Brief gedupeerden

College van Burgemeester

en Wethouders (secretariaatburgemeester@utrecht.nl;

latgemeentesecretaris@utrecht.

Raadsleden gemeenteraad (raadsreden@utrecht.nr;

Betreft: signaal over problemen en support voor klachten.

secretari-

n l)

griffie.gemeenteraad@utrecht.nr)

met Brede ondersteuning gemeente

utrecht en omstreken

l.l februari 2025 Geachte college van Burgemeester Utrecht,

en wethouders, geachte reden van

de gemeenteraad

lntroductie omdat de onderhavige complexe problematiek

voor sommigen van u minder bekend is, beintroductie; 0.." tunt , desgewenst overslaan. van de totaal bijna 38'000 erkend gedupeerden van de Kinderopvangtoeslagen-affaire wonen een kleine 1500 gedupeerde gezinnen in de Gemeente utrechti. rn deze gezinnen zijn 933 kinderen van 0-15 jaar en 1797 kinderen van L6 jaar en ouder¡¡. Als gedupeerden hun onrechtmatig teruggevorderde kinderopvangtoeslag terugbetaala tr¡gen door de Rijksoverheid kunnen zij daarná kiezen voor een forfaitaire vergoeding van hun werkelijke schade, althans voor zover de opgestelde regels toestaan' De schades zijn ontstaan tussen 2005 en 2019 en de afwikkeling ervan is inmiddels vastgelopen¡¡¡. Het gaat op zijn beste nog enkele jaren en op zijn slechts meer dan twee decennia duren voordat ieders schade is afgewikkeld. De wet- en regelgeving hierover is vastgelegd in de Wet HerstelToeslagen¡" (WHI ZOZZ). ginnen we met een wat uitgebreide

omdat een deel van de gedupeerden

in het hier en nu hulp nodig heeft hun vastgelopen levens op de rit te krijgen' is de Brede ondersteuning" (Bo) zoals vermeld in de wHT in het leven geroepen' De Rijksoverheid heeft hiervoor de gemeenten (via het cortege van burgemeester en wethouders) ingeschakeld omdat zij dichtbij de gedupeerden staan. Een gemeente,kan op vijf leefgebieden (financiën, gezin, werk, wone n, zorg| hurp verstrekken: Deze hurp om een nieuwe start te krijgen is ook uitdrukkelijk bedoeld om het vertrouwen in de overheid te herstellen' Kosten die gemaakt worden kunnen door de gemeenten rechtstreeks bij het Rijk worden gedeclareerd onder een sPUK-regeting. ln deze brief betrekken we ook de problematiek van erkende gedupeerden uit omliggende kleinere gemeenten waar de Bo niet van de grond komt' Zij zullen deze brief aan hun eigen gemeenteraad sturen. Het is jammer dat er op dit onderwerp een brede, gemeente overstijgende overeenkomst betreffende de Bo processen en uitvoering is' Zoals u wellicht weet is de uitvoering van de Bo in de gemeente utrecht uitbesteed aan Lokalis in samenwerking met de guurttãarr tr"r-, & Gezin en sociaal). Hierin worden zij voor complexere casuTstiek ondersteund door heì lnstituut voor pubtieke waarden.

ì i

I

Probleem Helaas mist tegenwoordig de

Bo op de vijf leefgebieden voor veel gedupeerden uit de gemeente utrecht en de gemeenten in de omstreten net beoogde doel. Reden hiervoor is het wegvloeien van kennis en kunde van de uitvoerende medewerkers waardoor de benodigde aandacht en betrokkenheid bijzaak lijken te zijn geworden. ondanks vere signaren richting de uitvoerders van de Bo zien wij geen verbetering. omdat het dringend én noodzakelijk is dat de Bo wèl de gedupeerde burgers helpt bíj hun nieuwe start en het hervinden van eigen regie, verzoeken wij allereerst dringend om uw steun en hulp in oeze t<westie. Hieronder zu¡en wij u verder toelichten waar de schoen wringt. Het betreft onder meer de wijze waarop de aanvragers worden bejegend, de wijze waarop uitvoering wordt gegeven aan het traject van deze Bo en de wijze van uitvoering van beschikkingen. Bejegening Aanvragers van de Bo, ook

als zij zijn erkend als gedupeerden,

lijke nog wel eens uitgemaakt gebeurde in die periode van

"o;,.

