevrouw Stylianou (D66) vraagt of de PvdA dan ook doelt op meer plekken toevoegen waar jongeren kunnen hangen, waarover vaak overlastmeldingen komen. Mevrouw Assen (PvdA) antwoordt bevestigend. In het kader van cultuur merkt zij op dat die er moet zijn voor elke Utrechter. Zij is blij dat het college daarin investeert met het coalitieakkoord, zeker ook als het gaat om eerlijke beloning voor makers en ook dat cultuur meegroeit met de stad. Haar fractie is daar trots op. In 2019 ging het UCK failliet na het stopzetten van de subsidie. De PvdA vond dat een plek behouden moest blijven voor cultuur, maar dan onder andere met horeca en met meer verbinding met het plein en vond dat deze locatie met de nodige verbouwing van grotere meerwaarde kon zijn. Waarom is er gekozen voor een andere constructie? Welke stappen zijn gezet? Waarom loopt het stadsbestuur nu achter? De PvdA wil de toezegging van het college op steviger regie en vraagt daarover op korte termijn een raadsbrief. De heer Van Vliet (D66) vraagt of de PvdA heil ziet in het benaderen van het Domplein met een integrale aanpak waarbij deze locatie een duidelijke functie krijgt in het desbetreffende plan. Mevrouw Assen (PvdA) antwoordt bevestigend. Zij weet niet waarom niet gekozen is voor plannen voor Zimihc en Coloured Kitchen. Nu blijkt dat de aanbieder niet alles in huis heeft om die desbetreffende ambities te realiseren.

Duidelijk voor haar is dat er wel iets moet, al is het voor haar nog niet duidelijk wat mogelijk is. De heer Van Steeg (CDA) sluit zich aan bij de inbreng van de heer Van Vliet. Hij benadrukt de integrale aanpak tot een mooi en levendig plein. Misschien moet dan ook gekeken worden naar het middenschip van de Dom. Mevrouw Assen (PvdA) antwoordt instemmend. Zij noemt de nacht van de geschiedenis en de kansen daar die daar getoond zijn. Zij waarschuwt er wel voor dat er nu veel aan de hand is waardoor zij reserve heeft te zeggen dat alles samen moet komen. Er moet iets op de korte termijn. Mevrouw Ramaker (VVD) is heel erg nieuwsgierig naar wat de PvdA het meest belangrijk vindt. Waar moet vooral de aandacht naar uitgaan? Mevrouw Assen (PvdA) heeft nu vooral zorgen over de huidige partijen die op het Domplein amateurkunst aanbieden en of dat nu stabiel is en of het plan om te kijken naar het toegankelijker maken van het Domplein in relatie tot buiten, gerealiseerd wordt. Het voert te ver om in te gaan op hoe het plein er uiteindelijk moet uitzien. Zij vervolgt haar betoog. Met betrekking tot de impact van de energiestijgingen die ook gelden voor de culturele sector wil haar fractie graag een toezegging en een overzicht van de impact van de energiestijgingen voor culturele partijen, zowel via Plaatsmaker als op een andere manier.

Zij heeft dezelfde vragen als D66 over broedplaatsen. Dat moet steviger verankerd. Zij vraagt de wethouders Oosters en De Vries hoe zij kijken naar kansen in Parkeergarage Paardenveld, hoe het staat met de Vlampijpateliers waar een verbouwing plaatsvindt en een enorme huurstijging dreigt. Hoe gaat de wethouder cultuur de ambitie op de broedplaatsen alsnog waarmaken? Mevrouw Ramaker (VVD) hoort randvoorwaarden om cultuur te kunnen aanbieden. Zij vraagt waarvan de PvdA echt warm wordt; wat wil de PvdA meegeven aan deze wethouder voor de nieuwe cultuurnota? Dat moet zeker niet vergeten worden. Mevrouw Assen (PvdA) zou dan nu een heel ander punt maken. Zij ziet initiatieven van jongeren niet stevig verankerd in de plannen en zij noemt het initiatief van Pagina 15 van 52

