Burgerinitiatief 1.000 Buurtbanen voor 1.000 werkzoekenden in de gemeente Utrecht.docx

Voorstel aan de gemeenteraad

Burgerinitiatief 1.000 Buurtbanen voor 1.000 werkzoekenden in de gemeente Utrecht Beleidsveld Organisatieonderdeel Opsteller Kenmerk Vergaderdatum Raad Geheim

Werk en Inkomen Werk en Inkomen Gert Dijkstra, namens EenUtrecht 8210656 26 november 2020 Nee

Burgerinitiatief 1.000 buurtbanen De initiatiefnemer stelt de gemeenteraad voor het volgende te besluiten: 1. Het college opdracht te geven om minimaal 1.000 Buurtbanen te realiseren voor langdurig werkzoekenden (1 jaar of langer werkzoekend), waarbij de door de gemeente erkende organisaties voor elke Buurtbaan (minimaal 24 uur/week) aanvullend 65 tot 90% subsidie op de loonkosten ontvangen; 2. Buurt- en burgerorganisaties waar nodig te ondersteunen en (nog) te stimuleren in het organiseren van Buurtbanen bij de eigen organisatie; 3. Werkzoekenden te stimuleren om in deze Buurtbanen bij buurt- en burgerorganisaties te gaan werken.

De initiatiefnemer, Gert Dijkstra, namens EenUtrecht en vele kiesgerechtigde Utrechters die mede dit burgerinitiatief hebben ondertekend, waaronder velen die actief zijn bij een buurt- of burgerorganisatie in Utrecht.

Bijlagen -

Toelichting op het burgerinitiatief ‘1.000 Buurtbanen’

Uitvoering Iedere Utrechter met een bijstandsuitkering die al langer dan een jaar werkzoekend is kan in aanmerking komen voor een Buurtbaan. Dat is een betaalde baan bij een buurt- en burgerorganisatie (afgekort BBO), bijvoorbeeld bij een buurthuis of buurtwerkkamer in de buurt, bij een sportvereniging of jongerencentrum, of een lokale buurtorganisatie voor opvang, scholing, welzijn of buurtzorg. Als je kiest voor een Buurtbaan stopt de bijstandsuitkering en kom je in dienst bij de BBO. Dan bespaart de gemeente geld op de uitkeringskosten en ook op de kosten voor re-integratie omdat bij de meeste BBO’s er buurten lotgenoten zijn die deze coaching kunnen overnemen. Het contract bij de BBO is minimaal 1 tot 3 jaar, mogelijk langer als dat nodig is, bijvoorbeeld omdat de betrokkene niet goed elders werk kan vinden. De BBO kan dat betalen omdat de investering van de gemeente nagenoeg 65 tot 90% van alle kosten voor de Buurtbaan afdekt. Het resterende deel zal de BBO dan nog moeten organiseren uit subsidies, fondsen of eigen inkomsten. Zo zal de BBO niet veel meer kwijt zijn dan wat ze nu iemand betalen met een vrijwilligersvergoeding. Context Langdurig zoeken naar zinvol betaald werk is zenuwslopend. Dat wil niemand. Toch zitten minimaal 20.000 Utrechters hier in vast, van wie velen al jarenlang. Door corona wordt dat erger en nog urgenter.

De gemeente probeert regelmatig wel iets te doen. Maar het werkt onvoldoende. Daarom stellen de initiatiefnemer en de ondertekenaars voor om minimaal 1.000 Buurtbanen voor langdurig werkzoekenden bij buurt- en/of burgerorganisaties te realiseren. Dat alles zonder extra kosten voor de gemeente, want de buurtbanen zijn kostenneutraal voor de gemeente. Ook is het burgerinitiatief per direct in te voeren. Er zijn geen wettelijke kaders of beleidskaders van de gemeente die de uitvoering van het initiatiefvoorstel voor Buurtbanen in de weg staan. Tegelijkertijd voldoet het aan veel eerder genoemde en beschreven doelstellingen om burgers in Utrecht die willen en kunnen werken ook daadwerkelijk aan betaald zinvol werk te helpen. Voor veel langdurig werkzoekenden zou het een enorme sprong vooruit betekenen; elke maand langer dan nodig ‘werkzoekend’ zijn is een maand te veel. Beslispunt 1 1. Het college opdracht te geven om minimaal 1.000 buurtbanen te realiseren voor langdurig werkzoekenden (1 jaar of langer werkzoekend), waarbij de door de gemeente erkende organisaties voor elke buurtbaan (minimaal 24 uur/week) aanvullend 65 tot 90% subsidie op de loonkosten ontvangen. Argumenten Iedereen heeft hier voordeel van.