2005-2019 ook veelvuldig. De

schillende vorm om een nieuwe

zijn wordt mede door het eigen

worden mondeling of schrifte_

;rr;;;ur of profiteur arsof de h.jd heeft stirgestaan

want dit Bo levert noodzakelijke hulp in

start te kunnen maken maar wat

ver-

die nieuwe start kan of mag

frame van de hulpverlener mede bepaald. Terwijl een gedual voldoende vernederingen heeft ervaren in het verleden herhaalt zich dat nu ook ;::t;'-"

Uitvoering

wat is redelijk en uitlegbaar zoals

in de wHT is opgenomen? Het

zijn flulde begrippen waaraan

j:::lï:;iffï

veerar vanuít persoonrijk perspectief

opschr jft

il,[T:"i:;ïåi;ïïi, .,:ï::îä:i:ïylh *;å",:.åï:ï

"r

"d ""l sen aan hetgeen zij acceptabel zijnde) Participatiewet of het

invuiling wordt uur"u"n. Mede

daar_

achten of binnen o" *u"tr*ing

NIBUD te acteren. Daarbii is

verandering onderhevig waardoor

van de (niet van toepass¡ng het format van de regetgeving

de aanvragers van het eerste

aan

uur rangs een andere rat worden gelegd dan de aanvra8ers op latere momenten. Eerder was veel meer mogelijk. De richtlijnen van de vNGuigeven aan dat Bo dient te geschieden op basis van ruimhartigheid, maatwerk en eigen regie' ook daar is in de praktr'jk niets van te merken. Voorlopig blijft het bieden van Bo nodig zo'lang het verhalen van de werkelijke schade nog niet is afgerond de komende tientallen jaren' Met de aankomende tekorten op de gemeentelijke begroting van 2026 en verder lijkt het soms alsof iedereen met deze ,"nkomÃde probrematiek in het achterhoofd naar de aanvragen van gedupeerden kijkt. Terwijl de gemaakte kosten voor zowel de hulpverlening als de uitvoering van de bescrriktingen vottedig bij de Rijksoverheid worden gedeclareerd' ook is er angst dat een bepaalde aanvraag eventueer wordt afgekeurd door de Rijksoverheid en det er daardoor op de totale gemeenterijke begroting -voor aile inwoners dusgekort zou kunnen worden; het is vechten tegen windmorens. Van door een gedupeerde gegeven noodzakelíjke hulp aanvoor de nieuwe start, blijft hierdoor in een aanzientijk deervan de

aanvragen we¡ni8 over' Het

heeft de schUn van paternalisme: de hulpverlener die zich ontfermt over de zwakke burger' onder de gedupeerden bevinden zich inmiddels zeker burgers die zwak zijn gemaakt door wat ze is overkomen. Zij waren veelal niet zwak voordat de kinderopvangtoeslagen ramp zich in hun levens voltrok. lmmers r¡; tr.g""ì"ze toesrag omdat zij studeerden of werkten en deelname aan de maatschapp¡j belanerij;vonden. Als voor de vijf leefgebieden

onderliggende plannen van aanpak

zijn gemaakt die reiden tot van een beschikking, gaat er in de uitvoering nog wer eens wat mis' Bijvoorbeeld de afspraken worden wel nagekomen maar veerte raat waardoor de gedupeerde -in onwetendheidgeen idee heeft òf en zo ja, wanneer de beloofde middelen beschik_ baar komen? of de gemaakte deadrines qr, nagekomen of niet, of de hurp_ een toekenning door middel