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport op 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

730

740

750

760

770

jongeren voor een Streetculture Community. Zij zal op deze vraag van de VVD niet kort kunnen antwoorden. Daarvoor is betaalbare ruimte om te maken wel een voorwaarde. Mevrouw Ramaker (VVD) vraagt of de PvdA het eens is met de VVD dat niet alles vastgelegd moet worden; dit om nieuwe makers de ruimte te geven. Mevrouw Assen (PvdA) antwoordt bevestigend. Zij ziet wél het risico veel te verliezen wanneer teveel aan de markt wordt overgelaten. Mevrouw Ramaker (VVD) heeft de markt niet genoemd. Zij doelde op ruimte bieden aan wat uit de stad zelf komt. Mevrouw Assen (PvdA) antwoordt bevestigend. De heer Stam (PvdA) vervolgt de inbreng van zijn fractie met Sport. Hij is blij dat de inhaalslag op sportcapaciteit uit het coalitieakkoord zich doorvertaalt in de programmabegroting: extra sporthallen, velden en een zwembad zijn hoognodig in het sportieve Utrecht. Hij refereert aan en sluit zich aan bij de inbreng van de heer Van Steeg over de uitbreiding en vernieuwing van de sporthal Lunetten. Hij vraagt of de wethouder samen met de Cangaroes wil nagaan hoe het zelfbeheer te behouden is als bijzondere vorm van bezit. Hij juicht samen met D66 de wording van het Utrecht Vastgoedbedrijf toe. Te vaak is vastgoed nog een bottleneck bij Sport. Hiermee is dat op te lossen. Een andere bottleneck is armoede. Het Jeugdfonds Sport en Cultuur helpt veel kinderen in Utrecht.

De rijksgelden waarmee het Jeugdfonds wordt betaald, lopen dit jaar af. Het Jeugdsfonds kwam tot zijn spijt alleen terug bij Cultuur in de programmabegroting. In hoeverre vertaalt zich dit naar Sport? Hoe krijgt de ondersteuning ook vorm bij sport? Met betrekking tot de roeibaan is al een toezegging gedaan bij de Voorjaarsnota dat de raad een brief zou krijgen in Q3 van dit jaar. Hij heeft die nog niet gezien. Hij vraagt hoe het daarmee staat en of de wethouder de stand van zaken geeft en wanneer de raad die volledige brief zal ontvangen. De heer Dijkstra (EenUtrecht) ziet in het sociaal domein het budget teruglopen. Hij vraagt de PvdA of die fractie hem kan spiegelen. Het budget voor de Buurtteams daalt effectief. Dat betekent dat onder meer bezuinigd wordt op informatie, advies, cliëntondersteuning, de RBO Buurtteams vervallen volledig, en op de inzet in Overvecht op de sociale problematiek aldaar. Hij vraagt of de PvdA deelt dat dit geen incident is en dat in de brede zin het stadsbestuur in het sociaal domein ten opzichte van het ruimtelijk domein en het ambtelijk apparaat minder investeert. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) deelt dat niet. Utrecht heeft in de afgelopen maanden juist laten zien bij crises als stad een sociaal gezicht te hebben en daarin ook flexibel te zijn. Utrecht investeert in stenen maar ook in mensen. Zij noemt in dit verband het coalitieakkoord.