De langdurig werkzoekende heeft eindelijk zinvol betaald werk, voelt zich weer echt gezien en doet mee, bouwt een pensioen op, is verlost van het stigma ‘werkloos’ en ervaart geen stress meer van het vruchteloos zoeken naar betaald werk en de vaak belastende en weinig effectieve verplichtingen van de uitkeringsinstantie. De Buurt- en Burgerorganisatie (afgekort BBO) kan meer werk verzetten en zo wordt ook de buurt prettiger en veiliger. Voor de gemeente is het kostenneutraal: het kost geen euro meer dan nu. Tegelijkertijd investeert de gemeente zo belastinggeld in het sterker maken van de BBO’s en de buurten. (Voor aanvullende informatie zie de bijlage toelichting op het burgerinitiatief ‘1.000 buurtbanen’.) 2

Kanttekeningen -De beschreven 65 tot 90% subsidie is richtinggevend. Doorslaggevend is wat nodig is om het voorstel kostenneutraal te houden voor de gemeente en betaalbaar voor de BBO’s. Dat kan betekenen dat na de invoering en na een evaluatie over de praktijk van de eerste twee jaar van uitvoering deze percentages moeten worden bijgesteld. -Is het over 5 jaar nog steeds te betalen, met elk jaar weer nieuwe Utrechters in de bijstand (instroom) die wellicht ook willen kiezen voor een Buurtbaan? Jawel, want met een Buurtbaan wordt de kans op een reguliere vervolgbaan groter (uitstroom) en de zeer langdurig werkzoekende zou over 5 jaar in veel gevallen ook nog een bijstandsuitkering ontvangen. Dus met een goede sturing op het aantal Buurtbanen kost het blijvend net zo veel als doorgaan met alleen bijstandsuitkeringen. -Verdringt de Buurtbaan niet een reguliere baan? Nee, dat is niet geval want het gaat hier om zinvol werk bij BBO’s waar nu geen geld voor is en dat nu veelal blijft liggen. -Verdringt de Buurtbaan het vrijwilligerswerk? Dat is zeker niet zo, omdat als je onbetaald als vrijwilliger (bijna) fulltime zinvol werk doet (en tussen 18 en 68 jaar oud bent) je recht hebt op een betaalde functie; anders verdringt het vrijwilligerswerk het betaalde (reguliere) werk, niet andersom. Beslispunt 2 2.

Buurt- en burgerorganisaties waar nodig te ondersteunen en (nog) te stimuleren in het organiseren van Buurtbanen bij de eigen organisatie. Argumenten De inzet van Buurt- en Burgerorganisaties (BBO’s) is nodig om van dit initiatief een succes te maken. Diverse vertegenwoordigers van BBO’s in Utrecht hebben het burgerinitiatief al mede ondertekend; waaronder bestuursleden van de belangenorganisatie SAMEN030. Het is belangrijk dat de gemeente waar nodig nog BBO’s stimuleert om buurtbanen bij de eigen organisatie te gaan organiseren en hen laat zien hoe dat kan. Bijvoorbeeld door enkele belangrijke eerste en succesvolle voorbeelden te delen. Kanttekening Kunnen BBO’s zo maar mensen in loondienst nemen gelet op de financiële risico’s (bij ziekte of uitval en zodra iemand in vaste dienst komt)? Dat kan, omdat sommige BBO’s dat al doen en als de risico’s te groot zijn voor een BBO de gemeente hierin kan ondersteunen door samen met de BBO’s een goede collectieve afspraak te organiseren. Beslispunt 3 3. Werkzoekenden te stimuleren om in deze buurtbanen bij buurtorganisaties te gaan werken. Argumenten Als de gemeente niet actief dit voorstel stimuleert bij werkzoekenden, zullen zij ook niet snel en gemakkelijk weten van deze mogelijkheid. Er is dan een te groot risico dat te weinig werkzoekenden van deze kans gebruik kunnen en zullen maken.

3

Raadsbesluit In te vullen door de griffie(r) Opgesteld door Zaaknummer Vergadering Vergaderdatum Jaargang en nummer Portefeuille

Gemeenteraad 0-0

Burgerinitiatief 1.000 buurtbanen De gemeenteraad van Utrecht besluit: 1. Het college opdracht te geven om minimaal 1.000 Buurtbanen te realiseren voor langdurig werkzoekenden (1 jaar of langer werkzoekend), waarbij de door de gemeente erkende organisaties voor elke Buurtbaan (minimaal 24 uur/week) aanvullend 65 tot 90% subsidie op de loonkosten ontvangen; 2. Buurt- en burgerorganisaties waar nodig te ondersteunen en (nog) te stimuleren in het organiseren van Buurtbanen bij de eigen organisatie; 3. Werkzoekenden te stimuleren om in deze Buurtbanen bij buurtorganisaties te gaan werken. Aldus besloten in de vergadering van de raad, gehouden op De griffier

De voorzitter gemeenteraad

mr. M. van Hall

P.E.J. den Oudsten

4