,fro;;;;;;;;;"

verlener ín kwestie wel of niet op o"r¡.Åt"n oi.-i.,,r ,.åll.r"n gaat? Hoe vaak je dient te rappelleren? Het geeft onnodige stress en herbeleving van ,rrr,nr,, over een onbetrouwbare overheid' Een overheid die jou n¡et ziet als gelijkwa.rJ,u" or*er van dit land. De willekeur en de slordigheden dienen echt uit het proces te worden gehaard. Er moet voor alle gedupeerden die dat wensen een nieuwe start gemaakt kunnen worden. Elementen als specifiek, meetbaar, acceptabel' realistisch en tr'jdgebonden díenen vóór gedupeerde burgers te gaan werken in plaats van tesen hen te worden gebruikt. Een simpet voorbeeid hi"r;rï;;;;"";;;"rrrg voor een bed voor een jongeman, puber van nu reeds ruim L95 centimeter. De aanvraag mag niet voor een extra lang bed zijn (want duurder dan anderen verstrekt krijgen) terwijr het rearistisch is dat het standaard bed van 200 centimeter binnen afzienbare tijd wederom vervangen moet worden voor een langer bed' Dit geeft de aanvrager veel stress dat er zo weinig intevend vermogen is bij de opstellers van het ptan van .rno.t. Het roept tevens de vraag op in hoeverre er daadwerkelijk uitvoering wordt gegeven aan een n¡"rrå start. of het voorbeeld van een gedupeerde die een bedrijf wil herstarten en daarvoor een raserprinter aanvraagt maar een inktjet-printer krijgt toegewezen en daardoor niet verder kan met de aanwezige am;:îÏ't ''i:

Het speelveld waarbij de overheid

de machtige partij is die het beter weet, dient omgebogen te worden naar een participerende samenwerking waarin de gedupeerde burger wordt gehoord en er daarna met die input een hefder plan wordt gemaakt dat in de uitvoering zowel qua aanvraag proces en tijdigheid als daarna in de prrtt'jL geen hobbels meer kent. Dat er herkend wordt wat de impact is van de handetingen van de huþverleners in dit traject bij veetal zwaar getraumatiseerde mede stadsgenoten. Tevens moet worde" g"b;;; ;r, n,", ,n.., langs de participatiewet of de wMo lat wordt afgemeten. Er "ì dient met hurp van ervaringsdeskundigen een betere workflow te komen. a,. ,'.*" ,"i.riä ,ou"rijkheden met ervar¡ngsdeskundigen te komen' De wHT vergt wellicht een denkkader dat ingewikkelder is, waar de betrokken medewerkers

extra voor opgeleid dienen te worden. Daarom is onze dringende aanbeveling om de hulp voor gedupeerden met een dedicated team van medewerkers vorm te Seven' Met daarnaast het team van een paar ervaringsdeskundigen om te kunnen ken en sparren.

o;;;

Samenvattend vragen wij aan zowel de leden van de gemeenteraad als van het college van Burgemeester en Wethouders aandacht r¡oor het ook in onze gemeente en omliggende ge-

meenten dreigend vastlopen van de hersteloperatie. Het heeft onze uitdrukkelijke voorkeur om nu met elkaar om tafel gaan om te voorkomen dat er -evenals op landelijk niveau al is gebeurd- een enorme stroom aan bezwaren en klachten ontstaat. Het kan ook binnen de gemeente leiden tot een ongekend beslag op mensen en middelen; dit voorkomen is in ons aller beiang,

ln afwachting van uw hulp en steun zijn wij natuurlijk bereid om met u in gesprek te gaan en zo nodig nadere toelichting te geven en te helpen met het oplossen van de bovengenoemde

problematiek. De gedupeerden uit Utrecht en omstreken

ihttps://herstel.toèslagen.nllsamen-herstellen,/wp-content/uploads/sites/5/2A25/A2lVNG_2025.02.03

aantal-

melderspergemèente. pdf ìi

https://herstel.toeslagen.nllsamen-herstellqn/wp-content/uploads/sites/5/2O25/02/VNG-2025.02.03-aantallenkinderenpergemeente.pdf ir¡ https:/y'open.overheid.nl/documenten/5f5e7ae7-7c9c-4db0-94f9-841,d70a2f83cfile ¡" v

https://wetten.overheid.nll8W8R0047436/2025-01,-01lfHoofdstukl

https:l/wetten.overhèid.nlliciL,3:c:8W8R0047436&hoofdstuk=2&afdeline=2.7&z=2025-0141&e=2025-01-01 "¡ https://vng.nl/sitesldefault/files/2022-111VNG%20rapport hersteloperatie siabloon.pdf pagina 9 t-