De heer Dijkstra (EenUtrecht) spreekt in het bijzonder over de sociale partners die afhankelijk gaan zijn van wat er in de begroting voor hen inzit. Zij zullen het komend jaar daarmee niet uitkomen. Dat zal pas gemerkt worden wanneer het effect zichtbaar wordt. Hij vraagt of mevrouw Raaijmakers dat onderdeel onderkent. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) denkt in haar bijdrage aandacht te vragen voor de sociale partners met wie de gemeente samenwerkt. Zij ziet dat het college met sociale partners samenwerkt en in de brieven van de afgelopen tijd heeft laten zien dat het college die partners bij de aanpak betrekt en dat bijgeplust wordt waar nodig en dat doet het college niet voor zichzelf of voor de eigen ambtenaren; dat gaat naar de partners in de stad. Pagina 16 van 52

Griffie Gemeenteraad Utrecht Verslag van de openbare vergadering van de Commissie Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport op 19 oktober 2022 inzake de programmabegroting 2023

De heer Dijkstra (EenUtrecht) vraagt of de PvdA akkoord gaat met de zes bezuinigingen. Mevrouw Raaijmakers (PvdA) ziet niet alles wat genoemd is als bezuiniging. Zij adviseert de heer Dijkstra de punten in zijn bijdrage te noemen; dan kan het college daarop reageren.

780

790

800

810

Mevrouw Kendir (Student&Starter) brengt in dat kinderen nog te vaak worden ingezet als tolk tussen overheid en ouders en onder andere in de psychiatrie. De kinderen horen daardoor dingen die niet voor hun oren bestemd zijn en raken voor de rest van hun leven beschadigd. Haar fractie streeft naar een Utrecht waar kinderen nooit als tolk optreden tussen hun ouders en de overheid of zorginstanties. In contact met de gemeente dient er een tolk beschikbaar te zijn en dient de Utrechter die de taal niet machtig is aanspraak te kunnen maken op tolkuren in de zorg. Daarover leest zij niets in de programmabegroting. Zij krijgt daarop graag de reactie van de wethouder. Haar fractie is blij te lezen dat de wethouder serieus werk maakt van sport en spelen. Sport draagt uiteindelijk bij aan minder kosten in de zorg. Het actieplan vindt zij een mooi begin. Zij wil de wethouder aanmoedigen en ruimte geven aan out of the box ideeën, zoals sport op daken, in woontorens en in parkeergarages. Zij vraagt welke mogelijkheden de wethouder ziet om dergelijke ideeën verder uit te werken. Dit zou een van de mogelijkheden zijn om leegstand een (tijdelijke) invulling te geven. Haar fractie zou graag verenigingen willen aanmoedigen sociale veiligheid te stimuleren. Ze denkt daarbij aan roeivereniging Orca – Orca organiseert jaarlijks een sociale veiligheidsweek.

Zij vraagt of de wethouder mogelijkheden ziet om sportverenigingen aan te moedigen om dergelijke programma's mogelijk te maken. Cultuur in het Utrechtse is haar veel waard. Zij maakt zich over de cultuur in de stad zorgen. Ook deze sector heeft en krijgt het zwaar te verduren. Zij ziet in de programmabegroting mooie plannen voor cultuur. Zij vraagt de wethouder inzichtelijk te maken hoe het met cultuursector staat, de prognose voor het komende jaar en of de raad tijdig geïnformeerd kan worden, mocht bijsturing nodig zijn. In het kader van volksgezondheid is zij blij te lezen in de programmabegroting dat in 2023 alle eerstelijns professionals ondersteuning krijgen in het signaleren, bespreekbaar maken, en doorverwijzen naar passende hulpverlening bij geldzorgen. Haar fractie maakt zich zorgen over dat de inspectie Kinderopvang mininmaal jaarlijks controle uitvoert bij dagopvang, Beso en gastouderbureaus. Bij 10% wordt in meer of mindere mate handhavend opgetreden. Zij vindt 10% veel. Zij vraagt het college hoe ervoor te zorgen dat dit percentage omlaag gaat en zij vraagt hoe de wethouder inzet op preventie van deze problemen. De mentale gezondheid heeft mede door de coronacrisis een harde klap gehad. Haar fractie is blij dat daarvoor veel aandacht is, met de wachtverzachter, gelukscafé’s, en met het normaliseren van psychische problemen door die bespreekbaar te maken.